Kültürel Miras Turizmine Giriş 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Kültürel miras turizmi, geçmişin izlerini sürmek ve farklı kültürleri tanımak isteyen gezginler için zengin bir deneyim sunar. Bu miras; antik kentler, inanç merkezleri, endüstriyel yapılar ve festivaller gibi somut ve somut olmayan değerleri kapsar. Örneğin, “Tümülüs”, soylular için yapılmış tepecik şeklindeki “anıt mezar”ları ifade eder. Bu makalede, Türkiye’den ve dünyadan kültürel miras örnekleri ele alınacaktır.

Arkeolojik Miras ve Antik Kentler

Anadolu ve çevresi, birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Tekkeköy Mağaraları, Karadeniz Bölgesi’nde (Samsun) yer alan prehistorik bir yerleşimdir. Yumuktepe Höyüğü ise Mersin kentinin içinde kalmış önemli bir neolitik merkezdir. İnanç turizminde de önemli duraklar vardır:

• Harran: Şanlıurfa’da bulunan ve Tevrat’ta Hz. İbrahim’in yaşadığı yer olarak geçen, konik “kubbeli evleri” ile ünlü tarihi yerleşimdir.
• Assos: Çanakkale Behramkale köyünde bulunan ve İncil’de geçen antik kenttir.
• Yazılıkaya: Çorum Hattuşaş yakınlarındaki Hitit uygarlığına ait açık hava tapınağıdır.
• Asklepion: Antik çağda sağlık tanrısı Asklepios adına kurulan ve çok ziyaretçi çeken “şifa” merkezleridir.
• İyonya Turu: Milet, Efes ve Didyma bu turda yer alırken, Orta Anadolu’daki “Hattuşaş” İyonya (Batı Anadolu) turunda yer almaz.

Tarihi Olaylar ve Anıtlar

Yakın tarih ve askeri miras da turizmin konusudur. Kurtuluş Savaşı’nın dönüm noktalarından Sakarya Savaşı’nın yıldönümü, her yıl 13 Eylül’de Duatepe’de kutlanır. 19 Mayıs ise Atatürk’ün Samsun’a çıkışının yıldönümüdür. Askeri turizmde “Kale”, mekana bağlı (taşınmaz) bir kaynaktır.

Endüstriyel ve Mimari Miras

Sanayi devrimi ve cumhuriyet dönemi yapıları da mirastır. Türkiye’nin ilk yerli lokomotiflerinden “Bozkurt”, Sivas’ta sergilenmektedir. Bursa’daki Merinos Tekstil Sanayi Müzesi, sanayi tarihini yansıtır. Mimari mirasımızdan Sirkeci’deki Büyük Postane, Mimar Vedat Tek’in eseridir. İstanbul’daki İbrahim Paşa Sarayı ise günümüzde müze olarak kullanılmaktadır.

Dünya Mirası ve Edebiyat

Dünya mirasında Mısır önemli bir yere sahiptir. Keops Piramidi (Giza), başkent Kahire yakınlarındadır. Nobel ödüllü yazar Necip Mahfuz’un şehri de Kahire’dir. Gastronomi turizminde ise ABD’deki “Napa Vadisi” şaraplarıyla ünlüdür.

Somut Olmayan Kültürel Miras

Festivaller, kültürel mirasın yaşatılmasında önemlidir. Tarihi “Mesir Macunu Festivali”, her yıl Manisa’da düzenlenmektedir.

1. Hangi yerleşme kubbeli evleriyle tarihsel miras turizminde önemlidir?

A) Diyarbakır
B) Silvan
C) Mardin
D) Harran
E) Midyat

Cevap : D) Harran

Açıklama : Şanlıurfa’nın **Harran** ilçesi, kendine özgü konik **kubbeli evleri** (Kümbet Evler) ile ünlüdür ve bu özelliğiyle tarihsel miras turizminde önemli bir yer tutar.

2. Prehistorik yerleşme yeri Tekkeköy Mağaraları hangi bölgededir?

A) Karadeniz Bölgesi
B) İç Anadolu Bölgesi
C) Ege Bölgesi
D) Akdeniz Bölgesi
E) Doğu Anadolu Bölgesi

Cevap : A) Karadeniz Bölgesi

Açıklama : **Tekkeköy Mağaraları**, Samsun il sınırları içerisinde yer alır ve Karadeniz Bölgesi’ndeki en eski insan yerleşimlerinden biri olarak kabul edilir.

