Yönetim Muhasebesi 2024-2025 Vize Soruları

Giriş

Yönetim muhasebesi, işletme yöneticilerinin planlama, kontrol ve karar verme fonksiyonlarını etkin bir şekilde yerine getirebilmeleri için gerekli olan finansal ve finansal olmayan bilgileri üreten ve yorumlayan bir muhasebe dalıdır. Temel amaçları arasında maliyetleri kontrol etmek ve performans değerlemesi yapmak bulunur. Bu süreç, işletmenin temel yönetim fonksiyonlarıyla iç içedir. Örneğin, “personel seçimi” örgütleme fonksiyonunun bir parçasıyken, “yazılı ve sözlü emirler vermek” yürütme fonksiyonunun bir parçasıdır.

Maliyet Kavramları ve Davranışları

Yönetim muhasebesinin temelini maliyetlerin doğru bir şekilde anlaşılması ve sınıflandırılması oluşturur. Hammaddenin mamule çevrilmesi sırasında katlanılan direkt işçilik ve genel üretim maliyetlerinin toplamına “dönüştürme maliyeti” denir. “Fabrika binasının kirası” gibi giderler, genel üretim maliyetleri içinde yer aldığı için mamul maliyetinin bir parçasıdır. Maliyetler, faaliyet hacmiyle olan ilişkilerine göre sabit ve değişken olarak ayrılır. “En yüksek ve en düşük noktalar yöntemi”, karmaşık maliyetleri sabit ve değişken bileşenlerine ayırmak için kullanılan pratik bir yöntemdir.

Maliyet-Hacim-Kâr (MH-K) Analizi

MH-K analizi, maliyetler, satış hacmi ve kâr arasındaki ilişkiyi inceleyerek yöneticilere önemli planlama araçları sunar.

• Kâr Fonksiyonu: Bir işletmenin kârını matematiksel olarak ifade eder. Örneğin, birim satış fiyatı 195 TL, birim değişken maliyeti 90 TL ve toplam sabit maliyeti 6.000.000 TL olan bir işletmenin kâr fonksiyonu “K = 105X – 6.000.000” şeklinde yazılır.
• Başa Baş Noktası Analizi: İşletmenin ne kâr ne de zarar ettiği noktayı bulmayı amaçlar. Örneğin, toplam sabit maliyeti 4.000.000 TL ve birim katkı payı (satış fiyatı – değişken maliyet) 80 TL olan bir işletmenin başa baş satış miktarı 50.000 adettir (4.000.000 / 80).

Bütçeleme ve Planlama

Bütçeleme, işletmenin gelecekteki hedeflerini rakamsal olarak ifade eden ve bu hedeflere ulaşmak için bir yol haritası sunan bir planlama aracıdır.

• Üretim Bütçesi: Belirli bir dönemde ne kadar üretim yapılması gerektiğini planlar. Formülü şöyledir: Üretim Miktarı = Bütçelenen Satışlar + Dönem Sonu İstenen Stok – Dönem Başı Mevcut Stok. Örneğin, 2.400 adet satış hedefleyen, dönem sonunda 1.000 adet stok bulundurmak isteyen ve döneme 600 adet stokla başlayan bir işletmenin 2.800 adet üretim yapması gerekir.
• Nakit Bütçesi: İşletmenin belirli bir dönemdeki nakit giriş ve çıkışlarını öngörerek nakit dengesini planlar.

Karar Verme İçin Muhasebe Bilgisi

Yönetim muhasebesi, yatırım kararları gibi stratejik kararlar için de kritik bilgiler sunar. Yeni bir makine alımı gibi bir yatırım kararı verilirken, yatırımın sabit ve değişken maliyetler üzerindeki etkileri analiz edilerek, beklenen ek kârın işletmenin minimum yatırım kârlılığı hedefiyle karşılaştırılması gerekir. Bu tür analizlerde farklı maliyetleme yöntemlerinden yararlanılır. Tam maliyet, normal maliyet ve değişken maliyetleme yöntemleri, birim mamul maliyetini farklı şekillerde hesaplayarak karar sürecine farklı bakış açıları sunar. Ayrıca, geleneksel gelir tablolarından farklı olarak maliyetleri davranışlarına göre sınıflandıran “katkı tipi gelir tablosu”, bu tür yönetsel kararlarda daha faydalı bilgiler sağlar.

