Bilişim hukuku 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Bilişim hukuku, dijital teknolojilerin gelişimiyle ortaya çıkan hukuki sorunları düzenleyen dinamik bir alandır. Bu alan, “Elektronik Sözleşmeler”den “Sosyal Medya Hukuku”na kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Bilişim hukuku, hem maddi hem de şekli hukuk alanlarına giren yönleri olan karma bir yapıdadır. Bu makalede, bilişim hukukunun temelini oluşturan fikri mülkiyet, alan adı hukuku, veri koruma ve internet aktörlerinin sorumlulukları incelenecektir.

Fikri Mülkiyet ve Dijital Dünya

Fikri mülkiyet, Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku (FSEK) ile Sınai Mülkiyet Hukuku’nu (Marka, Patent vb.) kapsar. Bilişim hukuku, özellikle FSEK ile yakından ilişkilidir.

• Eser Sahipliği: Bir bilgisayar programı veya karikatür gibi bir eser, sahibinin hususiyetini (özgünlüğünü) taşıdığı anda korunmaya başlar; “standardın üstünde bir özgünlük” gerekmez. Eser sahipliği için fikri bir üretim şarttır; programcıya yardım eden bir “sekreter” eser sahibi sayılmaz.
• Hak İhlalleri: Bir çizerin karikatürünün izinsiz olarak sosyal medyada yayınlanması, FSEK kapsamında eser sahibinin “çoğaltma ve umuma iletim” haklarının ihlalidir.
• Link Verme ve Sorumluluk: Avrupa Adalet Divanı (ABAD) kararlarına göre, internette bir esere “link verilmesi”, o eserin kamuya yeniden sunulmasıyla ilgili olduğu için temel olarak “umuma iletim hakkı” açısından önem taşır. ABAD, link verenin içeriğin hukuka aykırı olduğunu bilip bilmemesini (kasıt) ve eserin “yeni bir kitleye” açılıp açılmadığını sorumluluk için ölçüt olarak kullanır. Ancak bir eseri “kopyalayıp kendi sitesine yüklemek” (çoğaltma ve yayma) her halükarda serbest değildir.
• Patent Hukuku: Fikri mülkiyetin aksine, buluşları koruyan ve “Sınai Mülkiyet Kanunu’nda” düzenlenen temel alanlardan biridir.

İnternet Aktörleri ve Sorumluluk (5651 Sayılı Kanun)

Türkiye’de bilişim hukukuna özgü akla ilk gelen kanun “5651 Sayılı Kanun”dur. Bu kanun, internetteki aktörleri tanımlar:

• İçerik Sağlayıcı: İçeriği üreten kişidir.
• Yer Sağlayıcı: Başkasının içeriğine depolama alanı (hosting) sunandır. Yer sağlayıcının içeriği denetleme yükümlülüğü yoktur, ancak bir yargı kararı kendisine bildirildiğinde “hukuka aykırı içeriği yayından çıkarmakla” yükümlüdür.
• Erişim Sağlayıcı: İnternet bağlantısını (ISP) sağlayanlardır.
• Sosyal Ağ Sağlayıcı: Kullanıcıların kendi içeriklerini oluşturmasını sağlayan platformlardır.

“Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı” ise bu kanunda değil, E-Ticaret Kanunu’nda tanımlanmıştır.

Alan Adı Hukuku

Alan adları, IP adreslerinin akılda kalmasını sağlayan teknik bir araçtır. Hukukumuzda bu konuyu bütüncül olarak düzenleyen bir “Alan Adı Kanunu” bulunmamaktadır.

• • Tahsis ve Aktörler: Güncel sistemde alan adı tahsis işlemlerini yürüten temel aktörler “Alan adı kayıt kuruluşlarıdır”. Alan adları “.com.tr” gibi belgesiz veya “.dr.tr” gibi belgeli olabilir.
  • Uyuşmazlıklar: Alan adı uyuşmazlıklarının temel nedeni, “alan adının tekliği” ile o ad üzerinde hak iddia eden (marka, isim, eser adı) “hukuki pozisyonların çok sayıda olmasıdır”. Farklı hukuki dayanaklar (örn: “Cemile” romanı ile “Cemile” ismi) arasında kural olarak bir üstünlük yoktur; “ilk gelen alır” kuralı esastır.
  • Kullanım Yoluyla Koruma: Bir alan adı, kullanım yoluyla ayırt edicilik kazanıp “marka haline gelirse”, bu çerçevede bir “mutlak hak” olarak korunabilir.

