Finansal Muhasebe 2024-2025 Vize Soruları

Giriş

Finansal muhasebe, bir işletmenin ekonomik faaliyetlerini belirli kural ve standartlara göre kaydeden, sınıflandıran ve finansal tablolar aracılığıyla sunan bir bilgi sistemidir. Bu sistemin temelini, Varlıklar = Borçlar + Özsermaye şeklinde ifade edilen temel muhasebe denkleği oluşturur. Bu denkleğe göre, bir işletmenin varlıkları 30.000 TL ve borçları 10.000 TL ise, özsermayesi 20.000 TL olmak zorundadır. Her finansal işlem bu dengeyi korur; örneğin bir ortağın sermaye olarak arazi koyması hem varlıkları hem de özsermayeyi artırır.

Muhasebe Süreci: Kaydetme ve Sınıflandırma

Muhasebe süreci, finansal olayların belgelendirilmesiyle başlar. İşlemler önce tarih sırasına göre “Günlük Defter’e” (Yevmiye Defteri) kaydedilir. Daha sonra bu işlemler, ilgili hesaplara aktarılarak “sınıflandırma” fonksiyonunun yerine getirildiği “Büyük Defter’e” (Defter-i Kebir) geçirilir. Bu kayıtlar, çift taraflı kayıt sisteminin mantığına göre yapılır. Varlık ve gider hesaplarındaki artışlar borç (sol) tarafa kaydedilirken; “borç ve özsermaye” hesaplarındaki azalışlar yine borç tarafına kaydedilir. Örneğin, bir alacağın tahsil edilmesi durumunda Nakit hesabına borç, “Ticari Alacaklar hesabına ise alacak” kaydı yapılır.

Dönem Sonu İşlemleri: Ayarlama ve Kapanış

Muhasebenin tahakkuk esasına göre, gelir ve giderlerin ilgili oldukları dönemde kaydedilmesi gerekir. Bu nedenle dönem sonlarında ayarlama kayıtları yapılır.

• Önceden Ödenmiş Giderler: 1 Kasım’da 3 aylık kirası peşin ödenen bir ofisin, 31 Aralık itibarıyla 2 aylık kısmı giderleşmiştir. Bu tutar, “Kira Gideri” hesabına borç, Peşin Ödenmiş Kira hesabına alacak yazılarak ayarlanır.
• Önceden Tahsil Edilmiş Gelirler: Hizmeti henüz verilmeyen ancak parası peşin alınmış olan “kazanılmamış gelirler”, işletme için bir yükümlülük olduğu için bilançoda “borç” olarak raporlanır. Dönem sonunda, hizmetin verilen kısmına isabet eden gelir tutarı, Kazanılmamış Gelir hesabına borç yazılarak bu hesaptan düşülür ve Gelir hesabına alacak olarak aktarılır.

Dönem sonunda, tüm gelir ve gider hesapları, net kâr veya zararı tek bir yerde toplamak için geçici bir hesap olan “Kâr veya Zarar Hesabı’na” devredilerek kapatılır. Eğer işletme kâr etmişse, bu hesabı kapatmak için borçlandırılır ve net kâr tutarı özsermaye hesabı olan “Dağıtılmamış Kârlar” hesabına alacak kaydedilir.

Finansal Tablolar

Muhasebe sürecinin nihai ürünleri finansal tablolardır.

• Bilanço: “Finansal Durum Tablosu” olarak da adlandırılır ve işletmenin belirli bir andaki varlıklarını, borçlarını ve özsermayesini gösterir. Bir işletmenin bilançosunda Nakit, Maddi Duran Varlıklar, Alacaklar ve Stoklar varlıklar toplamını oluşturur.
• Kâr veya Zarar Tablosu (Gelir Tablosu): İşletmenin belli bir döneme ilişkin gelir ve giderlerini göstererek dönem sonucunu (kâr veya zarar) ortaya koyar.
• Nakit Akış Tablosu: İşletmenin nakit giriş ve çıkışlarını faaliyet, yatırım ve finansman başlıkları altında sınıflandırır. Örneğin, “tedarikçilere yapılan ödemeler”, “faaliyetlerden kaynaklanan nakit akışları” bölümünde yer alır.

