Muhasebeye Giriş 2025-2026 Vize Soruları

Giriş

Muhasebe, işletmenin finansal nitelikli işlemlerini kaydeden, sınıflandıran ve raporlayan bir bilgi sistemidir. Finansal muhasebe, özellikle işletme dışı kullanıcılara (yatırımcı, devlet vb.) bilgi sunmayı amaçlar. Bu makalede bilanço eşitliği, gelir tablosu, kayıt kuralları ve envanter yöntemleri gibi temel konular ele alınacaktır.

Muhasebe İlkeleri ve Kayıt Kuralları

• Tahakkuk Esası: Gelir ve giderler nakit hareketine göre değil, ekonomik olarak gerçekleştiği döneme göre kaydedilir.
• Kayıt Kuralı: Varlık hesaplarındaki artışlar Borç (Sol) tarafa, Kaynak (Borç/Özkaynak) hesaplarındaki artışlar Alacak (Sağ) tarafa yazılır.
• Sermaye: Ortakların şirkete koyduğu varlıklar Sermaye hesabında (Alacak bakiyesi verir) izlenir.
• Yöneticiler: İşletme içi bilgi kullanıcısıdır; devlet ve yatırımcılar dış kullanıcıdır.

Finansal Tablolar

• Bilanço: İşletmenin belirli bir andaki (fotoğraf) finansal durumunu (Varlık = Borç + Özkaynak) gösterir.
• Gelir Tablosu: İşletmenin belirli bir dönemdeki performansını (Kâr/Zarar) gösterir.
• Bilançoya Etki: Peşin demirbaş alımı (Varlık artışı + Varlık azalışı) varlık toplamını değiştirmez. Kredili mal alımı ise hem varlıkları hem borçları artırır.

Sürekli Envanter ve Kayıt Örnekleri

Sürekli envanter yönteminde mal hareketleri anlık izlenir:

• Mal Alımı: Ticari Mallar (Borçlu) / Ticari Borçlar veya Kasa (Alacaklı).
• Satış İadesi: İki kayıt yapılır. Maliyet kaydının iptali için Satılan Malların Maliyeti hesabı alacaklandırılır.

Özel Durumlar ve Ayarlama Kayıtları

• Peşin Ödenen Giderler: Gelecek dönemlere ait peşin ödemeler (örn. 1 yıllık kira), varlık hesabı olan “Peşin Ödenmiş Giderler” (Gelecek Aylara Ait Giderler) hesabında izlenir ve dönem geçtikçe giderleştirilir.
• Mizan: Büyük defter bakiyelerinden hazırlanır; günlük defterden (yevmiye) doğrudan hazırlanmaz.

1. İşletme ortaklarının, ortaklık payı karşılığında şirkete yaptıkları yatırımlar aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmektedir?

A) Sermaye
B) Stoklar
C) Demirbaşlar
D) Ortaklara Borçlar
E) Yatırım Geliri

Cevap : A) Sermaye

Açıklama : İşletme sahiplerinin veya ortaklarının işletmeye koydukları varlıklara sermaye denir ve bu tutarlar “Sermaye” hesabında izlenir.

2. Kâr veya zarar tablosu (gelir tablosu) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) İşletmenin belirli bir dönemdeki finansal performansını gösterir.
B) Tahakkuk esasına göre düzenlenir.
C) İşletmenin belirli bir dönemde elde ettiği gelirler ile katlandığı giderleri içermektedir.
D) İşletmenin belirli bir dönemde elde ettiği kâr veya zararın nasıl oluştuğunu sunar.
E) İşletmenin belirli bir andaki finansal durumunu gösterir.

Cevap : E) İşletmenin belirli bir andaki finansal durumunu gösterir.

Açıklama : Gelir tablosu belirli bir “dönemi” (performansı) kapsar. İşletmenin belirli bir “andaki” finansal durumunu (varlık ve kaynaklarını) gösteren tablo Bilanço’dur.

