Muhasebeye Giriş 2024-2025 Vize Soruları

Giriş

Muhasebe, bir işletmenin ekonomik faaliyetlerini kaydeden, sınıflandıran ve finansal tablolar aracılığıyla ilgililere sunan bir bilgi sistemidir. Muhasebenin temel amacı, işletme dışı ilgili kişilere (yatırımcılar, kredi verenler, devlet) bilgi sunmak ise buna “Finansal Muhasebe” denir. İşletme içi kullanıcılara (Yöneticiler) yönelik raporlama ise Yönetim Muhasebesinin konusudur. Muhasebe uygulamaları, “işletmenin ömrünün sınırsız olduğu” varsayımı olan “İşletmenin Sürekliliği” gibi genel kabul görmüş muhasebe kavramlarına dayanır.

Muhasebe Döngüsü ve Defterler

Muhasebe döngüsü, finansal olayların kaydedilmesiyle başlar. İşlemler önce tarihsel sırayla “Günlük Deftere” (Yevmiye Defteri) kaydedilir, ardından ilgili hesaplara aktarılmak üzere “Büyük Deftere” (Defter-i Kebir) geçirilerek sınıflandırılır. Örneğin, bir işletme kurulduğunda ortakların koyduğu 150.000 TL nakit para için Kasa hesabına borç, Sermaye hesabına alacak kaydı yapılır.

Bilanço: Varlıklar ve Kaynaklar

Bilanço, işletmenin belirli bir andaki varlıklarını ve bu varlıkları finanse ettiği kaynakları (borçlar ve özkaynaklar) gösteren temel finansal tablodur. Temel denklemi Varlıklar = Borçlar + Özkaynaklar‘dır. Örneğin, Dönen Varlıkları 150.000, Duran Varlıkları 200.000, Kısa Vadeli Borçları 60.000 ve Uzun Vadeli Borçları 120.000 TL olan bir işletmenin Özkaynak toplamı (350.000 – 180.000) 170.000 TL’dir.

• Varlıklar: İşletmenin sahip olduğu değerlerdir. Peşin parayla demirbaş satın alınması, bir varlık (Demirbaş) artarken diğer varlık (Kasa) azaldığı için “Varlık toplamını değiştirmez”. Taşıt alımında bir kısmı peşin ödenip kalanı borçlanılırsa (300.000’lik taşıt için 100.000 peşin, 200.000 borç), varlık toplamı 200.000 TL artar (300.000 Taşıt – 100.000 Kasa = +200.000 Varlık).
• Borçlar (Yabancı Kaynaklar): Üçüncü kişilere olan yükümlülüklerdir. “Ticari Borçlar” ve “Peşin Tahsil Edilmiş Hizmet Geliri” (hizmet henüz verilmediği için borç sayılır) bu bölümde yer alır. Bir borç nakit ödendiğinde, “Ticari Borçlar” hesabı (pasif hesap olduğu için azalışı) borçlandırılır.
• Özkaynaklar: İşletme sahiplerinin varlıklar üzerindeki haklarıdır. Ortakların ortaklık payı karşılığında şirkete yaptıkları yatırımlar “Sermaye” hesabında izlenir.

Stokların Muhasebeleştirilmesi (Sürekli Envanter Yöntemi)

Stoklar (Ticari Mallar), işletmenin satmak için aldığı varlıklardır.

• Alış İşlemleri: Bir mal satın alındığında (örn: kredili 62.000 TL), “153 Ticari Mallar” hesabı borçlandırılır, “320 Satıcılar” hesabı alacaklandırılır. Malın satın alınması için katlanılan taşıma harcamaları da ayrı bir gider hesabına değil, doğrudan “Ticari Mallar” hesabının maliyetine eklenir.
• Alış İadesi: Satın alınan mal bozuk çıktığı için tedarikçiye iade edildiğinde, stoktan çıkış olduğu için “Ticari Mallar” hesabı alacaklandırılır.
• Satış İadesi: Müşteriye satılan (maliyeti 9.000, satış fiyatı 12.000 TL) bir mal iade alındığında, Sürekli Envanter Yöntemi’nde iki kayıt yapılır: 1) Satış iptali (Satıştan İadeler Borçlu / Kasa Alacaklı) ve 2) Maliyetin düzeltilmesi. Bu ikinci kayıtta, mal stoğa geri girdiği için “Ticari Mallar” borçlandırılır ve “Satılan Malların Maliyeti” hesabı (gider azalışı) alacaklandırılır.

