Arapça I 2023-2024 Vize Sınav Soruları

Giriş

Arapça, zengin bir kelime hazinesi ve kurallı bir dil bilgisi yapısına sahip köklü bir dildir. Bu dile giriş, temel cümle yapılarını, isim ve fiil çekimlerini ve kelimelerin anlamsal ilişkilerini kavramayı gerektirir. Bu makalede, Arapça-I dersinin temel konuları olan cümle türleri, isimlerin özellikleri, fiil çekimleri ve edat kullanımları ele alınacaktır.

İsim Cümlesi ve Fiil Cümlesi

Arapçada cümleler temel olarak ikiye ayrılır:

1. İsim Cümlesi: İsim veya zamir ile başlar. “نَحْنُ كَتَبْنَا الدَّرْسَ” (Biz dersi yazdık) cümlesi, “نَحْنُ” (Biz) zamiri ile başladığı için bir isim cümlesidir.
2. Fiil Cümlesi: Fiil ile başlar. Fiil cümlesinde fiil, failden (özne) önce gelirse daima tekil (müfred) kullanılır, ancak failin cinsiyetine uyar. Örneğin, “الْبَنَاتُ” (kızlar) kelimesi dişil çoğul olsa da, fiil başta geldiğinde “تَذْهَبُ” (tekil dişil) olarak kullanılır: “تَذْهَبُ الْبَنَاتُ” (Kızlar gider). Eğer isim (özne) başta gelirse (isim cümlesi olursa), fiil özneden sonra gelir ve hem cinsiyet hem de sayı bakımından özneye uyar: “الْأَوْلَادُ يَلْعَبُونَ” (Erkek çocuklar oynuyorlar).

İsimlerin Özellikleri (Cinsiyet, Sayı, Marife/Nekra)

• Cinsiyet: Arapçada isimler eril (müzekker) veya dişil (müennes) olarak ayrılır. “الْوَقْتُ” (zaman) kelimesi, canlı bir varlığı ifade etmediği için “mecazi müzekker” olarak sınıflandırılır.
• Sayı: İsimler tekil, ikil (müsennâ) veya çoğul (cem’î) olabilir. “الموظفين” (memurlar) kelimesi, sonuna “-în” eki alarak düzenli bir çoğul yapıldığı için “cem-i müzekker salim” (düzenli eril çoğul) türündedir.
• Tamlama Yapıları: İki ismin bir araya gelerek sahiplik veya tür belirtmesine isim tamlaması (izafet) denir. “جَوُّ قَرْيَةٍ” (köy havası) ifadesi, bu kurala uygun bir tamlamadır. “أَنَا أَسْكُنُ فِي بَيْتِ وَاسع” (Ben geniş bir evde oturuyorum) cümlesinde ise bir isim tamlaması değil, sıfat tamlaması vardır.

Fiil Çekimleri

Fiiller, zamana (mazi/geçmiş, muzari/geniş-şimdiki) ve şahsa göre çekimlenir. Mazi fiil çekimlerinde şahıslara dikkat etmek gerekir. Örneğin, “أنتم” (siz, eril çoğul) zamiri için doğru çekim “دَرَسْتُمْ” (ders çalıştınız) olmalıdır; “أنتم درستن” şeklindeki kullanım hatalıdır.

Kelime Bilgisi ve Edatlar

Cümle içinde anlam bütünlüğünü sağlamak için doğru kelimeleri ve edatları (harf-i cer) seçmek önemlidir.

• Zıt Anlamlılar: “افترقت” (ayrıldı) kelimesinin zıttı “اِتَّصَلَتْ” (birleşti); “الْعَدُوُّ” (düşman) kelimesinin zıttı ise “الصديق” (arkadaş) kelimesidir.
• Edat Kullanımı: Bazı fiiller belirli edatlarla kullanılır. Örneğin, “etkilenmek” (تَأَثَّرَ) fiili “بِـ” (ile, -den) edatı ile kullanılır.
• Bağlaçlar: İki zıt durumu (“yardım ediyor” – “çok cimri”) birleştirmek için “مَعَ أَنَّ” (olmasına rağmen) gibi zıtlık bağlaçları kullanılır.

Sonuç

Arapça öğreniminin temeli, bu dil bilgisi kurallarına hakim olmaktan geçer. “اَللَّاعِبُ بِكُرَةِ الْقَدَمِ ابْنِي” (Futbol oynayan oğlumdur) gibi bir cümleyi doğru kurabilmek veya “İblîs, âbide her gün kendisine iki dinar vermek karşılığında o ağacı kesmekten vaz geçmesini teklif etti” gibi bir cümleyi doğru tercüme edebilmek, bu temel yapıların doğru anlaşılmasına bağlıdır.