Digital Reklamcılık

Arama motorlarında anahtar sözcük (keyword) reklamcılığı, marka hukuku açısından sorunlar yaratabilir. **”Negatif eşleme”**, reklamverenin, reklamının belirli arama terimlerinde (anahtar sözcüklerle örtüşen) **gösterilmemesini** sağlamak için kullandığı bir yöntemdir. Kişinin yıllar önce yaşadığı bir olumsuzluğun arama sonuçlarından çıkarılmasını istemesi ise reklam hukuku değil, “unutulma hakkı” sorunudur.

E-Ticaret ve Bilişim Suçları

E-Ticaret Hukuku: İnternet üzerinden yapılan ticari faaliyetleri düzenler. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre, mesafeli sözleşmelerde tüketici cayma hakkı konusunda bilgilendirilmezse, yasal cayma hakkı süresiyle bağlı kalmaz. “Ticari amaçla hareket etmeyen” bir kullanıcının kişisel tatil görüntülerini paylaşması e-ticaret hukuku kapsamında değildir.

Bilişim Suçları: Ağırlıklı olarak TCK’da (örn: TCK m. 243 – Bilişim Sistemine Girme) ve FSEK gibi özel kanunlarda düzenlenmiştir; TMK’da düzenlenmemiştir. “Bilişim sistemine girme suçu”, sırf sisteme girilmesiyle oluşur, ayrıca bir zarar veya sonuç elde edilmesi gerekmez (tehlike suçudur).

Kişisel Verilerin Korunması

Kişisel verilerin işlenmesinde temel ilkelere uyulmalıdır. Veri işleme sürecinin açık, anlaşılır ve veri sahibinin bilgilendirilmesini ifade eden ilke “şeffaflık ilkesidir”. “Sosyal medyada açık tutulan kişisel verilerin işlenmesinin serbest olduğu” ilkesi ise yanlıştır; bu veriler de KVKK koruması altındadır.

Elektronik İmza: Kanunda, “başka bir elektronik veriye eklenen… ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veri” olarak tanımlanmıştır.

Sonuç

Bilişim hukuku, “Anayasa”nın en üstte olduğu normlar hiyerarşisi içinde, FSEK’ten TCK’ya kadar birçok alanı yatay olarak kesen bir disiplindir. Afetlerde medya iletişimi gibi konulardan sosyal medya mirasçılığına kadar dijital yaşamın her alanını düzenlemeye çalışmaktadır.

1. Avrupa Adalet Divanı (ABAD) özellikle fikir ve sanat eserleri hukuku kapsamında link vermeden kaynaklı sorumluluk hususunda pek çok karar (basit link, derin link, frame vs. hakkında) vermiştir.
Divanın bu alandaki kararları itibariyle aşağıdaki tespitlerden hangisi yanlıştır?

A) ABAD, kararlarında, link verenin link verdiği içeriğinin hukuka aykırı olarak internete konulduğunu bilmesine veya bilmesinin gerekmesine bir ölçüt olarak önem atfetmektedir.
B) ABAD link vermeye dair kararlarında umuma iletim hakkının geniş anlaşılması gerektiğini benimsemektedir.
C) Fikri haklar açısından link vermeden dolayı sorumluluk rejiminin belirlenmesinde, ABAD, eserin, eser (hak) sahibinin başlangıçta öngördüğü kitleden farklı bir yeni kitleye açılmasın ölçütünü de esas almaktadır.
D) Adalet Divanının içtihadına göre bir başkasının internetteki eserini önce kopyalayıp, sonra bunu kendi web sitesinde yayınlamak ve böylece ayrıca link vermeye gerek kalmadan kullanmak her halükarda serbesttir.
E) ABAD kararlarında link vermeden sorumluluk rejimi itibariyle benimsediği ölçütlerden biri kullanıcının (link verenin) bu süreçteki merkezi rolüdür.

Cevap : D) Adalet Divanının içtihadına göre bir başkasının internetteki eserini önce kopyalayıp, sonra bunu kendi web sitesinde yayınlamak ve böylece ayrıca link vermeye gerek kalmadan kullanmak her halükarda serbesttir.