3. Aşağıdaki terimlerden hangisi “Tümülüs” ün anlamını karşılar?

A) Kaya tapınağı
B) Doğal tepe
C) Anıt mezar
D) Neolitik köy
E) Kaya sunağı

Cevap : C) Anıt mezar

Açıklama : **Tümülüs**, bir mezar odasının üzerine toprak veya taş yığılarak oluşturulan yapay tepecik şeklindeki **anıt mezarlara** verilen addır (Örn: Kral Midas Tümülüsü).

4. Behramkale köyüne(Çanakkale) gidenler İncil’de geçen hangi yerleşmeyi görmüş olurlar?

A) Knidos
B) Patara
C) Assos
D) Milet
E) Myra

Cevap : C) Assos

Açıklama : Çanakkale’nin Ayvacık ilçesine bağlı Behramkale köyü, antik **Assos** kenti üzerine kuruludur. Assos, İncil’de Aziz Pavlus’un ziyaret ettiği yerlerden biri olarak geçer.

5. Nobel ödüllü yazar Necip Mahfuz’un yaşadığı kenti görmek isteyenler hangi şehre giderler?

A) İskenderiye
B) Luxor
C) Fes
D) Kahire
E) Tunus

Cevap : D) Kahire

Açıklama : 1988 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Mısırlı yazar **Necip Mahfuz**, eserlerinin çoğunda mekân olarak kullandığı ve hayatını geçirdiği **Kahire** şehriyle özdeşleşmiştir.

6. Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarının Samsun’a çıkış yıl dönümü kutlamaları her yıl hangi gün yapılmaktadır?

A) 29 Mayıs
B) 19 Mayıs
C) 30 Ağustos
D) 25 Nisan
E) 13 Eylül

Cevap : B) 19 Mayıs

Açıklama : Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının Samsun’a çıkarak Milli Mücadele’yi başlattığı tarih olan **19 Mayıs** (1919), her yıl “Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı” olarak kutlanmaktadır.

7. Türkiye’de 1961 yılında üretilen iki buharlı lokomotiften “Bozkurt” hangi şehirde sergilenir?

A) Bursa
B) Eskişehir
C) İstanbul
D) Sivas
E) Ankara

Cevap : D) Sivas

Açıklama : Türkiye’nin ilk yerli buharlı lokomotiflerinden olan **Bozkurt**, 1961 yılında Sivas Demiryolu Fabrikaları’nda (TÜDEMSAŞ) üretilmiştir ve günümüzde **Sivas**’ta sergilenmektedir. (Diğeri Karakurt ise Eskişehir’dedir).

8. “Mesir Macunu Festivali” her yıl hangi şehirde düzenlenir?

A) Kütahya
B) Muğla
C) Manisa
D) İzmir
E) İstanbul

Cevap : C) Manisa

Açıklama : Tarihi ve geleneksel **Mesir Macunu Festivali**, her yıl Nevruz haftasında **Manisa**’da (Sultan Camii külliyesinde) düzenlenmektedir.

9. Merinos Tekstil Sanayi Müzesi hangi şehirdedir?

A) Bursa
B) Konya
C) İstanbul
D) İzmir
E) Ankara

Cevap : A) Bursa

Açıklama : Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk sanayi atılımlarından biri olan Sümerbank Merinos Yünlü Sanayi Dokuma Fabrikası, günümüzde **Bursa**’da **Merinos Tekstil Sanayi Müzesi** olarak hizmet vermektedir.

10. Askeri turizm kaynakları arasında hangisi mekâna bağlıdır?

A) Kale
B) Silah
C) Üniforma
D) Mektup
E) Belge

Cevap : A) Kale

Açıklama : Silah, üniforma, mektup ve belge taşınabilir askeri kültür varlıklarıdır. **Kale** ise taşınmaz, sabit bir yapı olduğu için doğrudan **mekâna bağlı** bir askeri turizm kaynağıdır.

11. Hattuşaş’ın doğusunda yer alan inanç turizminde önemli Yazılıkaya Tapınağı hangi uygarlığa aittir?

A) Hitit
B) İyon
C) Lidya
D) Frigya
E) Urartu

Cevap : A) Hitit

Açıklama : Çorum/Boğazköy’de bulunan ve Hattuşa’nın (Hitit başkenti) en büyük açık hava tapınağı olan **Yazılıkaya**, **Hitit** İmparatorluğu’na aittir.

