Anne Baba Eğitimi 2025-2026 Vize Soruları

Giriş

Anne-baba eğitimi, çocuk gelişimini ve aile işlevselliğini desteklemek amacıyla tasarlanmış programlar bütünüdür. Benjamin Bloom’a göre, insan yaşamının en hızlı ve kritik zihinsel gelişim dönemi 0-4 yaş aralığıdır. Bu nedenle, erken çocukluk döneminde ailelerin desteklenmesi hayati önem taşır. Bu makalede, önemli aile eğitim programları, hedefleri ve etkili olduğu düşünülen gelişim alanları incelenecektir.

Aile Eğitim Programları ve Modeller

Türkiye’de 0-2 yaş grubuna hizmet veren eğitim kurumlarına “kreş” adı verilmektedir. Modern anlamda okul öncesi eğitim programlarının (örn: Çocuk Merkezli Program) temeli, Froebel tarafından atılmıştır. Aile eğitim programları, uygulama biçimine ve hedefine göre ayrılır:

• Ev Merkezli Programlar:
  • Levenstein Programı: Amaçları dil gelişimini ve annelerle sözel etkileşimi artırmaktır. Çocukları doğrudan “başarılı bir okul yaşantısına hazır hale getirmek” ve “yeni oyunlar öğretmek” bu programın doğrudan amaçlarından değildir.
  • Evde Aile Eğitimi Yaklaşımı: Eğitici, ev ziyaretlerinde “anneyle değil çocukla çalışır” ifadesi yanlıştır; eğitici, genellikle anneyi eğiterek onun aracılığıyla çocuğu destekler.
  • Ira Gordon Programı: Dezavantajlı bölgelerde yaşayan **1-3 yaş arası çocukları olan anneleri** hedeflemiştir. Programın amacı, çocuklara doğrudan “okuma yazma öğretmek” değildir.
• Okul Öncesi Eğitimle Bütünleştirilmiş Aile Eğitimi: Okul ve aile eğitimini birleştirerek çocuğun çok yönlü gelişimini ve okulda başarılı olmasını sağlamayı amaçlar.
• AÇEP (Anne-Çocuk Eğitim Programı): Elverişsiz koşullarda yaşayan ve 6 yaşında çocuğu olan annelere ve çocuklarına yönelik bir erken çocukluk eğitimi programıdır.

Gelişimsel Hedefler ve Değerlendirme

Aile eğitim programlarının genel hedefleri arasında aile bireylerine empati, iletişim ve sorun çözme becerisi kazandırmak yer alır; ancak “ailelere oyun terapisini öğretmek” genel hedeflerden biri değildir.

• Zihinsel Gelişim: Eğitici, ev ziyaretlerinde anneye çocuğu ile “neden-sonuç ilişkisine dayalı sözel iletişim kurmanın” önemini açıklar. Bu, çocuğun “zihinsel gelişimini” desteklemeyi hedefler.
• Psikolojik Gelişim: Spitz’in vurguladığı ilişki yetersizliğinden gelen yoksunluğun üçüncü safhası, **”çekilme ve ilişki reddi”**dir. Bağlanma bozuklukları geri dönüşümsüz değildir, erken müdahale ile iyileştirilebilir.
• Çalışan Anneler: Annenin çalışmasının çocuk üzerindeki etkisi; annenin çalıştığı iş, eğitim düzeyi ve çocukla kurduğu iletişim gibi faktörlere bağlıdır; “annenin yaşı” bu faktörlerden biri değildir. Siegel ve Haas’ın araştırmaları, çalışan annelerin ailelerinde iş bölümünün daha eşitlikçi olduğunu göstermiştir.
• Program Etkililiği: Ana-Baba Okulu programının etkililiğinin değerlendirilmesinde “PARI (Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği)” gibi araçlar kullanılmaktadır.