Sonuç

Yönetim muhasebesi, finansal muhasebenin ürettiği verileri alıp, yöneticilerin anlayabileceği ve karar alma süreçlerinde kullanabileceği raporlara ve analizlere dönüştüren dinamik bir alandır. Maliyetlerin kontrolünden stratejik yatırım kararlarına kadar geniş bir yelpazede işletme yönetimine destek olarak, organizasyonun hedeflerine verimli bir şekilde ulaşmasını sağlar.

1. Aşağıdakilerden hangisi işletme yönetiminin örgütleme fonksiyonunun aşamalarından biri değildir?

A) Yazılı ve sözlü emirler verilmesi
B) Her bir işletme bölümünde uygulanacak çalışma yöntemlerinin planlanması
C) Bölümlerde çalışacak personelin seçimi
D) Gerçekleştirilecek her bir faaliyet için işletme birimlerinin kurulması
E) Bölüm yöneticilerinin yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi

Cevap : A) Yazılı ve sözlü emirler verilmesi

Açıklama : Yazılı ve sözlü emirler verilmesi, örgütleme fonksiyonunun bir aşaması değil, “yürütme” (yöneltme) fonksiyonunun bir parçasıdır. Örgütleme; işlerin, birimlerin ve yetkilerin yapılandırılması sürecidir.

2.

Verda işletmesi, 80,000 birim üretim kapasitesine sahip tek bir ürünün imalatını yapan küçük bir işletmedir. İşletmenin üretimine ilişkin bilgiler yukarıdaki gibidir.İşletmenin mamul maliyetinin belirlenmesinde, normal maliyet yöntemi kullanması durumunda birim mamul maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

A) 164 lira
B) 208 lira
C) 160 lira
D) 172 lira
E) 200 lira

Cevap : D) 172 lira

Açıklama :

3. Maliyet kavramları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Direkt ilk madde ve malzeme maliyeti ile genel üretim maliyeti toplamı dönüştürme maliyeti olarak da ifade edilmektedir.
B) Tükenmiş maliyetler işletmeye gelecekte bir yarar sağlaması beklenen maliyetlerdir.
C) Direkt ilk madde ve malzeme maliyeti aynı zamanda birincil maliyetler olarak ifade edilmektedir.
D) Direkt işçilik maliyeti aynı zamanda dönüştürme maliyeti olarak ifade edilmektedir.
E) Direkt işçilik maliyeti ve genel üretim maliyetinin toplamı dönüştürme maliyeti olarak da ifade edilmektedir.

Cevap : E) Direkt işçilik maliyeti ve genel üretim maliyetinin toplamı dönüştürme maliyeti olarak da ifade edilmektedir.

Açıklama : Üretim maliyetleri sınıflandırmasında, hammaddenin mamule “dönüştürülmesi” sırasında katlanılan maliyetler olan direkt işçilik ve genel üretim maliyetlerinin toplamına “dönüştürme maliyeti” denir.

4.

Bakır işletmesinin 6 aylık verileri yukarıdaki gibidir. En yüksek ve en düşük noktalar yönteminin kullanıldığı varsayıldığında, birim değişken maliyet aşağıdakilerden hangisidir?

A) 24 lira/ms
B) 30 lira/ms
C) 48 lira/ms
D) 36 lira/ms
E) 42 lira/ms

Cevap : D) 36 lira/ms

Açıklama :

5. ABC işletmesi, üretiminde kullanmak üzere yeni teknoloji bir makine alıp almamakla ilgili karar vermeye çalışmaktadır. Yeni makine alması durumunda yeni yatırımın toplam maliyeti 3.200.000 lira olacak ve işletmenin 16.000.000 lira olan yıllık sabit maliyetleri 1.440.000 lira artacak bununla birlikte birim değişken maliyeti 640 liradan 320 liraya düşecektir. 800 lira olan birim satış fiyatında ve 750.000 adet yıllık satış hacminde yakın zamanda değişiklik beklenmemektedir. İşletmenin tamamen öz kaynakları ile finanse edeceği bu yatırım için öngörmüş olduğu minimum yatırım kârlılığı yüzde 50 olarak belirlenmiştir. İşletmenin söz konusu makine ile ilgili yatırımı gerçekleştirme kararı alması durumunda bu yatırımın öngörülen minimum ek kârı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 360.000 lira
B) 720.000 lira
C) 4.360.000 lira
D) 1.600.000 lira
E) 8.000.000 lira

Cevap : D) 1.600.000 lira

Açıklama :

6.