12. Müze olan İbrahim Paşa Sarayı hangi şehirdedir?

A) Amasya
B) İstanbul
C) Manisa
D) Trabzon
E) Edirne

Cevap : B) İstanbul

Açıklama : Kanuni Sultan Süleyman’ın sadrazamı Pargalı İbrahim Paşa’ya ait olan ve günümüzde Türk ve İslam Eserleri Müzesi olarak kullanılan **İbrahim Paşa Sarayı**, **İstanbul**’da (Sultanahmet Meydanı’nda) bulunmaktadır.

13. Şaraplarıyla ünlü gastronomi turizmi merkezi Napa Vadisi hangi ülkededir?

A) İtalya
B) Arjantin
C) İspanya
D) Fransa
E) Amerika Birleşik Devletleri

Cevap : E) Amerika Birleşik Devletleri

Açıklama : Dünyaca ünlü şarap üretim bölgesi ve gastronomi turizmi merkezi olan **Napa Vadisi (Napa Valley)**, **ABD**’nin Kaliforniya eyaletinde yer almaktadır.

14. Tevrat’ta Hz.İbrahim ve Hz. Yakup’un yaşadığı belirtilen “Harran” hangi ildedir?

A) Mardin
B) Diyarbakır
C) Siirt
D) Kahramanmaraş
E) Şanlıurfa

Cevap : E) Şanlıurfa

Açıklama : Dini metinlerde (Tevrat) Hz. İbrahim’in atalarının yurdu olarak geçen ve tarihi öneme sahip olan **Harran**, günümüzde **Şanlıurfa** ilinin bir ilçesidir.

15. Arkeolojik miras turizminde İyonya turunda hangi antik kent yer almaz?

A) Milet
B) Efesos
C) Hattuşaş
D) Priene
E) Didyma

Cevap : C) Hattuşaş

Açıklama : Milet, Efes (Efesos), Priene ve Didyma (Didim), Batı Anadolu’daki **İyonya** (Ionia) bölgesinde yer alan antik kentlerdir. **Hattuşaş** ise Orta Anadolu’da (Çorum) bulunan **Hitit** başkentidir, İyonya turunda yer almaz.

16. Antikçağ’da Tanrı Asklepios adına yapılan Asklepion Tapınakları hangi nedenle çok ziyaretçi çekmiştir?

A) İnanç
B) Ticaret
C) Sanat
D) Spor
E) Şifa

Cevap : E) Şifa

Açıklama : Asklepios, Yunan mitolojisinde sağlık ve hekimlik tanrısıdır. Adına kurulan **Asklepion**lar (Bergama Asklepion’u gibi), antik dönemin en önemli **şifa (tedavi)** merkezleri ve hastaneleriydi.

17. Antik Dünyanın 7 Harikasından Keops Piramidini görmek için hangi şehre gitmek gerekir?

A) İskenderiye
B) Luxor
C) Bağdat
D) Kahire
E) Asvan

Cevap : D) Kahire

Açıklama : Büyük Giza Piramitleri (Keops, Kefren, Mikerinos), Mısır’ın başkenti **Kahire**’nin hemen yakınındaki Giza platosunda bulunmaktadır.

18. Mimari miras olan Sirkeci Büyük Postane hangi mimarın eseridir?

A) Ali Talat Bey
B) Vedat Tek
C) A.Hikmet Koyunoğlu
D) Kemalettin Bey
E) Hasan Hadi

Cevap : B) Vedat Tek

Açıklama : İstanbul Sirkeci’de bulunan ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımı’nın en önemli örneklerinden biri olan **Büyük Postane** binası, Mimar **Vedat Tek** tarafından yapılmıştır.

19. Her yıl Duatepe’de 13 Eylül’de hangi savaşın yıldönümü kutlanır?

A) I. İnönü Savaşı
B) 2. İnönü Savaşı
C) Başkomutan Savaşı
D) Büyük Taarruz
E) Sakarya Savaşı

Cevap : E) Sakarya Savaşı

Açıklama : Ankara Polatlı’daki Duatepe, Sakarya Meydan Muharebesi’nin en kritik noktalarından biridir ve savaşın kazanıldığı yer olarak simgeleşmiştir. Her yıl 13 Eylül’de (savaşın bittiği tarih) burada **Sakarya Savaşı**’nın yıldönümü kutlanmaktadır.

20. Yumuktepe Höyük hangi kentin yerleşim alanı içinde kalmıştır?

A) İzmir
B) Mersin
C) Konya
D) Antalya
E) Şanlıurfa

Cevap : B) Mersin

Açıklama : Neolitik dönemden günümüze kesintisiz yerleşim izleri taşıyan **Yumuktepe Höyüğü**, günümüzde **Mersin** şehir merkezinin içinde kalmıştır.