Ata-Aöf Temel Bilgi Teknolojileri 1 Ünite -13

Giriş: Excel’de Hesaplamanın Temelleri

Microsoft Excel’in en güçlü yanı, girilen veriler üzerinde matematiksel, mantıksal ve istatistiksel hesaplamalar yapabilmesidir. Bu hesaplamalar, formüller ve fonksiyonlar aracılığıyla gerçekleştirilir. Excel’de bir hesaplama ifadesinin formül olarak algılanabilmesi için en temel kural, ifadenin başına mutlaka “=” (eşittir) işareti konulmasıdır. Bu nedenle, bir hücreye “A1+B1” yazmak metinsel bir ifade olarak kalırken, “=A1+B1” yazmak bir formül oluşturur. Formüllerde art arda bir seri halinde bulunan hücreleri belirtmek için ise ilk ve son hücre arasına “:” (iki nokta üst üste) işareti konulur.

Temel Matematiksel Fonksiyonlar: TOPLA, ORTALAMA, MAK

Excel, sık kullanılan matematiksel işlemleri basitleştiren hazır fonksiyonlar sunar. Bu fonksiyonlar, uzun formüller yazma zahmetini ortadan kaldırır.

• TOPLA (SUM): Belirtilen hücre aralığındaki tüm sayısal değerleri toplar. Örneğin, “=B4+B5+B6+B7” gibi uzun bir işlemin eşdeğeri, “=TOPLA(B4:B7)” şeklinde çok daha pratik bir formüldür.
• ORTALAMA (AVERAGE): Bir hücre aralığının aritmetik ortalamasını alır. “=ORTALAMA(B1:B5)” formülünün matematiksel açılımı “=(B1+B2+B3+B4+B5)/5” şeklindedir. Örneğin, bir aralıkta 10, 5, 2, 0, 3 değerleri varsa, bu formülün sonucu (20/5) yani 4 olacaktır.
• MAK (MAX): Belirtilen aralıktaki en büyük değeri bulur. Örneğin, bir tabloda yer alan en büyük sayı 12 ise, “=MAK(A1:E4;C5)” gibi bir formül bu en büyük değer olan 12 sonucunu döndürür.

Mantıksal ve İstatistiksel Fonksiyonlar

Excel, basit matematik işlemlerinin ötesinde, veriyi analiz etmeye ve koşullara bağlı sonuçlar üretmeye yarayan fonksiyonlar da içerir.

• EĞER (IF): Belirtilen bir mantıksal koşulun sonucuna göre iki farklı işlemden birini yapar. Örneğin, “=EĞER(B4>60;”Geçti”;”Kaldı”)” formülünün açıklaması şudur: Eğer “B4 büyük 60 ise Geçti yazar”; koşul sağlanmıyorsa “Kaldı” yazar.
• BAĞ_DEĞ_SAY (COUNT): İstatistiksel bir fonksiyondur ve belirtilen bir hücre aralığındaki “sayı içeren hücre sayısı”‘nı verir. Boş veya metin içeren hücreleri saymaz.

Formül Kopyalamada Verimlilik: Doldurma Tutamacı

Bir formülü bir hücreye yazdıktan sonra aynı formülü alt alta veya yan yana diğer hücrelere de uygulamak için her seferinde yeniden yazmak gerekmez. Bir hücrenin sağ alt köşesinde bulunan küçük kare şeklindeki “doldurma tutamacı”, bu işlemi otomatikleştiren bir araçtır. Bu tutamaç aşağı veya yana doğru çekildiğinde, formüldeki hücre adreslerini otomatik olarak güncelleyerek komşu hücrelere taşır. Bu özellik genel olarak “otomatik doldurma fonksiyonu” olarak da bilinir ve Excel’de verimliliği artıran en önemli özelliklerden biridir.

1. Excel’de art arda bir seri halinde bulunan hücrelerin ilk ve son hücrelerinin isimleri yazılarak kolaylıkla aralık belirtmek için aşağıdaki hangi işaret kullanılır?

A) =
B) $
C) &
D) :
E) ;

Cevap : D) :

Açıklama : Formüllerde ardışık bir hücre aralığını belirtmek için iki nokta üst üste (:) işareti kullanılır.

2. BAĞ_DEĞ_SAY fonksiyonu aşağıdaki hangi değeri verir?

A) Toplam
B) En yüksek değer
C) En düşük değer
D) Şarta uyan değerler
E) Sayı içeren hücre sayısı

Cevap : E) Sayı içeren hücre sayısı

Açıklama : BAĞ_DEĞ_SAY fonksiyonu, belirtilen bir hücre aralığında sayı içeren hücrelerin sayısını verir.

