Sporda Teknoloji Kullanımı 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Spor, sadece fiziksel bir aktivite değil, aynı zamanda teknoloji, yönetim ve bilimin iç içe geçtiği dinamik bir sektördür. Bu alandaki bilgi türleri arasında teknik, sanatsal ve gündelik bilgi yer alırken, “doğru bilgi” tüm bilgilerin sahip olması gereken bir niteliktir. “Gündelik bilgi”, insanların sıradan deneyimler sonucu elde ettiği, sistemsiz bilgilerdir. Bu makalede, sporda kullanılan teknolojiler, yönetim yapıları ve dijital dönüşüm ele alınacaktır.

Spor Yönetimi ve Tarihçesi

Türkiye’de spor yönetimi tarihsel olarak farklı dönemlerden geçmiştir. Türkiye’nin uluslararası spor müsabakalarına ilk kez katıldığı dönem TİCİ (Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı) dönemidir. Türkiye Cumhuriyeti’nin resmen davet edildiği ilk Olimpiyatlar ise 1924 Paris Olimpiyatları‘dır.

Spor yapısı profesyonel ve amatör olarak ayrılır. “Amatör yapı”, elit spora ve uluslararası alana dar bir destek vererek topluluk katılımını vurgular. Buna karşılık “Çağdaş profesyonel yapı”, marka imajı ve sponsorluk ağını geliştirmeye odaklanır. Ulusal spor organizasyonlarının amaçları arasında ülke tanıtımı ve maddi gelir yer alırken, “kamu hizmeti sunmak” gibi bir amaç genellikle öncelikli değildir.

Tesis Yönetimi ve Ergonomi

Spor tesislerinin tasarımı, sadece estetik kaygılarla değil, kullanıcı ihtiyaçları gözetilerek yapılmalıdır. İdeal bir tasarımda “sporcuların ihtiyaçları ile personelin ihtiyaçları” birlikte dikkate alınır. İnsan ile sistem arasındaki etkileşimi optimize etmeyi amaçlayan bilim dalı ise “Ergonomi”dir.

Sporda Teknoloji ve İnovasyon

Bilişim teknolojileri, spor işletmelerinin maliyetlerini düşürmeyi ve karar alma süreçlerini hızlandırmayı hedefler; “maliyetlerin yükselmesi” beklenen bir sonuç değildir. Sporda kullanılan inovasyon örnekleri şunlardır:

• Şahin Göz (Tenis): Topun çizgiye temasını belirler.
• Photo Finish (Atletizm): Yarış bitişini milisaniyelik hassasiyetle tespit eder.
• VAR (Futbol): Video Yardımcı Hakem sistemi.

Dijitalleşme ve Yeni Medya

Spor, dijital platformlarla entegre olmaktadır. Mobil uygulamalar, hızlı ve kolay erişim sağladığı için web sitelerine göre daha fazla tercih edilmektedir. Sosyal medya platformları da kulüplerle işbirliği yapmaktadır; örneğin Real Madrid kulübü Snapchat ile anlaşmıştır. İngiltere Premier Lig yayın haklarını satın alan platform ise Amazon‘dur.

E-Sporun Yükselişi

E-spor, hızla büyüyen bir alandır. Türkiye E-Spor Federasyonu 2018 yılında kurulmuş ve tescil belgesi verilen salon sayısı 38‘e ulaşmıştır. E-sporun takım çalışması ve koordinasyon gibi olumlu etkileri olsa da, “hareketsiz yaşam” gibi olumsuz etkileri de bulunmaktadır.

1. Spor tesislerinin tasarımında ve organizasyonunda hangi unsurlar dikkate alınmalıdır?

A) Sporcuların ihtiyaçları ve sporun yapıldığı mevsim
B) Sporcuların ihtiyaçları ile personelin ihtiyaçları
C) Sadece elit sporcuların ihtiyaçları
D) Sporcuların ihtiyaçları ve mevcut personelin sayısı
E) Sadece tesislerin estetik görünümü

Cevap : B) Sporcuların ihtiyaçları ile personelin ihtiyaçları

Açıklama : Spor tesislerinin tasarımında, kullanıcının (sporcuların) ve operasyonel iş gücünün (personelin) **ihtiyaçları** ve konforu bütünleşik olarak dikkate alınmalıdır.

2. Türkiye Cumhuriyeti’nin resmen davet edildiği ilk olimpiyatlar aşağıdakilerden hangisidir?

A) 1948 Londra Olimpiyatları
B) 1952 Helsinki Olimpiyatları
C) 1928 Amsterdam Olimpiyatları
D) 1932 Los Angeles Olimpiyatları
E) 1924 Paris Olimpiyatları

Cevap : E) 1924 Paris Olimpiyatları

Açıklama :

3. Sporda bilişim teknolojilerinin kullanılmasıyla oluşabilecek gelişmeler aşağıdakilerden hangisi değildir?

A) Sportif işletmenin hedef kitle sayısı artırılabilir.
B) Genel maliyetlerin yükselmesi sağlanabilir.
C) Spor işletmelerinin genel maliyetleri düşürülebilir.
D) Arz ve talebi yüksek olan ürün baz alınarak hizmet kalitesi artırılabilir.
E) Dijital sistemlere geçişle beraber birçok konuda zamanında karar alınması sağlanabilir.

