Arapça I 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Arapça dilbilgisi, zengin ve kurallı yapısıyla dikkat çeker. Kelimeler kök harflerden türetilir ve belirli kalıplara göre çekimlenir. Bu makalede, fiillerin emir ve nehiy kipleri, isimlerin cinsiyeti ve cümle içindeki ögeler (fail, meful) incelenecektir.

Fiil Kipleri: Emir ve Nehiy

Arapçada emir ve yasaklama (nehiy) kipleri, muhatabın kim olduğuna göre değişir.

• Nehy-i Hazır (Yasaklama): Karşıdaki kişiye (muhatap) “yapma” demek için kullanılır. Fiilin başına “La” getirilir. Örneğin, “La tek’tuli” (Öldürme), “La teşraba” (İçmeyin). Ancak “La ya’melu” (O yapmıyor/yapmaz) ifadesi, “Ya” harfi ile başladığı için gaip (üçüncü şahıs) formundadır ve Nehy-i Hazır değildir.
• Emr-i Hazır (Emir): Karşıdaki kişiye “yap” demek için kullanılır. “Yesta’milu” (Kullanıyor) fiilinin cemi müennes (çoğul bayan) emri, baştaki harf atılarak ve sonuna nun-u nisve eklenerek “İsta’milne” (Kullanın) şeklinde yapılır.

İsimler ve Cinsiyet

Arapçada isimler müzekker (eril) ve müennes (dişil) olarak ayrılır. Genellikle “Tâ marbuta (ة)” harfi müenneslik alametidir ve fiillerin sonuna gelmez.

• Mecazi Müzekker: Biyolojik cinsiyeti olmayan ancak dilbilgisi kuralları gereği eril kabul edilen kelimelerdir. Örneğin, “Beyt” (Ev) kelimesi mecazi müzekkerdir. “Ali” ve “Mahmud” hakiki müzekker, “Nefs” ve “Dar” ise semai müennestir.
• Kameri ve Şemsi Harfler: Kelimenin başına Elif-Lam (El-) takısı geldiğinde okunuşu değişir. “Mim” harfi kameri bir harftir, bu nedenle “Mevz” kelimesi “El-Mevz” olarak okunur.

Cümle Yapısı ve Ögeler

Arapça cümlelerde kelimelerin sıralanışı ve irabı (son harekesi) anlamı belirler.

• Mefulün Bih (Nesne): Bazı fiiller birden fazla nesne alabilir. Örneğin, “Zanne” (Sanmak) fiili iki meful alır. “Ezunnuke tuhibbuni” (Seni beni seviyorsun sanıyorum) cümlesinde “ke” (seni) birinci, “tuhibbuni” (beni seviyorsun) cümlesi ikinci mefuldür.
• Sıfat Tamlaması: Sıfat, nitelediği isme uymak zorundadır. “El-Mudun” (Şehirler) akılsız çoğul olduğu için sıfatı tekil dişi (El-Kebîratu) gelirken; “Ummal” (İşçiler) akıllı çoğul olduğu için sıfatı çoğul erkek (Kesîrûne) gelir.
• İsim Tamlaması (İzafet): Muzaf (tamlanan) asla Elif-Lam takısı almaz; ancak Muzafun İleyh (tamlayan) alabilir. “Muzafun ileyh daima harf-i tarifsiz olur” bilgisi yanlıştır.

Edatlar ve Bağlaçlar

Cümlelerde anlamı pekiştirmek veya bağlamak için çeşitli edatlar kullanılır.

• Kullema: “Her ne zaman”, “dığında” anlamına gelen bir zaman zarfıdır (Örn: “Kullema dehaltu…” – Her ne zaman girsem…).
• Gayra Enne: İki yargı arasında zıtlık veya düzeltme yapmak için “Ancak, ne var ki” anlamında kullanılır.
• Harf-i Cerler: İsimlerin sonunu esre (cer) yapar. Ancak “Musa” gibi Maksur isimler (sonu elif-i maksura ile biten), harf-i cerden sonra gelse bile son harekesi değişmez (takdiri irap).

