İktisat Tarihi 2024-2025 Final Soruları

1. İlkçağ ekonomileri için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Mısır’da ekonomik hayat merkezi bir denetim altındaydı.
B) İlk paralar altın ve gümüş karışımından yapılmıştı.
C) Mısır’da tarımsal topraklar kişilerin özel mülkiyetindeydi.
D) Mısır’da bağımsız bir tüccar sınıfı doğmamıştı.
E) Uzak mesafeli ticaret Mezopotamya’nın ekonomik hayatında son derece önemli bir rol oynuyordu.

Cevap : C) Mısır’da tarımsal topraklar kişilerin özel mülkiyetindeydi.

Açıklama : İlkçağ Mısır’ında tarımsal faaliyetler merkezi otoritenin denetiminde olduğu ve arazinin büyük ölçüde Firavun’a ait olduğu bilgisi yanlıştır; kişisel mülkiyet yaygın değildi.

2. 1998’de kişi başına gelir düzeyi en yüksek olan bölge/ülke aşağıdakilerden hangisidir?

A) Doğu Avrupa
B) Afrika
C) Batı Avrupa
D) Japonya
E) ABD

Cevap : E) ABD

Açıklama : 1998 yılı itibarıyla, kişi başına düşen gelir düzeyi açısından en yüksek bölge/ülke ABD’dir.

3. Modern zamanlar öncesinde mısırın temel ürün olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?

A) Asya
B) Doğu Avrupa
C) Afrika
D) Kuzey Batı Avrupa
E) Amerika

Cevap : E) Amerika

Açıklama : Mısır (Corn), modern zamanlar öncesinde sadece **Amerika** kıtasında yetiştirilen ve temel ürün olan bir bitkiydi.

4. Geç Ortaçağda mamul malların üretimi ve talepleri … dan sonra düştü … bu durumdan dolayı düzenlemelerin sıkılaştırdılar. Sanayinin kırsal bölgelere taşınması … sistemini ortaya çıkardı. Kırsal ortaçağ düzeninde …. denilen yeni nesil girişimciler doğmuştur.
Yukarıda verilen paragraflardaki boşlukları sırasıyla aşağıdakilerden hangisi doldurmaktadır?

A) veba – Loncalar – endüjans – burjuva
B) veba – Loncalar – putting out – ticaret müteşebbisi
C) Yüzyıl savaşları – Kiliseler – commenda – kapitalist
D) Yüzyıl savaşları – Loncalar – commenda – burjuva
E) veba – Feodal Beyler – putting out – ticaret müteşebbisi

Cevap : B) veba – Loncalar – putting out – ticaret müteşebbisi

Açıklama : Geç Ortaçağ’da Veba salgını sonrası mamul mal talepleri düştü, bunun üzerine Loncalar düzenlemeleri sıkılaştırdı. Bu durum, sanayinin kırsal bölgelere kaymasına (Putting Out sistemi) yol açtı ve yeni nesil girişimciler (ticaret müteşebbisi) doğdu.

5. I. Kuzey Avrupa’nın donmuş topraklarını işleyebilmek için tekerlekli, bıçaklı ağır saban kullanmak zorunluydu.
II. Bölgeler arası ihtisaslaşma olmadığı için hububat tarımı ve hayvancılık aynı tarla içinde sürdürülüyordu.
III. Artık iktisat sistemi kullanılarak üretime masraflar ve ürün başına gözetim maliyetleri düşürülmeye çalışılmıştır.
IV. Malikane Sistemi içerisinde üretilen tarımsal ürün üretici paydaşlar arasında eşit bir şekilde bölüştürülüyordu.
Yukarıda “Ortaçağ Avrupa’sında Tarım” hakkında verilen önerilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

A) I ve III
B) Yalnız IV
C) I, II ve III
D) I, II ve IV
E) I, III ve IV

Cevap : C) I, II ve III

Açıklama : I, II ve III numaralı önermeler (ağır saban, ihtisaslaşma olmaması, maliyetlerin düşürülmeye çalışılması) Ortaçağ Avrupa’sı tarımı için doğru kabul edilir. IV. önerme (eşit bölüşüm) Malikane Sistemi’nin yapısıyla çelişir.