Sonuç

Finansal muhasebe, işletmenin finansal sağlığı hakkında paydaşlara güvenilir bilgi sunmak için vazgeçilmez bir dildir. Bir aidat ödemesinin hem varlıkları hem de özsermayeyi azaltmasından, bir borç ödemesinin borçları azaltmasına kadar her işlem, temel muhasebe denkleği içinde mantıksal bir bütünlük sergiler. İlk Giren İlk Çıkar (FIFO) gibi stok değerleme yöntemleri veya “kâr payı” gibi özsermaye kalemlerinin doğru muhasebeleştirilmesi, bu dilin doğru ve tutarlı bir şekilde konuşulmasını sağlar.

1. Tedarikçilere yapılan ödemeler nakit akış tablosunun aşağıdaki hangi bölümünde raporlanır?

A) Yatırımlardan nakit akışı
B) Bilançodan nakit akışı
C) Satışlardan nakit akışı
D) Faaliyetlerden nakit akışı
E) Finansmandan nakit akışı

Cevap : D) Faaliyetlerden nakit akışı

Açıklama : Tedarikçilere mal ve hizmetler için yapılan ödemeler, bir işletmenin ana gelir getirici faaliyetleriyle ilgili olduğu için, nakit akış tablosunun “İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışları” bölümünde raporlanır.

2. Aralık ayına ait aidat tutarı 31 Aralık tarihinde ödenmiştir. Finansal olay ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Borçlar azalır, özsermaye artar.
B) Özsermaye artar, varlıklar azalır.
C) Özsermaye azalır, varlıklar azalır.
D) Varlıklar etkilenmez.
E) Özsermaye etkilenmez.

Cevap : C) Özsermaye azalır, varlıklar azalır.

Açıklama : Aidat ödemesi bir giderdir. Giderler özsermayeyi azaltır. Ödeme nakit olarak yapıldığı için varlıklar (Nakit hesabı) da azalır. Dolayısıyla hem varlıklar hem de özsermaye azalır.

3. Aşağıdaki defterlerden hangisi muhasebede sınıflandırma fonksiyonuna hizmet eder?

A) Envanter defteri
B) Bilanço
C) Büyük defter
D) Günlük defter
E) Mizan

Cevap : C) Büyük defter

Açıklama : Muhasebe sürecinde, günlük deftere (yevmiye defteri) kaydedilen işlemler, daha sonra ilgili hesaplara aktarılarak “sınıflandırılır”. Bu sınıflandırma işleminin yapıldığı defter “Büyük Defter”dir (Defter-i Kebir).

4. Aşağıdaki hesap tiplerinden hangilerindeki azalışlar, hesabın sol (borç) tarafında kaydedilir?

A) Varlık ve özsermaye hesapları
B) Gider ve gelir hesapları
C) Varlık ve gider hesapları
D) Borç ve özsermaye hesapları
E) Borç ve gider hesapları

Cevap : D) Borç ve özsermaye hesapları

Açıklama : Muhasebe kurallarına göre; borç, özsermaye ve gelir hesaplarındaki artışlar sağ tarafa (alacak), azalışlar ise sol tarafa (borç) kaydedilir. Varlık ve gider hesaplarında ise bu durumun tersi geçerlidir.

5. I. Dönem içerisindeki nakit kaynaklarını ve nakit kullanımlarını gösterir.
II. Muhasebenin temel eşitliği olan Varlıklar = Borçlar + Özsermaye’yi açıklar.
III. Finansal durum tablosu olarak da adlandırılır.
IV. Kâr veya zarar tablosu olarak da adlandırılır.
İşletmenin bilançosu ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi / hangileri doğrudur?

A) II ve IV
B) I, II ve IV
C) II ve III
D) I, II ve III
E) II, III ve IV

Cevap : C) II ve III

Açıklama : Bilanço, bir işletmenin belirli bir andaki finansal durumunu gösterdiği için “Finansal Durum Tablosu” olarak da adlandırılır (III doğru). Bilanço, Varlıklar = Borçlar + Özsermaye temel muhasebe eşitliğine dayanır (II doğru). Nakit akışlarını gösteren tablo Nakit Akış Tablosu’dur (I yanlış). Kâr veya zarar tablosu ise Gelir Tablosu’dur (IV yanlış).