Kelime Bilgisi

Kelimelerin eş ve zıt anlamlarını bilmek önemlidir. “A’tâ” (Verdi) fiilinin zıt anlamlısı “Ehaz’e” (Aldı); “Evka’a” (Düşürdü) fiilinin eş anlamlısı “Eskata”; “İttefaka” (Anlaştı) fiilinin eş anlamlısı ise “İctema’a”dır.

1. Aşağıdakilerden hangisi nehy-i hazır değildir?

A) لا تؤمنوا
B) لا يعمل
C) لا تستعملوا
D) لا تقتلي
E) لا تشربا

Cevap : B) لا يعمل

Açıklama : Nehy-i hazır (karşıdakine yasaklama), fiilin başına “La” getirilmesi ve fiilin muhatap (ikinci şahıs) formunda olmasıyla yapılır. Seçeneklerdeki A, C, D ve E şıkları muhatap (sen/siz) formundadır. Ancak B şıkkındaki “لا يعمل” (La ya’melu) fiili “Ya” harfi ile başladığı için gaip (üçüncü şahıs) formundadır ve Nehy-i Gaip’tir.

2. أَظُنُّكَ تُحِبُّنِي
Üstteki cümle hakkında hangi seçenek doğrudur?

A) Cümledeki mefullerden biri zahir isimdir.
B) Cümlede iki tane mefulün bih vardır.
C) Cümlede üç tane mefulün bih vardır.
D) Cümlede bir tane mefulün bih vardır.
E) Cümledeki mefulün bih, mefulün bih gayrı sarihtir.

Cevap : B) Cümlede iki tane mefulün bih vardır.

Açıklama : “Zanne” (Sanmak/Zannetmek) fiili ve kardeşleri (Efal-i Kulub), isim cümlesinin önüne gelerek mübteda ve haberi nasb eder ve kendine iki meful (nesne) alır. Burada “ka” (seni) birinci meful, “tuhibbuni” (beni seviyorsun) cümlesi ise mahallen mansub olarak ikinci mefuldür.

3. Aşağıdaki kelimelerden hangisi mecazi müzekkerdir?

A) محمود
B) دار
C) بيت
D) عَلِيٌّ
E) نَفْسٌ

Cevap : C) بيت

Açıklama : Mecazi müzekker, biyolojik olarak erkek olmayan ancak dilbilgisi kuralları gereği eril kabul edilen kelimelerdir. “Beyt” (Ev) kelimesi biyolojik bir cinsiyeti olmadığı halde gramer bakımından müzekkerdir. “Mahmud” ve “Ali” hakiki müzekkerdir. “Dar” ve “Nefs” ise semai müennestir.

4. يَسْتَعْمِلُ
Üstteki fiilin cemi müennes için emr-i hazırı nasıl söylenir?

A) استعملي
B) اسْتَعْمِلْنَ
C) اسْتَعْمِلًا
D) اسْتَعْمِلْ
E) اسْتَعْمِلُوا

Cevap : B) اسْتَعْمِلْنَ

Açıklama : “Yesta’milu” fiilinin kökü “ista’mele”dir. Emr-i hazır yapılırken muzari fiilin başındaki muzaraat harfi atılır, sonu cezm edilir. Cemi müennes (çoğul bayan) muhatap için nun-u nisve (kadınlık nunu) getirilir. Doğru form “İsta’milne” şeklindedir.

5. كَانَتْ هُذِهِ هِيَ الْمُحَاضَرَةَ الْأَخِيرَةَ فِي الْفَصْلِ الدَّرَاسِي الْأَوَّلِ وَهَبَ وَبَعْدَهَا تَبْدَأُ عُطَلَةُ نِصْفِ الْعَامِ الدَّرَاسِي
Yukarıdaki metnin doğru Türkçe tercümesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bu ders birinci dönemin son dersiydi. Ondan sonra yarıyıl tatili başlıyordu.
B) Bu ders birinci dönemin son dersiydi. Ondan sonra yaz tatili başlıyordu.
C) Bu dersler birinci dönemin son dersleriydi. Ondan sonra yarıyıl tatili başlıyordu.
D) Bu ders eğitim döneminin son dersiydi. Ondan sonra yarıyıl tatili başlıyordu.
E) Bu ders birinci dönemin ilk dersiydi. Ondan sonra yarıyıl tatili bitiyordu.