6. I. İtalya 16. yüzyılda en kaliteli mamul malları üretmekteydi.
II. 16. yüzyılın başından itibaren İtalyan tüccarların baharat ticaretindeki konumu sarsılmıştır.
III. 16. yüzyılda İtalya ucuz kerestenin bol bulunması sayesinde büyük bir ticari filoya sahipti.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

A) Yalnız I
B) II ve III
C) Yalnız II
D) I ve II
E) I ve III

Cevap : D) I ve II

Açıklama :

7. Aşağıda İngiltere’de sanayileşmenin yayılması hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) 19. yüzyılın en önemli sanayi dalları olan demiryolları ve makine imalatı konumlarında dünyadaki talebi karşılama rolünü üstlenmiştir.
B) Sınırlı doğal kaynaklar ve sınırlı nüfusuna rağmen Avrupa içinden aldığı göçler ve sömürgelerinden elde ettiği iş gücü ile İngiltere 19. ve 20. yüzyıllarda dinamik yapısını korumuştur.
C) 19. ve 20. yüzyıllarda İngilizlerin kişi başına düşen reel gelirleri 2,5 katına çıkmış ve Avrupa’nın en yüksek hayat standartlarını sağlamıştır.
D) Sanayileşmeye İngiltere’den sonra başlayan ülkelerin dezavantajları, İngiltere gibi büyük bir sanayi gücüyle rekabet etmek zorunda kalmalarıdır.
E) Sanayileşmeye İngiltere’den sonra başlayan ülkelerin avantajı, yararlanabilecekleri örnekler ve teknoloji bilgi birikimine hızla ulaşabilmeleridir.

Cevap : B) Sınırlı doğal kaynaklar ve sınırlı nüfusuna rağmen Avrupa içinden aldığı göçler ve sömürgelerinden elde ettiği iş gücü ile İngiltere 19. ve 20. yüzyıllarda dinamik yapısını korumuştur.

Açıklama : B şıkkında geçen “Avrupa içinden aldığı göçler ve sömürgelerinden elde ettiği iş gücü” ifadesi, İngiliz sanayileşmesinin dinamik yapısının ana nedenlerinden biri olarak kabul edilmez ve yanlıştır.

8. Aşağıda 19. yüzyılda Avrupa’nın ekonomik ve sosyal yapısı hakkında verilen önerilerden hangisi yanlıştır?

A) Adam Smith ve Ricardo gibi düşünürlerin iktisadi liberalizm fikirleri kabul görmüş ve liberal politikalar İngiltere’de etkin bir biçimde uygulanmıştır.
B) Kıta Avrupa’sında laissez-faire’in başarısı İngiltere’deki kadar çok daha kısıtlı olmuş ve çoğu kıta devleti milliyetçi politikaları izlemeye devam etmiştir.
C) 19. yüzyıl boyunca ülkeler arası gelir eşitsizliği önemli ölçüde azalmış bazı Asya ülkeleri kişi başına düşen gelirlerini 3 katına çıkarıp önemli ölçüde sanayileşmiştir.
D) 19. yüzyıl ile birlikte bazı mallara uygulanan ithalat yasakları ve ihracat tarifeleri kaldırılınca dünya ticaretinin nüfus artışından bile daha hızlı büyüdüğü gözlemlenmiştir.
E) Ekonomik liberalizme göre devlet yalnızca toplumu şiddet ve istilaya karşı korumalı, yasa ve yasaklarla ekonomiye müdahil olmamalıdır.

Cevap : C) 19. yüzyıl boyunca ülkeler arası gelir eşitsizliği önemli ölçüde azalmış bazı Asya ülkeleri kişi başına düşen gelirlerini 3 katına çıkarıp önemli ölçüde sanayileşmiştir.