6. Kâr payı hesabı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Gelir hesabıdır, bilançoda raporlanır.
B) Sürekli hesaptır kapatılmaz.
C) Gider hesabıdır, kâr veya zarar tablosunda raporlanır.
D) Özsermayeyi azaltır, dağıtılmamış kârlar hesabı ile kapatılır.
E) Geçici hesaptır, kâr veya zarar hesabı ile kapatılır.

Cevap : D) Özsermayeyi azaltır, dağıtılmamış kârlar hesabı ile kapatılır.

Açıklama : Kâr payı (temettü), işletme kârının ortaklara dağıtılan kısmıdır ve bir gider değildir. Özsermayeyi azaltan bir hesaptır ve dönem sonunda doğrudan Dağıtılmamış Kârlar hesabına aktarılarak kapatılır.

7. 1 Ocak 2023 tarihinde yeni bir işletme kurulmuş ve kuruculardan Çınar Bey sermaye olarak arazisini koymuştur. Bu finansal olay ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Varlıklar artmış, özsermaye azalmıştır.
B) Varlıklar azalmış, kâr artmıştır.
C) Varlıklar azalmış, özsermaye artmıştır.
D) Varlıklar artmış, borçlar azalmıştır.
E) Varlıklar artmış, özsermaye artmıştır.

Cevap : E) Varlıklar artmış, özsermaye artmıştır.

Açıklama : İşletmeye arazi (bir varlık) girdiği için varlıklar artar. Bu arazi, ortak tarafından sermaye olarak konulduğu için işletmenin özsermayesi de artar. Temel muhasebe eşitliği (Varlıklar = Borçlar + Özsermaye) korunur.

8. Bir spor merkezi 1 Ekim tarihinde gelecek 6 ayda sunacağı hizmetler için müşterisi ile bir sözleşme imzalamış ve karşılığında 6.000 TL’yi peşin olarak tahsil etmiştir. 1 Ekim tarihinde Nakit hesabı 6.000 TL tutarında borçlandırılmış ve hizmet geliri hesabı 6.000 TL tutarında alacaklandırılmıştır.
31 Aralık tarihinde yapılacak ayarlama kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kazanılmamış gelir borç tarafına 3.000 TL, Hizmet geliri alacak tarafına 3.000 TL
B) Hizmet geliri borç tarafına 3.000 TL, Kazanılmamış gelir alacak tarafına 3.000 TL
C) Nakit borç tarafına 6.000 TL, Kazanılmamış gelir alacak tarafına 6.000 TL
D) Nakit borç tarafına 6.000 TL, Hizmet geliri alacak tarafına 6,000 TL
E) Bu finansal olay için belirtilen tarihte ayarlama kaydı yapmaya gerek yoktur.

Cevap : B) Hizmet geliri borç tarafına 3.000 TL, Kazanılmamış gelir alacak tarafına 3.000 TL

Açıklama : Başlangıçta 6.000 TL’nin tamamı gelir kaydedilmiştir. Ancak 31 Aralık itibarıyla 6 aylık hizmetin sadece 3 ayı (Ekim, Kasım, Aralık) tamamlanmıştır. Kazanılan gelir (6.000/6)*3 = 3.000 TL’dir. Fazladan kaydedilen 3.000 TL gelirin düzeltilmesi gerekir. Bu nedenle Hizmet Geliri hesabı 3.000 TL borçlandırılarak azaltılır ve henüz verilmeyen hizmete karşılık gelen 3.000 TL Kazanılmamış Gelir hesabına (borç hesabı) alacak kaydedilir.

9. Bir dönem içerisinde işletmenin borçları 40.000 TL azalıp özsermayesi 10.000 TL artmıştır.
Toplam varlıklar etkilenme şekli aşağıdakilerden hangisidir?