3. Yapı malzemeleri alım satımı ile uğraşan bir nalbur çeşitli yapı malzemelerini 20 Şubat 2023 tarihinde toplam 34.000 TL’ye kredili (vadeli) olarak satın almıştır. Sürekli envanter yöntemini kullanan nalburun, bu mal alımına ilişkin 20 Şubat 2023 tarihinde yapması gereken günlük defter (yevmiye defteri) kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Ticari Mallar hesabının borç (sol) tarafına 34.000 TL kaydedilir.
B) Satışlar hesabının alacak (sağ) tarafına 34.000 TL kaydedilir.
C) Kasa hesabının alacak (sağ) tarafina 34.000 TL kaydedilir.
D) Malzeme Gideri hesabının borç (sol) tarafına 34.000 TL kaydedilir.
E) Ticari Borçlar hesabının borç (sol) tarafina 34.000 TL kaydedilir.

Cevap : A) Ticari Mallar hesabının borç (sol) tarafına 34.000 TL kaydedilir.

Açıklama : Mal satın alındığında varlık artışı olduğu için “Ticari Mallar” hesabı borçlandırılır. Kredili alındığı için “Ticari Borçlar” hesabı alacaklandırılır.

4. Günlük defter (yevmiye defteri) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Her bir yevmiye kaydında borç tarafına ve alacak tarafina yazılan parasal tutarların birbirine eşit olması gerekir.
B) Finansal olayların tarih bazında izlendiği defterdir.
C) Mizanın hazırlanmasında kullanılan defterdir.
D) Muhasebenin kaydetme fonksiyonunun yerine getirilmesini sağlamaktadır.
E) Finansal olayların ilk kayıt edildiği defterdir.

Cevap : C) Mizanın hazırlanmasında kullanılan defterdir.

Açıklama : Mizan, Büyük Defter (Defter-i Kebir) hesap bakiyelerinden yararlanılarak hazırlanır. Günlük defterden doğrudan mizan hazırlanmaz; günlük defter büyük deftere veri aktarır.

5. Bir ticaret işletmesi daha önce sattığı ve satış bedeli 12.000 TL, maliyet bedeli 9.000 TL olan bir malı müşterisinden iade almıştır. İade alınan malın tutarı müşteriye peşin olarak ödenmiştir. Sürekli Envanter Yöntemini kullanan işletmenin, müşterisinden iade aldığı mala ilişkin yapması gereken günlük defter kayıtları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Satılan Malların Maliyeti Hesabının alacak (sağ) tarafına 9.000 TL. kaydedilir.
B) Satış İade ve İndirimleri Hesabının borç (sol) tarafına 9.000 TL kaydedilir.
C) Ticari Mallar Hesabının borç (sol) tarafına 12.000 TL kaydedilir.
D) Satışlar Hesabının alacak (sağ) tarafına 12.000 TL kaydedilir.
E) Ticari Alacaklar Hesabının alacak (sağ) tarafına 9.000 TL kaydedilir.

Cevap : A) Satılan Malların Maliyeti Hesabının alacak (sağ) tarafına 9.000 TL. kaydedilir.

Açıklama : Sürekli envanter yönteminde iade işleminde iki kayıt yapılır: 1. Satışın iptali (Satış İadeleri Borçlu, Kasa/Cari Alacaklı), 2. Maliyetin iptali (Ticari Mallar Borçlu, Satılan Malların Maliyeti Alacaklı). A şıkkı maliyet kaydının alacak bacağını doğru ifade etmektedir.

6. Finansal olayların nakit olarak tahsil edilip edilmemesi veya nakit olarak ödenip ödenmemesine göre değil, ortaya çıkıp çıkmamasına göre kayıtlara alınması ve raporlanması hangi genel kabul görmüş muhasebe kavramı (ilkesi) gereğincedir?

A) İşletmenin sürekliliği
B) Önemlilik
C) Tam açıklama
D) Tahakkuk
E) Tutarlılık

Cevap : D) Tahakkuk

Açıklama : Tahakkuk esası, gelir ve giderlerin tahsil edildiği veya ödendiği tarihte değil, ekonomik olarak gerçekleştiği (doğduğu) dönemde kaydedilmesini ifade eder.