Manolya işletmesi yılın üçüncü çeyreğinde satışları maksimum seviyeye ulaşan mevsimsel bir ürün üretip satmaktadır. Yukarıda işletmenin gelecek yıla ilişkin bilgileri yer almaktadır. İşletme birimini 8 liradan sattığı tek bir ürün üretmektedir. Gelecek 4 çeyreğe ilişkin bütçelenmiş satış bilgileri aşağıdaki gibidir. Tüm satışlar kredilidir. Satışların yüzde 50’si satışın gerçekleştiği çeyrekte, kalan yüzde 50’si ise takip eden çeyrekte tahsil edilmektedir. 2. yılın başında işletmenin alacakları 140.000 lira olup birinci çeyrekte tahsil edilecektir. İşletmenin 2. faaliyet yılının 3. çeyreğindeki toplam nakit tahsilatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 1.200.000 lira
B) 1.920.000 lira
C) 1.680.000 lira
D) 1.000.000 lira
E) 1.400.000 lira

Cevap : B) 1.920.000 lira

Açıklama :

7. Maliyet türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Batmış maliyetler işletmeye gelecekte bir yarar sağlaması beklenen maliyetlerdir.
B) Direkt ilk madde ve malzeme maliyeti ile genel üretim maliyeti toplamı dönüştürme maliyeti olarak da ifade edilmektedir.
C) Fabrika binasının kirası mamul maliyetinin bir unsurudur.
D) Direkt ilk madde ve malzeme maliyeti aynı zamanda birincil maliyetler olarak ifade edilmektedir.
E) Tükenmiş maliyetler işletmeye gelecekte bir yarar sağlaması beklenen maliyetlerdir.

Cevap : C) Fabrika binasının kirası mamul maliyetinin bir unsurudur.

Açıklama : Fabrika binasının kirası, üretim faaliyetiyle doğrudan ilgili olduğu için genel üretim maliyetleri içinde yer alır ve dolayısıyla mamul maliyetinin bir parçasıdır. Diğer şıklar yanlıştır: Birincil maliyetler DİMM+Dİ; dönüştürme maliyetleri Dİ+GÜM’dür.

8. Aşağıdakilerden hangisi işletme yönetiminin yürütme fonksiyonuna örnek olarak verilemez?

A) Yazılı ve sözlü emirler vermek
B) Sorumluluğu altındaki araç ve gereçlerin astları tarafından kullanımını gözetiminde bulundurarak, verimsizlik ve savurganlıkların ortaya çıkmasını önlemek
C) Yönetimi altında bulunan kişi ve gruplar arasındaki tartışma ve sürtüşmelerde hakemlik yapmak
D) Astların sorularını yanıtlamak, sorunlarına eğilmek
E) Bölümlerde çalışacak personeli seçmek

Cevap : E) Bölümlerde çalışacak personeli seçmek

Açıklama : Bölümlerde çalışacak personelin seçimi, “örgütleme” fonksiyonunun bir parçası olan kadrolama (staffing) faaliyeti içinde yer alır. Yürütme (yöneltme) fonksiyonu ise planlar yapıldıktan ve örgüt kurulduktan sonra bu yapıyı harekete geçirme ile ilgilidir.

9. Kor imalat işletmesi tek tip mamul üretip satmaktadır. İşletme imalatını yaptığı ürünlerin birimini 20 liraya üretmekte, 100 liraya satmaktadır. İşletme dönem boyunca 4.500.000 lira sabit maliyete katlanmaktadır. İşletmenin başa baş satış tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 5.550.000 lira
B) 5.700.000 lira
C) 5.625.000 lira
D) 5.100.000 lira
E) 5.400.000 lira

Cevap : C) 5.625.000 lira

Açıklama : Birim Katkı Payı = Satış Fiyatı – Değişken Maliyet = 100 – 20 = 80 TL. Katkı Oranı = Birim Katkı Payı / Satış Fiyatı = 80 / 100 = 0,8. Başa Baş Satış Tutarı = Toplam Sabit Maliyet / Katkı Oranı = 4.500.000 / 0,8 = 5.625.000 TL.