A) 50.000 TL artmıştır.
B) 50.000 TL azalmıştır.
C) 30.000 TL azalmıştır.
D) 20.000 TL artmıştır.
E) 30.000 TL artmıştır.

Cevap : C) 30.000 TL azalmıştır.

Açıklama : Temel muhasebe eşitliğine göre: Varlıklar = Borçlar + Özsermaye. Değişimleri yerine koyarsak: ΔVarlıklar = (-40.000 TL) + (+10.000 TL) = -30.000 TL. Dolayısıyla toplam varlıklar 30.000 TL azalmıştır.

10. Bir hastane hastasını ameliyat etmiş ve ameliyat bedelini daha sonra tahsil etmek üzere hastayı taburcu etmiştir. Finansal olaya ilişkin olarak hastanenin yapacağı günlük defter kaydı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Hizmet geliri hesabının alacak tarafına kaydedilir.
B) Ticari alacaklar hesabının alacak tarafına kaydedilir.
C) Kazanılmamış hizmet geliri hesabının alacak tarafına kaydedilir.
D) Hizmet gideri hesabının alacak tarafına kaydedilir.
E) Kazanılmış hizmet geliri hesabının borç tarafına kaydedilir.

Cevap : A) Hizmet geliri hesabının alacak tarafına kaydedilir.

Açıklama : Tahakkuk esasına göre, hizmet verildiği anda gelir elde edilmiş sayılır. Bu nedenle Hizmet Geliri hesabı alacaklandırılır. Para daha sonra alınacağı için karşılığında Ticari Alacaklar hesabı borçlandırılır. Şıklarda doğru olarak verilen ifade gelir hesabının alacak kaydedilmesidir.

11. Bir işletme 1 Kasım tarihinde bir ofis kiralamış ve 3 aylık kira bedeli olan 6.000 TL’yi peşin olarak ödemiştir. 1 Kasım tarihinde peşin ödenmiş kira hesabı borçlandırılmış, nakit hesabı alacaklandırılmıştır.
Bu işletmenin 31 Aralık tarihindeki ayarlama kaydı biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kira gideri hesabı borç tarafına 2.000 TL, Peşin ödenmiş kira alacak tarafına 2.000 TL
B) Peşin ödenmiş kira borç tarafına 6.000 TL, nakit hesabı alacak tarafına 6.000 TL
C) Peşin ödenmiş kira borç tarafına 4.000 TL, Kira gideri hesabı alacak tarafı 4.000 TL
D) Peşin ödenmiş kira borç tarafına 2.000 TL, Kira gideri hesabı alacak tarafı 2.000 TL
E) Kira gideri hesabı borç tarafına 4.000 TL, Peşin ödenmiş kira alacak tarafına 4.000 TL

Cevap : E) Kira gideri hesabı borç tarafına 4.000 TL, Peşin ödenmiş kira alacak tarafına 4.000 TL

Açıklama : 3 aylık kira 6.000 TL ise aylık kira 2.000 TL’dir. 31 Aralık itibarıyla 2 aylık (Kasım, Aralık) kira dönemi geçmiş ve gider haline gelmiştir. Bu tutar 2 * 2.000 = 4.000 TL’dir. Ayarlama kaydında bu tutar Kira Gideri hesabına borç, varlık niteliğindeki Peşin Ödenmiş Kira hesabına ise alacak kaydedilerek azaltılır.

12. Kazanılmamış gelirler hesabı hangi finansal tabloda raporlanma şekli aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kâr veya zarar tablosunda gider olarak
B) Bilançoda varlık olarak
C) Kâr veya zarar tablosunda gelir olarak
D) Kâr veya zarar tablosunda özsermaye olarak
E) Bilançoda borç olarak

Cevap : E) Bilançoda borç olarak

Açıklama : Kazanılmamış gelirler (veya alınan avanslar), bedeli peşin tahsil edilmiş ancak hizmeti veya malı henüz teslim edilmemiş işler için kullanılır. İşletme için bir yükümlülük ifade ettiğinden, bilançonun borçlar (yabancı kaynaklar) bölümünde raporlanır.

