Ata-Aöf Temel Anatomi 2024-2025 Vize Soruları

Giriş

Anatomi, insan vücudunun yapısını, organlarını ve bu organlar arasındaki ilişkileri inceleyen temel bir tıp bilimidir. Vücudu ve hareketleri tanımlamak için standart bir terminoloji kullanılır. Örneğin, vücudu üst ve alt olarak iki bölüme ayıran düzleme Planum horizontale denir. Önden arkaya doğru uzanan ve yere paralel olan eksen ise Axis sagittalis (Sagittal eksen) olarak adlandırılır. Ekstremitelerin öne doğru bükülmesi hareketi Flexio, geriye doğru açılması ise Extentio olarak tanımlanır.

İskelet Sistemi

İskelet sistemi, vücudun çatısını oluşturan kemikler ve eklemlerden meydana gelir. Omuz yapısı, Scapula (kürek kemiği), Clavicula (köprücük kemiği) ve Humerus olmak üzere 3 adet kemikten oluşur. Köprücük kemiği, 21 yaşına kadar gelişimi süren en geç kemikleşen kemiktir. Kafatasında ise, beynin bir zarının yapıştığı Crista galli adlı yapı Os ethmoidale kemiğine aittir.

Kemikler, uzun kemiklerin iç yüzeyini saran Endosteum gibi zarlarla kaplıdır. Omurlar ise birbirlerine lifli kıkırdak yapılı bağlar olan diskler ile bağlanmıştır.

Kas Sistemi

Kas sistemi, istemli ve istemsiz hareketleri sağlar. Kas dokusunu oluşturan hücrelerin hacim olarak artış göstermesine Hipertrofi denir. Yüz bölgesinde, dudaklarımızın hareketlerini sağlayan temel kas M. orbicularis oris‘tir. Omuz bölgesi kasları arasında M. deltoideus bulunurken, M. brachialis kol kasıdır ve omuz bölgesi kaslarından biri değildir. Çocuklarda kas içi enjeksiyonlarda, uylukta bulunan M. quadriceps femoris vastus lateralis kası sıklıkla kullanılır.

Dolaşım Sistemi

Dolaşım sistemi, kalp ve damarlardan oluşur. Bir kalp atımı için ilk elektriksel uyarı, kalbin doğal pili olan sinoatrial (SA) düğümden başlar. Kalbin her atımda pompaladığı kan hacmine ise strok volüm denir. Damar sistemi venler (toplardamarlar) ve arterlerden (atardamarlar) oluşur. Kolun yüzeyel venlerinden olan Vena cephalica, Vena axillaris‘e (koltuk altı venine) dökülür. Bacağın en uzun yüzeyel veni ise Vena saphena magna‘dır.

Solunum ve Sindirim Sistemleri

Solunum Sistemi: Burun (Nasus) ve yutak (Pharynx) gibi yapılar üst solunum yollarını oluştururken, Pulmones (Akciğerler) alt solunum yollarına aittir. Nefes almada güçlük çekme durumu ise tıbbi olarak Dispne olarak adlandırılır.

Sindirim Sistemi: Besinlerin parçalanarak enerji elde edilmesi sürecine Katabolizma denir. Bu sistemin bir parçası olan kalın bağırsak; Caecum, Colon ve Rectum gibi bölümlerden oluşur. Duodenum ise kalın bağırsağın değil, ince bağırsağın bir bölümüdür.

Ağrı ve Komplikasyonlar

Ağrı, vücuttaki bir hasarın veya sorunun belirtisidir. Birdenbire ortaya çıkan ve kısa süreli olan ağrılara akut ağrı denirken, iç organlardan kaynaklanan ve yeri tam belirlenemeyen yaygın ağrılara viseral ağrı adı verilir. Hareketsizlik (immobilizasyon) sonucu kasların hacim ve güç kaybetmesi ise kas atrofisi olarak bilinen bir komplikasyondur.

1. Ekstremitelere yaptırılan öne doğru hareketin anatomik karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Pronatio
B) Flexio
C) Opposite
D) Extentio
E) Supinatio

Cevap : B) Flexio

Açıklama : Ekstremitelerin (uzuvların) öne doğru yapılması hareketi veya eklem açısının küçülmesi hareketi anatomide **Flexio** (bükme, esnetme) olarak adlandırılır. Extentio (germe, uzatma) ise bunun tersidir.

2. Aşağıdakilerden hangisi dudaklarımızın yapısında bulunan ve dudaklarımızın hareketlerinde önemli rol oynayan kaslardan biridir?

A) M. temporalis
B) M. orbicularis oculi
C) M. nasalis
D) M. orbicularis oris
E) M. masseter

Cevap : D) M. orbicularis oris

Açıklama : **M. orbicularis oris**, dudakların etrafında dairesel olarak yer alan ve dudak hareketlerini (büzme, kapatma) sağlayan kastır. M. orbicularis oculi göz çevresinde, M. temporalis ve M. masseter ise çiğneme kaslarındandır.