Cevap : A) Bu ders birinci dönemin son dersiydi. Ondan sonra yarıyıl tatili başlıyordu.

Açıklama : Metinde “El-muhaderatu’l-ahira” (son ders), “Fi’l-fasli’d-dirasiyyi’l-evvel” (birinci eğitim döneminde/birinci dönemde) ve “Utletu nisfi’l-ami’d-dirasi” (Eğitim yılının yarısının tatili/yarıyıl tatili) ifadeleri geçmektedir.

6. أنتما ……… الدرس
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere hangi mazî fiil gelebilir?

A) فَهِمْتُمْ
B) تَفْهَمَانِ
C) يَفْهَمَان
D) فَهِمْتُمَا
E) فَهِمْتِ

Cevap : D) فَهِمْتُمَا

Açıklama : Cümlenin öznesi “Antuma” (Siz ikiniz) zamiridir. Bu zamire uygun mazi fiil çekimi “Fehimtuma”dır. B ve C şıkları muzari, A şıkkı cemi (çoğul), E şıkkı müfret (tekil) formundadır.

7. هَذِهِ الْكُلِّيَّةُ جَمِيلَةٌ جِدًّا …… صُفُوفَهَا ضَيِّقَةٌ
Yukarıdaki cümledeki boşluk için aşağıdaki kalıp ifadelerden hangisi uygundur?

A) كُلَّمَا
B) غَيْرَ أَنَّ
C) عَلَى الرَّغْمِ مِنْ
D) إضافة إلى
E) نَظَرًا لـ

Cevap : B) غَيْرَ أَنَّ

Açıklama : Cümle “Bu fakülte çok güzeldir … sınıfları dardır” şeklindedir. İki yargı arasında zıtlık/istidrak (düzeltme) ilişkisi vardır. Bu bağlamda “Ancak/Ne var ki/Şu kadar var ki” anlamlarına gelen “Gayra enne” en uygun ifadedir.

8. تَسِيرُ الْأَزْمَةُ الْعِرَاقِيَّةُ نَحْوَ الْمَزِيدِ مِنَ التَّعْقِيدِ
Üstteki cümlenin doğru tercümesi hangi seçenektir?

A) Irak krizi daha karmaşık bir hale doğru gidiyor.
B) Irak krizi daha karmaşık bir hale doğru gidebilir.
C) Irak krizi daha karmaşık bir şekilde gidiyor.
D) Irak krizi daha çözümsüz bir hale doğru sürükleniyor.
E) Irak krizi daha karmaşık bir hale doğru koşuyor.

Cevap : A) Irak krizi daha karmaşık bir hale doğru gidiyor.

Açıklama : “Tesiru” (gidiyor/ilerliyor), “el-ezmetu’l-Iraqiyye” (Irak krizi), “nahve” (doğru), “el-mezid min et-ta’kid” (daha fazla karmaşa/karmaşık bir hal) anlamına gelir.

9. أعطى الأب غُلَامَهُ أَرْبَعِينَ دِينَارًا
Yukarıdaki cümlede altı çizili kelimenin zıt anlamlısı aşağıdaki seçeneklerden hangisidir? (altı çizili olan kelime أعطى )

A) أَخَذَ
B) وَهَبَ
C) باع
D) أكل
E) اشْتَرَى

Cevap : A) أَخَذَ

Açıklama : Altı çizili kelime “A’tâ” (Verdi) fiilidir. Bu kelimenin zıt anlamlısı “Ehaz’e” (Aldı) fiilidir.