10. Aşağıdakilerden hangisi yönetim muhasebesinin amaçları arasında yer almamaktadır?

A) Süreçleri doğru değerlemek
B) Performans değerlemesi yapmak
C) İşletme stratejilerini belirlemek
D) Teknolojik gelişmelere uyum sağlamak
E) Maliyetleri kontrol etmek

Cevap : C) İşletme stratejilerini belirlemek

Açıklama :

11.

“Y” işletmesinin 6 aylık verileri yukarıdaki gibidir. En yüksek ve en düşük noktalar yönteminin kullanıldığı varsayıldığında birim değişken maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

A) 16
B) 10
C) 8
D) 12
E) 14

Cevap : D) 12

Açıklama :

12. Alfa işletmesi üretiminde kullanmak üzere yeni teknoloji bir makina alıp almamaya karar vermeye çalışmaktadır. Yeni makineyi alması durumunda işletmenin 12.000.000 lira olan yıllık sabit maliyetleri 800.000 lira artacak ancak birim değişken maliyeti 144 liradan 96 liraya düşecektir. 240 lira olan birim satış fiyatında ve 1.600 adet yıllık satış hacminde yakın zamanda değişiklik beklenmemektedir. İşletmenin makine yenileme kararı almaması durumunda kâr fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

A) K=144X – 12.800.000
B) K=96X-12.000.000
C) K=96x + 12.000.000
D) K=96X-12.800.000
E) K=144X-12.000.000

Cevap : B) K=96X – 12.000.000

Açıklama : Kâr Fonksiyonu: K = (Birim Satış Fiyatı * Miktar) – (Birim Değişken Maliyet * Miktar + Toplam Sabit Maliyet). Soruda “makine yenileme kararı almaması durumu” soruluyor. Bu durumda mevcut veriler kullanılır: K = 240X – (144X + 12.000.000). Bu da K = 96X – 12.000.000 yapar.

13. Gelir Tablosu ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Geleneksel yaklaşımla hazırlanan gelir tabloları katkı tipi gelir tablolarına oranla daha çok analiz imkânı tanırlar.
B) Faaliyet hacmindeki değişimlere paralel olarak değişim gösteren maliyetlerin değişken maliyetler olarak adlandırılırlar.
C) Geleneksel yaklaşımla hazırlanan gelir tablosunda maliyetler davranışlarına göre sınıflandırılır.
D) Geleneksel yaklaşımla hazırlanan gelir tabloları yöneticilere alacakları kararlarda katkı tipine göre hazırlanan gelir tablolarına göre daha faydalı olurlar.
E) Katkı tipi gelir tablosunda maliyetler fonksiyonlarına göre sınıflandırılır.

Cevap : B) Faaliyet hacmindeki değişimlere paralel olarak değişim gösteren maliyetlerin değişken maliyetler olarak adlandırılırlar.

Açıklama : Bu şık, değişken maliyetin doğru tanımını yapmaktadır. Diğer şıklar yanlıştır: Geleneksel gelir tablosunda maliyetler fonksiyonlarına göre (üretim, pazarlama vb.), katkı tipi gelir tablosunda ise davranışlarına göre (sabit, değişken) sınıflandırılır. Yönetsel kararlar için katkı tipi gelir tablosu daha faydalıdır.

14. Zambak İmalat İşletmesi tek tip mamul üretip satmaktadır. İşletme imalatını yaptığı ürünlerin birimini 50 liraya üretmekte ve 130 liraya satmaktadır. İşletme dönem boyunca 4.000.000 lira sabit maliyete katlanmaktadır. İşletmenin başa baş satış miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 20.000 adet
B) 30.000 adet
C) 50.000 adet
D) 40.000 adet
E) 60.000 adet

Cevap : C) 50.000 adet

Açıklama : Başa Baş Miktarı = Toplam Sabit Maliyet / Birim Katkı Payı. Birim Katkı Payı = Birim Satış Fiyatı – Birim Değişken Maliyet. Soruda “birimini 50 liraya üretmekte” ifadesi birim değişken maliyet olarak alınmalıdır. Birim Katkı Payı = 130 – 50 = 80 TL. Başa Baş Miktarı = 4.000.000 / 80 = 50.000 adet.

15.