3. Kas dokusunu oluşturan hücrelerin hacim olarak artış göstermesine ne ad verilir?

A) Hipertrofi
B) Hipertoni
C) Hipotoni
D) Miyotoni
E) Atrofi

Cevap : A) Hipertrofi

Açıklama : Kas dokusunu oluşturan hücrelerin (liflerin) sayısının değişmemesine rağmen, hacimlerinin büyümesi ve kitlesinin artmasına **Hipertrofi**denir. Atrofi bunun tersi, yani doku veya organın küçülmesidir.

4. I. Bir kalp atım için ilk elektriksel uyarı, kalbin sağ atriumunun üst taraflarında bulunan ve sinoatrial (veya sinüs) düğümden başlayan elektriksel uyarı ile başlar.
II. Sinoatrial düğümden sonra elektriksel uyarı His-Purkinje liflerine gelir.
III. Atrioventriküler (AV) düğüm ile iletilen elektriksel uyarılar ventriküllerin kasılmasını sağlar.
Kalp atımı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

A) I ve III
B) Yalnız II
C) I,II ve III
D) Yalnız I
E) I ve II

Cevap : D) Yalnız I

Açıklama : Kalp atımının ilk elektriksel uyarısı, kalbin doğal pili olan **Sinoatrial (SA) düğümden** [cite: 4622] başlar (I. öncül doğru). SA düğümden sonra uyarı AV düğüme gelir, His-Purkinje liflerine değil (II. öncül yanlış). AV düğüm uyarıyı ilettikten sonra, uyarı His demetine, oradan da ventriküllere yayılır (III. öncül eksik ve hatalı ifade edilmiştir, ventrikül kasılması His-Purkinje lifleri yoluyla gerçekleşir).

5. Aşağıdakilerden hangisi paranasal sinüslerden değildir?

A) Sinus sphenoidalis
B) Sinus frontalis
C) Sinus femoralis
D) Cellulae ethmoidales
E) Sinus maxillaris

Cevap : C) Sinus femoralis

Açıklama : **Paranasal sinüsler**, burun boşluğunun etrafındaki kemiklerin içinde yer alan hava dolu boşluklardır ve Sinus sphenoidalis, Sinus frontalis, Cellulae ethmoidales (Etmoid hücreler) ve Sinus maxillaris’ten oluşur. **Sinus femoralis** ise vücutta böyle bir anatomik yapı adı değildir.

6. Aşağıdakilerden hangisi alt extremitenin yüzeyel venlerindendir?

A) Vena saphena magna
B) Vena axillaris
C) Vena basilica
D) Vena subclavia
E) Vena cava inferior

Cevap : A) Vena saphena magna

Açıklama : **Vena saphena magna** (Büyük safen veni), ayak bileğinden başlayıp kasığa kadar uzanan, bacağın en uzun yüzeyel venlerinden biridir ve alt ekstremite yüzeyel venleri arasında yer alır. Diğerleri derin venlerdir veya farklı vücut bölgelerinde bulunur.

7. Besin maddelerinin parçalanarak daha basit ve küçük moleküllere dönüşmesiyle enerji elde edilmesine ne ad verilir?

A) Sindirim
B) Metabolizma
C) Katabolizma
D) Beslenme
E) Anabolizma

Cevap : C) Katabolizma

Açıklama : Besin maddelerinin parçalanarak (yıkılarak) daha basit ve küçük moleküllere dönüşmesi ve bu süreçte enerji açığa çıkması **Katabolizma**olarak adlandırılır. Anabolizma ise yapım (sentez) süreçleridir. Katabolizma ve Anabolizma birlikte **Metabolizmayı** oluşturur.

8. Aşağıdakilerden hangisi omuz bölgesi kaslarından biri değildir?

A) M. brachialis
B) M. teres minor
C) M. subscapularis
D) M. deltoideus
E) M. infraspinatus

Cevap : A) M. brachialis

Açıklama : **M. brachialis** (Kolun brakiyal kası), ön kolun esas bükücü (fleksör) kaslarından biri olup **kol** kasıdır. M. teres minor, M. subscapularis, M. deltoideus ve M. infraspinatus ise omuz bölgesinde yer alan veya omuz eklemini hareket ettiren kaslardır.

9. Vena cephalica aşağıdaki venlerden hangisine dökülür?

A) Vena subclavia
B) Vena saphena magna
C) Vena axillaris
D) Vena cava inferior
E) Vena basilica

Cevap : C) Vena axillaris

Açıklama : Kolun yüzeyel venlerinden olan **Vena cephalica**, omuz eklemi bölgesinde yer alan **Vena axillaris**’e (koltuk altı venine) dökülerek derin venöz sisteme katılır.

10. Uzun kemiklerin iç tarafında bulunan ve kemik iliğinin etrafını saran yapı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Endosteum
B) Periosteum
C) Medulla ossium flava
D) Substantia spongiosa
E) Medulla ossium rubra

Cevap : A) Endosteum

Açıklama : **Endosteum**, uzun kemiklerin iç tarafında yer alan ve kemik iliği boşluğunu çevreleyen ince zardır. Periosteum kemiğin dış yüzeyini sarar.