Eğitim Felsefesi ve Standartlar

Modern eğitim felsefesi, bireyin “kendi potansiyelini kullanarak problem çözme yetisi kazanması” gerektiğini vurgulayan “İlerlemecilik” akımına dayanır. Zihinsel gelişimin en hızlı ve kritik bir şekilde gerçekleştiği dönem “0-4 yaş” aralığıdır. Bu dönem, aynı zamanda **”öğrenilen becerilerin hayat boyu kalıcı olma ihtimalinin yüksek olduğu”** hassas bir dönemdir. Çocukların çevresel kaynaklara “doğrudan dokunarak” ve “dönüştürerek” keşifler yapması, aktif öğrenmenin “manipülasyon” özelliğidir.

Okul öncesi kurumlarının aktiviteleri, çocukların bilişsel gelişimine uygun olmalıdır. Oakland, California, Halk Okulları’nın Programı; Manipulatif oyun, Dramatik oyun, Toplumsal geziler ve Bilimsel/Dil deneyimlerine odaklanmıştır; “teknolojik oyun” o dönemki temel aktivitelerden biri değildir. Okul öncesi öğretmenleri her çocuğun anne babası ile senede **en az 2 kez** bireysel görüşme yapmalıdır. Ebeveynler, programın faydasını artırmak için genellikle sürenin “kısaltılmasını” değil, uzatılmasını beklerler.

1. I. Erken çocukluk döneminde sağlanan uyarıcılar vasıtasıyla çocukları başarılı bir okul yaşantısına hazır hâle getirmek
II. Yeni oyunlar öğretmek
III. Çocuğun sembolik olarak dili kullanma yeteneğini geliştirmek
IV. Anneleri evde çocukları ile sözel etkileşim kurmaları için eğitmektir
Yukarıdaki maddelerden hangileri Direktörü Levenstein olan Ev Merkezli Anne Çocuk Eğitim Programının amaçlarından değildir?

A) I ve III
B) I, II ve III
C) I ve II
D) I, II ve IV
E) I, III ve IV

Cevap : C) I ve II

Açıklama : Levenstein’ın Ev Merkezli Programının temel amaçları dil gelişimini (III) ve sözel etkileşimi (IV) artırmaktır. Çocukları doğrudan başarılı bir okul yaşantısına hazır hale getirmek (I) ve yeni oyunlar öğretmek (II) bu programın doğrudan amaçlarından değildir.

2. Aşağıdakilerden hangisi, çocuğa çok yönlü destek sağlayan ve aileye yönelik uygulamalı bir araştırmadır?

A) Erken Destek Projesi
B) Anne Destek Programı
C) Okulöncesi Çocuklara Evde Eğitim Programı (HIPPY)
D) Bilişsel Eğitim Porgramı
E) Zihinsel eğitim programı

Cevap : A) Erken Destek Projesi

Açıklama :

3. Aşağıdakilerden hangisi sponsoru Oakland, California, Halk Okulları olan Okul Öncesi Eğitim Programı’nın en önemli aktivitelerinden biri değildir?

A) Manipulatif oyun
B) Dramatik oyun
C) Toplumsal geziler
D) Teknolojik oyun
E) Bilimsel ve Dil deneyimleri

Cevap : D) Teknolojik oyun

Açıklama : Oakland, California, Halk Okulları’nın Okul Öncesi Eğitim Programı, Manipulatif oyun, Dramatik oyun, Toplumsal geziler ve Bilimsel/Dil deneyimleri gibi klasik okul öncesi aktivitelerine odaklanmıştır. **Teknolojik oyun** o dönem/program için temel aktivitelerden biri değildir.

4. Direktörü Ira Gordon olan Ebeveyn Eğitimi Projesi ile Erken Çocukluğun Desteklenmesi Programı’nın hedef kitlesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) 0-1 yaş arası çocukları olan anneler
B) 3-4 yaş arası çocukları olan anneler
C) 2-3 yaş arası çocukları olan babalar
D) 1-2 yaş arası çocukları olan babalar
E) 1-3 yaş arası çocukları olan anneler

Cevap : E) 1-3 yaş arası çocukları olan anneler

Açıklama : Direktörü Ira Gordon olan Ebeveyn Eğitimi Projesi ile Erken Çocukluğun Desteklenmesi Programı, dezavantajlı bölgelerde yaşayan **1-3 yaş arası çocukları olan anneleri** hedeflemiştir.