7. Ahmet Bey, 3 Kasım 2024 tarihinde 150.000 TL nakit para koyarak bir işletme kurmuştur. Bu finansal olaya ilişkin işletmenin 3 Kasım 2024 tarihinde yapması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nakit (Borç) 150.000 / Sermaye (Alacak) 150.000
B) Nakit (Borç) 150.000 / Dağıtılmamış Karlar (Alacak) 150.000
C) Sermaye (Borç) 150.000 / Nakit (Alacak) 150.000
D) Dağıtılmamış Karlar (Borç) 150.000 / Nakit (Alacak) 150.000
E) Nakit (Borç) 150.000 / Ortaklara Borçlar (Alacak) 150.000

Cevap : A) Nakit (Borç) 150.000 / Sermaye (Alacak) 150.000

Açıklama : İşletmeye nakit girişi olduğu için Kasa/Nakit hesabı borçlandırılır, kuruluş sermayesi olduğu için Sermaye hesabı alacaklandırılır.

8. Bir işletme 1 Mayıs 2024 tarihinde bir yıl kullanım hakkı olan bir bilgisayar yazılım hizmeti satın almış ve yıllık bedeli olan 48.000 TL’nin tümünü aynı tarihte peşin olarak ödemiştir. İşletme 1 Mayıs 2024 tarihinde bilgisayar yazılım hizmetinden yararlanmaya başlamıştır.
Bu finansal olaya ilişkin işletmenin 31.12.2024 tarihli bilançosunda yer alması gereken hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Peşin Tahsil Edilmiş Yazılım Geliri 32.000 TL
B) Yazılım Geliri 16.000 TL
C) Peşin Ödenmiş Yazılım Gideri 16.000 TL
D) Kasa 48.000 TL
E) Yazılım Gideri 32.000 TL

Cevap : C) Peşin Ödenmiş Yazılım Gideri 16.000 TL

Açıklama : 1 Mayıs’tan 31 Aralık’a kadar 8 ay geçmiştir. 48.000 TL’nin 8 aylık kısmı (32.000 TL) giderleşmiştir. Geriye kalan 4 aylık kısım (16.000 TL) gelecek yıla aittir ve bilançoda “Peşin Ödenmiş Gider” (Gelecek Aylara Ait Giderler) olarak varlık hesabında gösterilmelidir.

9. I. Varlık hesapları
II. Borç hesapları
III. Özkaynak hesapları
Muhasebedeki kayıt kuralına göre yukarıdaki ana hesap gruplarından hangisindeki veya hangilerindeki artışlar ilgili hesabın sol tarafına (borç tarafına) kaydedilir?

A) Yalnız III
B) I ve III
C) Yalnız II
D) II ve III
E) Yalnız I

Cevap : E) Yalnız I

Açıklama : Muhasebe mantığında Varlık hesaplarındaki artışlar borç (sol) tarafa, Borç (Kaynak) ve Özkaynak hesaplarındaki artışlar ise alacak (sağ) tarafa kaydedilir.

10. Bir işletme 22 Ekim 2024 tarihinde tedarikçisine olan borcunu nakit olarak ödemiştir.
Bu finansal olaya ilişkin olarak aşağıdaki hesaplardan hangisinin borç (sol) tarafına kayıt yapılması gerekmektedir?

A) Kasa
B) Ticari Borçlar
C) Dağıtılmamş Karlar
D) Sermaye
E) Tedarik Gideri

Cevap : B) Ticari Borçlar

Açıklama : Borç ödendiğinde borç tutarı azalır. Pasif karakterli bir hesap olan Ticari Borçlar hesabındaki azalışlar borç (sol) tarafa kaydedilir.