1.  الْأَوْلَادُ إِلَى الْمَدْرَسَة …..
Yukarıdaki cümledeki boşluk için aşağıdaki hangi fiil uygundur?

A) يَذْهَبُونَ
B) يذهبن
C) يذهب
D) تذهَبُونَ
E) تذهب

Cevap : C) يذهب

Açıklama :

2.رَأَيْتُ بِجَنْبِ دِجْلَةَ سَفِينَةً عَتِيقَةً مُقَطَّعَةً قَدْ اِقْتَرَبَتْ أَلْوَاحُهَا
Yukarıdaki cümledeki altı çizili kelimenin zıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? (altı çizili “افترقت” )

A) اِضْطَرَبَتْ
B) تَحَرَّكَتْ
C) تَصَادَمَتْ
D) اِتَّصَلَتْ
E) اِنْفَصَلَتْ

Cevap : D) اِتَّصَلَتْ

Açıklama : Altı çizili kelime “افترقت” (ayrıldı, birbirinden koptu) anlamındadır. Bunun zıt anlamlısı ise “اتصلت” (birleşti, bağlandı) kelimesidir.

3. كافأ المدير الموظفين .
Yukarıdaki cümlede altı çizili ismin türü aşağıdakilerden hangisidir? (altı çizili “الموظفين” )

A) المفرد
B) جمع التكسير
C) جمع المذكر السالم
D) المثنى
E) جمع المؤنث السالم

Cevap : C) جمع المذكر السالم

Açıklama : Altı çizili kelime “الموظفين” kelimesinin tekili “الموظف” olup, sonuna “-ûn” veya “-în” eklenerek çoğul yapıldığı için bu isim, düzenli eril çoğul anlamına gelen **جمع المذكر السالم** türündedir.

4. الأَوْلَادُ ….. فِي الحَدِيقَة .
Yukarıdaki cümledeki boşluk için aşağıdaki hangi fiil uygundur?

A) أَلْعَبُ
B) تَلْعَبُونَ
C) تَلْعَبُ
D) يَلْعَبْنَ
E) يَلْعَبُونَ

Cevap : E) يَلْعَبُونَ

Açıklama : Cümlenin öznesi “الأَوْلَادُ” (erkek çocuklar) çoğul eril olduğu için fiil de çoğul eril formunda olmalıdır. İsim cümlesi olduğu için (özne başta) fiil çoğul olarak çekimlenir. Bu nedenle **يَلْعَبُونَ** (oynuyorlar) doğru fiil formudur.

5. Aşağıdakilerden hangisinde mâzî fiil hatalı kullanılmıştır?

A) أنا فتحت
B) هو جلس
C) أنتم درستن
D) هي قعدت
E) نَحْنُ جَلَسْنَا

Cevap : C) أنتم درستن

Açıklama : Mâzî (geçmiş zaman) fiilinin “أنتم” (sizler, eril çoğul) zamirine göre doğru çekimi **دَرَسْتُمْ** şeklinde olmalıdır. “دَرَسْتُنَّ” çekimi ise “أنتن” (sizler, dişil çoğul) zamiri için kullanılır. Dolayısıyla C şıkkındaki kullanım hatalıdır.

6. Aşağıda verilen seçeneklerdeki cümlelerden hangisinde isim tamlaması yoktur?

A) طَلَابُ الْمَدْرَسَةِ مَسْرُورُونَ
B) أَنَا أَسْكُنُ فِي بَيْتِ وَاسع
C) أَنَا أَشْكُرُ صَاحِبَ هَذَا الْمَحَلِ
D) غُرْفَة النَّوْمِ ضَيِّقَة
E) فَتَحْتُ بَابَ الْبَيْتِ بِالْمِفْتَاحِ

Cevap : B) أَنَا أَسْكُنُ فِي بَيْتِ وَاسِعٍ

Açıklama : İsim tamlaması (Muzaf-Muzafun İleyh), iki ismin birleşerek yeni bir anlam oluşturmasıdır (örnek: “غُرْفَة النَّوْمِ” – yatak odası). B şıkkında ise “بَيْتِ وَاسِعٍ” (geniş ev) bulunmaktadır. Bu bir isim tamlaması değil, **sıfat tamlamasıdır** (mevsuf-sıfat). Diğer şıklarda tamlama mevcuttur.

