Dünya Bölgeleri: Kuzey Amerika 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Kuzey Amerika, coğrafi çeşitliliği, ekonomik gücü ve metropoliten yapılarıyla dikkat çeker. Kıta, bir okyanustan diğerine uzanan geniş “Boreal Orman” kuşağına ev sahipliği yapar. En büyük nehri olan “Mississippi”, Meksika Körfezi’ne dökülür. Atlantik kıyı ovaları güneye doğru genişleyerek Teksas’ın kuzeydoğusunda “100 km” genişliğe ulaşır. Bu makalede, Kuzey Amerika’nın şehirsel gelişimi, ekonomik bölgeleri ve turizm merkezleri incelenecektir.

Şehirleşme ve Metropoller

Amerikan metropoliten alanları, ulaşım teknolojilerine göre yapısal evrim geçirmiştir. Bu evreler arasında Yaya Şehri, Atlı Araba ve Elektrikli Tramvay çağlarının ardından gelen “Hız yolu çağı” (Otomobil çağı) yer alır. Birbirine bitişik metropoliten alanları tanımlayan “Megalopolis” terimi, ilk kez Fransız coğrafyacı “Jean Gottmann” tarafından kullanılmıştır. Washington çevresinde planlanmış ve iyi yaşam olanaklarına sahip yeni yerleşmelere (Reston, Tysons Corner vb.) “Bebek şehirler” (Edge Cities) denir.

• Los Angeles: Güney Kaliforniya megalopolisinin en önemli merkezidir.
• New York: Hem bir finans merkezi hem de Kuzey Amerika’da “en fazla turist çeken” şehirdir.
• Chicago: ABD’nin iç kesimlerini kapsayan “Heartland” bölgesinin en büyük şehridir.
• Montréal: Fransız Kanadası’ndaki Saint Lawrence Vadisi’nin en büyük limanıdır.

Ekonomi ve Sanayi

ABD ekonomisi, küresel şirketlere ev sahipliği yapar. Chevron, Apple ve Microsoft gibi devlerin merkezi ABD iken, “Carrefour” bir Fransız firmasıdır. Madencilikte, ABD’nin en büyük bakır yatağı Utah’taki “Bingham Kanyonu”dur. Tarımsal geçmişe sahip Güney bölgesi, İç Savaş döneminde ve sonrasında “Pamuk Kuşağı” olarak anılmıştır. Hawaii ekonomisinin %80’den fazlası ise başkent Honolulu’nun bulunduğu “Oahu” adasında yoğunlaşmıştır.

Turizm ve Yerleşmeler

Kuzey Amerika, çeşitli turizm olanakları sunar. “Las Vegas”, oyun ve eğlence sektörüyle büyük bir turizm gelirine sahiptir. Heartland bölgesinin turizm açısından en önemli doğal çekiciliği “Niagara Şelaleleri”dir. Florida, ılıman iklimiyle yaşlı nüfus ve kış turistleri için cazipken, iklimi nedeniyle “kar kayağı yapmak isteyenler” için bir destinasyon değildir. Arktik bölgede yer alan yerleşmeler arasında Unalaska ve Bethel bulunurken, tropikal iklime sahip “Miami” bu grupta yer almaz.

Tarihsel Arka Plan

1650’lerde Atlantik kıyısında kurulan İngiliz koloniyal merkezleri arasında Yeni İngiltere, Orta ve Güney Koloniler yer alırken, “Latin Amerika” bu grubun dışındadır.

1. Amerikan metropoliten alanlarındaki büyüme “şehir içi yapısal evrim çağları (dönemleri)” şeklinde bir ayrıma tabi tutulmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi bu çağlar/dönemler arasında yer alır?

A) Minibüs çağı
B) Kamyon çağı
C) Taksi çağı
D) Limuzin çağı
E) Hız yolu çağı

Cevap : E) Hız yolu çağı

Açıklama : Amerikan metropoliten alanlarının büyüme evreleri arasında genellikle **Yaya Şehri Çağı**, **Atlı Araba Çağı**, **Elektrikli Tramvay Çağı** ve **Otomobil/Hız Yolu Çağı** yer almaktadır. Kamyon, Minibüs, Taksi veya Limuzin çağı bu yapısal evrim dönemleri arasında yer almaz.

2. Dünya çapında bakır çıkarımında 4. sırada olan Amerika Birleşik Devletleri’nde en büyük ve ünlü yatak aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bingham
B) Nevada
C) Sudburry
D) Oregon
E) Kaliforniya

Cevap : A) Bingham

Açıklama : Amerika Birleşik Devletleri’ndeki en büyük ve en ünlü bakır yatağı, Utah eyaletinde bulunan **Bingham Kanyonu** (Kennecott Copper Mine) madenidir.

