Rekreasyon Yönetimi 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Rekreasyon yönetimi, bireylerin serbest zamanlarını verimli, sağlıklı ve eğlenceli bir şekilde değerlendirmelerini sağlayan hizmetlerin planlanması ve sunulması sürecidir. Bu alanda liderlik özellikleri, pazarlama stratejileri, tesis yönetimi ve etkinlik türleri kritik öneme sahiptir.

Rekreasyon Kavramı ve Türleri

Rekreasyon, iş dışı zamanda gönüllü olarak yapılan ve bireyi yenileyen etkinliklerdir.

• Serbest Zaman (Leisure): Modern anlamda Sanayi Devrimi ile ortaya çıkmıştır.
• Açık Alan Rekreasyonu (Outdoor): Doğada (karada, havada, suda) yapılan ve doğayla etkileşim içeren faaliyetlerdir.
• Pasif vs. Aktif: Okumak, müzik dinlemek ve meditasyon pasif (rahatlama) etkinlikleridir. Halı saha maçı yapmak ise aktif bir spor etkinliğidir, doğrudan bir “gevşeme” etkinliği değildir.
• Kabul Edilmeyenler: Kuralsız sokak dövüşleri gibi yasa dışı veya şiddet içeren eylemler, ayrıca zorunlu olan iş hayatı ve dershaneler rekreasyon kapsamında değildir.

Yönetim ve Liderlik

İyi bir lider, ekibi yönetirken duygusal zekasını kullanmalıdır.

• Olumsuz Liderlik: Liderliği kaybetme endişesi (koltuk korkusu) ve öfke anında yumruk sıkmak gibi kontrolsüz davranışlar liderin başarısızlığına işaret eder.
• Yönetim Yaklaşımları: Klasik, Davranışsal, Modern ve Post-modern yaklaşımlar vardır; ancak “Orta Çağ yönetim yaklaşımı” diye bir teori literatürde yoktur.
• İnsan Kaynakları: İK yönetiminin amacı verimliliği artırmaktır; doğru yönetildiğinde maliyetleri artırmaz, aksine düşürür.

Pazarlama ve Ekonomi

Rekreasyon pazarlamasında 4P kuralı geçerlidir: Ürün, Fiyat, Dağıtım ve Tutundurma. Reklam, Tutundurma’nın bir alt başlığıdır, ana unsur değildir.

• Farklılık: Geleneksel pazarlamada zorunlu ihtiyaçlar (ekmek, su vb.) ön plandayken, rekreasyon pazarlamasında zorunluluk yoktur, tercih esastır. Ancak bu sektörde de yüksek kazanç elde edilir.
• Pazar Analizi: Ürün satışı için kültürel ve coğrafi faktörler önemlidir (Örn: Mardin’de balık satışının zorluğu).

Turizm ve Hizmetler

• Sağlık Turizmi: Bireyin fiziksel/ruhsal sağlığını korumak veya tedavi olmak için yaptığı seyahatlerdir.
• Belediye Hizmetleri: Park ve bahçeler, belediyelerin sunduğu en temel ücretsiz rekreasyon hizmetidir.
• Teknoloji Faktörü: Ulaşım ve iletişimdeki gelişmeler turizmin küreselleşmesini sağlamıştır.

1. Aşağıdakilerden hangisi liderlerin olumsuz özelliği sayılır?

A) Kararlılık, azim ve sabırla niteliklerini geliştirebilmek
B) Liderliği kaybetme endişesinin varlığı
C) Kendilerinden sonrakileri yetiştirmek
D) Ekibi ve süreci etkin şekilde yürütmek
E) Zamanında liderlik yapmak

Cevap : B) Liderliği kaybetme endişesinin varlığı

Açıklama : İyi bir liderde olması gereken özellikler arasında güven, kararlılık ve vizyon yer alır. Ancak liderliği kaybetme endişesi (koltuk korkusu), liderin karar alma süreçlerini olumsuz etkileyen, güvensizlik yaratan ve vizyonerliği engelleyen olumsuz bir özelliktir.

2. Kişinin daha sağlıklı olmasını da kapsayan turizm türü hangisidir?

A) Kültür turizmi
B) Kongre turizmi
C) Eğitim turizmi
D) Spor turizmi
E) Sağlık turizmi

Cevap : E) Sağlık turizmi

Açıklama : Kişilerin fiziksel ve ruhsal sağlıklarını korumak, geliştirmek veya tedavi olmak amacıyla yaptıkları seyahatleri kapsayan turizm çeşidi sağlık turizmidir (termal turizm, medikal turizm vb.).

3. Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yönetiminin işletmeye sağlayacağı faydalardan değildir?

