Anatomi 2025-2026 Vize Soruları

Giriş

Anatomi, insan vücudunun yapısını ve organlarının birbirleriyle olan ilişkisini inceleyen bir bilim dalıdır. Modern anatominin Türkiye’deki kurucusu olarak Dr. Mazhar Paşa kabul edilmektedir. Anatomik tanımlamalar, vücudu standart düzlemlere göre ayırarak yapılır. Vücudu yere paralel olarak üst ve alt parçalara ayıran düzleme Planum horizontale denir. “Anterior” ise bir yapının vücudun ön tarafında bulunduğunu ifade eden bir yön terimidir.

İskelet Sistemi

İskelet sistemi, vücudun çatısını oluşturan kemikler ve eklemlerden meydana gelir.

• Kemikler: Vücutta ön kol yapısına katılan kemikler Radius ve Ulna’dır. Kol kemiği olan Humerus ise üstte Scapula (kürek kemiği) ile omuz eklemini, altta ise Radius ve Ulna ile dirsek eklemini yapar.
• Eklemler: Üst ekstremitede Art. humeri (omuz eklemi) ve Art. cubiti (dirsek eklemi) yer alırken, Art. coxae (kalça eklemi) arka bacağa aittir. Kalça eklemi, Femur (uyluk kemiği) ile Os coxa (kalça kemiği) arasında oluşur.
• Hareketler: Sagittal düzlemde eklem kollarının birbirinden uzaklaşması veya açının artması hareketine Ekstansiyon (germe) denir; açının küçülmesine ise Fleksiyon (bükme) denir.

Kas Sistemi

Kas sistemi, kas dokusunu oluşturan hücrelerin hacim olarak artmasına Hipertrofi, kasın istirahat halindeki gerginliğine ise “Tonus” denir.

• Üst Ekstremite Kasları: M. biceps brachii (pazı kası), ön kola hem fleksiyon hem de supinasyon (avuç içini yukarı çevirme) yaptıran temel kastır ve tendonu omuz ekleminin içinden geçer. M. brachialis ise kol kasıdır, omuz bölgesi kaslarından biri değildir.
• Gövde Kasları: Sırttan başlayıp kola uzanarak gövdeyi yukarı kaldıran (barfiks) ve kola ekstansiyon, adduksiyon yaptıran kas M. latissimus dorsi’dir. M. obliquus abdominis externus ise karın kas grubuna dahildir.
• Yüz Kasları: Dudakların etrafında bulunan ve dudak hareketlerini sağlayan kas M. orbicularis oris’tir.

İç Organ Sistemleri

Solunum Sistemi: Üst solunum yolları (burun, yutak) ve alt solunum yollarından oluşur. Trachea (soluk borusu), alt solunum yollarına ait bir yapıdır. Solunumun işlevsel en küçük birimi, gaz değişiminin yapıldığı alveol yapısıdır. Akciğerleri dıştan örten zara Plevra denir. Erkeklerde “adem elması” olarak bilinen çıkıntıyı oluşturan gırtlak (larynx) kıkırdağı “Kalkan şekilli kıkırdak (cartilago thyroidea)”dır. Yüz kemikleri içinde yer alan ve en büyüğü Sinus maxillaris olan hava boşluklarına paranasal sinüsler denir.

Sindirim Sistemi: Diyafram, göğüs ve karın boşluğunu ayıran kastır. Mide ve Karaciğer, diyaframın hemen altında yer alan karın içi organlarıdır. Kalın bağırsak, Caecum ve Kolon gibi bölümlerden oluşurken, “Duodenum” ince bağırsağın ilk bölümüdür. Mide mukozasının iltihaplanmasına ise “Gastrit” denir.

Endokrin (Hormon) Sistemi: Kan şekerini düzenleyen insülin ve glukagon hormonları, Pankreas organında bulunan adacıklarda üretilir. Vücuttaki diğer tüm iç salgı bezlerinin kontrolünü sağlayan ana bez ise beynin tabanında bulunan Hipofiz’dir.