3. Fransız Kanadası’ndaki Saint Lawrence Vadisi’nin en büyük limanı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Montréal
B) Nice
C) New York
D) Amsterdam
E) Antwerp

Cevap : A) Montréal

Açıklama : Fransız Kanadası’nda, Saint Lawrence Nehri kıyısında yer alan ve bölgenin en büyük limanı olan şehir **Montréal**’dir. Diğer şehirler ya ABD’de ya da Kanada dışında yer almaktadır.

4. Megalopolis terimi ilk olarak hangi coğrafyacı tarafından kullanılmıştır?

A) Jean Gottmann
B) Walter Christaller
C) Carl Sauer
D) Peter Haggett
E) Richard Hartshorne

Cevap : A) Jean Gottmann

Açıklama : “Megalopolis” terimi, birbirine bitişik metropoliten alanların oluşturduğu büyük şehirler sistemini tanımlamak amacıyla ilk kez Fransız coğrafyacı **Jean Gottmann** tarafından kullanılmıştır. Özellikle ABD’nin kuzeydoğu kıyısındaki Boston-Washington D.C. hattı için tanımlanmıştır.

5. Heartland bölgesinin en büyük şehri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Cedar Rapids
B) Chicago
C) Auburn
D) Oshkosh
E) El Paso

Cevap : B) Chicago

Açıklama : ABD’nin Orta Batı’sını kapsayan **Heartland** (Kalp Bölge) olarak bilinen coğrafi ve ekonomik bölgenin en büyük şehri, **Chicago**’dur.

6. Atlantik kıyısında, kuzeydoğuda dar olan kıyı ovaları güneyde Georgia’da 30-40 km’ye varır. Bu ovaların 100 km genişliğe eriştiği yer neresidir?

A) Pasifik kıyısı
B) Teksas’ın kuzeydoğusu
C) New York
D) Kaliforniya kıyısı
E) Baltimore kıyısı

Cevap : B) Teksas’ın kuzeydoğusu

Açıklama : Atlantik kıyı ovaları güneye doğru genişler ve Meksika Körfezi’ne doğru, özellikle **Teksas’ın kuzeydoğu** kesimlerinde (Louisiana ve Teksas kıyıları), 100 km’yi aşan genişliklere erişir.

7. Kuzeydoğu bölgesinde yer alan ve finans merkezi olarak bilinen şehir hangisidir?

A) Philadelphia
B) Newark
C) New York
D) Boston
E) Baltimore

Cevap : C) New York

Açıklama : ABD’nin Kuzeydoğu bölgesinde yer alan ve Wall Street’e ev sahipliği yaparak dünya çapında bir **finans merkezi** olarak bilinen şehir **New York**’tur.

8. Amerika Birleşik Devletleri’nin dünya çapındaki firmaları ulusaldan çıkıp küresel hale gelmişlerdir. Aşağıdakilerden hangisi merkezi ABD’de olan dünya çapında pazar payına sahip en büyük şirketlerden biri değildir?

A) Chevron Companies
B) Apple Inc.
C) Microsoft
D) Carrefour
E) Exxon Mobile

Cevap : D) Carrefour

Açıklama : **Carrefour**, merkezi **Fransa**’da bulunan çok uluslu bir perakende şirketidir. Chevron, Apple, Microsoft ve Exxon Mobil ise merkezi ABD’de olan ve küresel pazar payına sahip en büyük şirketler arasındadır.

9. Aşağıdakilerden hangisi 1650’lerde Atlantik kıyısında ortaya çıkan dört koloniyal merkezden biri değildir?

A) Yeni İngiltere (New England)
B) Latin Amerika
C) Güney Koloniler
D) Orta Koloniler
E) Fransız Kanadası

Cevap : B) Latin Amerika

Açıklama : 1650’lerde İngilizlerin Atlantik kıyısında kurduğu dört ana koloniyal merkez: **Yeni İngiltere**, **Orta Koloniler**, **Güney Koloniler** ve **Karayipler’deki Koloniler**dir. **Latin Amerika** (B) ve **Fransız Kanadası** (E) İngiliz koloniyal merkezleri değildir.

10. Florida’nın büyük kısmı çeşitli amaçlarla tasarlanan yerleşmelerle bir banliyö görüntüsü kazanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu amaçlardan biri değildir?

A) Yabancı turistler
B) Kuzeydeki Megalopolis’ten kaçanlar
C) Kar kayağı yapmak isteyenler
D) Yaşlı nüfus
E) Kış turistleri

Cevap : C) Kar kayağı yapmak isteyenler

Açıklama : Florida, ılıman kış iklimi nedeniyle özellikle **yaşlı nüfus**, **kış turistleri** ve kuzeyden göç edenler için çekim merkezidir. Ancak iklimi kar kayağına uygun olmadığı için **Kar kayağı yapmak isteyenler** için bir amaç teşkil etmez.