Açıklama : Bir başkasının internetteki eserini önce kopyalayıp (çoğaltma hakkı ihlali), sonra kendi web sitesinde yayınlamak (umuma iletim hakkı ihlali) her halükarda serbest değildir. Bu durum, eser sahibinin temel mali haklarını doğrudan ihlal eder ve Adalet Divanının içtihadına göre serbestlik değil, hak ihlali oluşturur.

2. Doğrudan sosyal medya üzerinden pek çok fikri hak ihlali gerçekleşmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan bu kapsamda değerlendirilebilecek bir fikri hak ihlalidir?

A) Sosyal ağ kullanıcıları bir gösteriye çağırmak üzere sosyal medyada bildiri yayınlamak
B) Bir çizerin çizdiği karikatürünü izni olmadan bir sosyal medya kullanıcısının hesabında yayınlaması
C) Sosyal medya şirketinin kullandığı yazılımı hacklemek
D) Çok bilinen bir sinema sanatçısının sevgiliyle birlikte tatil yaptığına dair gerçek olmayan haberleri sosyal medyada yaymak
E) Bir sosyal medya kullanıcısının, kendisi gibi sosyal medya kullanıcısı olan bir arkadaşının o hafta hangi filmi izlediğini sosyal medyada açıklaması

Cevap : B) Bir çizerin çizdiği karikatürünü izni olmadan bir sosyal medya kullanıcısının hesabında yayınlaması

Açıklama : Bir çizerin karikatürü Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında bir eserdir. Bu eserin sahibinin izni olmadan sosyal medyada yayınlanması, doğrudan eser sahibinin **çoğaltma ve umuma iletim** gibi mali haklarının ihlalidir.

3. Arama motorları üzerinden anahtar sözcük reklamcılığında negatif eşleme açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Negatif eşlemede seçilen türe göre, anahtar sözcük ile örtüşen sözcüklerde reklam gösterilmez ve zaten bu yüzden buna “negatif” sıfatı eklenmektedir.
B) Hukukumuzda marka hakkı sahibine, markasının anahtar sözcük olarak kullanılmasına karşı bazı hukuki imkanlar sunan SMK m. 7 hükmü lafzı itibariyle negatif eşlemeyi de kapsamaktadır.
C) Bu bir banner reklam türüdür.
D) Bu tür eşlemede anahtar sözcük ile arama sözcüğünün aynı olduğu durumlarda reklam gösterildiğinden bazı reklam hukuku sorunları doğabilir.
E) Bu tür eşlemede sadece dar eşleme yapılabildiğinden bir hukuki sorun çıkmaz.

Cevap : A) Negatif eşlemede seçilen türe göre, anahtar sözcük ile örtüşen sözcüklerde reklam gösterilmez ve zaten bu yüzden buna “negatif” sıfatı eklenmektedir.

Açıklama : **Negatif eşleme**, bir reklamverenin, reklamının belirli arama terimlerinde (anahtar sözcüklerle örtüşen) **gösterilmemesini** sağlamak için kullandığı bir yöntemdir. Bu, reklam gösterimini engellediği için “negatif” sıfatını almaktadır.

4. Aşağıdakilerden hangisi arama motoru bazı reklamlara dair bir hukuki sorun olarak görülemez?

A) Markasıyla benzer işaretleri anahtar sözcük olarak kullanan kişinin markayla örtüşen işareti negatif eşleme listesini eklemesini talep etmek
B) Meşhur bir sanatçının adının rızası sorulmadan anahtar sözcük olarak seçilerek bunun üzerinden reklam yapılması
C) Bir yazarın romanının özgün başlığının, rızası alınmadan anahtar sözcük olarak seçilmesi ve bunun üzerinden reklam yapılması
D) Bir başkasının markayla örtüşen bir sözcüğün anahtar sözcük olarak seçilmesi ve bununla reklam yapılması
E) Kişinin yıllar önce yaşadığı bir olumsuzluğun arama motorundaki aramalarda öne çıkmasını engellemek için uğraşmak

Cevap : E) Kişinin yıllar önce yaşadığı bir olumsuzluğun arama motorundaki aramalarda öne çıkmasını engellemek için uğraşmak

Açıklama : Yıllar önce yaşanan bir olumsuzluğun aramalarda öne çıkmasını engellemek için uğraşmak, **Unutulma Hakkı** (Right to be forgotten) sorunu olup, arama motoru reklamcılığı ile ilgili bir hukuki sorun olarak **görülemez**. Diğer şıklar (A, B, C, D) marka hakkı ve kişilik hakkı ihlali (haksız rekabet) bağlamında doğrudan reklamcılık hukuku sorunlarıdır.

