Genel Turizm Bilgisi 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Turizm, insanların sürekli ikamet ettikleri yerlerin dışına seyahat etmeleri ve orada konaklamalarıyla ortaya çıkan çok boyutlu bir olaydır. Bu hareketlilik, turist veya günübirlikçi olarak tanımlanan kişilerce gerçekleştirilir; ancak “ülkelerini korumakla görevli askerler” bu tanımın dışındadır. Turizm, ekonomik, sosyal ve çevresel etkileriyle hem turist gönderen hem de kabul eden ülkeleri şekillendirir. Özellikle “kabul eden ülkede yaşanması” nedeniyle, araştırmalar bu toplumlar üzerindeki etkilere odaklanır.

Turizmin Türleri ve Ulaşım

Turizm, katılan kişilerin kökenine göre sınıflandırılır. Vatandaşların kendi ülkeleri içinde seyahat etmesi “İç Turizm” olarak adlandırılır. Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçilerin en çok tercih ettiği ulaşım sistemi “Hava yolu” iken, bunu “Kara yolu” takip eder. Özel ilgi turizmi kapsamında yapılan “Kuş gözlemciliği”, doğayı tanıma ve envanter çıkarma amacı taşır; “kuşları gaga uzunluklarına göre sınıflandırmak” gibi teknik bir amaç güdülmez.

Turizmin Etkileri

Turizm, destinasyonlar üzerinde çeşitli etkiler yaratır:

• Nüfus Dağılışı: Turizmin dağlık veya çöl gibi alanlara yayılması, bu bölgelere işgücü göçüne ve dolayısıyla “nüfus dağılışında değişime” neden olur.
• Çevre: Turizm ve çevre ilişkisi karmaşıktır, çünkü her iki kavram da “kendi içinde birçok farklı bileşenden” (sosyal, ekonomik, biyolojik) oluşur.
• Sürdürülebilirlik: Sürdürülebilir turizmin amacı, doğal kaynakları hiç kullanmamak değil, “doğal kaynaklardan yararlanarak korumanın yollarını geliştirmektir”.
• Toplumsal Tepki: Doxey’in modeline göre, turist sayısının artmasıyla yerel halkın hoşgörüsü azalabilir. Son aşamada, pahalılık gibi sorunlar nedeniyle halkın turistlere karşı “kızgınlık ve düşmanlık” beslediği görülür.

Turizm Örgütleri ve Tarihçe

Turizm tarihinde, Orta Çağ’da soyluların katıldığı “atlı mızrak turnuvaları” önemli bir yer tutar. İlk turizm örgütlerinden biri olan “Britanya Konaklama Birliği” 1907’de kurulmuştur. Günümüzde “Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü” (UNWTO), turizmin küresel çatı kuruluşudur; örgütün “İcra Konseyi”, faaliyetleri izlemek ve bütçeyi kontrol etmekle görevlidir. Yerel düzeyde ise çevresel ve kültürel değerlerin iyileştirilmesinden “Yerel Yönetimler” sorumludur.

Gelecek ve Teknoloji

Turizmin geleceği hakkında farklı görüşler, mevcut verilerin “farklı bakış açılarıyla yorumlanmasından” kaynaklanır. UNWTO’nun “Tourism 2020 Vision” raporuna göre, “elektronik ve bilgisayar teknolojisi” tatil bölgesi seçiminde en güçlü belirleyici unsur olacaktır. Gelişmekte olan ülkelerde turizm istihdamının yüksek olmasının temel nedeni ise “işgücünün ucuz olmasıdır”.

Temel Kavramlar

“Ulaştırma”, insan veya yüklerin bir yerden bir yere taşınmasını sağlayan sistemlerin bütünüdür. Konaklama sektöründe, otellerin odalarında “sağlık koşullarına uygun olmayan donatım araçları bulundurması” kabul edilebilir bir kriter değildir.

1. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde turist veya günübirlikçi tanımlaması dışında değerlendirilen süreçlerden biri verilmemiştir?