Yıldırım İmalat İşletmesinin geçtiğimiz yıla ilişkin maliyet ve stok bilgileri yukarıdaki gibidir. İşletmenin önceki yıla ilişkin dönüştürme maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

A) 1.520.000
B) 2.664.000
C) 1.440.000
D) 816.000
E) 1.200.000

Cevap : E) 1.200.000

Açıklama :

16. 1 Ağustos tarihinde Yeşim İmalat İşletmesinin elinde 600 adet “X” mamulü bulunmaktadır. İşletme Ağustos ayı süresince 2.400 adet mamul satarak 31 Ağustos tarihinde elinde 1.000 adet mamul kalmasını planlamaktadır. İşletme Ağustos ayı boyunca kaç adet “X” mamulü üretmelidir?

A) 5.000 adet
B) 4.000 adet
C) 3.000 adet
D) 2.000 adet
E) 2.800 adet

Cevap : E) 2.800 adet

Açıklama : Üretim Bütçesi Formülü: Üretim Miktarı = Satış Miktarı + Dönem Sonu Stok – Dönem Başı Stok. Verileri yerine koyarsak: Üretim Miktarı = 2.400 + 1.000 – 600 = 2.800 adet.

17.

Verda işletmesi 80,000 birim üretim kapasitesine sahip tek bir ürünün imalatını yapan küçük bir işletmedir. İşletmenin dönem başı stoku bulunmamaktadır ve ilgili dönemde 40.000 adet mamul üretmiştir. İşletmenin mamul maliyetinin belirlenmesinde, değişken maliyet yöntemi kullanması durumunda birim mamul maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

A) 184 lira
B) 160 lira
C) 232 lira
D) 200 lira
E) 208 lira

Cevap : B) 160 lira

Açıklama :

18. Germen işletmesi üretiminde kullanmak üzere yeni teknoloji bir makine alıp almamaya karar vermeye çalışmaktadır. Yeni makineyi alması durumunda yeni yatırımın toplam maliyeti 4.000.000 lira olacak ve işletmenin 20.000.000 lira olan yıllık sabit maliyetleri 1.800.000 lira artacak ancak birim değişken maliyeti 800 liradan 400 liraya düşecektir. 1.000 lira olan birim satış fiyatında ve 500,000 adet yıllık satış hacminde yakın zamanda değişiklik beklenmemektedir. İşletmenin tamamen özkaynakları ile finanse edeceği bu yatırım için öngörmüş olduğu minimum yatırım kârlılığı yüzde 50 olarak belirlenmiştir. İşletmenin ilgili yatırımı yapması durumunda kâr fonksiyonu aşağıdakilerden hangisi olacaktır?

A) K=600X-21.800.000
B) K=200X – 20.000.000
C) K=600X + 21.800.000
D) K=400X + 21.800.000
E) K=400X-21.800.000

Cevap : A) K=600X-21.800.000

Açıklama : Kâr Fonksiyonu: K = (Katkı Payı * Miktar) – Toplam Sabit Maliyet. Yatırım yapılması durumu soruluyor. Yeni Birim Katkı Payı = 1.000 – 400 = 600 TL. Yeni Toplam Sabit Maliyet = 20.000.000 + 1.800.000 = 21.800.000 TL. Yeni Kâr Fonksiyonu: K = 600X – 21.800.000.

19. Kaya imalat işletmesi tek tip mamul üretip satmaktadır. İşletme imalatını yaptığı ürünleri birimini 90 liraya üretmekte ve 195 liraya satmaktadır. İşletme dönem boyunca 6.000.000 lira sabit maliyete katlanmaktadır. İşletmenin kâr fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

A) K=105X – 6.000.000
B) K=6.000.000 + 105X
C) K=105X+ 6.000.000
D) K=105X-6.000.000
E) K=6.000.000 – 105X

Cevap : A) K=105X – 6.000.000

Açıklama : Kâr Fonksiyonu: K = (Katkı Payı * Miktar) – Toplam Sabit Maliyet. Birim Katkı Payı = Birim Satış Fiyatı – Birim Değişken Maliyet = 195 – 90 = 105 TL. Kâr Fonksiyonu: K = 105X – 6.000.000.

20.

Beştaş işletmesi, 320.000 birim üretim kapasitesine sahip tek bir ürünün imalatını yapan küçük bir işletmedir. İşletmenin üretimine ilişkin bilgiler yukarıdaki gibidir. İşletmenin mamul maliyetinin belirlenmesinde tam maliyet yöntemi kullanması durumunda birim mamul maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

A) 1.328 lira
B) 1.280 lira
C) 1.088 lira
D) 1.376 lira
E) 1.200 lira

Cevap : A) 1.328 lira

Açıklama :