Dönem Sonu Ayarlama Kayıtları

Muhasebenin “Dönemsellik” kavramı gereği, dönem sonlarında mali tabloların işletmenin gerçek durumunu göstermesi için ayarlama kayıtları yapılır. Bu kayıtların amacı, gelir ve giderlerin ilgili oldukları döneme doğru bir şekilde yansıtılmasını sağlamaktır. Örneğin, 1 Mayıs’ta 1 yıllık (48.000 TL) yazılım hizmeti peşin ödenmişse, 31 Aralık’ta 8 aylık kısmı (32.000 TL) giderleşmiş, kalan 4 aylık kısmı (16.000 TL) ise “Peşin Ödenmiş Yazılım Gideri” olarak bilançoda varlık olarak yer alır.

1. Bir işletme 1 Ekim 2024 tarihinde bir ofis kiralamış ve 5 aylık kira bedeli olan 75.000 TL’yi aynı tarihte peşin olarak ödemiştir. İşletme ofisi 1 Ekim 2024 tarihinde kullanmaya başlamıştır. Bu finansal olay ile ilgili işletmenin 1 Ekim 2024 tarihinde yapması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

A)

B)

C)

D)

E)

Cevap : D)

Açıklama :

2. İşletmelerin dönem sonlarında yaptıkları ayarlama kayıtlarının amacı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru bir şekilde ifade edilmiştir?

A) Dönem içinde yapılmış olan hatalı kayıtları düzeltmek

B) İşletmenin diğer işletmelerle olan borç-alacak mutabakatını sağlanmak

C) Tüm hesapların kapatılmasıyla muhasebe defterlerini yeni muhasebe dönemine hazırlanmak

D) Gelir ve gider hesapları bakiyelerinin düzeltilerek işletmenin gerçek durumunu göstermek

E) Ülkedeki kanunlara ve mevzuata uymak

Cevap : D) Gelir ve gider hesapları bakiyelerinin düzeltilerek işletmenin gerçek durumunu göstermek

Açıklama : Ayarlama (Düzeltme) kayıtlarının temel amacı, “Dönemsellik” kavramı gereği, gelir ve giderlerin ilgili oldukları döneme doğru bir şekilde yansıtılmasını sağlamaktır. Bu sayede mali tablolar işletmenin o döneme ait gerçek durumunu gösterir.

3. Aşağıdakilerden hangisi işletme içi ilgili kişilerden biridir?

A) Devlet

B) Kredi Verenler

C) Sendikalar

D) Yöneticiler

E) Müşteriler

Cevap : D) Yöneticiler

Açıklama : Muhasebe bilgi kullanıcıları işletme içi ve işletme dışı olarak ikiye ayrılır. Yöneticiler, işletmenin günlük faaliyetlerini planlamak ve kontrol etmek için bilgiyi kullandıklarından işletme içi ilgili kişilerdir. Diğer şıklar (Devlet, Kredi Verenler, Sendikalar, Müşteriler) işletme dışı bilgi kullanıcılarıdır.

4. I. Peşin Ödenmiş Kira Gideri
II. Ticari Borçlar
III. Satışlar
IV. Peşin Tahsil Edilmiş Hizmet Geliri
V. Elektrik Gideri
Yukarıdaki hesaplardan hangisi/hangileri bilançonun Borçlar bölümünde yer alır?

A) I, II ve III

B) Yalnız II

C) I, IV ve V

D) II ve IV

E) I ve V

Cevap : D) II ve IV

Açıklama : I. Peşin Ödenmiş Kira Gideri (Varlık), II. Ticari Borçlar (Borç), III. Satışlar (Gelir Tablosu), IV. Peşin Tahsil Edilmiş Hizmet Geliri (Borç – Gelecek Aylara Ait Gelir), V. Elektrik Gideri (Gelir Tablosu). Bu nedenle bilançonun Borçlar (Yabancı Kaynaklar) bölümünde II ve IV yer alır.

5. İşletme ortaklarının, ortaklık payı karşılığında şirkete yaptıkları yatırımlar aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmektedir?

