Sporda Çağdaş Yönetim Teknikleri 2024-2025 Vize Soruları

Yönetim Teorilerinde Gelişmeler ve Yaklaşımlar

Yönetim yaklaşımları, klasik ve neo-klasik (davranışsal) teorilerden sistem yaklaşımına kadar bir dizi evrim geçirmiştir. Bu yaklaşımlar içinde, yönetim tekniklerinin ve ilkelerinin başarısının belirli bir duruma (çevreye veya örgüte) bağlı olduğunu savunan ve bu eski yaklaşımların hangi durumlarda daha yararlı ve etkin olabileceğini araştıran yaklaşım **Durumsallık Yaklaşımı**’dır.

Daha bütünsel bir bakış açısı sunan bir diğer çağdaş yaklaşım ise **Stratejik Yönetim Yaklaşımı**’dır. Bu yaklaşım, kuruluşun mevcut noktası ile ulaşmayı arzu ettiği gelecekteki durum arasındaki yolu ifade eder. Stratejik yönetim, misyon (varoluş nedeni ve temel hedefler) ve vizyon oluşturmayı, planlama yapmayı, hedefler belirlemeyi, analiz sonuçlarını değerlendirmeyi ve iletişimi güçlendirmeyi kapsar. Ancak bu süreç, kararların sadece personelin tek başına alması gereken bir süreç değildir; aynı zamanda **plansız ve hedefsiz davranılma** stratejinin tanımıyla çelişir.

Yönetimin temel işlevleri arasında, üst ve astların ulaşmak isteyecekleri bir sonucun olması, yani yönetimin **amaç özelliği** yer alır. Ayrıca, planlama ve örgütleme ile kurulan düzeni harekete geçirme, çalışanları motive etme, liderlik etme ve doğru şekilde yönlendirme eylemi **Yöneltme** işlevi olarak adlandırılır. Uygulamaları izleme, sonuçları planlarla karşılaştırma ve gerekli düzeltici eylemleri yapma süreci ise **Denetleme** işlevidir.

Kalite, Mükemmellik ve İnovasyon

**Toplam Kalite Yönetimi (TKY)** felsefesi ve teknikleri, çağdaş yönetimin önemli bir parçasını oluşturur. TKY’nin geliştirilmesine büyük katkılar sağlamış ve yaygın olarak **kalite yönetiminin babası** olarak kabul edilen uzman **W. Edwards Deming**’dir.

TKY’de süreçlerin analizi ve iyileştirilmesi için çeşitli araçlar kullanılır. Avrupa Kalite Örgütüne göre veri toplama, görselleştirme ve analiz sürecinde kullanılan araçlardan bazıları; **Kontrol çizelgesi, Histogram ve Kontrol grafiği**’dir. İki değişken arasındaki ilişkiyi görselleştirmeye ve aykırı değerleri kontrol etmeye yardımcı olan grafik aracı ise **Dağılım Grafiği**’dir.

Yönetimde bir diğer önemli yaklaşım ise, Tom Peters ve Robert Waterman tarafından “Mükemmeli Araştırma” (In Search of Excellence) kitabında başarılı şirketlerin ortak 8 özelliğinin incelenmesiyle temelleri atılan **Yönetimde Mükemmellik Yaklaşımı**’dır. Bir yönetim modeli uygulamak için gereken temel davranışlar ise; **özveri** ve **sabır**’dan sonra, değişimi hayata geçirme adına gerekli olan **cesaret**’tir.

Yeni fikirlerin, hizmetlerin veya süreçlerin uygulanması anlamına gelen **İnovasyon** kelimesinin eş anlamlısı ise **Yenilik**’tir.

Spor Endüstrisi ve Performans Yönetimi

**Spor Endüstrisi**, genellikle spor bağlamına bağlı olarak birbiriyle ilişkili olan ticari, kar amacı gütmeyen ve kamu sektörlerinden oluşan geniş bir alanı ifade eder.

Spor organizasyonlarında **Performans Yönetimi** kritik öneme sahiptir. Performans yönetiminin temel amacı, örgütün etkinliğini artırmaktır; bu nedenle, örgütün **hızlı ivmelenmesini ortadan kaldırmak ve yavaşlatmak** gibi bir amacı olamaz. Performans yönetiminde inceleme ve denetim sağlanması, personelin çalışma yeteneğinin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması anlamına gelir. Bu değerlendirmeler yapılırken, sürecin adil ve tutarlı olması için **sistematik planlamaların** oluşturulması esastır.

Pazarlamada müşteri kitlelerinin belirlenmesi için yapılan **müşteri bölümlemesinde** (segmentasyon) ise **Coğrafi, Demografik ve Psikografik** gibi unsurlar kullanılır. **Makro bölümleme** veya **Rekabete dayalı bölümleme** ise temel müşteri segmentasyon unsurları arasında yer almaz.