5. Aşağıdakilerden hangisi bilişim hukuku kapsamında kalan bir sosyal medya hukuku sorunu değildir?

A) Sosyal medya hesabı sahibinin ölümü sonrasında sosyal medya hesabının mirasçılara kalıp kalmayacağı sorunu
B) Sosyal medyada tanışan iki kişinin sonradan nişanlanması
C) Internet fenomeninin hesabındaki yayınlarında ilgili mevzuata aykırı davranarak ilaç ve sağlık malzemeleri pazarlaması
D) Öğrencilerin bir değerlendirme platformunda öğretmenleri hakkında gerçeği tam yansıtmayan değerlendirmelerde bulunmaları
E) Sosyal ağ sağlayıcının kendisine bildirilen yargı kararını yirmi dört saat içinde uygulamaması ve bunun hukuki sonuçları

Cevap : B) Sosyal medyada tanışan iki kişinin sonradan nişanlanması

Açıklama : **Sosyal medyada tanışan iki kişinin nişanlanması** (B), Bilişim Hukuku kapsamında kalan bir sosyal medya hukuku sorunu değildir; bu durum, Medeni Hukuk ve özel yaşam alanına girer. Diğer şıklar (Hesabın miras kalması, yasalara aykırı pazarlama, kişilik hakkı ihlali, yargı kararını uygulamama) doğrudan Bilişim Hukuku ve ilgili mevzuat (Ticaret, TCK, 5651 Sayılı Kanun) sorunlarıdır.

6. Aşağıdakilerden hangisi güncel alan adı sistemimiz açısından doğrudan aktörlerden biri olarak görülebilir?

A) Erişim sağlayıcılar
B) İTÜ
C) Alan adı kayıt kuruluşları
D) Yer sağlayıcılar
E) Türkpatent

Cevap : C) Alan adı kayıt kuruluşları

Açıklama : Güncel alan adı sistemimizde (Nic.tr’den TRABİS’e geçiş sürecinde), doğrudan alan adı tescil işlemlerini gerçekleştiren ve yöneten aktörler **Alan adı kayıt kuruluşlarıdır** (Registrars).

7. Bilişim sistemine girme suçu (TCK m. 243) açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Bu suçun oluşması için bilişim sistemine girmek yetmez, aynı zamanda sisteme yeni veri eklenmesi de şarttır.
B) Bu suç taksirle de işlenebilir.
C) Bu suçta bir zarar veya sonuç elde edilmesi gerekmez (özel hukuktaki haksız fiil gibi burada zarar bir unsur değildir).
D) Bu suça iştirak mümkün değildir.
E) Teşebbüse uygun bir suç değildir.

Cevap : B) Bu suç taksirle de işlenebilir.

Açıklama :

8. Bilişim suçları açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) FSEK gibi bazı özel kanunlarda düzenlenmiş bilişim suçları vardır.
B) Klasik denebilecek suçların bilişim ortamında işlenmesi de bir bilişim hukuku (suçu) sorunu oluşturduğundan, bilişim suçlar kapsamında bunlar da değerlendirilir.
C) Kişilik hakkı ihlalleri bilişim suçları kapsamında kalan en önemli konu olduğundan, bilişim suçları kısmen TMK’da düzenlenmiştir.
D) Bilişim suçlarının asıl olarak düzenlendiği kanun TCK’dır.
E) Bilişim hukuku alanındaki ilk yasal düzenlemeler genellikle bilişim suçlarına ilişkin olmuştur.

Cevap : C) Kişilik hakkı ihlalleri bilişim suçları kapsamında kalan en önemli konu olduğundan, bilişim suçları kısmen TMK’da düzenlenmiştir.

Açıklama : Kişilik hakkı ihlalleri önemli bir bilişim hukuku sorunu olsa da, **Türk Medeni Kanunu (TMK)** (C) bu tür ihlalleri **bilişim suçu** kapsamında düzenlemez. Bilişim suçları TCK ve FSEK gibi özel ceza hükümlerinde düzenlenir. TMK ise özel hukuk (tazminat, haksız fiil) alanında koruma sağlar.