Cevap : B) Genel maliyetlerin yükselmesi sağlanabilir.

Açıklama : Bilişim teknolojilerinin kullanılması; maliyetleri düşürmeyi (C), hedef kitleyi artırmayı (A) ve karar almayı hızlandırmayı (E) amaçlar. Genel maliyetlerin **yükselmesi** (B) ise bu teknolojilerin getirdiği bir gelişme değil, kaçınılması gereken bir durumdur.

4. Aşağıdakilerden hangisi e-sporun olumlu etkileri arasında yer almaz?

A) Takım çalışmasını öğrenme
B) Liderlik vasfının gelişimi
C) El, göz ve zihin koordinasyonu
D) Hareketsiz yaşam
E) Farklı kültürden bireylerle tanışma

Cevap : D) Hareketsiz yaşam

Açıklama : E-sporun olumlu etkileri arasında takım çalışması (A) ve koordinasyon (C) yer alırken, uzun süre ekran karşısında kalmaktan kaynaklanan **Hareketsiz yaşam** (D) e-sporun olumlu değil, **olumsuz etkileri** arasında yer alır.

5. A. Tenis branşıdan kullanılan “Şahin Göz”
B. Atletizm koşusunda kullanılan “Photo Finish”
C. Futbol alanında kullanılan “VAR”
Yukarıdakidekilerden hangisi veya hangileri spor teknolojilerinde inovasyon uygulamaları arasında yer alır?

A) A ve C
B) A, B ve C
C) B ve C
D) Yalnız A
E) Yalnız B

Cevap : B) A, B ve C

Açıklama : **Şahin Göz** (Hawk-Eye), **Photo Finish** ve **VAR** (Video Yardımcı Hakem) sistemi gibi uygulamaların tamamı, spor teknolojilerinde doğruluğu ve karar verme kalitesini artıran **inovasyon uygulamalarıdır**.

6. Aşağıdakilerden hangisi beden eğitimi öğrenim kurumlarının önemle dikkat etmesi gereken unsurlar arasında yer almaz?

A) Sadece eğitim odaklı bir süreçtir.
B) Bireylerin fiziksel ve zihinsel gelişimine katkı sağlar.
C) Bireyin kendini ifade etmesi sağlanır.
D) Kazanılan meziyetlerin uzun süre kalıcı olmasını sağlar.
E) Toplu hareket etme bilinci kazandırılır.

Cevap : A) Sadece eğitim odaklı bir süreçtir.

Açıklama : Beden eğitimi, sadece **eğitim odaklı** (A) değil, aynı zamanda fiziksel ve zihinsel gelişim (B), kendini ifade etme (C) ve sosyalleşme (E) gibi **çok boyutlu** bir süreçtir.

7. Real Madrid kulübü hangi sosyal medya platformu ile anlaşma sağlamıştır?

A) Snapchat
B) Instagram
C) Facebook
D) Youtube
E) Amazon

Cevap : A) Snapchat

Açıklama :

8. Türkiye’de E-spor Federasyonu tarafından tescil belgesi verilen kaç e-spor salonu vardır?

A) 8
B) 38
C) 48
D) 18
E) 28

Cevap : B) 38

Açıklama : Türkiye E-spor Federasyonu tarafından tescil belgesi verilen e-spor salonu sayısı **38**’dir.

9. Web sitelerine göre daha hızlı ve kolay kullanıma sahip olduğu için kullanıcıların daha fazla tercih etmesini sağlayan, Apple App ve Google Store gibi platformlardan uygulama yüklenen bilişim teknolojisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bulut bilişim
B) Nesnelerin interneti
C) Yapay zeka
D) Siber güvenlik
E) Mobil uygulamalar

Cevap : E) Mobil uygulamalar

Açıklama : Apple App Store ve Google Store gibi platformlardan yüklenen ve hızlı, kolay kullanıma sahip bilişim teknolojisi **Mobil uygulamalar**’dır.

10. Elit spora ve uluslararası spor alanına dar bir şekilde desteklenen bir yol izleyerek topluluk seviyesinde katılımı vurgulayan spor yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Amatör yapı
B) Ağır spor
C) Geleneksel yapı
D) Çağdaş profesyonel yapı
E) Profesyonel yapı

Cevap : A) Amatör yapı

Açıklama :

11. I. İnsanların sıradan deneyimlemeler sonucu elde ettikleri bilgilerdir.
II. Neden sonuç ilişkisi ve yönteme dayanır.
III. Sistemsiz şekilde işletmektedir
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri gündelik bilgiye ait özelliklerdir?