1. Aşağıdakilerden hangisi klasik, neo-klasik (davranışsal) ve sistem yaklaşımları ile birlikte ele alınan ve bu yaklaşımların hangi durumlarda daha yararlı ve etkin olabileceklerini araştıran bir yaklaşımdır?

A) Klasik Yönetim Yaklaşımı
B) Davranışsal Yönetim Yaklaşımı
C) Durumsallık Yaklaşımı
D) Yönetimde Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımı
E) Sistem Yaklaşımı

Cevap : C) Durumsallık Yaklaşımı

Açıklama : **Durumsallık Yaklaşımı** (Contingency Approach), klasik, neo-klasik ve sistem yaklaşımlarını birleştirerek, yönetim tekniklerinin ve ilkelerinin başarısının belirli bir duruma (çevreye, örgüte) bağlı olduğunu savunan yaklaşımdır.

2. “İki değişken arasındaki ilişkiyi görselleştirmeye yardımcı olur. Grafik, aykırı değerlerin kontrol edilmesine de yardımcı olur.”
ifadesi aşağıdaki toplam kalite yönetimi araçlarından hangisini içermektedir?

A) Kontrol listesi
B) Akış şeması
C) Neden-sonuç diyagramı
D) Dağılım grafiği
E) Pareto diagramı

Cevap : D) Dağılım grafiği

Açıklama :

3. “Stratejik planlama ve denetimi de kapsayacak şekilde, kuruluşun bulunduğu nokta ile ulaşmayı arzu ettiği durum arasındaki yolu ifade eden” yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Stratejik Yönetim Yaklaşımı
B) Davranışsal Yönetim Yaklaşımı
C) Sistem Yaklaşımı
D) Durumsallık Yaklaşımı
E) Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımı

Cevap : A) Stratejik Yönetim Yaklaşımı

Açıklama : **Stratejik Yönetim Yaklaşımı**, kuruluşun mevcut durumundan arzu edilen geleceğe ulaşması için izlenecek yolu belirleyen; misyon, vizyon, amaç, stratejik planlama ve denetim gibi unsurları kapsayan yönetimdir.

4. “İki değişken arasındaki ilişkiyi görselleştirmeye yardımcı olur. Grafik, aykırı değerlerin kontrol edilmesine de yardımcı olur.”
Açıklama aşağıdaki toplam kalite yönetimi araçlarımdan hangisini içermektedir?

A) Histogram
B) Pareto diyagramı
C) Akış şeması
D) Kontrol listesi
E) Dağılım grafiği

Cevap : E) Dağılım grafiği

Açıklama :

5. Performans yönetiminin amaçları düşünüldüğünde aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Örgütün hızlı ivmelenmesini ortadan kaldırır ve yavaşlatır.
B) Örgütün ihtiyaçlarının belirlenebilmesi adına son derece gereklidir.
C) Örgüt içerisindeki çalışma sisteminin ölçülebilir olmasını sağlar.
D) Örgüt iklimini olumlu yönde geliştirir ve çalışanların rekabetini güçlendirir.
E) Ekip ruhu ve çalışma ortaklığını geliştirir.

Cevap : A) Örgütün hızlı ivmelenmesini ortadan kaldırır ve yavaşlatır.

Açıklama : Performans yönetimi, örgütün etkinliğini ve verimliliğini artırmayı hedefler. Bu, örgütün **hızlı ivmelenmesini ortadan kaldırmak ve yavaşlatmak** yerine, aksine hızlandırmayı ve geliştirmeyi amaçlar.

6. “Yönetim olayında üst ya da ast olarak görev alan insanların ulaşmak isteyecekleri bir sonuç olmalıdır.”
Yukarıda bahsedilen açıklama aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

A) Yönetimin yaratıcı olma özelliği
B) Yönetimin amaç özelliği
C) Yönetimin iş bölümü ve uzmanlaşma özelliği
D) Yönetimde basamaksal özellik
E) Yönetimin grup olma özelliği

Cevap : B) Yönetimin amaç özelliği

Açıklama : Yönetim, belirlenen hedeflere (amaçlara) ulaşmak için çabaları koordine etme sürecidir. Bu nedenle, yönetimin temel özelliklerinden biri, üst ve astların ulaşmak istediği bir sonucun (amacın) olmasıdır.