9. Aşağıdakilerden hangisi FSEK itibariyle programcının (eser sahibinin) kanunda düzenlenmiş mali haklarından biridir?

A) Programı yayma hakkı
B) Takip edilmeme hakkı
C) Programı işlettirme hakkı
D) Program hakkında patent alma hakkı
E) Programı tescil ettirme hakkı

Cevap : A) Programı yayma hakkı

Açıklama : FSEK kapsamında eser sahibinin mali hakları; **çoğaltma**, **işleme**, **yayma**, **temsil** ve **umuma iletim** haklarıdır. **Programı yayma hakkı** (A), bu mali haklardan biridir.

10. Kişisel verilerin işlenmesi süreci açısından, bu sürecin, verisi işlenen kişi penceresinden (işleme sürecinin, neyin ve kim tarafından işlendiğinin vs.) açık/belirli olmasını, bu süreçte veri üzerindeki hakimiyetinin korunmasını ve sürece dair bilgilenme imkânı verilmesini ifade eden ilke aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kişisel verilerin doğru ve gerektiğinde güncel olması ilkesi
B) Güvenilirlik ve gizlilik ilkesi
C) Şeffaflık ilkesi
D) Amaca bağlılık ilkesi
E) Hukuka ve dürüstlük kuralına uygunluk ilkesi

Cevap : C) Şeffaflık ilkesi

Açıklama : İşleme sürecinin **açık/belirli** olmasını, veri sahibine **bilgilenme imkânı** verilmesini ve süreç üzerindeki hakimiyetinin korunmasını ifade eden temel ilke **Şeffaflık ilkesidir**.

11. Aşağıdakilerden hangisi e-ticaret hukuku açısından ele alınabilecek bir konu değildir?

A) İki şirketin internet üzerinden, örneğin Skype üzerinden görüşerek sözleşme yapması
B) Bir şirketin web sitesinde bir diğerinin ürünlerini kötüleyici ibareler kullanarak kendi ürününü tanıtması
C) Olağan (ticari amaçla hareket etmeyen) bir internet kullanıcının sosyal medya hesabında son gittiği tatil görüntülerini paylaşması
D) İnternetten kredi kartıyla ödeme yapıp oyun indiren kişiye sahte şifre gönderilerek dolandırılması
E) Bir tüketicinin ikinci el eşyasını internette bu tür şeylerin satıldığı bir platformda diğer bir tüketiciye satması

Cevap : C) Olağan (ticari amaçla hareket etmeyen) bir internet kullanıcının sosyal medya hesabında son gittiği tatil görüntülerini paylaşması

Açıklama : **E-ticaret hukuku**, temel olarak ticari amaçla yapılan işlemleri, mesafeli sözleşmeleri ve haksız rekabeti inceler. **Ticari amaç taşımayan** bir kullanıcının kişisel tatil görüntülerini paylaşması (C), e-ticaret hukuku değil, daha çok Kişilik Hukuku veya sosyal medya hukuku kapsamındadır.

12. Aşağıdakilerden hangisi fikri mülkiyet hukukuyla ilgili bir temel ilkeyi karşılar veya ifade eder?

A) Bağımlı çalışan kişilerin yarattıkları ürünler veya gerçekleştirdikleri buluşlar üzerinde herhangi bir haklarının olmaması
B) Bir fikri ürünün fikri mülkiyet hukukunun farklı alanlarında aynı anda birlikte korunabilmesinin mümkün olması
C) Sadece ticari mahiyeti ve önemi olan fikri ürünlerin korunması gereği
D) Sadece ülke sınırları içinde ve vatandaşlar tarafindan meydaha getirilen fikri ürünlerin korunması gereği
E) Sadece eşya haline gelmiş fikri ürünlerin korunması gereği

Cevap : B) Bir fikri ürünün fikri mülkiyet hukukunun farklı alanlarında aynı anda birlikte korunabilmesinin mümkün olması

Açıklama : Fikri mülkiyet hukuku, fikri ürünün aynı anda farklı koruma biçimlerinden yararlanmasına izin verir (örneğin, bir yazılım hem FSEK ile hem de marka/tasarım ile korunabilir). Bu durum, **farklı alanlarda aynı anda birlikte korunabilme** ilkesini ifade eder.

13. Fikir ve sanat eserleri kapsamında korunan ve internette yayınlanmış bir esere basit, frame ya da başka bir şekilde link verilmesi, asıl olarak aşağıdakilerden hangi hak açısından önem taşımaktadır?