5. Yavuzer’e göre, anne yoksunluğunun etkileri üç grupta incelenmiştir. Bu gruplardan biri “ilişki yetersizliğinden gelen yoksunluk (kurumda büyüme)”dir.
Bu açıklamaya göre, aşağıdakilerden hangisi Spitz’in vurguladığı ilişki yetersizliğinden gelen yoksunluğun üçüncü safhasına verilen addır?

A) Depresyon
B) Çekilme ve ilişki reddi
C) Sebepsiz yere ağlama bağırma
D) Kaygı/endişe
E) Kilo kaybı ve gelişmenin durması

Cevap : B) Çekilme ve ilişki reddi

Açıklama :

6. Ana-Baba Okulu programının etkililiğinin değerlendirilmesinde kullanılan değerlendirme aracı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Matematik Tutum Ölçeği
B) Sosyal Beceriler Ölçeği
C) PARI (Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği)
D) Duygu Düzenleme Ölçeği
E) Akran İlişkileri Ölçeği

Cevap : C) PARI (Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği)

Açıklama : Ailelerin çocuk yetiştirme tutumlarındaki değişimi ölçmek amacıyla **PARI (Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği)** gibi araçlar kullanılmaktadır.

7. 0-2 yaş çocuklarına hizmet veren okul öncesi eğitim kurumlarına ….. adı verilmektedir.
Yukarıdaki cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

A) oyun sınıfı
B) anaokulu
C) kreş
D) yuva
E) anasınıfı

Cevap : C) kreş

Açıklama : Türkiye’de 0-2 yaş grubuna hizmet veren okul öncesi eğitim kurumlarına **kreş** adı verilmektedir.

8. Bloom’a göre, insan yaşamının hangi döneminde zihinsel gelişim en hızlı ve kritik bir şekilde gerçekleşir?

A) 0-8 yaş
B) 0-5 yaş
C) 0-6 yaş
D) 0-3 yaş
E) 0-4 yaş

Cevap : E) 0-4 yaş

Açıklama : Benjamin Bloom’a göre, insan yaşamının en hızlı ve kritik zihinsel gelişim dönemi **0-4 yaş** aralığıdır.

9. Temelini Frobel’in attığı Klasik Okul Öncesi Eğitim Programı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Uzaktan Okul Öncesi Eğitim Programı
B) Çocuk Merkezli Okul Öncesi Eğitim Programı
C) Aile/Çocuk Merkezli Okul Öncesi Eğitim Programı
D) Bilgi-Beceri Merkezli Okul Öncesi Eğitim Programı
E) Aile Merkezli Program

Cevap : B) Çocuk Merkezli Okul Öncesi Eğitim Programı

Açıklama : Friedrich Fröbel’in kurduğu “Kindergarten” (Çocuk Bahçesi), günümüzdeki **Çocuk Merkezli Okul Öncesi Eğitim Programı**’nın temelini atmıştır.

10. ….. elverişsiz koşullarda yaşayan ve 6 yaşında çocuğu olan annelere ve çocuklarına yönelik bir erken çocukluk eğitimi programıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

A) Anne Baba Okulu
B) Ebeveyn Eğitim Programı
C) Erken Destek Projesi
D) Anne-Çocuk Eğitim Programı (AÇEP)
E) Anne Eğitim Programı

Cevap : D) Anne-Çocuk Eğitim Programı (AÇEP)

Açıklama : Elverişsiz koşullarda yaşayan ve okula başlama (6 yaş) dönemindeki annelere ve çocuklarına yönelik program **Anne-Çocuk Eğitim Programı (AÇEP)**’tır.