A) Ortaklara Borçlar

B) Stoklar

C) Demirbaşlar

D) Yatırım Geliri

E) Sermaye

Cevap : E) Sermaye

Açıklama : İşletme ortaklarının işletmeye koydukları varlıklar (nakit, mal, demirbaş vb.) karşılığında sahip oldukları haklar, Özkaynaklar ana grubu altında Sermaye hesabında izlenir.

6. İşletmelerde meydana gelen finansal olaylar muhasebe döngüsü içinde ilk önce tarihsel olarak maddeler halinde kaydedildikten sonra hesaplar bazında sınıflandırılmaktadır. Muhasebe döngüsü içinde kaydetme ve sınıflandırma aşamalarında kullanılan defterler sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

A) Günlük defter, envanter defteri

B) Envanter defteri, pay defteri

C) Büyük defter, envanter defteri

D) Büyük defter, karar defteri

E) Günlük defter, büyük defter

Cevap : E) Günlük defter, büyük defter

Açıklama : Muhasebe döngüsünde finansal olaylar ilk olarak Günlük Deftere (Yevmiye Defteri) tarih sırasına göre kaydedilir (Kaydetme fonksiyonu). Daha sonra bu kayıtlardaki tutarlar ilgili hesaplara aktarılır, yani Büyük Deftere (Defter-i Kebir) geçirilir (Sınıflandırma fonksiyonu).

7.

2021 yılında kurulmuş olan SER işletmesinin 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin kâr tutarları ile ilgili yıllarda ortaklarına dağıtmış olduğu kâr payları (temettüler) yukarıdaki gibidir. Bu bilgilere göre SER işletmesinin 31.12.2023 tarihli bilançosunda gözükmesi gereken “Dağıtılmamış Kârlar” hesabının tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 27.000 TL

B) 63.000 TL

C) 13.000 TL

D) 18.000 TL

E) 45.000 TL

Cevap : A) 27.000 TL

Açıklama :

8. Bir işletme peşin parayla (nakit olarak) bir demirbaş satın almıştır. Bu finansal olayın işletmenin bilançosuna olan etkisi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) Varlık toplamı değişmemiştir.

B) Özkaynak toplamı azalmıştır.

C) Özkaynak toplamı artmıştır.

D) Borç toplamı artmıştır.

E) Varlık toplamı artmıştır.

Cevap : A) Varlık toplamı değişmemiştir.

Açıklama : Bu işlemde, “Demirbaşlar” (Varlık) hesabında bir artış olurken, “Kasa” (Varlık) hesabında aynı tutarda bir azalış meydana gelir. Varlıklar içinde bir hesap artar, diğeri azalırken; Varlık Toplamı, Borç Toplamı ve Özkaynak Toplamı değişmez.

9. Bir ticaret işletmesi daha önce sattığı ve satış bedeli 12.000 TL, maliyet bedeli 9.000 TL olan bir malı müşterisinden iade almıştır. İade alınan malın tutarı müşteriye peşin olarak ödenmiştir. Sürekli Envanter Yöntemini kullanan işletmenin, müşterisinden iade aldığı mala ilişkin yapması gereken günlük defter kayıtları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Satışlar Hesabının alacak (sağ) tarafına 12.000 TL kaydedilir.

B) Satılan Malların Maliyeti Hesabının alacak (sağ) tarafına 9.000 TL kaydedilir.

C) Satış İade ve İndirimleri Hesabının borç (sol) tarafına 9.000 TL kaydedilir.

D) Ticari Alacaklar Hesabının alacak (sağ) tarafına 9.000 TL kaydedilir.

E) Ticari Mallar Hesabının borç (sol) tarafına 12.000 TL kaydedilir.

Cevap : B) Satılan Malların Maliyeti Hesabının alacak (sağ) tarafına 9.000 TL kaydedilir.

Açıklama : Sürekli envanterde satış iadesi iki kayıtla yapılır:

(Borç) Satıştan İadeler 12.000 / (Alacak) Kasa 12.000 (Satış bedeli iptali)

(Borç) Ticari Mallar 9.000 / (Alacak) Satılan Malların Maliyeti 9.000 (Maliyetin stoklara geri alınması) B şıkkı, ikinci kaydın alacak tarafını doğru olarak belirtmektedir.