Ürogenital Sistem: Erkek tohum hücresi olan spermatozoa, Testis’te üretilir.

1. Yere paralel olarak geçen ve vücudu üst ve alt olmak üzere 2 parçaya ayıran düzleme ne ad verilir?

A) Planum mediale

B) Planum coronale

C) Planum medianum

D) Planum sagittale

E) Planum horizontale

Cevap : E) Planum horizontale

Açıklama : Anatomide vücudu üst (superior) ve alt (inferior) olarak ikiye ayıran, yere paralel düzleme “Planum horizontale” (veya transvers düzlem) denir. Sagittal düzlem sağ/sol, Coronal (frontal) düzlem ise ön/arka olarak ayırır.

2. Aşağıdaki sindirim sistemi organlarından hangisi diaphragma (diyafram) altında yer almaktadır?

A) Ağız

B) Mide

C) Yutak

D) Tükrük bezleri

E) Dişler

Cevap : B) Mide

Açıklama : Diyafram (diaphragma), göğüs boşluğu (thorax) ile karın boşluğunu (abdomen) ayıran kastır. Ağız, yutak, tükrük bezleri ve dişler baş ve boyun bölgesindedir. “Mide” ise karın boşluğunun üst kısmında, diyaframın hemen altında yer alır.

3. Ülkemizde anatominin kurucusu olarak da bilinen bilim insanı kimdir?

A) Sami Zan

B) Şerafeddin Sabuncuoğlu

C) Zeki Zeren

D) Hulusi Behçet

E) Mazhar Paşa

Cevap : E) Mazhar Paşa

Açıklama : Dr. Mazhar Paşa (Hekimbaşı Mazhar Paşa), modern tıp eğitiminin ve modern anatominin Türkiye’deki kurucularından biri olarak kabul edilir. Özellikle Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’deki çalışmalarıyla bilinir.

4. Anterior ne demektir?

A) Aşağıda bulunan

B) Ön-önde bulunan

C) Yukarıda bulunan

D) Arka-arkada bulunan

E) Orta hatta bulunan

Cevap : B) Ön-önde bulunan

Açıklama : Anatomik terminolojide “Anterior”, bir yapının vücudun ön tarafında (ventral) bulunduğunu ifade eder. “Posterior” arka, “Superior” üst, “İnferior” ise alt demektir.

5. Aşağıdaki kaslardan hangisi alt ekstremiteden üst ekstremiteye kadar uzanarak, kola ekstansiyon, adduksiyon ve iç rotasyon yaptırır ve kollar sabitken gövdeyi yukarı kaldırır?

A) M. rectus abdominis

B) M. biceps brachii

C) M. erector spinae

D) M. pectoralis major

E) M. latissimus dorsi

Cevap : E) M. latissimus dorsi

Açıklama : “M. latissimus dorsi” (kanat kası), sırtta çok geniş bir alandan (bel omurları, kalça kemiği) başlayıp kol kemiğine (humerus) uzanan kastır. Tanımlanan tüm hareketleri (kola ekstansiyon, adduksiyon, iç rotasyon ve barfiks çekme gibi gövdeyi kaldırma) yaptıran temel kastır.

6. Aşağıdaki kaslardan hangisi ön kola supinasyon yaptırmaktadır?

A) M. brachialis

B) M. supraspinatus

C) M. triceps brachii

D) M. coracobrachialis

E) M. biceps brachii

Cevap : E) M. biceps brachii

Açıklama : Supinasyon, ön kolun avuç içi öne (veya yukarı) bakacak şekilde dışa döndürülmesi hareketidir (örn: vida sıkma). Bu hareketin en güçlü yaptırıcısı “M. biceps brachii” kasıdır.

7. Kol kemiğinin (humerus) eklem yaptığı tüm kemik ya da kemikler aşağıdakilerden hangisidir?

A) Scapula, radius ve ulna

B) Ulna

C) Radius ve ulna

D) Radius

E) Scapula

Cevap : A) Scapula, radius ve ulna

Açıklama : Humerus (kol kemiği), üstte (proksimalde) “Scapula” (kürek kemiği) ile omuz eklemini yapar. Altta (distalde) ise ön kol kemikleri olan “Radius” ve “Ulna” ile dirsek eklemini yapar.

