Siyasi Tarih 2025-2026 Vize Soruları

Giriş

Siyasi tarih, devletler arası ilişkiler, devrimler, savaşlar ve ittifaklar üzerinden dünyanın şekillenişini inceler. Bu makalede 19. ve 20. yüzyıl Avrupa’sında yaşanan ulusal birlik mücadeleleri, dünya savaşları, ekonomik krizler ve uluslararası sistemin değişimi ele alınacaktır.

Alman ve İtalyan Birlikleri

19. yüzyıl Avrupa’sının en önemli olaylarından biri ulusal birliklerin kurulmasıdır.

• Alman Birliği: Prusya liderliğinde ve Bismarck’ın savaş diplomasisiyle (ilk savaş Danimarka ile) kurulmuştur. Bu süreçte Avusturya dışlanmıştır; dolayısıyla Avusturya’nın “birlik yönündeki çabaları” bir etken değildir.
• İtalyan Birliği: İtalyan yarımadasının birleşmesi önündeki en büyük engel, bölgeyi kontrol eden Avusturya olmuştur.

Devrimler ve Krizler

• Sanayi Devrimi: James Watt’ın buhar makinesini icadı, sanayi devriminin simgesidir.
• 1848 Devrimleri: Avrupa’yı sarsan bu devrimler sırasında Fransa’da İkinci Cumhuriyet ilan edilmiş, Marx Komünist Manifesto’yu yazmıştır. Ancak Alman Birliği’nin sağlanması (1871) bu dönemde değil, daha sonra gerçekleşmiştir.
• 1929 Ekonomik Krizi: Savaş tazminatları ve ABD kredilerine bağımlılığı nedeniyle Avrupa’da bu krizden en çok etkilenen ülke Almanya olmuştur.

Dünya Savaşları ve İttifaklar

• I. Dünya Savaşı Öncesi: 1882’de kurulan Üçlü İttifak’ın üyeleri Almanya, Avusturya-Macaristan ve İtalya idi. Avusturya-Macaristan ile Rusya arasındaki Balkan rekabeti bu dönemde kızışmıştır. 1908 Bosna-Hersek ilhakı, Avusturya’nın doğrudan karıştığı büyük bir krizdir.
• ABD’nin Savaşa Girişi: Alman denizaltılarının ABD gemilerini batırması ve Zimmermann telgrafı etkili olmuştur; “ajan suikastları” belirleyici bir neden değildir.
• Barış Antlaşmaları: Savaş sonunda İttifak Devletleri ile Versailles, Trianon, Neuilly ve Sevr imzalanmıştır. Ancak Brest-Litovsk (1918), savaş sırasında Rusya ile yapılan bir antlaşmadır.

İki Savaş Arası Dönem ve Liderler

• Stalin: “Tek ülkede sosyalizm” politikasını benimsemiş, sanayileşmeye odaklanmıştır. “Devrimi Avrupa’ya yaymak” öncelikli hedefi değildir.
• Hitler: Versailles düzenini bozan ilk toprak kazanımı, plebisit ile Saar Bölgesi’nin ilhakıdır.
• Japonya: Mançurya’yı işgal etmesinin temel nedeni, bölgenin zengin maden ve kömür yataklarına sahip olmasıdır.

Uluslararası Örgütler ve Konferanslar

• Milletler Cemiyeti: Açık diplomasi ve barışçıl çözümü hedefler. Ancak “tek yetkilinin Uluslararası Adalet Divanı olması” gibi bir ilkesi yoktur.
• Yunanistan’ın Bağımsızlığı: Sınırları 1830 Londra Konferansı ile belirlenmiştir.

Toplumsal Yapı ve Kavramlar

Fransız Devrimi öncesi toplumda Rahipler (Ruhban), I. Zümre’yi oluşturur; Üçüncü Zümre (Halk) içinde yer almazlar.