11. Bir işletme 1 Ekim 2024 tarihinde bir ofis kiralamış ve 5 aylık kira bedeli olan 75.000 TL’yi aynı tarihte peşin olarak ödemiştir. İşletme ofisi 1 Ekim 2024 tarihinde kullanmaya başlamıştır.
Bu finansal olay ile ilgili işletmenin 1 Ekim 2024 tarihinde yapması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kira Ödemesi (Borç) 75.000 / Kasa (Alacak) 75.000
B) Kira Gideri (Borç) 75.000 / Peşin Ödenmiş Kira Gideri (Alacak) 75.000
C) Kira Gideri (Borç) 75.000 / Kasa (Alacak) 75.000
D) Kasa (Borç) 75.000 / Kira Borcu (Alacak) 75.000
E) Peşin Ödenmiş Kira Gideri (Borç) 75.000 / Kasa (Alacak) 75.000

Cevap : E) Peşin Ödenmiş Kira Gideri (Borç) 75.000 / Kasa (Alacak) 75.000

Açıklama : Gelecek ayları kapsayan bir ödeme yapıldığı için tahakkuk esası gereği bu tutar önce “Peşin Ödenmiş Giderler” (veya Gelecek Aylara Ait Giderler) hesabına borç kaydedilmelidir. Kasa’dan para çıktığı için Kasa alacaklandırılır.

12. Temel amacı işletme dışı ilgili kişilere ihtiyaç duydukları finansal bilgileri sunmak olan muhasebe dalı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Vergi Muhasebesi
B) Denetim Muhasebesi
C) Maliyet Muhasebesi
D) Finansal Muhasebe
E) Yönetim Muhasebesi

Cevap : D) Finansal Muhasebe

Açıklama : Finansal muhasebe, işletmenin finansal durumunu yatırımcılar, kredi verenler ve devlet gibi “işletme dışı” bilgi kullanıcılarına raporlamayı amaçlar.

13. Sürekli envanter yöntemini kullanan bir ticaret işletmesi daha önce sattığı mallara ilişkin müşterilerinden iade aldığında aşağıdaki hesaplardan hangisinin alacak (sağ) tarafına kayıt yapmalıdır?

A) Satışlar
B) Ticari Mallar
C) Satış İade ve İndirimleri
D) Demirbaşlar
E) Satılan Malların Maliyeti

Cevap : E) Satılan Malların Maliyeti

Açıklama : Sürekli envanter yönteminde satış iadesi olduğunda maliyet kaydının tersi yapılır: Ticari Mallar hesabı borçlandırılırken, gider hesabı olan “Satılan Malların Maliyeti” hesabı alacaklandırılarak gider iptal edilir.

14. Arabalar için yedek parça ticareti ile uğraşan bir işletme çeşitli yedek parçaları tedarikçisinden 25 Eylül 2024 tarihinde kredili (vadeli) olarak 62.000 TL’ye satın almıştır.
Sürekli Envanter Yöntemini kullanan işletmenin, 25 Eylül 2024 tarihinde satın aldığı bu mallara ilişkin yapması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ticari Alacaklar (Borç) / Satışlar (Alacak)
B) Demirbaşlar (Borç) / Ticari Borçlar (Alacak)
C) Ticari Mallar (Borç) 62.000 / Ticari Borçlar (Alacak) 62.000
D) Satılan Malların Maliyeti (Borç) / Ticari Mallar (Alacak)
E) Kasa (Borç) / Ticari Mallar (Alacak)

Cevap : C) Ticari Mallar (Borç) 62.000 / Ticari Borçlar (Alacak) 62.000

Açıklama : Mal alındığında Ticari Mallar borçlanır. Kredili (vadeli) olduğu için Ticari Borçlar (Satıcılar) hesabı alacaklanır.

15. I. Peşin Ödenmiş Kira Gideri
II. Ticari Borçlar
III. Satışlar
IV. Peşin Tahsil Edilmiş Hizmet Geliri
V. Elektrik Gideri
Yukarıdaki hesaplardan hangisi/hangileri bilançonun Borçlar bölümünde yer alır?

A) I ve V
B) II ve IV
C) I, II ve III
D) Yalnız II
E) I, IV ve V

Cevap : B) II ve IV

Açıklama : Bilançonun Borçlar (Yabancı Kaynaklar) bölümünde yükümlülükler yer alır. II (Ticari Borçlar) ve IV (Peşin Tahsil Edilmiş Gelirler – Gelecek Aylara Ait Gelirler) birer borç kalemidir. I varlıktır, III ve V gelir tablosu kalemleridir.