10. فَتَشَاجَرَ مَعَهُ الْعَابِدُ، وَأَوْقَعَهُ عَلَى الْأَرْضِ
Yukarıdaki cümledeki altı çizili kelimenin eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? (altı çizili olan kelime أَوْقَعَهُ )

A) أسقط
B) سقط
C) اقْتَرَحَ
D) فَصَلَ
E) ستخط

Cevap : A) أسقط

Açıklama : Altı çizili kelime “Evka’a” (Düşürdü/Yere yıktı) fiilidir. Bunun eş anlamlısı “Eskata” (Düşürdü) fiilidir.

11. قَدْ اتَّفَقَ عُلَمَاءُ عَصْرِكَ مِثْلَ أَبِي حَنِيفَةَ عَلَى أَنَّ لِلْعَالَمِ خَالِقًا
Yukarıdaki cümledeki altı çizili kelimenin eş anlamlısı hangisidir? (altı çizili olan kelime اتَّفَقَ )

A) افْتَرَقَ
B) تَفَرَّقَ
C) اخْتَلَفَ
D) تَخَالَفَ
E) اجْتَمَعَ

Cevap : E) اجْتَمَعَ

Açıklama : Altı çizili kelime “İttefaka” (İttifak etti/Anlaştı/Birleşti) fiilidir. Şıklardaki “İctema’a” (Toplandı/Birleşti/Fikir birliğine vardı) kelimesi bu bağlamda eş anlamlı olarak kullanılabilir.

12. كُلَّمَا دَخَلْتُ الْبَيْتَ اسْتَلْقَيْتُ عَلَى الأريكة
Yukarıdaki cümledeki “her ne zaman” anlamına gelen kalıp ifadenin Arapçası aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

A) على الأريكة
B) دَخَلْتُ
C) اسْتَلْقَيْتُ
D) الْبَيْتَ
E) كُلَّمَا

Cevap : E) كُلَّمَا

Açıklama : “Kullema” edatı, şart manası taşıyan ve “her ne zaman”, “dığında” anlamı katan bir zaman zarfıdır.

13. فَلَمَّا قَهَرُونَا وَظَلَمُونَا وَضَيَّقُوا ……. نَا وَحَالُوا بَيْنَنَا ……… دِينِنَا خَرَجْنَا ……… بِلَادِكَ وَاخْتَرْنَاكَ
Yukardaki cümlede boşluklara uygun olan kelimeler hangi seçenekte sağdan sola doğru olarak sıralanmıştır?

A) عَلَى، أَيْنَمَا، حَتَّى
B) بَيْنَ ، عَنْ ، إِلَى
C) بَيْنَ، إِلَى، عَلَى
D) عَلَى، بَيْنَ، إِلَى
E) عَنْ، بَيْنَ، عَلَى

Cevap : D) عَلَى، بَيْنَ، إِلَى

Açıklama : Cümledeki boşluklar şu şekildedir: “Dayyeku ALAYna” (Bizi sıkıştırdılar/baskı yaptılar), “Halu beynena VE BEYNE dinina” (Bizimle dinimiz arasına girdiler), “Haracna İLA biladike” (Senin ülkeni/ülkene çıktık/göç ettik). Doğru sıralama: Ala – Beyne – İla.

14. Aşağıdaki kelimelerden hangisinin ilk harfi “kameri harfler”dendir?

A) لَيْمُونَ
B) زَكَاةً
C) ضلالة
D) موز
E) شرك

Cevap : D) موز

Açıklama : Kameri harfler, başına Elif-Lam takısı geldiğinde Lam’ın okunduğu harflerdir. “Mevz” (Muz) kelimesi Mim harfi ile başlar ve Mim kameri bir harftir (El-Mevz şeklinde okunur). Diğer şıklardaki harfler (Lam, Ze, Dad, Şın) şemsi harflerdir.

15. Aşağıdaki isim türlerinden hangisi harf-i cerlerden sonra lafzen mecrur olmaz?

A) Memdüd isim
B) Çoğul isim
C) Alem (özel isim)
D) Müfret isim
E) Maksur isim

Cevap : E) Maksur isim

Açıklama : İsmi Maksur (sonu elif-i maksura ile biten isimler, örneğin: Mustafa, Musa), irabı takdiri olan isimlerdir. Harf-i cerden sonra gelse bile sonundaki hareke değişmez, cer alameti “lafzen” (görünürde) değil, “takdiren” (varsayılan) olur.