1. Aşağıdakilerden hangisi Alman Birliği’nin kurulmasında rol oynayan etkenlerden biri değildir?

A) Alman-Fransız rekabeti
B) Prusya’nın başarılı diplomasisi
C) Alman milliyetçiliğinin güçlenmesi
D) Almanya’nın bölünmüş yapısı
E) Avusturya’nın birlik yönündeki çabaları

Cevap : E) Avusturya’nın birlik yönündeki çabaları

Açıklama : Alman Birliği, Prusya’nın liderliğinde, Avusturya’nın dışlanmasıyla (küçük Alman birliği) gerçekleşmiştir. **Avusturya**, Prusya’nın liderliğindeki birliğe karşı çıkmış ve kendi hegemonyasını sürdürmeye çalışmıştır; dolayısıyla **birlik yönündeki çabaları** (E) bir etken değildir. Alman-Fransız rekabeti (A) ve Prusya’nın diplomasisi (B) ise birliğin kurulmasını hızlandırmıştır.

2. Aşağıdakilerden hangisi 1929 Dünya Ekonomik Krizinden en çok etkilenen Avrupa ülkesidir?

A) İtalya
B) Sovyetler Birliği
C) İngiltere
D) Almanya
E) Fransa

Cevap : D) Almanya

Açıklama : 1929 Dünya Ekonomik Krizi, savaş tazminatları ve ABD kredilerine olan bağımlılığı nedeniyle **Almanya’yı** (D) Avrupa’da en çok etkileyen ülkelerden biri olmuş ve Nazi rejiminin yükselişine zemin hazırlamıştır. (Sovyetler Birliği krizden izole kaldığı için çok az etkilenmiştir).

3. 1882’de imzalanan Üçlü İttifak Antlaşması sonrasında aşağıdaki hangi iki devlet Balkanlar’da daha sert bir rekabete girmiştir?

A) Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile Rusya
B) Osmanlı İmparatorluğu ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
C) İngiltere ile Almanya
D) İtalya ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
E) Osmanlı İmparatorluğu ile İtalya

Cevap : A) Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile Rusya

Açıklama : 1882 **Üçlü İttifak** (Almanya, Avusturya-Macaristan, İtalya) kurulduktan sonra, Avusturya-Macaristan’ın Balkanlar üzerindeki yayılmacı politikaları, Panslavizm’i destekleyen **Rusya** (A) ile arasındaki rekabeti daha da sertleştirmiştir.

4. Aşağıdaki olaylardan hangisi 1848 Devrimleri sırasında gerçekleşmemiştir?

A) Fransa’da İkinci Cumhuriyet ilan edildi.
B) Venedik’te cumhuriyet ilan edildi.
C) Avusturya şansölyesi Metternich İngiltere’ye kaçtı.
D) Almanya Prusya etrafında birliğini sağladı.
E) Karl Marx Komünist Manifesto’yu yayınladı.

Cevap : D) Almanya Prusya etrafında birliğini sağladı.

Açıklama : **Alman Birliği’nin sağlanması** (D), 1848 devrimleri sırasında değil, daha sonra 1860’larda **Bismarck** liderliğinde yapılan savaşlar (Danimarka, Avusturya, Fransa) sonucunda 1871’de gerçekleşmiştir.

5. İtalyan siyasal birliğinin kurulmasının önündeki en büyük engel hangi devletti?

A) Prusya
B) İngiltere
C) Osmanlı İmparatorluğu
D) Avusturya
E) Rusya

Cevap : D) Avusturya

Açıklama : İtalyan yarımadasındaki birçok küçük devleti doğrudan kontrol eden ve Piyemonte’nin yayılmasına karşı çıkan **Avusturya** (D), İtalyan birliğinin kurulması (Risorgimento) önündeki en büyük askeri ve siyasi engeldi.