Açıklama : C şıkkı yanlıştır. 19. yüzyıl boyunca küresel gelir eşitsizliği **artmış**, Asya’da bu tarz bir kalkınma yaşanmamıştır; bu kalkınma Batı Avrupa ve Kuzey Amerika’da yoğunlaşmıştır.

9. Aşağıda tarım devrimi hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Tarım dünyanın birçok farklı noktasında birbirinden bağımsız olarak görülmüştür.
B) Tarım devrimiyle insanın doğal kaynaklardan yararlanma imkanı artmıştır.
C) Tarım devrimi, sanayi devrimi ile birlikte insanoğlunun iktisadi hayatını kökten bir biçimde değiştirmiştir.
D) Tarım sadece Bereketli Hilal olarak adlandırılan topraklarda ortaya çıkmış ve dünyanın tamamına buradan yayılmıştır.
E) Tarım devrimi öncesi insanoğlunun başlıca kalori kaynağı avcılık ve toplayıcılıktır.

Cevap : D) Tarım sadece Bereketli Hilal olarak adlandırılan topraklarda ortaya çıkmış ve dünyanın tamamına buradan yayılmıştır.

Açıklama : Tarım devrimi, Bereketli Hilal’in yanı sıra dünyanın birçok farklı noktasında birbirinden bağımsız olarak başlamış ve yayılmıştır.

10. Aşağıdakilerden hangisi merkantilist iktisat politikalarının amaçları arasında yer almaz?

A) İhracatın artırılması
B) Gümrük tarifelerinin indirilmesi
C) Dış ticaret fazlasına önem verilmesi
D) Sömürgeciliğin teşvik edilmesi
E) Yerli malı kullanımının teşvik edilmesi

Cevap : B) Gümrük tarifelerinin indirilmesi

Açıklama : Merkantilist politikalar, değerli metallerin ülkede kalmasını sağlamak amacıyla ihracatı teşvik ederken, ithalatı kısıtlamak için **gümrük tarifelerinin yükseltilmesini** amaçlar. İndirilmesi amaçlar arasında yer almaz.

11. Aşağıdakilerden hangisi Geç Ortaçağ’da Avrupa’nın ekonomik performansını etkileyen olaylardan biri değildir?

A) Avrupa’nın doğu ve batısı arasındaki ticaret rotalarının sekteye uğraması
B) Üretim teknolojilerinde gerçekleşen yenilikler
C) Hristiyanlar arasında gerçekleşen mezhep savaşları
D) Yaygın köylü isyanları
E) Veba başta olmak üzere salgın hastalıklar

Cevap : B) Üretim teknolojilerinde gerçekleşen yenilikler

Açıklama :

12. Aşağıda İleri Orta Çağ Avrupası hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Ticari teşebbüslerin azlığı nedeniyle düzenli bir pazara ihtiyaç duyulmuştur.
B) Belirli nüfus oran artışı hareketleri ile çok hızlı bir biçimde artmıştır.
C) Teknolojik gelişmeler sayesinde Kuzey Avrupa’da zirai bitki örtüsü gelişmiştir.
D) Sürekli yaşanan açlık, savaş ve salgın gibi felaketler yüzünden ölüm oranları çok yüksekti.
E) Nüfusun artmasıyla birlikte tarımsal marjinal verimlilik artışı yaşanmıştır.

Cevap : A) Ticari teşebbüslerin azlığı nedeniyle düzenli bir pazara ihtiyaç duyulmuştur.

Açıklama :

13. I- Kapitalist ülkelerin yeni pazarlar bulma ihtiyacı
II- Kapitalist ülkelerin savaş teknolojilerinde gösterdiği atılım
III- Kapitalist ülkelerin üretim teknolojilerine sahip olmalarına rağmen topraklarında görece doğal kaynaklar sıkıntısı çekmeleri
IV -Kapitalist ülkelerde yaşanan yetişmiş beşeri sermaye sıkıntısı
“Emperyalizm” teorisine göre yukarıda verilenlerden hangileri 19. yüzyılda sömürgecilik faaliyetlerinin hızlanmasının nedenlerindendir?