7. إن استعملنا الوقت في أمر مفيد نَبْنِي به حياتنا
Yukarıdaki cümlede altı çizili ismin zıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? (altı çizili”مفيد” )

A) حَسَن
B) جَمِيل
C) ضَارّ
D) مُفِيدَة
E) نَافِع

Cevap : C) ضَارّ

Açıklama :

8. إِذَا تَفَرَّقْتُمْ؛ يَضْعُفُ أَمْرُكُمْ، وَيَتَغَلَّبُ الْعَدُوُّ عَلَيْكُمْ
Yukarıdaki cümlede altı çizili kelimenin zıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? (Altı çizili kelime “الْعَدُوُّ” )

A) المدير
B) المقاتل
C) الجيش
D) الصديق
E) الصديق

Cevap : E) الصديق

Açıklama : Altı çizili kelime “الْعَدُوُّ” (düşman) anlamındadır. Bunun zıt anlamlısı ise **الصَّدِيقُ** (arkadaş) kelimesidir.

9. الْوَقْتُ هُوَ الْحَيَاةُ .
Yukarıdaki cümlede altı çizili kelimenin cinsiyet yönünden türü aşağıdakilerden hangisidir? (Altı çizili kelime “الْوَقْتُ” )

A) المذكر الحقيقي
B) المفرد
C) المؤنث المجازي
D) المؤنث الحقيقي
E) المذكر المجازي

Cevap : E) المذكر المجازي

Açıklama : Altı çizili kelime **الْوَقْتُ** (zaman) kelimesidir. Arapçada eril (müzekker) bir kelimedir ancak canlı bir varlığı (erkek) ifade etmediği için **المذكر المجازي** (Mecazi Müzekker) türündendir.

10. ( يُسَاعِدُ خَالِي الْفُقَرَاءَ ………. هُوَ بَخِيلٌ جِدًّا )
cümlesindeki boşluk için aşağıdaki kalıp ifadelerden hangisi uygundur?

A) مَعَ أَنَّ
B) عَلَى الرَّغْمِ مِنْ
C) إِضَافَةً إِلَى
D) كُلَّمَا
E) نَظَرًا لِـ

Cevap : A) مَعَ أَنَّ

Açıklama : Cümle, iki zıt durumu (“yardım ediyor” – “çok cimri”) birleştirmektedir. “مع أن” (olmasına rağmen, -e rağmen) kalıbı, zıtlık bildiren bu iki cümleyi uygun şekilde bağlar. Diğer zıtlık bildiren kalıp “عَلَى الرَّغْمِ مِنْ” ise isim veya mastar ile kullanılır, isim cümlesi olan “هُوَ بَخِيلٌ جِدًّا” ile değil.

11. ما ….. الطِّفْلَةُ الْمَاءَ قَائِمَةً
Yukarıdaki cümledeki boşluğa uygun olan fiil aşağıdakilerden hangisidir?

A) يَشْرَبُ
B) شَرِبَتْ
C) شَرِبَ
D) أَخَذَ
E) يَأْخُذُ

Cevap : B) شَرِبَتْ

Açıklama : Cümlenin faili “الطِّفْلَةُ” (kız çocuğu) tekil dişil olduğu için fiil mâzî (geçmiş zaman) formunda tekil dişil olarak çekimlenmelidir. **شَرِبَتْ** (içti) mâzî formunda tekil dişil fiildir.

12. “جَوًّا” ، “قَرْيَةً” kelimeleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Arapça gramer kurallarına uygun bir isim tamlaması olarak verilmiştir?

A) جَوَّا قَرْيَة
B) جَوُّ قَرْيَةٍ
C) جَوَّ قَرِيَتَا
D) جُو قَرْيَة
E) جَوُّ قَرْيَةً

Cevap : B) جَوُّ قَرْيَةٍ

Açıklama : İsim tamlaması (Muzaf-Muzafun İleyh) kuralına göre, Muzaf (ilk kelime) tek hareke alır ve tenvin almaz. Muzafun İleyh (ikinci kelime) ise mecrur (kesreli) ve tenvinli/tenvinsiz olabilir. **جَوُّ قَرْيَةٍ** (Köy havası) kurala uygun Muzaf (jau – tekil hareke) ve Muzafun İleyh (qaryatin – kesreli ve tenvinli) yapısındadır.

13.  الْبَنَاتُ إِلَى الْمَدْرَسَة …..
Yukarıdaki cümledeki boşluk için aşağıdaki hangi fiil uygundur?

A) تَذْهَبُ
B) يذهبون
C) يذهبن
D) تذهبون
E) تذهبن

Cevap : A) تَذْهَبُ

Açıklama : Fiil cümlelerinde fiil, failden (özne) önce geliyorsa fiil daima tekil (müfred) formda kullanılır, ancak failin cinsiyetine uymalıdır. Fail “الْبَنَاتُ” (kız çocuklar) dişil çoğul olduğu için fiil müfred dişil formunda olmalıdır. Bu nedenle **تَذْهَبُ** (gidiyor) doğru fiildir.