13. Manisa İşletmesi 1 Ekim 2024 tarihinde sahip olduğu bir ofisi kiraya vermiş ve 1 yıllık kira bedeli olan 48.000 TL’yi peşin olarak tahsil etmiştir. Bu finansal olay sonucunda aynı gün nakit hesabını borçlandırmış, kazanılmamış kira geliri hesabını alacaklandırmıştır. 31 Aralık 2024 tarihinde yapılması gereken ayarlama kaydı aşağıdakilerden hangisini içerir?

A) Kira geliri hesabının borç tarafına 36.000 TL kaydedilir.
B) Kira geliri hesabının alacak tarafına 36.000 TL kaydedilir.
C) Kira geliri hesabının borç tarafına 12.000 TL kaydedilir.
D) Kazanılmamış kira geliri hesabının borç tarafına 36.000 TL kaydedilir.
E) Kazanılmamış kira geliri hesabının borç tarafına 12.000 TL kaydedilir.

Cevap : E) Kazanılmamış kira geliri hesabının borç tarafına 12.000 TL kaydedilir.

Açıklama : Yıllık kira 48.000 TL ise aylık kira 4.000 TL’dir. 31 Aralık itibarıyla 3 aylık (Ekim, Kasım, Aralık) süre geçmiş ve bu kısım gelir haline gelmiştir. Kazanılan gelir 3 * 4.000 = 12.000 TL’dir. Bu tutarın borç niteliğindeki Kazanılmamış Kira Geliri hesabından düşülüp Kira Geliri hesabına aktarılması gerekir. Kayıt: Kazanılmamış Kira Geliri (Borç) 12.000 TL, Kira Geliri (Alacak) 12.000 TL.

14. A İşletmesi müşterisi olan B İşletmesinden, gelecek yıl için sunulacak eğitim hizmeti karşılığında 30.000 TL tahsil edilmiştir. Finansal olaya ilişkin günlük defter kaydı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Hizmet geliri hesabının alacak tarafına kaydedilir.
B) Kazanılmamış hizmet geliri hesabının alacak tarafına kaydedilir.
C) Hizmet geliri hesabının borç tarafına kaydedilir.
D) Nakit hesabının alacak tarafına kaydedilir.
E) Ticari alacaklar hesabının borç tarafına kaydedilir.

Cevap : B) Kazanılmamış hizmet geliri hesabının alacak tarafına kaydedilir.

Açıklama : Hizmet henüz verilmediği için gelir tahakkuk etmemiştir. Peşin alınan para, işletme için bir borç (yükümlülük) niteliğindedir. Bu nedenle, Nakit hesabına borç kaydedilirken, karşılığında Kazanılmamış Hizmet Geliri (Alınan Avanslar) hesabına alacak kaydedilir.

15. İşletmenin belli bir döneme ilişkin gelir ve giderlerini gösteren tablo aşağıdakilerden hangisidir?

A) Finansal durum tablosu
B) Nakit akış tablosu
C) Bilanço
D) Kar veya zarar tablosu
E) Fon akım tablosu

Cevap : D) Kar veya zarar tablosu

Açıklama : Bir işletmenin belirli bir hesap dönemindeki gelirlerini, giderlerini ve bunların sonucunda oluşan net kâr veya zararını gösteren finansal tabloya “Kâr veya Zarar Tablosu” veya “Gelir Tablosu” denir.

16. İşletme 5.000 TL tutarındaki borcunu ödemiştir.
Finansal olay ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Borçlar azalmıştır
B) Özsermaye artmıştır
C) Özsermaye azalmıştır
D) Varlıklar artmıştır
E) Borçlar artmıştır

Cevap : A) Borçlar azalmıştır

Açıklama : Borç ödemesi yapıldığında, işletmenin yükümlülükleri yani borçları azalır. Aynı zamanda kasadan veya bankadan para çıktığı için varlıkları da azalır. Şıklarda doğru olarak verilen ifade borçların azalmasıdır.

17. Dönem sonunda kâr eden bir işletmede, Kâr veya Zarar Hesabının kapatılması için aşağıdaki günlük defter kayıtlarından hangisinin yapılması gerekmektedir?