A) Bir ülkeden geçiş süreleri 24 saatten fazla olsa bile, ülkenin konaklama tesislerinde gecelemeden geçen transit yolcular
B) Kendi ülkesi içinde farklı gruplar veya komşu ülkelerden biriyle yaşanan savaş nedeniyle memleketlerini terk etmek zorunda kalan mülteciler
C) Bir kıtadan diğerine veya bir ülkeden uzak veya yakın olup olmadığına bakılmaksızın, diğer ülkelere giden uluslararası göçebeler
D) Bir ülkenin sınır yörelerinde oturan ve günlük olarak diğer ülkede çalışarak, aynı günde kendi konutuna dönen sınır işçileri
E) Ülkelerini yurt içinden veya dışından gelecek olan tehlikelere karşı korumak ve savunmak görevi bulunan askerler

Cevap : E) Ülkelerini yurt içinden veya dışından gelecek olan tehlikelere karşı korumak ve savunmak görevi bulunan askerler

Açıklama :

2. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayınlanan istatistiklere göre, 2020 yılında Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçilerin en fazla tercih ettikleri ulaşım sistemlerinin sıralaması doğru olarak verilmiştir?

A) Hava yolu, demir yolları, kara yolu ve deniz yolu
B) Demir yolları, hava yolu, kara yolu ve deniz yolu
C) Hava yolu, kara yolu, deniz yolu ve demir yolları
D) Denizyolu, havayolu, demiryolları ve karayolu
E) Kara yolu, deniz yolu, demir yolları ve hava yolu

Cevap : C) Hava yolu, kara yolu, deniz yolu ve demir yolları

Açıklama : Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçilerin büyük çoğunluğu **Hava yolu** ile gelmektedir. Bunu **Kara yolu** takip eder. Deniz yolu üçüncü sırada yer alırken, **Demir yolu** en az tercih edilen ulaşım türüdür.

3. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde kuş gözlemciliği turizmine katılanları sulak alanlara çeken özelliklerden biri verilmemiştir?

A) Doğal bir ortamda bulunarak, görsel zevki yaşamak
B) Kuşların envanterinin çıkartılmasında katkıda bulunmak
C) Kuşları izleme ve tanıma isteği
D) Kuşları doğal yaşam ortamlarında görüntülemek
E) Kuşları gaga uzunluklarına göre sınıflandırmak

Cevap : E) Kuşları gaga uzunluklarına göre sınıflandırmak

Açıklama : Kuş gözlemciliği (Ornitoturizm), doğayı sevme, kuşları doğal ortamında izleme, fotoğraflama ve koruma bilinciyle (envanter çıkarma) yapılır. **Kuşları gaga uzunluklarına göre sınıflandırmak** ise turistik bir amaçtan ziyade, oldukça spesifik ve teknik bir biyolojik/taksonomik çalışmadır ve genel kuş gözlemcisi profilinin temel motivasyonu değildir.

4. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde “normal koşullardan insanların sürekli yaşamayı çok tercih etmediği dağlık alanlar, çöller veya soğuk bölgelerin turizme açılmasıyla belli bir miktarda insanın sektörde çalıştırılmak üzere bu sahalara doğru göç etmesine neden olması” turizmin hangi özelliğiyle ilgili olduğu verilmiştir?

A) Turizmin tarımsal üretim üzerindeki etkisi
B) Turizmin nüfus dağılışı üzerindeki etkisi
C) Turizmin kırsal ekonomi üzerindeki etkisi
D) Turizmin doğal koruma üzerindeki etkisi
E) Turizmin mikrobiyoloji üzerindeki etkisi

Cevap : B) Turizmin nüfus dağılışı üzerindeki etkisi

Açıklama : Turizm faaliyetleri nedeniyle insanların normalde yaşamadığı bölgelere (dağ, çöl vb.) çalışmak veya hizmet vermek amacıyla gitmesi, o bölgedeki **nüfus dağılışını** ve demografik yapıyı değiştiren bir etkidir.

5. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde turizm ile çevrenin karşılıklı etkileşiminin basit, açık ve net bir şekilde ortaya konmasını güçleştiren nedenlerden biri verilmiştir?