7. “Yöneticinin çalışanları motive etmesini ifade etmektedir. Yani amaca ulaşmak için onları doğru şekilde yönlendirme ve cesaretlendirme eylemidir. Planlama ve örgütleme ile kurulan düzenin harekete geçirilmesi, emir verme ya da başka yollarla astlara ne yapmaları gerektiğinin anlatılması, onların her türlü çabalarında ve uzmanlıklarını geliştirmelerinde onlara liderlik yapılması, verilen görevleri yerine getirebilecek biçimde motive edilmesi ve kendileriyle etkili bir iletişim kurulmasıdır.”
Yukarıda bahsedilen açıklama aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

A) Örgütleme
B) Koordinasyon
C) Yöneltme
D) Planlama
E) Denetleme

Cevap : C) Yöneltme

Açıklama : **Yöneltme** (Sevk ve İdare), planlama ve örgütleme aşamalarından sonra, örgüt üyelerini amaçlara ulaşmak için harekete geçirme, motive etme, liderlik etme, iletişim kurma ve doğru şekilde yönlendirme işlevidir.

8. Aşağıdakilerden hangisi stratejik yöntem içerisinde yer almaz?

A) İletişimi güçlendirme
B) Misyon ve vizyonu geliştirme
C) Kararları personelin tek başına alabilmesi
D) Analiz sonuçlarını değerlendirme
E) Planlama ve hedef oluşturma

Cevap : E) Planlama ve hedef oluşturma

Açıklama :

9. Misyon kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) İşletmelerin reaksiyon süreleri
B) İşletmelerin sistem açıkları
C) İşletmelerin maliyet hesapları
D) İşletmelerin varoluş nedenlerini ve stratejik hedefleri
E) İşletmelerin karar mekanizmaları

Cevap : D) İşletmelerin varoluş nedenlerini ve stratejik hedefleri

Açıklama : **Misyon** (Özgörev), bir kurumun varoluş nedenini, ne yaptığını, kimin için yaptığını ve nasıl yaptığını ifade eden temel açıklamadır; yani işletmenin temel stratejik hedeflerini içerir.

10. Strateji kelimesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmamıştır?

A) Vizyon ve hedeflerin oluşturulması
B) Karar verme sürecinin planlanması
C) Plansız ve hedefsiz davranılması
D) Misyon oluşturulması
E) Amaçlara uygun hareket edilmesi

Cevap : C) Plansız ve hedefsiz davranılması

Açıklama : **Strateji**, belirlenen amaçlara ulaşmak için bilinçli olarak seçilen yoldur. Bu, mutlaka **planlı ve hedefli** olmayı gerektirir. Dolayısıyla, “Plansız ve hedefsiz davranılması” stratejinin tam tersidir ve yanlış bir tanımdır.

11. “Uygulamaları izleme, gerçekleşen sonuçları planlanan amaçlarla karşılaştırma ve eğer gerekli ise, düzeltici eylemlerde bulunma süreci olup, “neyi, nasıl ve hangi ölçüde başarıldığını” ortaya koymak için amaçların veya standartların saptanması, uygulamadan alınan sonuçların amaçlarla karşılaştırılması ve gerekli düzeltici eylemlerde bulunulması” önemli bir yönetim işlevini tanımlar.
Açıklamada, aşağıdaki hangi “Yönetim İşlevi” tanımlanmaktadır?

A) Koordinasyon
B) Denetleme
C) Örgütleme
D) Yöneltme
E) Planlama

Cevap : B) Denetleme

Açıklama : Tanımı yapılan işlev, faaliyetlerin planlanan amaçlara uygunluğunu kontrol etme, sapmaları tespit etme ve düzeltici eylemlerde bulunma süreci olan **Denetleme** (Kontrol) işlevidir.

12. “Genellikle spor bağlamına bağlı olarak birbiriyle ilişkili olan ticari, kar amacı gütmeyen ve kamu sektörlerinden oluşur.”
Bu tanıma uyan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Olimpiyatlar
B) Spor endüstrisi
C) Spor organizasyonları
D) Spor kulüpleri
E) Spor yönetimi

Cevap : B) Spor endüstrisi

Açıklama : **Spor Endüstrisi**, spor bağlamında birbiriyle ilişkili olan tüm ticari (özel), kar amacı gütmeyen (STK’lar) ve kamu (devlet) sektörlerini kapsayan geniş bir kavramdır.

13. Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimi ve değerlendirmeler yapılırken sağlanması gereken kriterlerden biridir?