11. Aşağıdaki düzlemlerden hangisi vücudu üst ve alt şeklinde iki bölüme ayırır?

A) Planum medianum
B) Planum coronale
C) Planum frontale
D) Planum sagittale
E) Planum horizontale

Cevap : E) Planum horizontale

Açıklama : **Planum horizontale** (Horizontal düzlem), yere paralel olarak uzanan ve vücudu üst (superior) ve alt (inferior) kısımlara ayıran düzlemdir.

12. Vücudun ön tarafından arka tarafına (veya arka tarafından öne) doğru geçen eksen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Axis transversalis
B) Planum sagittale
C) Planum coronale
D) Axis sagittalis
E) Axis verticalis

Cevap : D) Axis sagittalis

Açıklama : **Axis sagittalis**(Sagittal eksen), vücudun önünden arkasına (ventralden dorsale) veya arkasından önüne doğru geçen ve yere paralel olan eksendir. Bu eksen etrafında **frontal** düzlemde hareketler gerçekleşir.

13. Solunum sistemi ile ilişkili aşağıdaki yapılardan hangisi alt solunum yollarına aittir?

A) Larynx
B) Pulmones
C) Pharynx
D) Nasus
E) Paranasal sinus

Cevap : B) Pulmones

Açıklama : **Pulmones** (Akciğerler), Trakea (soluk borusu) ve Bronşlar, alt solunum yollarını oluşturur. Nasus (Burun), Paranasal sinus ve Pharynx (Yutak) üst solunum yollarıdır. Larynx (Gırtlak) ise üst ve alt solunum yollarını birbirinden ayırır.

14. Art. coxae’yı oluşturan kemikler aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) Sacrum ile fibula
B) Tibia ile os coxa
C) Femur ile os coxa
D) Femur ile sacrum
E) Fibula ile tibia

Cevap : C) Femur ile os coxa

Açıklama : **Articulatio coxae** (Kalça eklemi), uyluk kemiği olan **Femur**’un başı ile kalça kemiği olan **Os Coxa**’nın eklem yüzü (asetabulum) arasında oluşan eklemdir.

15. Crista galli hangi kemiğe ait yapıdır?

A) Os parietale
B) Os hyoideus
C) Os occipitale
D) Os ethmoidale
E) Os frontale

Cevap : D) Os ethmoidale

Açıklama : **Crista galli**, kafatası tabanında yer alan ve beynin bir zarı olan dura mater’in bağlandığı çıkıntı olan **Os ethmoidale** (Etmoid kemik) ait bir yapıdır.

16. I. Articulatio humeri
II. Articulatio cubiti
III. Articulatio sacroiliaca
Yukarıdaki eklemlerden hangisi ya da hangileri üst ekstremite eklemleri arasında yer alır?

A) I ve III
B) I, II ve III
C) Yalnız I
D) Yalnız III
E) I ve II

Cevap : E) I ve II

Açıklama : **Articulatio humeri** (Omuz eklemi) ve **Articulatio cubiti** (Dirsek eklemi) üst ekstremitede yer alır. Articulatio sacroiliaca ise pelvis bölgesinde yer alan, sakrum ile kalça kemiği arasındaki eklemdir ve alt ekstremite eklemi değildir.

17. Çocuklarda intramüsküler enjeksiyonlarda genellikle hangi kas kullanılır?

A) M. trapezius
B) M. quadriceps femoris vastus lateralis
C) M. pectoralis
D) M. biceps brachii
E) M. sartorius

Cevap : B) M. quadriceps femoris vastus lateralis

Açıklama : Çocuklarda, özellikle yürüme yeteneği kazanılmadan önce, intramüsküler (kas içi) enjeksiyonlarda en güvenli ve sık kullanılan bölge **M. quadriceps femoris vastus lateralis** (Uyluk ön yan kısmı) kasıdır.

18. Önden arkaya doğru uzanan ve yere paralel olan eksen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Vertikal eksen
B) Horizontal eksen
C) Transvers eksen
D) Frontal eksen
E) Sagittal eksen

Cevap : E) Sagittal eksen

Açıklama : **Sagittal eksen**, önden arkaya (ventralden dorsale) doğru uzanan ve yere paralel olan eksendir. Bu eksen, Sagittal düzleme diktir ve Frontal düzlemdeki hareketlerin eksenidir.

19. Nefes almada güçlük çekme (nefes darlığı) aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

A) Ekspirasyon
B) Dispne
C) Taşikardi
D) İnspirasyon
E) Takipne

Cevap : B) Dispne

Açıklama : Nefes almada güçlük çekme veya nefes darlığı hissi **Dispne**  olarak tanımlanır. Taşikardi kalp atım hızının artması, Takipne solunum hızının artmasıdır. İnspirasyon nefes alma, Ekspirasyon nefes verme eylemidir.

20. Aşağıdakilerden hangisi kalın bağırsağın bölümü değildir?

A) Canalis analis
B) Rectum
C) Caecum
D) Colon
E) Duodenum

Cevap : E) Duodenum

Açıklama : **Duodenum**, ince bağırsağın ilk ve en kısa bölümüdür. Canalis analis, Rectum, Caecum ve Colon ise kalın bağırsağın bölümlerini oluşturur.