16. Aşağıdakilerden hangisi işletme içi ilgili kişilerden biridir?

A) Sendikalar
B) Kredi Verenler
C) Yöneticiler
D) Devlet
E) Müşteriler

Cevap : C) Yöneticiler

Açıklama : Yöneticiler, işletmenin kararlarını alan ve operasyonlarını yürüten “işletme içi” kullanıcılardır. Diğer şıklar işletme dışı bilgi kullanıcılarıdır.

17. Bir işletme 300.000 TL değerindeki bir taşıt aracını 100.000 TL’sini peşin olarak, geri kalan tutar olan 200.000 TL’yi daha sonra ödemek üzere (borçlanarak) satın almıştır.
Bu finansal olay işletmenin bilançosunu nasıl etkilemiştir?

A) Borç toplamı 100.000 TL artmıştır.
B) Özkaynak toplamı 100.000 TL azalmıştır.
C) Özkaynak toplamı 200.000 TL azalmıştır.
D) Varlık toplamı 200.000 TL artmıştır.
E) Varlık toplamı 300.000 TL artmıştır.

Cevap : D) Varlık toplamı 200.000 TL artmıştır.

Açıklama : Varlıklarda 300.000 TL artış (Taşıt) ve 100.000 TL azalış (Kasa) olmuştur. Net varlık artışı +200.000 TL’dir. Bu artış, pasif taraftaki 200.000 TL’lik borç artışıyla dengelenmiştir.

18. Bir işletme peşin parayla (nakit olarak) bir demirbaş satın almıştır. Bu finansal olayın işletmenin bilançosuna olan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Özkaynak toplamı artmıştır.
B) Varlık toplamı değişmemiştir.
C) Borç toplamı artmıştır.
D) Özkaynak toplamı azalmıştır.
E) Varlık toplamı artmıştır.

Cevap : B) Varlık toplamı değişmemiştir.

Açıklama : Bir varlık hesabı (Demirbaşlar) artarken, başka bir varlık hesabı (Kasa) aynı tutarda azaldığı için toplam varlık tutarı değişmez.

19.

Yukarıdaki mizanda yer alan hesaplardan hangisinin bakiyesi doğru taraftadır?

*Tablo Verileri: Satışlar (Borç 230.000), Çeşitli Borçlar (Borç 45.000), Ticari Alacaklar (Alacak 120.000), Sermaye (Alacak 165.000), Kira Gideri (Alacak 30.000)*

A) Çeşitli Borçlar
B) Ticari Alacaklar
C) Kira Gideri
D) Sermaye
E) Satışlar

Cevap : D) Sermaye

Açıklama : Muhasebe kurallarına göre Sermaye (Özkaynak) hesabı alacak bakiyesi vermelidir. Tabloda sadece Sermaye hesabı doğru (Alacak) tarafta bakiyelendirilmiştir. Satışlar alacak, Borçlar alacak, Alacaklar borç, Giderler borç bakiyesi vermelidir; tabloda bunlar terstir.

20. İşletmelerin dönem sonlarında yaptıkları ayarlama kayıtlarının amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dönem içinde yapılmış olan hatalı kayıtları düzeltmek
B) Gelir ve gider hesapları bakiyelerinin düzeltilerek işletmenin gerçek durumunu göstermek
C) İşletmenin diğer işletmelerle olan borç-alacak mutabakatını sağlanmak
D) Ülkedeki kanunlara ve mevzuata uymak
E) Tüm hesapların kapatılmasıyla muhasebe defterlerini yeni muhasebe dönemine hazırlanmak

Cevap : B) Gelir ve gider hesapları bakiyelerinin düzeltilerek işletmenin gerçek durumunu göstermek

Açıklama : Ayarlama kayıtları (dönem sonu işlemleri), tahakkuk esası gereği gelir ve giderleri ilgili oldukları döneme dağıtmak ve varlık/borçların bilanço günündeki gerçek değerlerini yansıtmak amacıyla yapılır.