16. Aşağıdakilerden hangisi fiilin özelliklerinden değildir?

A) Başına nasb edatı gelir.
B) Başına sin gelir.
C) Sonuna yuvarlak tâ (ة) gelir.
D) Başına kad gelir.
E) Başına cezm edatı gelir.

Cevap : C) Sonuna yuvarlak tâ (ة) gelir.

Açıklama : Yuvarlak tâ (Tâ marbuta / ة), Arapçada isimlerin özelliklerinden biridir ve genellikle müenneslik (dişilik) alametidir. Fiillerin sonuna gelmez.

17. ……..الْمُدْنُ ……… يَعْمَلُ فِي مَصَائِعِهَا عُمَّالٌ
Yukarıdaki cümlede boşluklara uygun olan sıfatlar hangileridir?

A) الْكَبِيرُونَ، الْكَثِيرُونَ
B) كَبِيرُونَ، كَثِيرُونَ
C) كبيرات، كَثِيرِينَ
D) الْكَبِيرَةُ، كَثِيرُونَ
E) كَبِيرَةٌ، كَثِيرَةٌ

Cevap : D) الْكَبِيرَةُ، كَثِيرُونَ

Açıklama : “El-Mudun” (Şehirler), gayr-i akil (akılsız) çoğul olduğu için sıfatı müfret müennes (tekil dişi) ve marife gelmelidir: “El-Kebîratu”. “Ummal” (İşçiler), akil (akıllı) çoğul olduğu için sıfatı cemi müzekker (çoğul erkek) gelmelidir: “Kesîrûne”.

18. ………نِسَاءُ هَذِهِ الْقَرْيَةِ ……… بِسَبَبٍ خَدَمَاتِهِنَّ
Yukarıdaki cümledeki boşluklara uygun olan ism-i mefuller hangi seçenekte verilmiştir?

A) مَشْكُورُونَ، الْمَجْهُولَاتِ
B) مَشْكُورُ الْمَجْهُولِ
C) مَشْكُورَاتٌ، مَجْهُولات
D) مَشْكُورَةً، الْمَجْهُولَةِ
E) مَشْكُورَاتُ الْمَجْهُولَةِ

Cevap : E) مَشْكُورَاتُ الْمَجْهُولَةِ

Açıklama :

19. Müsenna ve çoğulla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Nasb halinde cem-i müzekker salimin sonuna ya-nun getirilir.
B) Ref hâlinde cem-i müzekker sâlimin sonuna vâv-nun (ون) getirilir.
C) Nasb hâlinde cem-i müennes sâlimin sonuna fetha getirilir.
D) Cer hâlinde cem-i müzekker sâlimin sonuna ya-nun (ين) getirilir.
E) Nasb hâlinde müsennânın sonuna ya-nun getirilir.

Cevap : C) Nasb hâlinde cem-i müennes sâlimin sonuna fetha getirilir.

Açıklama : Cem-i müennes salim (düzenli dişi çoğul) kelimeler, nasb (üstün) halinde asla fetha almazlar. Nasb alametleri kesra (esre) iledir.

20. İsim tamlamasındaki muzâfun ileyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Muzafun ileyh, muzâftan sonra gelir.
B) Muzafun ileyh her zaman mecrûrdur.
C) Muzafun ileyh daima harf-i tarifsiz olur.
D) Muzafun ileyh, isim tamlamasında muzafı açıklayan ve onu belirten; tamlayan durumundaki ikinci isimdir.
E) Muzafun ileyh zamir olması durumunda mahallen mecrur olur.

Cevap : C) Muzafun ileyh daima harf-i tarifsiz olur.

Açıklama : İsim tamlamasında “Muzaf” (Tamlanan) asla Elif-Lam takısı (harf-i tarif) almaz. Ancak “Muzafun İleyh” (Tamlayan) marife (belirli) olabilir ve Elif-Lam takısı alabilir. Bu yüzden C şıkkındaki bilgi yanlıştır.