A) I, III ve IV
B) I ve II
C) I, II ve III
D) II ve IV
E) I ve III

Cevap : C) I, II ve III

Açıklama :

14. Aşağıdakilerden hangisi coğrafi keşiflerin Avrupa’ya etkilerinden biri değildir?

A) Avrupa’nın ticaret merkezi Akdeniz’den Atlantik Okyanusu’na kaymıştır.
B) Avrupa’ya taşınan kıymetli madenler dolayısıyla mamul mal üretimi artış göstermiştir.
C) 17. yy da Kıymetli madenlerin önemi azalmış, hammadde kalemleri (şeker, tütün, kereste vb.) ithalatın ana unsuru haline gelmiştir.
D) Yeni keşfedilen topraklarda kullanılan köle iş gücü sayesinde üretim maliyetleri azalmış, verimlilik artmış, bu sayede sermaye birikimi sağlanmıştır.
E) Tarım sektöründe başgösteren darboğazlar yüzünden ürün fiyatları artış göstermiştir. Avrupa ülkelerinde fiyatlar genel seviyesi \%400 artmıştır.

Cevap : D) Yeni keşfedilen topraklarda kullanılan köle iş gücü sayesinde üretim maliyetleri azalmış, verimlilik artmış, bu sayede sermaye birikimi sağlanmıştır.

Açıklama :

15. Aşağıdaki teknolojik buluşlardan hangisi 20.yüzyıla ait bir buluş değildir?

A) Nükleer enerji
B) Roket teknolojisi
C) İçten yanmalı motorlar
D) Demiryolları
E) İnternet

Cevap : D) Demiryolları

Açıklama :

16. Aşağıda 20. yüzyılda Dünya ekonomisi hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) I. Dünya Savaşı sırasında yaşanan üretim artışı ve silahlanma yarışı ülkeler arası ticareti büyütmüş bu durum iş gücü ve hammaddeye olan talebi artırmıştır.
B) I. Dünya Savaşı sonrasında genişleyen pazar hacmi, artan nüfusu ve gelişen teknolojisiyle ABD Dünya ekonomisinin önderi konumuna gelmiştir.
C) Dünyada kişi başına düşen gelirlerin ortalama olarak yılda % 2,93 oranında arttığı 1950-1973 dönemi dünya ekonomisinin büyüme performansının en yüksek olduğu dönem olmuştur.
D) 1929 büyük buhranı Amerikan yatırımlarının Avrupa’dan çekilmesine sebep olarak Avrupa ülkelerini de ekonomik bunalıma sokmuştur.
E) II. Dünya Savaşından sonra Avrupa ihraç ettiğinden çok daha fazla yiyecek ve hammadde ithal etmiş, aradaki farkı deniz taşımacılığı ve dış yatırımlardan elde ettiği gelir ile kapatmaya çalışmıştır.

Cevap : A) I. Dünya Savaşı sırasında yaşanan üretim artışı ve silahlanma yarışı ülkeler arası ticareti büyütmüş bu durum iş gücü ve hammaddeye olan talebi artırmıştır.

Açıklama : **I. Dünya Savaşı** sırasında küresel ticaret ve ülkeler arası ticaret **büyümek** yerine, savaş koşulları nedeniyle sekteye uğramış ve **küçülmüştür**.