14. فَتَأَثَّرَ الزَّعِيمُ ….. كَلَامِ الْغُلَامِ
Cümlesinde boşluğa gelmesi gereken uygun harf-i cer aşağıdakilerden hangisidir?

A) ب
B) حَتَّى
C) رُبَّ
D) ك
E) و

Cevap : A) ب

Açıklama :

15. عَرَضَ عَلَى الْعَابِدِ إِبْلِيسُ أَنْ يَرْجِعَ عَنْ قَطْعِ الشَّجَرَةِ عَلَى أَنْ يُعْطِيَهُ كُلَّ يَوْمٍ دِينَارَيْنِ.
Yukarıdaki cümlenin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Âbid, İblîse her gün kendisine bir dinar vermek karşılığında o ağacı kesmekten vaz geçmesini teklif etti.
B) İblîs, âbide her gün kendisine iki dinar vermek karşılığında o ağacı kesmekten vaz geçmesini teklif etti.
C) Âbid, İblîse her gün kendisine iki dinar vermek karşılığında o ağacı kesmekten vaz geçmesini teklif etti.
D) İblîs, âbide her gün kendisine iki dinar vermek karşılığında o ağacı kesmekten vaz geçmesini teklif ediyordu.
E) İblîs, âbide her gün kendisine bir dinar vermek karşılığında o ağacı kesmekten vaz geçmesini teklif etti.

Cevap : B) İblîs, âbide her gün kendisine iki dinar vermek karşılığında o ağacı kesmekten vaz geçmesini teklif etti.

Açıklama:

16. هذَا هُوَ الرَّجُلُ الَّذِي جَاءَ أمس اسْمُهُ أَحْمَدُ
Yukarıdaki cümlede kaç tane ma’rife kelime vardır?

A) 3
B) 5
C) 6
D) 7
E) 4

Cevap : D) 7

Açıklama :

17. يُحْسِنُ الْكِتَابَةَ …….
Cümlesinde boşluğa gelmesi gereken uygun harf-i cer aşağıdakilerden hangisidir?

A) فِي
B) مِنْ
C) إِلَى
D) عَلَى
E) عَنْ

Cevap : A) فِي

Açıklama : Cümle, “kitapta/yazmada başarılı olmak” anlamını taşımalıdır. “يُحْسِنُ” (başarılı olmak, iyi yapmak) fiili, genellikle bir alanda/konuda başarıyı ifade ederken **فِي** (içinde, -de, -da) harf-i ceri ile kullanılır.

18. يُحْسِنُ ….. الْكِتَابَةَ.
Yukarıdaki cümlede boşluğa uygun olan isim aşağıdakilerden hangisidir?

A) طَلْحَةُ
B) عَائِشَةُ
C) زَيْنَبُ
D) بُشْرَى
E) فَاطِمَةُ

Cevap : A) طَلْحَةُ

Açıklama :

19. الْبَنَاتُ …..
Yukarıdaki boşluk için hangisi haber olarak daha uygundur?

A) صَدِيقَةٌ
B) أَصْدِقَاءُ
C) صَدِيقَتَانِ
D) صَدِيقَانِ
E) صَدِيقَاتٌ

Cevap : E) صَدِيقَاتٌ

Açıklama :

19. Aşağıdakilerden hangisi isim cümlesidir?

A) شربت عائشة قهوة
B) فتح الباب
C) جلستم في الحديقة
D) نَحْنُ كَتَبْنَا الدَّرْسَ
E) قرأ الطالب كتابا

Cevap : D) نَحْنُ كَتَبْنَا الدَّرْسَ

Açıklama : İsim cümlesi, ismin (isim veya zamir) başta yer aldığı cümledir. **نَحْنُ** (biz) şahıs zamiri olduğu için, bu cümle isim cümlesidir (Mübteda: نحن – Haber: كتبنا الدرس). Diğer şıklar fiil ile başladığı için fiil cümlesidir.

20. “Futbol oynayan oğlumdur.”
Yukarıdaki cümlenin Arapça karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

A) يَلْعَبُ ابْنِي بِالْكُرَةِ
B) وَلَدِي يَلْعَبُ بِكُرَةِ الْقَدَمِ.
C) يُحِبُّ ابْنِي أَنْ يَلْعَبَ بِالْكُرَةِ
D) اَللَّاعِبُ بِكُرَةِ الْقَدَمِ ابْنِي.
E) يَلْعَبُ بِكُرَةِ الْقَدَمِ صَدِيقِي

Cevap : D) اَللَّاعِبُ بِكُرَةِ الْقَدَمِ ابْنِي.

Açıklama :