11. Aşağıdakilerden hangisi direktörü Ira Gordon olan Ebeveyn Eğitimi Projesi ile Erken Çocukluğun Desteklenmesi programının amaçlarından biri değildir?

A) Çocuklara okuma yazma öğretmek
B) Uyarıcılar vasıtasıyla çocukları başarılı bir okul yaşantısına hazır hale getirmek
C) Ailelere çocukları ile etkili etkileşim kurma yöntemlerini öğretmek
D) Ailenin ve çocukların okul ile ilgili olumlu tutumlar geliştirmelerini sağlamak
E) Yeni oyunlar öğretmek

Cevap : A) Çocuklara okuma yazma öğretmek

Açıklama : Ira Gordon’ın programı 1-3 yaş çocuklarını hedeflediği için temel amaç **doğrudan okuma yazma öğretmek** (A) değildir.

12. Annenin çalışmasının çocuk üzerinde yaratacağı etkiler bazı faktörlere bağlıdır.
Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerden biri değildir?

A) Annenin çalıştığı iş
B) Aile içi ilişkiler
C) Annenin eğitim düzeyi
D) Anne-çocuk iletişimi
E) Annenin yaşı

Cevap : E) Annenin yaşı

Açıklama : Annenin çalışmasının çocuk üzerindeki etkileri, genellikle çalıştığı iş, eğitim düzeyi, aile içi ilişkiler ve çocukla kurduğu iletişim gibi sosyal ve ekonomik faktörlere bağlıdır. **Annenin yaşı** bu faktörlerden biri değildir.

13. Aşağıdakilerden hangisi aile eğitim programlarının genel hedeflerinden biri değildir?

A) Aile bireylerinin öğrendikleri bilgileri davranışa dönüştürmelerine yardımcı olmak
B) Aile bireylerine empati, iletişim ve sorun çözme konusunda beceri kazandırmak
C) Ailelere oyun terapisini öğretmek
D) Aile bireylerini kendi hakları konusunda bilinçlendirmek
E) Aile bireyleri arasında duyarlılık kazandırmak

Cevap : C) Ailelere oyun terapisini öğretmek

Açıklama : **Oyun terapisini öğretmek** (C) uzmanlık gerektiren bir alandır ve aile eğitim programlarının genel hedefleri arasında yer almaz.

14. I. Bebeklik
II. Erken çocukluk
III. Geç çocukluk
IV. Yetişkinlik
Bağlanma Aktarım Modeline göre yukarıda verilen hangi gelişimsel evre veya evrelerde bağlanmanın yakınlığı koruma işlevi/işlevleri akranlara aktarılmaktadır?

A) II ve IV
B) Yalnız II
C) II, III ve IV
D) I ve III
E) Yalnız IV

Cevap : A) II ve IV

Açıklama :

15. ….. yaklaşımında amaç, çocuğun fiziksel, sosyal, duygusal, zihinsel gelişimini, konuşma becerisini ve sözcük dağarcığını artırarak okulda başarılı olmasını sağlamaktır.
Yukarıdaki cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

A) Uzaktan öğretim yolu ile aile eğitimi
B) Bireyselleştirilmiş öğretim
C) Evde aile eğitimi
D) Okul öncesi eğitimle bütünleştirilmiş aile eğitimi
E) Eğitim merkezlerinde aile eğitimi

Cevap : D) Okul öncesi eğitimle bütünleştirilmiş aile eğitimi

Açıklama : Okul ve aile eğitimini birleştirerek çocuğun çok yönlü gelişimini ve okulda başarılı olmasını sağlamayı amaçlayan yaklaşım **Okul öncesi eğitimle bütünleştirilmiş aile eğitimi**’dir.

16. Aşağıdakilerden hangisi Siegel ve Haas’ın (1963) çalışan annelerle ilgili yaptıkları çalışmaların bulgularından biri değildir?