A) İşleme hakkı
B) Çoğaltma hakkı
C) Eserin bütünlüğünün korunması hakkı
D) Umuma iletim hakkı
E) Eserin orijinalini takip hakkı

Cevap : D) Umuma iletim hakkı

Açıklama : İnternette bir esere link verilmesi, o eserin internet kullanıcılarına **ulaştırılması** (erişime sunulması) ile ilgili olduğundan, FSEK’teki **Umuma iletim hakkı** açısından önem taşır.

14. Aşağıdakilerden hangisi kişisel verilerin işlenmesi açısından geçerli genel ilkelerden değildir?

A) Kişisel verilerin işlenmesinin belirli, açık ve meşru amaçlarla işlenmesi ilkesi
B) Şeffaflık ilkesi
C) Güvenilirlik ve gizlilik ilkesi
D) Sosyal medyada açık tutulan kişisel verilerin işlenmesinin kural olarak serbestliği ilkesi
E) Kişisel verilerin işlenmesinin hukuka ve dürüstlük kuralına uygun olması ilkesi

Cevap : D) Sosyal medyada açık tutulan kişisel verilerin işlenmesinin kural olarak serbestliği ilkesi

Açıklama : Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda (KVKK) sayılan genel ilkelere göre, **sosyal medyada açık tutulsa dahi** kişisel verilerin işlenmesi kural olarak serbest değildir (D şıkkı yanlıştır). Verilerin işlenmesi, KVKK’daki şartlara (rıza, hukuka uygunluk, amaçla sınırlılık vb.) tabidir.

15. Hukukumuz açısından kurallar hiyerarşisinde en üste yer alan hukuk kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Anayasa
B) TBMM tarafından kabul edilen maddi anlamda kanunlar
C) Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
D) Milletlerarası andlaşmalar
E) TBMM tarafından kabul edilen şekli anlamda kanunlar

Cevap : A) Anayasa

Açıklama : Türkiye Cumhuriyeti hukuk sisteminde **Anayasa** (A), kurallar hiyerarşisinin en üstünde yer alan temel hukuk kaynağıdır. (Not: Temel hak ve özgürlüklerle ilgili Milletlerarası Antlaşmalar Kanunların üstünde sayılabilir, ancak Anayasa hepsinin üzerindedir.)

16. Alan adına dair hukuki nitelik tartışmaları ve bu itibarla bunun mutlak hak olarak nitelenebilirliği veya nitelenemezliği tartışması açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Hukukumuzda alan adları nihayetinde kanunlar ve yönetmeliklerde düzenlendiği için her zaman ve durumda mutlak hak sayılırlar.
B) Alan adları tescil edilmekle eşya statüsünü kazandıklarından, bu andan itibaren eşya kavramı üzerinden mutlak hak olarak korunurlar.
C) Alan adları işlevleri itibariyle teknik bir hususu ifade ettiklerinden, gerçekte bir hak olmayıp, ilgili web sitesine erişilmesini mümkün kılmak açısından ise sadece bir yükümlülük niteliğindedirler.
D) Ticari değeri olan tüm alan adları üzerinde tescille birlikte bir mutlak hak doğar.
E) Bir alan adına (varsa) temel olan hukuki pozisyonun hukuki niteliği bir tarafa, alan adı, duruma göre zamanla kullanım yoluyla marka haline gelebilir ve bu çerçevede bir mutlak hak olarak korunabilir.

Cevap : E) Bir alan adına (varsa) temel olan hukuki pozisyonun hukuki niteliği bir tarafa, alan adı, duruma göre zamanla kullanım yoluyla marka haline gelebilir ve bu çerçevede bir mutlak hak olarak korunabilir.

Açıklama : Alan adının kendisi mutlak bir hak olmasa da, alan adının **kullanım yoluyla** ayırt edici nitelik kazanarak bir **marka** haline gelmesi mümkündür. Bu durumda, marka olarak tescil edilmesi veya korunması halinde **mutlak hak** olarak korunur.