A) I ve II
B) Yalnız II
C) Yalnız I
D) I ve III
E) II ve III

Cevap : D) I ve III

Açıklama : **Gündelik bilgi**; sıradan deneyimler sonucu elde edilir (I) ve bilimsel metodolojiye dayanmadığı için **sistemsiz** (III) şekilde işlenir. Neden sonuç ilişkisi ve yönteme dayanma (II) bilimsel bilginin özelliğidir.

12. Türkiye’nin ilk defa uluslararası spor müsabakalarına katıldığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Beden Terbiyesi dönemi
B) Spor Genel Müdürlüğü dönemi
C) TİCİ dönemi
D) Gençlik ve Spor Bakanlığı dönemi
E) Türk Spor Kurumu dönemi

Cevap : C) TİCİ dönemi

Açıklama : Türkiye’nin ilk defa uluslararası spor müsabakalarına katıldığı dönem, **Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı (TİCİ)** dönemidir.

13. Bir sistemin diğer elemanları ile insanlar arasındaki etkileşimini anlamaya çalışan, bütün sistem performansını ve insanın refahını optimum kılacak teori, prensip, bilgi ve yöntemleri uygulayan bilimsel bir disiplin, bir uğraş alanı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dizayn etme
B) Organizasyon
C) Tasarlama
D) Ergonomi
E) Programlama

Cevap : D) Ergonomi

Açıklama : Tanımı yapılan, insan ve sistem arasındaki etkileşimi, refahı ve performansı optimize etmeyi amaçlayan bilimsel disiplin **Ergonomi**’dir.

14. Aşağıdakilerden hangisi ulusal spor organizasyonlarının amaçları arasında yer almaz?

A) Fair play ruhunu aşılamak
B) Maddi gelir sağlamak
C) Ülkenin tanıtımını yapmak
D) Kamu hizmeti sunmak
E) Politik amaç sağlamak

Cevap : C) Ülkenin tanıtımını yapmak

Açıklama :

15. Aşağıdakilerden hangisi bilgi çeşitleri arasında yer almaz?

A) Sanatsal bilgi
B) Dini bilgi
C) Gündelik bilgi
D) Teknik bilgi
E) Doğru bilgi

Cevap : E) Doğru bilgi

Açıklama : Bilgi türleri genellikle; Sanatsal, Dini, Gündelik, Teknik ve Bilimsel gibi kategorilere ayrılır. **Doğru bilgi** (E) ise bir bilgi türü değil, tüm bilgi türlerinin sahip olması gereken bir **niteliktir**.

16. Türkiye E-Spor Federasyonu hangi yılda kurulmuştur?

A) 2016
B) 2019
C) 2020
D) 2018
E) 2017

Cevap : D) 2018

Açıklama :

17. Marka imajını ve sponsor ağı geliştirdiği için kurumsal desteğe daha ağırlıklı olarak bağlanan spor yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Profesyonel yapı
B) Hobi amaçlı spor
C) Geleneksel yapı
D) Amatör yapı
E) Çağdaş profesyonel yapı

Cevap : E) Çağdaş profesyonel yapı

Açıklama : Marka imajını ve sponsorluk ağını geliştirmeye ağırlık veren, yüksek kurumsal desteğe bağlı olan spor yapısı **Çağdaş profesyonel yapı**’dır.

18. Aşağıdakilerden hangisi taraftar tokenları ile ilgili avantajlar arasında yer almaz?

A) Farklı ülkelerden taraftarlar ile etkileşime girme
B) Maç günü deneyimlerden yararlanma
C) Dijital platformdan maç izleme şansı
D) Maçları VIP konuk olarak izleme
E) Maç günü sahaya erişim

Cevap : C) Dijital platformdan maç izleme şansı

Açıklama : Taraftar tokenları (Fan Tokens), genellikle kulüp kararlarına katılım, maç günü deneyimleri (B, E) ve özel ödüller (A, D) gibi avantajlar sunar. **Dijital platformdan maç izleme şansı** (C) ise yayın hakları ile ilgili bir konu olup, token avantajları arasında yer almaz.

19. I. Şirketler ve spor
II. Spor ve medya
III. Medya ve şirketler
IV. Üniversite ve okullar
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri spor sponsorluğunun düzeyleri arasında yer alır?

A) I, II ve III
B) II ve III
C) Yalnız II
D) Yalnız I
E) I ve IV

Cevap : A) I, II ve III

Açıklama : Spor sponsorluğunun düzeyleri ve bileşenleri; **Şirketler (sponsorlar) ve Spor** (I), **Spor ve Medya** (II) ve **Medya ve Şirketler** (III) arasındaki karşılıklı fayda ilişkisini kapsar. Üniversite ve okullar (IV) ise bir kurumdur, doğrudan sponsorluk düzeyi değildir.

20. İngiltere Premier Lig’in yayın haklarını satın alan dijital platform hangisidir?

A) Facebook
B) Youtube
C) Amazon
D) Netflix
E) Twitter

Cevap : C) Amazon

Açıklama : İngiltere Premier Lig’in bazı maçlarının yayın haklarını satın alan dijital platform **Amazon**’dur.