3. Bir formüldeki hücre adreslerini otomatik olarak güncelleyerek komşu hücrelere taşımak için aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

A) Hücre ekle
B) Doldurma tutamacı
C) İşlev ekle
D) Formül çubuğu
E) Satır ekle

Cevap : B) Doldurma tutamacı

Açıklama : Doldurma tutamacı, bir hücredeki formülü veya değeri otomatik olarak diğer hücrelere kopyalamak için kullanılır. Bu işlem sırasında formül içerisindeki referanslar, yeni hücreye göre otomatik olarak güncellenir.

4.

Tabloya göre “=ORTALAMA(A1:A5)” formülünün sonucu aşağıdakilerden hangisidir? (Görsel var)

A) 2
B) 3,8
C) 4
D) 10
E) 20

Cevap : C) 4

Açıklama : A1’den A5’e kadar olan hücrelerde sırasıyla 10, 5, 2, 0, 3 değerleri yer almaktadır. Bu değerlerin toplamı 20’dir. Toplamı 5’e (hücre sayısı) böldüğümüzde sonuç 4 olarak bulunur.

5.

Tabloya göre “=MAK(A1:E4;C5)” formülünün sonucu aşağıdakilerden hangisidir? (Görsel var)

A) 5
B) 2
C) 10
D) 12
E) 9

Cevap : D) 12

Açıklama : MAK fonksiyonu, belirtilen aralıktaki en büyük değeri döndürür. Bu örnekte A1:E4 aralığı ile C5 hücresindeki değerlerin en büyüğü aranır. Aralıktaki en büyük değer 12’dir.

6. =B4+B5+B6+B7 işleminin eşdeğeri aşağıdakilerden hangisidir?

A) =TOPLA(B4;B7)
B) =TOPLA(B4,B7)
C) =TOPLAMA(B4:B7)
D) =TOPLA(B4:B7)
E) =TOPLAMA(B4;B7)

Cevap : D) =TOPLA(B4:B7)

Açıklama : B4’ten B7’ye kadar olan ardışık hücreleri toplamak için TOPLA fonksiyonu ve aralık belirten : işareti kullanılır. Bu, = işaretiyle başlayan bir formül olarak =TOPLA(B4:B7) şeklinde yazılır.

7. Excel’de =ORTALAMA(B1:B5) işleminin açılımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) =(B1+B5)/2
B) =B1/B5
C) =B5/B1
D) =(B1+B2+B3+B4+B5)/2
E) =(B1+B2+B3+B4+B5)/5

Cevap : E) =(B1+B2+B3+B4+B5)/5

Açıklama : ORTALAMA fonksiyonu, belirtilen hücre aralığındaki sayıların toplamını hücre sayısına bölerek ortalamasını bulur. B1:B5 aralığı, B1, B2, B3, B4 ve B5 olmak üzere toplam 5 hücreyi içerir.

8. =EĞER(B4>60;”Geçti”;”Kaldı”) işleminin açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

A) B4 büyük eşit 60 ise Kaldı yazar.
B) B4 boş ise Geçti yazar.
C) B4 küçük 60 ise Geçti yazar.
D) B4 büyük 60 ise Geçti yazar.
E) B4 koş ise Kaldı yazar.

Cevap : D) B4 büyük 60 ise Geçti yazar.

Açıklama : EĞER fonksiyonu, belirtilen bir koşulun doğru olması durumunda ilk ifadeyi, yanlış olması durumunda ise ikinci ifadeyi döndürür. Bu örnekte koşul B4>60 olduğu için, B4’teki değer 60’tan büyükse “Geçti” ifadesi yazılır.

9. Excel’de bir hücre içerisindeki formülü farklı hücrelerde de kullanabilmek için aşağıdaki özelliklerin hangisi kullanılır?

A) BAĞ_DEĞ_SAY fonksiyonu
B) EĞER fonksiyonu
C) Otomatik doldurma fonksiyonu
D) EĞERSAY fonksiyonu
E) Koşullu biçimlendirme fonksiyonu

Cevap : C) Otomatik doldurma fonksiyonu

Açıklama : Otomatik doldurma özelliği, bir hücredeki formülü diğer hücrelere kopyalayarak formüllerin her hücre için tek tek yazılması zahmetini ortadan kaldırır.

10. Aşağıda verilen formüllerden hangisinin Excel programında çalışmaz?

A) =A1+B1
B) =(A1+B1)
C) A1+B1
D) =(A1+B1)/2
E) =A1/B1

Cevap : C) A1+B1

Açıklama : Excel programında bir ifadeyi formül olarak algılaması için ifadenin başına mutlaka = (eşittir) işareti konulmalıdır. Bu nedenle A1+B1 şeklinde bir ifade Excel tarafından formül olarak yorumlanmaz.