A) Kâr veya Zarar hesabının borç tarafına, Sermaye hesabının alacak tarafına kayıt yapılır.
B) Kâr veya Zarar hesabının borç tarafına, Dağıtılmamış Kârlar hesabının alacak tarafına kayıt yapılır.
C) Kâr veya Zarar hesabının alacak tarafına, Dağıtılmamış Kârlar hesabının borç tarafına kayıt yapılır.
D) Kâr veya Zarar hesabının alacak tarafına, Nakit hesabının borç tarafına kayıt yapılır.
E) Kâr veya Zarar hesabının alacak tarafına, Sermaye hesabının borç tarafına kayıt yapılır.

Cevap : B) Kâr veya Zarar hesabının borç tarafına, Dağıtılmamış Kârlar hesabının alacak tarafına kayıt yapılır.

Açıklama : Dönem sonunda işletme kâr etmişse, Kâr veya Zarar Hesabı’nın alacak bakiyesi bulunur. Bu hesabı kapatmak için borçlandırılır. Elde edilen net kâr, özsermaye hesabı olan Dağıtılmamış Kârlar hesabına aktarılır, bu nedenle bu hesap alacaklandırılır.

18. Antalya İşletmesinin, Konya İşletmesinden 4.000 TL tutarında alacağı bulunmaktadır. 20 Ocak tarihinde Konya İşletmesi Antalya İşletmesine 1.500 TL tutarında ödeme yapmıştır.
Bu finansal olaya ilişkin olarak Antalya İşletmesi tarafından 20 Ocak tarihinde yapılacak günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisini içerir?

A) Nakit hesabının borç tarafına 2.500 TL kaydedilir.
B) Ticari Alacaklar hesabının alacak tarafına 1.500 TL kaydedilir.
C) Ticari Alacaklar hesabının alacak tarafına 2.500 TL kaydedilir.
D) Nakit hesabının borç tarafına 4.000 TL kaydedilir.
E) Ticari Alacaklar hesabının borç tarafına 2.500 TL kaydedilir.

Cevap : B) Ticari Alacaklar hesabının alacak tarafına 1.500 TL kaydedilir.

Açıklama : Antalya İşletmesi 1.500 TL tahsil ettiği için Nakit hesabı 1.500 TL borçlandırılır. Alacağı azaldığı için Ticari Alacaklar hesabı 1.500 TL alacaklandırılır. Şıklarda doğru olarak yer alan kısım, Ticari Alacaklar hesabına yapılan 1.500 TL’lik alacak kaydıdır.

19. Bir işletmenin varlıklar toplamı 30.000 TL, borçlar toplamı 10.000 TL’dir.
İşletmenin özsermaye toplamı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 20.000 TL
B) 40.000 TL
C) -10.000 TL
D) 10.000 TL
E) 30.000 TL

Cevap : A) 20.000 TL

Açıklama : Temel muhasebe eşitliğine göre: Özsermaye = Varlıklar – Borçlar. Bu durumda, Özsermaye = 30.000 TL – 10.000 TL = 20.000 TL.

20. Gerçekleşen bir finansal olay hem toplam varlıkların, hem de toplam borçların 20.000 TL tutarında azalmasına sebep olmuştur.
Bu finansal olay aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A) 20.000 TL tutarındaki banka kredisi ödenmiştir.
B) 20.000 TL tutarında alacak tahsil edilmiştir.
C) 20.000 TL maliyetli bir varlık çıkan yangın sonucunda yok olmuştur.
D) 20.000 TL tutarında bir kamyon peşin olarak satın alınmıştır.
E) Ortaklar işletmeye 20.000 TL tutarında sermaye koymuşlardır.

Cevap : A) 20.000 TL tutarındaki banka kredisi ödenmiştir.

Açıklama : Banka kredisi ödemesi yapıldığında, kasadan veya bankadan para çıkar, bu da varlıkları azaltır. Aynı zamanda bankaya olan borç ödendiği için borçlar da azalır. Diğer şıklardaki işlemler ya sadece varlıklar arasında yer değiştirir ya da özsermayeyi etkiler.