10. Bir işletme 1 Mayıs 2024 tarihinde bir yıl kullanım hakkı olan bir bilgisayar yazılım hizmeti satın almış ve yıllık bedeli olan 48.000 TL’nin tümünü aynı tarihte peşin olarak ödemiştir. İşletme 1 Mayıs 2024 tarihinde bilgisayar yazılım hizmetinden yararlanmaya başlamıştır.
Bu finansal olaya ilişkin işletmenin 31.12.2024 tarihli bilançosunda yer alması gereken hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Peşin Ödenmiş Yazılım Gideri 16.000 TL

B) Peşin Tahsil Edilmiş Yazılım Geliri 32.000 TL

C) Yazılım Gideri 32.000 TL

D) Kasa 48.000 TL

E) Yazılım Geliri 16.000 TL

Cevap : A) Peşin Ödenmiş Yazılım Gideri 16.000 TL

Açıklama : Yıllık bedel 48.000 TL ise aylık bedel 48.000 / 12 = 4.000 TL’dir. 1 Mayıs – 31 Aralık arası 8 ay (Mayıs-Aralık) 2024 yılına aittir (8 * 4.000 = 32.000 TL Gider). Kalan 4 ay (Ocak-Nisan 2025) ise 2025 yılına aittir (4 * 4.000 = 16.000 TL). Bilançoda 2025 yılına devreden bu 16.000 TL, “Peşin Ödenmiş Yazılım Gideri” hesabında yer alır.

11. Bir işletme 22 Ekim 2024 tarihinde tedarikçisine olan borcunu nakit olarak ödemiştir. Bu finansal olaya ilişkin olarak aşağıdaki hesaplardan hangisinin borç (sol) tarafına kayıt yapılması gerekmektedir?

A) Ticari Borçlar

B) Tedarik Gideri

C) Kasa

D) Sermaye

E) Dağıtılmamş Kârlar

Cevap : A) Ticari Borçlar

Açıklama : Tedarikçiye olan borç (320. Ticari Borçlar) bir pasif hesaptır. Borç ödendiğinde bu pasif hesap azalır. Pasif hesaplardaki azalışlar hesabın borç (sol) tarafına kaydedilir. (Kasa hesabı ise alacaklandırılır).

12. Bir işletme 300.000 TL değerindeki bir taşıt aracını 100.000 TL’sini peşin olarak, geri kalan tutar olan 200.000 TL’yi daha sonra ödemek üzere (borçlanarak) satın almıştır.
Bu finansal olay işletmenin bilançosunu nasıl etkilemiştir?

A) Özkaynak toplamı 200.000 TL azalmıştır.

B) Varlık toplamı 200.000 TL artmıştır.

C) Özkaynak toplamı 100.000 TL azalmıştır.

D) Varlık toplamı 300.000 TL artmıştır.

E) Borç toplamı 100.000 TL artmıştır.

Cevap : B) Varlık toplamı 200.000 TL artmıştır.

Açıklama : Varlıklar: +300.000 TL (Taşıtlar) ve -100.000 TL (Kasa) = Varlık Toplamı Net +200.000 TL artmıştır. Pasifler: +200.000 TL (Borçlar). Temel denklik (Varlıklar = Borçlar + Özkaynak) korunmuştur. Doğru etki Varlık toplamının 200.000 TL artmasıdır.

13. Arabalar için yedek parça ticareti ile uğraşan bir işletme çeşitli yedek parçaları tedarikçisinden 25 Eylül 2024 tarihinde kredili (vadeli) olarak 62.000 TL’ye satın almıştır.
Sürekli Envanter Yöntemini kullanan işletmenin, 25 Eylül 2024 tarihinde satın aldığı bu mallara ilişkin yapması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

A)

B)

C)

D)

E)

Cevap : E)

Açıklama :

14.

Yukarıdaki mizanda yer alan hesaplardan hangisinin bakiyesi doğru taraftadır?

A) Kira Gideri

B) Ticari Alacaklar

C) Sermaye

D) Satışlar

E) Çeşitli Borçlar

Cevap : C) Sermaye

Açıklama :

15. Bir ticaret işletmesi satın aldığı ticari mallar için 20.000 TL tutarında taşıma harcamasına katlanmıştır. Sürekli envanter yöntemini kullanan bu ticaret işletmesi, mal alımında katlandığı bu taşıma harcamasını aşağıdaki hesaplardan hangisine kaydetmelidir?