17. Aşağıda İngiltere ve Almanya sanayileşmesi hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Yaygın ve parasız ilkokul eğitimi, araştırma merkezleri ve teknik üniversiteler sanayileşme dinamik bir eğitim sistemine sahip olmuştur.
B) Almanya 19. yüzyılın başında İngiltere’ye oranla geri kalmış yoksul bir tarım ülkesiydi.
C) 1833 yılında Zollverein ile sağlanan gümrük birliği sayesinde iç gümrük engelleri kaldırılmış ortak bir Alman pazarı kurulmuştur.
D) Almanya uzun dönemli sabit yatırımları finanse eden büyük yatırım bankalarına sahipti bu sayede bankalar da işletmelere ortak olarak katılıyorlardı.
E) İngiltere ve ABD gibi ülkelerde serbest olan tekel ve karteller Almanya’da devlet tarafından yasaklanmış olduğundan üreticiler birbirleri ile rekabete girip üretim maliyetinin bile altında ihracat yapabiliyorlardı.

Cevap : E) İngiltere ve ABD gibi ülkelerde serbest olan tekel ve karteller Almanya’da devlet tarafından yasaklanmış olduğundan üreticiler birbirleri ile rekabete girip üretim maliyetinin bile altında ihracat yapabiliyorlardı.

Açıklama : Almanya’da tekel ve karteller **yasaklanmamış**, aksine devlet tarafından desteklenmiştir. Bu durum rekabeti artırmamış, azaltmıştır. Bu ifade yanlıştır.

18. I. Sanayi öncesi toplumlarda üretimin belirleyicisi arz’dır.
II. Sanayi öncesi toplumlarda nüfus arttıkça kişi başına düşen gelirler düşerdi.
III. İngiliz sanayileşmesi ilk olduğundan dolayı diğer sanayileşmelerden farklıdır.
IV. İngiltere, girişimciliğe olanak sağlayan bir ahlaki yapıya sahip olduğundan dolayı kapitalist bir sistem oluşturmuştur.
Yukarıda “Sanayi öncesi toplumlarda ekonomi” hakkında verilen önermelere göre aşağıdaki cevaplardan hangisi/hangileri doğrudur?

A) I ve III
B) I ve II
C) I, II ve III
D) III ve IV
E) II, III ve IV

Cevap : E) II, III ve IV

Açıklama :

19. I. 15. yüzyılda İtalya, Avrupa içerisinde en kaliteli ve en pahalı mamul malları üretmekteydi.
II. Elit tüccarlar tarafından yönetilen İtalyan şehir devletleri ticari kapitalizme uygun bir kurumsal ve hukuki altyapıya sahipti.
III. Coğrafi keşifler sonrası Akdeniz ticaretinin canlanması sayesinde İtalya’da sanayi faaliyetleri de artış göstermiştir.
IV. İtalyan sanayisi, loncaların uyguladığı doğru üretim politikaları sayesinde zenginleşmiş ve Avrupa’nın sanayi merkezi haline gelmiştir.
Yukarıda Coğrafi Keşifler sonrası İtalya ekonomisi hakkında verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

A) I ve II
B) II, III ve IV
C) I, II ve IV
D) I, III ev IV
E) I, II ve III

Cevap : A) I ve II

Açıklama : Coğrafi Keşifler sonrası (Erken Modern Çağ) İtalya için **I ve II** önermeleri doğrudur. **III** yanlıştır, Akdeniz ticareti **gerilemiş** ve sanayi faaliyetleri azalmıştır. **IV** yanlıştır, İtalyan sanayisi rekabeti kaybetmiştir.

20. New York borsasının çöküşü ve takip eden dönemde Avrupa piyasalarında başlayıp tüm dünya piyasalarında hissedilen, arz talep dengesini bozan ve Dünya ticaret hacmini daraltan 20. yüzyıl iktisadi olayı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 1929 Büyük Buhran
B) 1918 Ekim Devrimi
C) 1939 Almanya’nın Polonya’yı işgali
D) 1940 İkinci Dünya Savaşının Başlaması
E) 1945 Marshall Planı

Cevap : A) 1929 Büyük Buhran

Açıklama : New York borsasının 1929’daki çöküşüyle başlayıp tüm dünyayı etkileyen ve arz-talep dengesini bozan büyük ekonomik kriz, **1929 Büyük Buhranı** olarak bilinir.