A) Denetim planlamasının oluşturulması
B) Karşıt grup planlamalarının oluşturulması
C) Sistematik planlamaların oluşturulması
D) Tez-antitez planlamaların oluşturulması
E) Kariyer planlamasının oluşturulması

Cevap : E) Kariyer planlamasının oluşturulması

Açıklama :

14. Performans yönetiminde inceleme ve denetim sağlanması hangi anlama gelmektedir?

A) Örgütün ekonomik olarak güçlenmesi ve diğer kurumlar ile işbirliğini sağlar.
B) Personel alımı kriterlerini ortaya çıkarır ve yönetime bu kriterleri bildirir.
C) Personelin çalışma yeteneğinin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması amaçlanır.
D) Kriz anında en etkin yöntemin geliştirilmesini sağlar.
E) Örgütün kültürel yapısının incelenmesi ve gerekli eklemelerin yapılması amacını taşır.

Cevap : C) Personelin çalışma yeteneğinin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması amaçlanır.

Açıklama : Performans yönetimindeki inceleme ve denetim, çalışanların belirlenen standartlara göre ne kadar başarılı olduğunu, yani **çalışma yeteneğinin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılmasını** hedefler.

15. Aşağıdakilerden hangisi müşteri bölümlemesinde yer alan unsurlardan biri değildir?

A) Coğrafi bölümleme
B) Rekabete dayalı bölümleme
C) Demografik bölümleme
D) Psikografik bölümleme
E) Makro bölümleme

Cevap : B) Rekabete dayalı bölümleme

Açıklama :

16. Aşağıdaki uzmanlardan hangisi kalite yönetiminin babası olarak nitelendirilmektedir?

A) Joseph M. Juran
B) Kaoru Ishikawa
C) Walter A. Shewhart
D) W. Edwards Deming
E) Ronald Fisher

Cevap : D) W. Edwards Deming

Açıklama : Toplam Kalite Yönetimi (TKY) felsefesine yaptığı katkılar nedeniyle, **W. Edwards Deming** yaygın olarak **kalite yönetiminin babası** olarak kabul edilmektedir.

17. Avrupa Kalite Örgütüne göre veri toplama süreci için kullanılan toplam kalite yönetimi araçları aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kontrol çizelgesi – Histogram – Kontrol grafiği
B) Akış şeması – Kontrol çizelgesi – Dağılım grafiği
C) Neden ve sonuç diyagramı – Histogram – Akış şeması
D) Dağılım grafiği – Pareto analizi – Kontrol grafiği
E) Histogram – Kontrol grafiği – Akış şeması

Cevap : A) Kontrol çizelgesi – Histogram – Kontrol grafiği

Açıklama : TKY’nin 7 Temel Kalite Aracı’ndan veri toplama, görselleştirme ve analizde kullanılan yaygın araçlar şıklardaki bu kombinasyonda yer almaktadır.

18. İnovasyon kelimesinin eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yenilik
B) Muhasebe
C) Misyon
D) Vizyon
E) Hedef

Cevap : A) Yenilik

Açıklama : **İnovasyon** kelimesi, yenilik veya yenileşim anlamına gelmektedir ve bir ürün, hizmet, süreç veya iş modeli için yeni ve gelişmiş fikirlerin uygulanmasıdır.

19. “Amerika Birleşik Devletlerindeki işletmelerin başarılı olmalarındaki etkin faktörlerin neler olduğuna ilişkin olarak araştırmalar yaparak, araştırma ve görüşlerini “Mükemmeli Araştırma” (In Search of Excellence) adlı bir kitapta yayınlamışlardır. Peters ve Waterman, söz konusu olan kitaplarında farklı endüstrilerde çalışan birçok işletmeyi incelemişlerdir. Bu işletmelerin başarı ölçütü olarak, başarılarını oluşturan 8 ortak özellikle belirlemişlerdir.”
Yukarıda verilen açıklamada hangi “Yönetim Yaklaşımı” tanımlanmaktadır?

A) Klasik Yönetim Yaklaşımı
B) Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımı
C) Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımı
D) Stratejik Yönetim Yaklaşımı
E) Yönetimde Mükemmellik Yaklaşımı

Cevap : E) Yönetimde Mükemmellik Yaklaşımı

Açıklama : Tom Peters ve Robert Waterman’ın “In Search of Excellence” (Mükemmeli Araştırma) adlı eseri, başarılı şirketlerin ortak 8 özelliğini belirleyerek **Yönetimde Mükemmellik Yaklaşımı**’nın temellerini atmıştır.

20. Bir yönetim modeli uygulamak için “özveri” ve “sabır” davranışından sonra gelmesi gereken 3. kelime aşağıdakilerden hangisidir?

A) Rekabetçilik
B) Bilgi
C) Beceri
D) Cesaret
E) Farklılık

Cevap : D) Cesaret

Açıklama : Birçok çağdaş yönetim modelinin uygulanmasında, ilk iki adım olan **özveri** ve **sabır**’dan sonra, değişimi hayata geçirmek için **cesaret** üçüncü önemli unsur olarak vurgulanır.