A) “turizm” ve “çevre” kavramlarının her birinin kendi içinde birçok farklı bileşenden oluşması
B) “çevre” kavramı içinde bitki örtüsü özelliklerinin de yer alması
C) “turizm” kavramı içinde nüfus ile ilgili özelliklerin de yer alması
D) “çevre” kavramı içinde hidrografya özelliklerinin de yer alması
E) “turizm” kavramı içinde ekonomiyle ilgili özelliklerin de yer alması

Cevap : A) “turizm” ve “çevre” kavramlarının her birinin kendi içinde birçok farklı bileşenden oluşması

Açıklama : Turizm ve çevre ilişkisi çok boyutlu ve karmaşıktır. Her iki kavram da (turizm: ekonomik, sosyal, kültürel; çevre: fiziki, biyolojik, sosyal) **kendi içinde birçok farklı bileşenden** oluştuğu için aralarındaki etkileşimi tek bir boyutta net olarak açıklamak zordur.

6. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Uluslararası turizmin gelecekteki durumunun ne olacağına dair farklı görüşlerin ileri sürülmesinin nedenlerinden biri verilmiştir?

A) Turizm verilerinin kişiden kişiye değişebilen farklı bakış açılarıyla yorumlanması
B) Turizm sektörünün yararlanabileceği yeni mekanların bulunamaması
C) Yaşanmakta olan küresel ısınmanın seyrinin tam olarak öngörülememesi
D) Sektörün ihtiyaç duyduğu yetişmiş personel yetiştirilmesine zorluklar yaşanması
E) İnşa edilen turistik konaklama tesislerinin doygunluk seviyesine ulaşması

Cevap : A) Turizm verilerinin kişiden kişiye değişebilen farklı bakış açılarıyla yorumlanması

Açıklama : Geleceğe yönelik tahminlerdeki farklılıklar, genellikle mevcut **verilerin ve trendlerin** araştırmacılar tarafından **farklı bakış açıları ve yöntemlerle yorumlanmasından** kaynaklanır.

7. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Uluslararası Otel Sahipleri Birliği (UOSB)’nin her ülkede otel yapısını tanımlayan kriterlerden biri verilmemiştir?

A) Müşterilerine tahsis ettiği odalarda sağlık koşullarına uygun olmayan donatım araçlarını bulundurması
B) Otelcilik endüstrisi standartlarına uyma eğilimi göstermeli ve buna kendisini zorunlu sayması
C) Müşterilerle kısa vadeli bir anlaşma yapan işletme olması
D) Yönetimiyle olduğu kadar donanımıyla da müşterilerin ihtiyaçlarına cevap verecek nitelikte olması
E) Yalnız konaklama ihtiyacını değil, aynı zamanda beslenme ihtiyacını da karşılayabilmesi

Cevap : A) Müşterilerine tahsis ettiği odalarda sağlık koşullarına uygun olmayan donatım araçlarını bulundurması

Açıklama : Otelcilik standartlarında, odaların **sağlık koşullarına uygun** olması temel bir şarttır. “Uygun olmayan donatım araçları bulundurması” bir kriter olamaz, aksine bir eksikliktir.

8. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde “insan veya yüklerin bir yerden başka bir yere taşınmalarının, istenen koşullara uygun, belirli ve iyi tanımlanmış bir şekilde sağlanması amacıyla bir araya getirilerek, işlevleri ve karşılıklı etkileşimleri organize edilen ilgili bütün fiziksel, sosyal, ekonomik ve kurumsal bileşenlerin kümesi” tanımının karşılığı verilmiştir?

A) Ulaştırma
B) Kara Yolu Taşımacılığı
C) Demir Yolu Taşımacılığı
D) Deniz Yolu Taşımacılığı
E) Hava Yolu Taşımacılığı

Cevap : A) Ulaştırma

Açıklama : Verilen tanım, taşıma eylemini (insan/yük) gerçekleştiren sistemlerin genelini ve organizasyonunu kapsayan **Ulaştırma (Transportation)** kavramının genel tanımıdır.

9. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde turizmin geliştiği bölgelerin çevresel değerlerini, doğal yaşam kalitesini ve kültürel kaynakları iyileştirmeden sorumlu olan birim verilmiştir?

A) Nüfus müdürlükleri
B) Tur operatörleri
C) Doğal hayatı koruma dernekleri
D) Seyahat acenteleri
E) Yerel yönetimler

Cevap : E) Yerel yönetimler

Açıklama : Turizm bölgelerinde altyapı, çevre düzenlemesi, doğal ve kültürel kaynakların korunması ve iyileştirilmesi gibi kamusal hizmetlerden birincil derecede sorumlu olan idari birimler **Yerel Yönetimlerdir (Belediyeler vb.)**.

10. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü’nün Temel Organlarından biri olan “İcra Konseyi”nin görevi verilmiştir?

A) Çalışma programı ile bütçeyi onaylamak ve turizm sektörü için hayati öneme haiz konuları müzakere etmek
B) Örgütün programlarının uygulanması ile üyelerin ihtiyaçlarını karşılamak
C) Örgütün faaliyetlerini izlemek ve bütçenin amacına uygun şekilde kullanılmasını kontrol etmek
D) İdari konularda ve programın içeriğine ilişkin danışmanlık görevini yerine getirmek
E) Turizm sektörü açısından hayati önem taşıyan konuları değerlendirmek ve danışmanlık yapmak

Cevap : C) Örgütün faaliyetlerini izlemek ve bütçenin amacına uygun şekilde kullanılmasını kontrol etmek

Açıklama : UNWTO İcra Konseyi, Genel Kurul kararlarının uygulanmasını sağlamak, **örgütün faaliyetlerini izlemek** ve **bütçe kullanımını kontrol etmekle** görevli yürütme organıdır.

11. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde gelişmekte olan ülkelerde turizm sektöründeki istihdamın yüksek olmasının nedenlerinden biri verilmiştir?

A) Yetişmiş personel eksikliği çekilmesi
B) Nüfusun ağırlıklı olarak kırsal bölgelerde yaşaması
C) Şehirsel nüfus yoğunluğunun düşük olması
D) İşgücünün ucuz olması
E) Nitelikli işgücü bulunamaması

Cevap : D) İşgücünün ucuz olması

Açıklama : Gelişmekte olan ülkelerde turizm sektörünün (emek-yoğun bir sektör olduğu için) istihdam yaratma kapasitesinin yüksek olmasının ve tercih edilmesinin önemli nedenlerinden biri, diğer sektörlere kıyasla bol ve **ucuz işgücünün** bulunmasıdır.

12. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde, “Turist Tolerasyon Yaklaşımı”na göre yöre halkının turizme ve turistlere karşı sergilediği davranışlarının dördüncü ve son aşaması verilmiştir?

A) Turistlerin bölgeye ilk defa gelmesinden kaynaklanan ve ekonomik kazancın beklentileriyle ortaya çıkan heyecanlı bekleyişin görülmesi
B) Mevcut yerli işletmeler ve kalitesi turistlerin artan taleplerini karşılayamaz duruma geldiği için arzın artırılması çalışmalarına hız verilmesi
C) Bölge turizme açılmış ve turist sayısında artış meydana gelmesine bağlı olarak, yerli işletmelerin turistlerin artan taleplerini karşılayabilmek için rekabete girmeleri
D) Bölge turizme açılmış ve turist sayısında artış meydana gelmesine bağlı olarak, başlangıçtaki coşku ve heyecanın yerini ilgisizliğe bırakması
E) Turizme ve turistlere yönelik hoşgörünün yerini yavaş yavaş kızgınlığa ve tahammülsüzlüğe bıraktığı ve fiyat artışlarının turizmden kaynaklandığı düşüncesiyle bölge halkının kırgınlıklarını ve kızgınlıklarını turistlere yöneltmesi