6. Bağımsızlığını kazanan Yunanistan’ın sınırları hangi konferans ile belirlenmiştir?

A) Laicbach
B) Edirne
C) Londra
D) Troppau
E) Verona

Cevap : C) Londra

Açıklama : 1829 Edirne Antlaşması ile Yunanistan bağımsızlığını kazandıktan sonra, sınırları ve yönetim biçimi 1830 yılında İngiltere, Fransa ve Rusya’nın katılımıyla gerçekleşen **Londra Konferansı** (C) ile belirlenmiştir.

7. Aşağıdakilerden hangisi Sanayi Devrimi’nin simgesi ve doğrudan nedenlerinden biridir?

A) Atomun keşfi
B) Kimya alanındaki buluşlar
C) Fransız Devrimi
D) Emperyalizm
E) Buhar makinesinin icadı

Cevap : E) Buhar makinesinin icadı

Açıklama : Sanayi Devrimi’nin başlangıcını ve yayılmasını sağlayan en temel teknolojik gelişme, **James Watt** tarafından geliştirilen **Buhar makinesinin icadı** (E) ve sanayide kullanılmasıdır.

8. Aşağıdaki ülkelerden hangisi 1812 yılında Napoléon’un kıta Avrupası’nda kurduğu sistemin dışında kalmıştır?

A) Rusya
B) Avusturya
C) Piyemonte
D) İspanya
E) Prusya

Cevap : A) Rusya

Açıklama : 1812 yılında Napoléon’un başlattığı ve İngiltere’yi ekonomik olarak çökertmeyi hedefleyen **Kıta Ablukası Sistemi** (Kıta Avrupası Sistemi), Rusya’nın sistemden çıkmasıyla çökmüştür. Dolayısıyla **Rusya** (A), 1812’de bu sistemin **dışında** kalmayı tercih eden ülkedir.

9. Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı’ndan önce Avusturya-Macaristan’ın doğrudan ilgili olduğu krizlerden biridir?

A) Trablusgarp Savaşı
B) Balkan Savaşları
C) Bosna-Hersek
D) İkinci Fas
E) Birinci Fas

Cevap : C) Bosna-Hersek

Açıklama : 1908 yılında **Avusturya-Macaristan**, Sırbistan’ın tepkisine rağmen **Bosna-Hersek’i** (C) ilhak etmiştir. Bu kriz, I. Dünya Savaşı’ndan önceki en büyük Balkan krizi olup, Avusturya-Macaristan’ın doğrudan ilgili olduğu bir olaydır.

10. Fransız Devrimi öncesi, toplumun en kalabalık kesimini Üçüncü Zümre (Tiers Etat) oluşturuyordu. Aşağıdakilerden hangisi Üçüncü Zümre içinde yer almaz?

A) Burjuvalar
B) Esnaflar
C) Köylüler
D) Rahipler
E) Baldırıçıplaklar (sans culotte)

Cevap : D) Rahipler

Açıklama : Fransız Devrimi öncesi toplum; I. Zümre (Ruhban/Rahipler) (D), II. Zümre (Soylular) ve III. Zümre (Burjuvalar, Esnaflar, Köylüler, Baldırıçıplaklar vb. dahil halkın geri kalanı) olarak ayrılıyordu. **Rahipler** (D), I. Zümre’yi oluşturduğu için III. Zümre içinde yer almaz.

11. Hitler’in Versailles Barış Antlaşması’nın kurduğu statükoyu bozan ilk toprak kazanımı hangisidir?

A) Askersizleştirilmiş Ren bölgesine asker sokulması
B) Avusturya’nın ilhakı
C) Savaş tazminatı olarak el konulan Saar bölgesinin ilhakı
D) Çekoslavakya’nın Südetland bölgesinin ilhakı
E) Alsas-Loren’in Fransa’dan geri alınması

Cevap : C) Savaş tazminatı olarak el konulan Saar bölgesinin ilhakı

Açıklama : Hitler’in Versailles Antlaşması’nın statükosunu bozan ilk **toprak kazanımı** (asker sokulması değil), plebisit (halk oylaması) yoluyla 1935 yılında Fransa’dan geri alınan **Saar Bölgesi’nin ilhakıdır** (C). (Ren bölgesi askersizleştirilmiş bölgeydi, buraya asker sokulması 1936’da ilk askeri eylemi idi).