8. Solunum sisteminin işlevsel (solunum fonksiyonunu gerçekleştiren) en küçük birimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Alveol yapısı

B) Ağız

C) Akciğerler

D) Burun

E) Trachea (soluk borusu)

Cevap : A) Alveol yapısı

Açıklama : Solunum sisteminde gaz değişimi (oksijenin kana geçmesi, karbondioksitin atılması) akciğerlerin içindeki “Alveol” adı verilen mikroskobik hava keseciklerinde gerçekleşir. Bu nedenle alveoller solunumun işlevsel en küçük birimidir.

9. Erkeklerde “adem elması” olarak da bilinen, daha dar açı ile bir araya gelen kama şeklindeki kıkırdaklardan oluşan larynx kıkırdağı hangisidir?

A) Kalkan şekilli kıkırdak (cartilago tyhroidea)

B) Gırtlak kapağı kıkırdağı (cartilago epiglottica/epiglottis)

C) Yüzük şekilli kıkırdak (cartilago cricoidea)

D) Boynuzcuk şekilli kıkırdak (cartilago corniculata)

E) İbrik şekilli kıkırdak (cartilago arytenoidea)

Cevap : A) Kalkan şekilli kıkırdak (cartilago tyhroidea)</p

Açıklama : Larynx’in (gırtlak) en büyük kıkırdağı olan “Cartilago thyroidea” (Tiroid kıkırdak), önde iki plaka halinde birleşir. Bu birleşme açısı erkeklerde daha dardır ve “adem elması” (prominentia laryngea) olarak bilinen çıkıntıyı oluşturur.

10. Omuz eklemi içinden geçen, kola ve ön kola fleksiyon yaptıran kas aşağıdakilerden hangisidir?

A) M. brachialis

B) M. triceps brachii

C) M. supraspinatus

D) M. biceps brachii

E) M. coracobrachialis

Cevap : D) M. biceps brachii

Açıklama : “M. biceps brachii” (pazı kası) iki başlı bir kastır ve uzun başının tendonu omuz eklemi kapsülünün içinden geçer. Hem kola (omuz ekleminde) hem de ön kola (dirsek ekleminde) fleksiyon (bükme) hareketi yaptırır.

11. En büyük paranasal sinüs aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sinus frontalis

B) Sinus cavernosus

C) Sinus sphenoidalis

D) Sinus maxillaris

E) Sinus ethmoidalis

Cevap : D) Sinus maxillaris

Açıklama : Paranasal sinüsler, burun çevresindeki kafa kemikleri içinde yer alan boşluklardır. Bunlardan en büyüğü, yanak bölgesindeki “Maxilla” (üst çene) kemiği içinde yer alan “Sinus maxillaris”tir (Maksiller sinüs).

12. Aşağıdakilerden hangisi vücutta ön kol yapısına katılan kemikleri ifade eder?

A) Os coxae

B) Radius-ulna

C) Scapula-clavicula

D) Humerus

E) Sternum

Cevap : B) Radius-ulna

Açıklama : Ön kol (antebrachium), dirsek ile el bileği arasında kalan bölgedir ve bu bölgede yan yana duran iki kemik bulunur: dıştaki (başparmak tarafı) “Radius” (döner kemik) ve içteki (serçe parmak tarafı) “Ulna” (dirsek kemiği).

13. Akciğerleri örten zara ne ad verilir?

A) Periton

B) Perikard

C) Plevra

D) Periosteum

E) Pia mater

Cevap : C) Plevra

Açıklama : Akciğerleri ve göğüs boşluğunun iç yüzeyini örten çift katlı seröz zara “Plevra” (pleura) denir. Periton karın zarı, Perikard kalp zarı, Periosteum kemik zarıdır.