17. Aşağıdakilerden hangisi yer sağlayıcı açısından bir yükümlülüktür?

A) Yer sağladığı içeriğin doğruluğunu ve hukuka uygunluğunu denetlemek
B) Yer sağlanan içerikle hukuka aykırı bir faaliyet yapılıp yapılmadığını denetlemek
C) Kullanıcıların hangi içeriklere girdiklerini düzenli şekilde gözlemleyerek bu verileri saklamak
D) Yer sağladığı içeriklerin arama motorları tarafından arama süreçlerinde kullanılmasını engellemek
E) Yer sağladığı içeriğin hukuka aykırı olduğu İnternet Kanunun ilgili maddeleri çerçevesinde yürütülen bir yargı sürecinde anlaşıldığında ve bu içeriğin kaldırılmasına karar verildiğinde, kararın kendisine bildirilmesiyle birlikte söz konusu içeriği yayından çıkarmak

Cevap : E) Yer sağladığı içeriğin hukuka aykırı olduğu İnternet Kanunun ilgili maddeleri çerçevesinde yürütülen bir yargı sürecinde anlaşıldığında ve bu içeriğin kaldırılmasına karar verildiğinde, kararın kendisine bildirilmesiyle birlikte söz konusu içeriği yayından çıkarmak

Açıklama : 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’a göre, yer sağlayıcıların genel bir denetim yükümlülüğü (A, B) yoktur; ancak **yargı kararı** ile hukuka aykırılığı tespit edilen içeriğin bildirilmesi halinde, söz konusu içeriği **yayından çıkarma yükümlülüğü** (E) bulunmaktadır.

18. Tüketicinin Korunmasına Dair Kanun’da mesafeli sözleşmeler için getirilmiş cayma hakkı itibariyle aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Cayma hakkının kullanıldığına dair her zaman noter üzerinden yapılması zorunlu olan bildirimin süresi içinde satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir.
B) Mesafeli sözleşmeler itibariyle cayma hakkının bir istisnası yoktur ve her durumda uygulanmalıdır.
C) Cayma hakkını kullanabilmek için asıl olarak bir gerekçe gösterilmesi gerekir.
D) Cayma hakkı açısından getirilmiş olan süre normalde otuz iki gündür.
E) Tüketici, cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmezse, cayma hakkını kullanmak için kanunda belirtilen cayma hakkı süresiyle bağlı değildir.

Cevap : E) Tüketici, cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmezse, cayma hakkını kullanmak için kanunda belirtilen cayma hakkı süresiyle bağlı değildir.

Açıklama : Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre, tüketici cayma hakkı konusunda usulüne uygun olarak bilgilendirilmezse, cayma hakkını kullanma süresi, her halükarda o sürenin bitiminden itibaren bir yıl sonra sona ermek üzere, **kanuni süreyle bağlı olmaz**.

19. İlgili Kanunda, “başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veri” şeklinde tanımlanan husus aşağıdakilerden hangisidir?

A) Elektronik ticaret
B) Elektronik mantık verisi
C) Elektronik kimlik
D) Elektronik imza
E) Elektronik veri bütünlüğü

Cevap : D) Elektronik imza

Açıklama : Tanımı yapılan ifade, Elektronik İmza Kanunu’nda yer alan **elektronik imza** tanımıdır. Elektronik imza, başka bir elektronik veriye eklenen ve **kimlik doğrulama** amacıyla kullanılan veridir.

20. Bilişim ceza hukukundaki koruma tedbirleri açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) İnternet Kanununda düzenlenen koruma tedbirlerini vermeye asıl yetkili organ BTK başkanıdır.
B) CMK m. 134 ile getirilen koruma tedbirlerinin uygulanmasına, bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada ancak somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması halinde yetkili organlarca karar verilebilir.
C) Ceza Muhakemeleri Kanunu m. 134 çerçevesinde bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine elkoyma işlemi sırasında, sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır
D) İnternet Kanununda, genel olarak koruma tedbirleri kapsamında değerlendirilebilecek erişime engelleme veya içerikten çıkarma tedbirleri öngörülmüştür.
E) Ceza Yargılaması Hukukunda düzenlen (CMK m. 134) ve bilişim ceza hukuku kapsamına giren koruma tedbirlerinden en önde geleni bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama ve kopyalama yapma veya bunlara elkoymayla ilgilidir.

Cevap : A) İnternet Kanununda düzenlenen koruma tedbirlerini vermeye asıl yetkili organ BTK başkanıdır.

Açıklama : 5651 Sayılı Kanun’da düzenlenen erişimin engellenmesi koruma tedbirlerini vermeye yetkili asıl organlar **Sulh Ceza Hakimliği** veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde **Cumhuriyet Savcısıdır**. **BTK Başkanı** (A) ise istisnai durumlarda (genellikle katalog suçlarda veya idari kararlarda) karar vermeye yetkili kılınmıştır, asıl yetkili organ değildir.