12. Aşağıdakilerden hangisi Üçlü İttifak üyesi bir ülkedir?

A) İtalya
B) İngiltere
C) İspanya
D) Fransa
E) Rusya

Cevap : A) İtalya

Açıklama : Birinci Dünya Savaşı öncesinde 1882’de kurulan **Üçlü İttifak**’ın (Almanya, Avusturya-Macaristan) üçüncü üyesi **İtalya** (A) idi (İtalya, savaş başlayınca taraf değiştirerek İtilaf Devletleri safına geçmiştir).

13. Aşağıdakilerden hangisi Bolşevikleri iktidara getiren programın unsurlarından biri değildir?

A) Anayasanın hemen yürürlüğe girmesi
B) Bütün iktidarın Sovyetlere geçmesi
C) Açlığın engellenmesi herkese ekmek
D) Almanya ile barışın sağlanması
E) Topraksız köylülere toprak

Cevap : A) Anayasanın hemen yürürlüğe girmesi

Açıklama : Bolşevikleri iktidara getiren Lenin’in programı (Nisan Tezleri) savaşa son vermeyi (D), iktidarı Sovyetlere (B) devretmeyi ve köylülere toprak (E) ile halka ekmek (C) vaadini içeriyordu. **Anayasanın hemen yürürlüğe girmesi** (A) gibi yasal bir süreç, radikal devrimci Bolşeviklerin acil programı arasında yer almamaktaydı.

14. Aşağıdakilerden hangisi Stalin’in iktidara geçtikten sonra temel hedeflerinden değildir?

A) Büyük ölçekli kolektif çiftliklerin kurulması
B) Sosyalist Devrimi Avrupa’ya yaymak
C) Hızlı sanayileşmek
D) Tek ülkede sosyalizmi inşa etmek
E) Merkezi planlamayı gerçekleştirmek

Cevap : B) Sosyalist Devrimi Avrupa’ya yaymak

Açıklama : Stalin’in temel politikası, Troçki’nin savunduğu Sürekli Devrim fikrinin aksine, **Tek ülkede sosyalizmi inşa etmek** (D) ilkesine dayanıyordu. Dolayısıyla **Sosyalist Devrimi Avrupa’ya yaymak** (B) onun öncelikli ve temel hedeflerinden biri değildi; o, Sovyetler Birliği’nin iç kalkınmasına (sanayileşme, kolektifleştirme, merkezi planlama) odaklanmıştır.

15. Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı sonrasında İttifak Devletleri ile yapılan barış antlaşmalarından biri değildir?

A) Trianon
B) Brest-Litovsk
C) Neuilly
D) Sevr
E) Versailles

Cevap : B) Brest-Litovsk

Açıklama : **Brest-Litovsk Antlaşması** (B), I. Dünya Savaşı’nın **sürdüğü dönemde** (1918) **Sovyetler Birliği** (Rusya) ile İttifak Devletleri arasında imzalanan bir **ateşkes/barış** antlaşmasıdır, savaş sonrasında yapılan genel barış antlaşmalarından biri değildir.

16. Aşağıdakilerden hangisi Amerika Birleşik Devletleri’nin Birinci Dünya Savaşı’na girme nedenleri arasında gösterilemez?

A) ABD kamuoyunun İtilaf Devletleri’ne sempati duyması
B) Alman ajanlarının ABD yöneticilerine suikast girişiminde bulunması
C) Almanya’nın ABD bayraklı gemileri batırması
D) Almanya’nın Meksika’ya çeşitli vaatlerde bulunduğunun ortaya çıkması
E) ABD sermaye çevrelerinin savaşı İngiltere ve Fransa’nın kazanmasını istemesi

Cevap : B) Alman ajanlarının ABD yöneticilerine suikast girişiminde bulunması

Açıklama : ABD’nin savaşa girmesinde; Alman denizaltılarının ABD gemilerini batırması (C), Zimmermann Telgrafı’nın (D) ortaya çıkması ve İtilaf Devletleri’ne olan ekonomik/ideolojik yakınlık (A, E) etkili olmuştur. Ancak **Alman ajanlarının ABD yöneticilerine suikast girişiminde bulunması** (B) doğrudan savaşa girme nedenleri arasında gösterilemez.