14. Aşağıdakilerden hangisi alt solunum yollarına ait bir yapıdır?

A) Nazofarenks

B) Ağız

C) Trachea (soluk borusu)

D) Burun

E) Paranasal sinüsler

Cevap : C) Trachea (soluk borusu)</p

Açıklama : Solunum yolları, Larynx’e (gırtlak) kadar olan üst solunum yolları (Burun, Yutak/Farenks, Paranasal sinüsler) ve Larynx’ten sonraki alt solunum yolları olarak ayrılır. “Trachea” (soluk borusu), bronşlar ve akciğerler alt solunum yollarını oluşturur.

15. Sagittal düzlemde eklem kolları arasındaki açının artması veya eklem kollarının birbirinden uzaklaşması hareketine ne ad verilir?

A) Rotasyon

B) Abduksiyon

C) Fleksiyon

D) Ekstansiyon

E) Adduksiyon

Cevap : D) Ekstansiyon

Açıklama : Sagittal düzlemde (vücudu sağ-sol ayıran düzlem) yapılan hareketler fleksiyon ve ekstansiyondur. “Fleksiyon” eklem açısının küçülmesi (bükme), “Ekstansiyon” ise eklem açısının artması (düzleştirme, geriye bükme) hareketidir.

16. Aşağıdaki karın içi organlardan hangisi diaphragmanın hemen altında sağ tarafta yer almaktadır?

A) Karaciğer

B) Mide

C) İnen barsak (kolon)

D) Yatay barsak (kolon)

E) Yemek borusu

Cevap : A) Karaciğer

Açıklama : Karaciğer (Hepar), karın boşluğunun sağ üst kadranında, diyaframın hemen altında yer alan en büyük iç organdır. Mide ise diyaframın altında ancak sol tarafta yer alır.

17. Aşağıdaki anatomik yapılardan hangisi kalım bağırsak bölümlerinden değildir?

A) Yatay kolon

B) Caecum

C) Duodenum

D) Çıkan kolon

E) İnen kolon

Cevap : C) Duodenum

Açıklama : “Duodenum” (oniki parmak bağırsağı), ince bağırsağın ilk bölümüdür. Kalın bağırsak bölümleri ise Caecum (kör bağırsak), Çıkan kolon, Yatay kolon (Transvers kolon), İnen kolon, Sigmoid kolon ve Rektum’dur.

18. İnsülin ve glukagon gibi kan şekerini regüle eden hormonları sentezleyen ve salgılayan adacıklar hangi organda bulunmaktadır?

A) Beyin

B) Pankreas

C) Karaciğer

D) Mide

E) Böbrek

Cevap : B) Pankreas

Açıklama : Pankreas, hem sindirim enzimleri salgılayan (ekzokrin) hem de hormon salgılayan (endokrin) karma bir bezdir. Endokrin bölümündeki “Langerhans Adacıkları”nda yer alan beta hücreleri insülin, alfa hücreleri ise glukagon salgılayarak kan şekerini düzenler.

19. Kasın istirahat halindeki gerginliğine ne ad verilir?

A) İzometrik kasılma

B) İzokinetik kasılma

C) Tonus

D) Eksantrik kasılma

E) Konsantrik kasılma

Cevap : C) Tonus

Açıklama : Bilinçli bir kasılma olmasa bile, sağlıklı bir kasın dinlenme (istirahat) durumundayken sahip olduğu hafif gerginliğe “kas tonusu” (tonus) denir. Bu, kasın harekete hazır olmasını sağlar.

20. Mide mukozasında akut veya kronik inflamasyona bağlı mukozal hasarla giden patolojilere ne denir?

A) Reflü

B) Fıtık

C) Ülser

D) Gastrit

E) Polip

Cevap : D) Gastrit

Açıklama : “Gastro-” mide, “-it” eki ise iltihap (inflamasyon) anlamına gelir. Mide mukozasının (iç zarının) iltihaplanması ve buna bağlı hasar görmesi “Gastrit” olarak adlandırılır. Ülser ise bu hasarın daha da derinleşerek yara halini almasıdır.