Cevap : E) Turizme ve turistlere yönelik hoşgörünün yerini yavaş yavaş kızgınlığa ve tahammülsüzlüğe bıraktığı ve fiyat artışlarının turizmden kaynaklandığı düşüncesiyle bölge halkının kırgınlıklarını ve kızgınlıklarını turistlere yöneltmesi

Açıklama : Doxey’in “Hoşnutsuzluk Endeksi” (Irritation Index) modeline göre, yöre halkının tepkisi şu aşamalardan geçer: 1. Coşku (Euphoria), 2. Kayıtsızlık (Apathy), 3. Rahatsızlık (Annoyance), 4. **Kızgınlık/Düşmanlık (Antagonism)**. Son aşamada (E şıkkı), halk turistlere karşı açıkça kızgınlık ve düşmanlık besler.

13. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde dünyada turizm alanındaki ilk örgüt olan Britanya Konaklama Birliği’nin kurulduğu yıl verilmiştir?

A) 1919
B) 1905
C) 1907
D) 1903
E) 1923

Cevap : C) 1907

Açıklama : Dünyadaki ilk turizm örgütlerinden biri olan ve otelcilik sektörünü temsil eden **Britanya Konaklama Birliği (British Hospitality Association – BHA)**, 1907 yılında kurulmuştur.

14. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde turizm faaliyetlerinin türlerinde yaşanan değişime bağlı olarak soylular ve şövalyelerin katıldığı atlı mızrak turnuvalarının popüler hale geldiği dönem verilmiştir?

A) Sanayi Devrimi
B) Neolitik Dönem
C) Orta Çağ
D) Prehistorya
E) İlk Çağ

Cevap : C) Orta Çağ

Açıklama : **Orta Çağ** Avrupası’nda, feodal düzenin bir parçası olarak soylular ve şövalyeler arasında düzenlenen atlı mızrak dövüşleri ve turnuvalar, dönemin önemli bir seyahat ve eğlence (turizm benzeri) etkinliğiydi.

15. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde turizm sektöründe faaliyet gösteren gerek ulusal gerekse uluslararası örgütlerin amaçlarından biri verilmemiştir?

A) Sürdürülebilirliğin sağlanması konusunda faaliyet göstermek
B) Temsil ettikleri çeşitli kurum veya derneklerin sorunlarını büyütmek
C) Koydukları çeşitli kuralların uygulanmasını sağlamak
D) Kâr amacı olmaksızın turizmin gelişmesi için çaba harcamak
E) Turizm sektöründeki çeşitli kurum veya dernekleri bir çatı altında toplayarak onları temsil etmek

Cevap : B) Temsil ettikleri çeşitli kurum veya derneklerin sorunlarını büyütmek

Açıklama : Örgütlerin amacı sorunları **büyütmek değil**, aksine **çözmek**, üyelerinin haklarını savunmak ve sektörü geliştirmektir.

16. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde sürdürülebilir turizmin temel amaçlarından biri verilmiştir?

A) Yeryüzünün herhangi bir bölgesinde yeni gelişmeyen turizm faaliyetlerinin hazırlanacak planlarla gelişmesini desteklemek ve kitle turizmine kazandırmak
B) Her ne pahasına olursa olsun doğal çevreyi korumak değil, aksine doğal kaynaklardan yararlanarak korumanın yollarının geliştirilmesine katkı sağlamak
C) Her ne pahasına olursa olsun doğal çevreyi korumak ve doğal kaynaklardan yararlanmadan korumanın yollarının geliştirilmesine katkı sağlamak
D) Gerek doğal çevre, gerekse tarihi ve kültürel zenginlikleri de turizm sektöründe değerlendirilerek girişimcilerin en yüksek gelirleri elde etmesine katkı sağlamak
E) Doğal çevre kaynaklarını olduğu gibi beşeri çevre kaynaklarını da, turistik faaliyetlerin yıpratıcı etkine maruz bırakmak

Cevap : B) Her ne pahasına olursa olsun doğal çevreyi korumak değil, aksine doğal kaynaklardan yararlanarak korumanın yollarının geliştirilmesine katkı sağlamak

Açıklama : Sürdürülebilir turizm, koruma ve kullanma dengesini gözetir. Amacı, kaynakları hiç kullanmamak değil, **doğal kaynaklardan yararlanırken aynı zamanda onları koruyacak ve gelecek nesillere aktaracak yöntemleri geliştirmektir**.

17. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde turizmin, “Turistlerin Geldiği Yer’e göre sınıflandırılmasında yer alan gruplardan biri verilmiştir?

A) Kırsal turizm
B) İç turizm
C) Kitle turizmi
D) Bireysel turizm
E) Sezon içi

Cevap : B) İç turizm

Açıklama : Turistlerin geldiği yere (kökenine) göre turizm; **İç Turizm** (ülke vatandaşlarının kendi ülkesinde seyahati) ve **Dış Turizm** (yabancıların ülkeye gelmesi veya vatandaşların dışarı gitmesi) olarak sınıflandırılır. (Kırsal: mekana göre, Kitle/Bireysel: katılan sayısına göre, Sezon içi: zamana göre).

18. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Dünya Turizm Örgütü’nün 85 ülkeden elde ettiği verilere ve analiz raporlarına dayanan “Tourism 2020 Vision” araştırmasından elde edilen sonuçlardan biri verilmiştir?

A) Turistlerin tatillerini geçireceği mekanı belirlemede anket yöntemini kullanmaya başlayacağı
B) Sektörün sürdürülebilir turizmin ilkelerinden tamamen uzaklaşarak aşırı tüketimi destekleyen faaliyetler içine gireceği
C) Ülkelerin uluslararası turizmde artan payları nedeniyle Afrikalı turistlere yöneleceği
D) Elektronik ve bilgisayar teknolojisinin tatil bölgesi seçiminde en güçlü unsur haline geleceği
E) Bilgisayar teknolojilerinden küresel ısınmanın desteklenmesi amacıyla daha fazla yararlanılacağı

Cevap : D) Elektronik ve bilgisayar teknolojisinin tatil bölgesi seçiminde en güçlü unsur haline geleceği

Açıklama : UNWTO’nun “Tourism 2020 Vision” raporu, teknolojinin (internet, elektronik pazarlama) turizm tercihlerini ve rezervasyon süreçlerini belirlemede **en güçlü ve belirleyici unsur** haline geleceğini öngörmüştür.

19. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ülkemizin turizmi çeşitlendirme kapsamında Doğu Karadeniz Bölümünde turizme açılması için çalışma başlatılan yayla sayısı verilmiştir?

A) 24 adet
B) 77 adet
C) 37 adet
D) 55 adet
E) 41 adet

Cevap : D) 55 adet

Açıklama :

20. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde araştırmacıların turizm olayını daha çok turist kabul eden ülke toplumları üzerindeki etkileri yönünden incelemelerinin başta gelen nedenlerinden biri verilmiştir?

A) Turizmin, turist gönderen ülkelerin ekonomileri üzerindeki etkilerinin araştırılması zorunluluğunun bulunması
B) Turizmin, uluslararası bir hareket içermesi nedeniyle her iki ülke ekonomileri için değerlendirilmesi gerekliliği
C) Küresel turizm hareketini düzenleyen uluslararası organizasyonların süreci daha iyi anlayabilmelerinin sağlanabilmesi
D) Turizmin, turist kabul eden ülkede yaşanması ve dolayısıyla da bu ülkelerdeki toplumlar üzerinde etkide bulunması
E) Turizmin, turist kabul eden ülke ekonomileri üzerindeki etkilerinin araştırılması zorunluluğunun bulunması

Cevap : D) Turizmin, turist kabul eden ülkede yaşanması ve dolayısıyla da bu ülkelerdeki toplumlar üzerinde etkide bulunması

Açıklama : Turizm olayı fiziksel olarak **turist kabul eden ülkede** gerçekleşir. Turist ile yerel halkın etkileşimi, kültürel değişim, çevresel etki ve ekonomik girdi bu ülkede yaşandığı için, araştırmalar doğal olarak **kabul eden toplum üzerindeki etkilere** yoğunlaşır.