A) Satışlar

B) Ticari Mallar

C) Taşıma Gideri

D) Satılan Malların Maliyeti

E) Peşin Ödenmiş Giderler

Cevap : B) Ticari Mallar

Açıklama : Muhasebe standartlarına göre, bir stok (ticari mal) satın alındığında, o malın elde edilmesi için katlanılan nakliye, gümrük, komisyon gibi tüm giderler malın maliyetine eklenir. Bu nedenle 20.000 TL, “153. Ticari Mallar” hesabına (Borç) kaydedilir.

16. Bir işletmenin 31.12.2023 tarihi itibariyle Dönen Varlık Toplamı 150.000 TL, Duran Varlık Toplamı 200.000 TL, Kısa Vadeli Borç toplamı 60.000 TL ve Uzun Vadeli Borç toplamı 120.000 TL’dir. Bu bilgilere göre işletmenin 31.12.2023 tarihi itibariyle Özkaynak (Özsermaye) toplamı kaç liradır?

A) 530.000 TL

B) 170.000 TL

C) 90.000 TL

D) 350.000 TL

E) 290.000 TL

Cevap : B) 170.000 TL

Açıklama : Temel Bilanço Denklemi: Varlıklar = Borçlar + Özkaynak. Toplam Varlıklar = Dönen Varlıklar + Duran Varlıklar = 150.000 + 200.000 = 350.000 TL. Toplam Borçlar = Kısa V. Borç + Uzun V. Borç = 60.000 + 120.000 = 180.000 TL. Denklem: 350.000 (Varlık) = 180.000 (Borç) + Özkaynak. Özkaynak = 350.000 – 180.000 = 170.000 TL.

17. “Tersine bir kanıt olmadıkça, işletmenin faaliyetlerine belirlenemeyecek kadar uzun bir süre devam edeceği, bir başka ifadeyle işletmenin ömrünün belirsiz (sınırsız) olduğu varsayımı” hangi genel kabul görmüş muhasebe kavramı gereğincedir?

A) İhtiyatlılık

B) Tarafsızlık

C) Dönemsellik

D) İşletmenin Tüzel Kişiliği

E) İşletmenin Sürekliliği

Cevap : E) İşletmenin Sürekliliği

Açıklama : İşletmenin ömrünün sınırsız olduğunun varsayılması ve faaliyetlerini yakın gelecekte durdurma niyetinin olmaması, “İşletmenin Sürekliliği” (Going Concern) kavramının tanımıdır.

18. Ahmet Bey, 3 Kasım 2024 tarihinde 150.000 TL nakit para koyarak bir işletme kurmuştur. Bu finansal olaya ilişkin işletmenin 3 Kasım 2024 tarihinde yapması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

A)

B)

C)

D)

E)

Cevap : C)

Açıklama :

19. Temel amacı işletme dışı ilgili kişilere ihtiyaç duydukları finansal bilgileri sunmak olan muhasebe dalı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Denetim Muhasebesi

B) Vergi Muhasebesi

C) Finansal Muhasebe

D) Yönetim Muhasebesi

E) Maliyet Muhasebesi

Cevap : C) Finansal Muhasebe

Açıklama : Finansal Muhasebe, mali tabloları (bilanço, gelir tablosu vb.) üreterek bunları başta yatırımcılar, kredi verenler, devlet gibi işletme dışı kullanıcılara sunar. Yönetim Muhasebesi ise işletme içi yöneticilere raporlama yapar.

20. Sürekli envanter yöntemini kullanan bir ticaret işletmesi daha önce satın almış olduğu malları, bozuk çıkması nedeniyle, tedarikçisine iade etmiştir.
İşletmenin tedarikçisine iade ettiği bu mallara ilişkin yapması gereken günlük defter kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin alacak (sağ) tarafına kayıt yapmalıdır?

A) Satılan Malların Maliyeti

B) Satışlar

C) Ticari Mallar

D) Ticari Borçlar

E) Satış İade ve İndirimleri

Cevap : C) Ticari Mallar

Açıklama : Bir mal satın alındığında “153. Ticari Mallar” hesabına borç kaydedilir. Bu mal (maliyeti üzerinden) iade edildiğinde, stoklarda (varlıklarda) bir azalış olur. Varlık hesaplarındaki azalışlar hesabın alacak (sağ) tarafına kaydedilir. (Ticari Borçlar hesabı ise borçlandırılır).