17. Aşağıdakilerden hangisi Japonya’nın Mançurya’yı işgalinin temel nedenidir?

A) Dikkatlerin Almanya’ya çevrilmesinden yararlanarak topraklarını genişletmek
B) Bölgenin zengin kömür, demir ve maden yataklarına sahip olmak
C) Çin’in yayılmasına karşı bir tampon bölge oluşturmak
D) Sovyetler Birliği’ne karşı tampon bölge yaratmak
E) Milletler Cemiyeti’ne gözdağı vermek

Cevap : B) Bölgenin zengin kömür, demir ve maden yataklarına sahip olmak

Açıklama : 1931’deki **Mançurya işgalinin** temel nedeni, Japonya’nın Sanayi Devrimi sonrası artan hammadde ve kaynak ihtiyacını karşılamak için bölgenin **zengin kömür, demir ve maden yataklarına** (B) sahip olma isteğidir.

18. Aşağıdakilerden hangisi Milletler Cemiyeti’nin temel ilkelerinden değildir?

A) Devletler arasındaki antlaşmalara uyulması
B) Devletler hukuku kurallarına uyulması
C) Anlaşmazlıklarda tek yetkilinin Uluslararası Adalet Divanı olması
D) Uluslararası ilişkilerin açık diplomasiye dayanması
E) Anlaşmazlıkların savaşa başvurulmadan çözülmesi

Cevap : C) Anlaşmazlıklarda tek yetkilinin Uluslararası Adalet Divanı olması

Açıklama : **Milletler Cemiyeti** (MC), anlaşmazlıkları **savaşa başvurmadan** çözmeyi (E), hukuk (B) ve antlaşma (A) kurallarına uymayı ve açık diplomasiyi (D) esas almıştır. MC’nin anlaşmazlık çözümünde farklı mekanizmaları vardı; **Uluslararası Adalet Divanı** (C) bu mekanizmalardan biriydi, ancak tek yetkili değildi. MC Konseyi ve MC Meclisi de yetkiliydi.

19. Aşağıdaki devletlerden hangisinde 1820 devrimlerinin etkisi hissedilmemiştir?

A) Osmanlı İmparatorluğu
B) Fransa
C) Napoli
D) İspanya
E) İsveç

Cevap : E) İsveç

Açıklama : 1820 **Devrimleri**; İspanya (D), Napoli (C) ve Osmanlı İmparatorluğu’ndaki Yunan ayaklanması (A) gibi Akdeniz çevresindeki ülkelerde etkisini göstermiştir. Fransa (B) ise 1830 ve 1848 devrimlerinde merkezi rol oynamıştır. **İsveç** (E) ise bu dönemde herhangi bir devrim veya ayaklanmanın yaşanmadığı ve etkilenmediği Avrupa ülkelerindendir.

20. Alman Birliğini sağlamak isteyen Bismarck, bu amaç doğrultusunda ilk olarak hangi ülke ile savaşmak zorunda kalmıştır?

A) Polonya
B) Avusturya
C) Rusya
D) Fransa
E) Danimarka

Cevap : E) Danimarka

Açıklama : **Bismarck**, Alman Birliği’ni sağlamak için yürüttüğü **Savaş ve Diplomasi** politikasına, 1864 yılında Holstein ve Schleswig sorunları nedeniyle **Danimarka** (E) ile savaşarak başlamıştır. Bu, Almanya’nın Birliği’ne giden yoldaki ilk savaştır.