11. Hawaii Adaları’nda eyalet ekonomisinin yüzde 80’den fazlası hangi adada yoğunlaşmıştır?

A) Oahu
B) Lanai
C) Büyük Ada
D) Tüm takımadalar
E) Molokai

Cevap : A) Oahu

Açıklama : Hawaii eyaletinin başkenti Honolulu’nun bulunduğu **Oahu** adası, hem nüfus hem de ekonomik faaliyet (turizm, ticaret, askeri üsler) açısından eyalet ekonomisinin büyük çoğunluğunun (yüzde 80’den fazlası) yoğunlaştığı adadır.

12. Aşağıdakilerden hangisi Amerikan İç Savaşı’nın efsanelerine tutkuyla bağlı bir halkın yaşadığı bölge olan Güney’in geçmişte anıldığı adlardan biridir?

A) Mucize bölge
B) Tarım bölgesi
C) Sanayi kuşağı
D) Enerji bölgesi
E) Pamuk kuşağı

Cevap : E) Pamuk kuşağı

Açıklama : Amerikan İç Savaşı öncesinde ve sonrasında tarıma dayalı ekonominin temelini oluşturan pamuk üretimi nedeniyle, ABD’nin Güney bölgesi uzun süre **Pamuk Kuşağı (Cotton Belt)** adıyla anılmıştır.

13. Washington çevresinde iyi yaşama kolaylıklarına göre planlanmış Pentagon, Reston, Tyson’s Corner vb. yeni yerleşmelere ne ad verilmektedir?

A) Çevre yerleşmeler
B) Gecekondu yerleşmeler
C) Bebek şehirler
D) Yuvarlak kalıplı şehirler
E) Slum yerleşmeler

Cevap : C) Bebek şehirler

Açıklama : Büyük metropoliten alanların (Washington gibi) etrafında, ana merkezden bağımsız olarak planlanmış, tam teşekküllü hizmetlere sahip yeni yerleşmelere (Reston, Tysons Corner gibi) **Bebek Şehirler (Edge Cities)** adı verilmektedir.

14. Aşağıdakilerden hangisi Kuzey Amerika’nın Arktik Bölgesi’nde yer alan yerleşmelerden biri değildir?

A) Unalaska
B) Miami
C) Bethel
D) Kotzebuhe
E) Adak

Cevap : B) Miami

Açıklama : Miami, ABD’nin güneydoğu ucunda, tropikal iklime sahip **Florida** eyaletinde yer alır. Diğer şehirler (Unalaska, Bethel, Kotzebue, Adak) ise Alaska’da veya Kanada’nın kuzey bölgelerinde bulunan **Arktik veya sub-Arktik** yerleşmelerdir.

15. Aşağıdaki şehirlerden hangisi en büyük turizm gelirine sahiptir?

A) Boston
B) Orlando
C) Las Vegas
D) San Francisco
E) New Orleans

Cevap : C) Las Vegas

Açıklama :

16. “Güney Kaliforniya megalopolisí” olarak adlandırılan kesimin en önemli şehirsel yerleşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Las Vegas
B) Detroit
C) Honolulu
D) Los Angeles
E) New York

Cevap : D) Los Angeles

Açıklama : Güney Kaliforniya’daki megalopolis (San Diego’dan başlayıp kuzeye doğru uzayan) kesimin merkezi ve en önemli şehirsel yerleşmesi **Los Angeles**’tır.

17. ABD’nin “Heartland” bölgesinin turizm açısından en önemli çekiciliği aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

A) Alaska Körfezi Kıyıları
B) Tuna Nehri
C) Honolulu
D) Niagara Şelaleleri
E) Kaya Mezarları

Cevap : D) Niagara Şelaleleri

Açıklama : Heartland bölgesi, genellikle Kuzey Amerika’nın iç kesimlerini kapsar. Bu bölgeye turizm açısından yakın veya ilişkili olan en önemli doğal çekicilik, Büyük Göller bölgesine yakın konumda bulunan **Niagara Şelaleleri**’dir (özellikle New York eyaleti kısmı).

18. Kuzey Amerika’da bir okyanustan diğerine kadar uzanan en büyük coğrafi bölge aşağıdakilerden hangisidir?

A) Appalaşlar
B) Büyük Kanyon
C) Kayalık Dağları
D) Büyük Ovalar
E) Boreal Orman

Cevap : E) Boreal Orman

Açıklama :

19. Kuzey Amerika’da hangi şehir en fazla turist çekmektedir?

A) Las Vegas
B) Miami
C) Chicago
D) San Francisco
E) New York

Cevap : E) New York

Açıklama : Kuzey Amerika’da (ABD ve Kanada), uluslararası ve ulusal ziyaretçi sayısı açısından **New York** şehri genellikle en fazla turisti çeken merkez olarak kabul edilir.

20. Kuzey Amerika’nın Meksika Körfezi’ne dökülen en büyük nehri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Snake
B) Hudson
C) Sequay
D) Mississippi
E) Willamette

Cevap : D) Mississippi

Açıklama : Kuzey Amerika’nın en büyük nehri ve Meksika Körfezi’ne dökülen ana su yolu, **Mississippi Nehri**’dir (Missouri-Mississippi sistemi).