A) Çalışan annelerin aileleri, evdeki iş bölümü ve otorite bölümü tutumlarında daha fazla eşitlikçi olarak değerlendirilmiştir.
B) Çalışan annelerin çocuğunun sosyalleşmesi ile ilgili olarak tutumlarının diğer annelerden daha az farklı olduğunu tespit etmişlerdir.
C) Çalışan annelerin kocaları ile ilişkilerinin, çalışmayan annelerin eşleri ile ilişkileri kadar tatmin edici olduğu gözlemlenmiştir.
D) Çalışan annelerin çocuk sayısının, çalışmayan annelere göre daha fazla olduğu görülmüştür.
E) Çalışan annelerin eşleri, çalışmayan annelerin eşlerine göre çocuk bakımı konularında daha fazla destek olmaktadır.

Cevap : D) Çalışan annelerin çocuk sayısının, çalışmayan annelere göre daha fazla olduğu görülmüştür.

Açıklama : Siegel ve Haas’ın çalışmaları, çalışan annelerin ailelerinde iş bölümü ve otorite tutumlarının daha eşitlikçi olduğunu (A) ve eşlerinin daha destekleyici olduğunu (E) göstermiştir. Ancak **çocuk sayısının daha fazla olduğu** (D) bulgusu bu çalışmada yer almaz (genellikle tersi görülür).

17. Okul öncesi öğretmenleri her çocuğun anne babası ile senede en az kaç kez bireysel görüşme yapmalıdır?

A) 2
B) 4
C) 5
D) 1
E) 3

Cevap : A) 2

Açıklama : Okul öncesi eğitim programı standartlarına göre, öğretmenler her çocuğun anne babası ile senede **en az 2 kez** bireysel görüşme yapmalıdır.

18. Evde aile eğitimi yaklaşımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Genel amacı, dezavantajlı durumda olan çocukların tüm yönlerden gelişimlerini desteklemektir.
B) Eğitici evde anneyle değil çocukla çalışır ve çocuğu hedef alır.
C) Eğiticiler haftada iki kez evlere giderek gerekli olan uygulamayı yaparlar.
D) Doğrudan çocuğa sunulan bir eğitim değildir.
E) Çocuğun gelişimi ve eğitiminde evi ve aileyi temel alır.

Cevap : B) Eğitici evde anneyle değil çocukla çalışır ve çocuğu hedef alır.

Açıklama : Evde aile eğitimi yaklaşımında, eğitici asıl olarak **anne ile çalışır** ve anneyi eğiterek onun aracılığıyla çocuğu desteklemeyi amaçlar. Eğitimin doğrudan ve sadece çocukla yapıldığı ifadesi yanlıştır.

19. Evde Aile Eğitimi Yaklaşımı’nda, eğitici ev ziyaretlerinde anneye çocuğu ile neden-sonuç ilişkisine dayalı sözel iletişim kurmanın önemini açıklamaktadır.
Bu açıklamaya göre eğitici, çocuğun hangi gelişim alanını desteklemeyi hedeflemektedir?

A) Sosyal gelişim
B) Zihinsel gelişim
C) Motor gelişim
D) Fiziksel gelişim
E) Duygusal gelişim

Cevap : B) Zihinsel gelişim

Açıklama : Neden-sonuç ilişkisine dayalı **sözel iletişim kurma** ve **mantık yürütme**, çocuğun **zihinsel** (bilişsel) **gelişimini** destekleyen temel uygulamalardır.

20. Aşağıdakilerden hangisi Ana Baba Okuluna katılan ebeveynlerin programla ilgili beklentilerinden biri değildir?

A) Öğretmenlerin de katılmaları konusunda çalışmaların yapılması
B) Spesifik konuları içeren derslerin eklenmesi
C) Program süresinin daha uzun olması
D) Uygulamaların artırılması
E) Program süresinin kısaltılması

Cevap : E) Program süresinin kısaltılması

Açıklama : Ebeveynler, programın faydasını artırmak için genellikle sürenin uzatılması (C) ve uygulama/içeriğin artırılması (B, D) gibi beklentilere sahiptir. Program süresinin **kısaltılması** (E) beklenmez.