A) Moral ve motivasyon artar.
B) İş gücü devri oranı azalır.
C) Hatalı üretim azalır.
D) İşletmede maliyetler artar.
E) İşe devamsızlık ve temarüz azalır.

Cevap : D) İşletmede maliyetler artar.

Açıklama : İnsan Kaynakları Yönetiminin temel amacı verimliliği artırmak, doğru işe doğru personeli yerleştirmek ve kaynakları etkin kullanmaktır. Bu süreçlerin doğru yönetilmesi maliyetleri artırmaz, aksine uzun vadede maliyetleri düşürür ve kârlılığı artırır.

4. Aşağıdakilerden hangisi bir insan kaynakları biriminin iş yerinde güvenlik bakımından dikkat etmesi gereken hususlardan biri değildir?

A) Güvenlik kurallarına uyulmaması
B) Eğitimsizlik
C) Bilgisizlik
D) Stres
E) Dikkatsizlik

Cevap : A) Güvenlik kurallarına uyulmaması

Açıklama :

5. Aşağıdakilerden hangisi rahatlama etkinliği türü değildir?

A) Halı saha maçı yapmak
B) Okumak
C) Meditasyon
D) Müzik dinlemek
E) Masaj

Cevap : A) Halı saha maçı yapmak

Açıklama : Okumak, meditasyon, müzik dinlemek ve masaj gibi aktiviteler “pasif rekreasyon” ve rahatlama odaklıdır. Halı saha maçı yapmak ise yüksek efor gerektiren “aktif rekreasyon” ve spor etkinliğidir, doğrudan bir “gevşeme/rahatlama” (relaxation) etkinliği kategorisinde değerlendirilmez.

6. Aşağıdakilerden hangisi pazarlamanın 4 aşamalı evrensel kabul görmüş unsurlarından biri değildir?

A) Fiyatlandırma
B) Dağıtım
C) Tutundurma
D) Reklam
E) Ürün

Cevap : D) Reklam

Açıklama : Pazarlamanın 4P’si (Pazarlama Karması) şunlardır: Product (Ürün), Price (Fiyat), Place (Dağıtım/Yer), Promotion (Tutundurma). Reklam (D), Tutundurma (Promotion) başlığı altında yer alan bir alt faaliyettir, ana unsurlardan biri değildir.

7. Serbest zaman kavramı bugünkü hâline hangi dönemde gelmiştir?

A) Rönesans
B) 100 Yıl Savaşları
C) İlk Çağ
D) Sanayi Devrimi
E) Orta Çağ

Cevap : D) Sanayi Devrimi

Açıklama : Modern anlamda “serbest zaman” (boş zaman) kavramı, Sanayi Devrimi ile birlikte çalışma saatlerinin (iş zamanı) ve iş dışı zamanın kesin çizgilerle ayrılması sonucu ortaya çıkmış ve gelişmiştir.

8. Kitle iletişim ve ulaşım araçlarındaki gelişmeler turizmin gelişmesine katkı sağlamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerden biridir?

A) Teknoloji faktörü
B) Fiziksel faktör
C) Serbest zaman faktörü
D) Zihinsel faktör
E) Hareket faktörü

Cevap : A) Teknoloji faktörü

Açıklama : Ulaşım (uçak, hızlı tren vb.) ve iletişim (internet, rezervasyon sistemleri vb.) araçlarındaki gelişmeler, doğrudan teknolojinin gelişimi ile ilgilidir ve turizmin küreselleşmesini sağlayan “Teknoloji faktörü”dür.

9. Aşağıdakilerden hangisi belediyelerin rekreasyon hizmetlerinden biridir?

A) Yelkenli alanları
B) Park ve bahçeler
C) Restoranlar
D) Gece kulüpleri
E) Buz pateni sahaları

Cevap : B) Park ve bahçeler

Açıklama : Belediyelerin (yerel yönetimlerin) halka sunduğu en temel ve yaygın ücretsiz rekreasyon hizmeti, şehir içindeki yeşil alanlar olan park ve bahçelerdir.

10. Aşağıdakilerden hangisi rekreasyon etkinliği olarak kabul edilemez?

A) Zihinsel Etkinlikler
B) Oyunlar
C) Spor Etkinlikleri
D) Kuralsız Sokak Dövüşleri
E) Hobiler

Cevap : D) Kuralsız Sokak Dövüşleri

Açıklama : Rekreasyon etkinlikleri, bireyi yenileyen, toplumsal kurallara uygun ve gönüllü yapılan faaliyetlerdir. Yasa dışı, şiddet içeren veya toplum düzenine aykırı olan “kuralsız sokak dövüşleri” rekreasyon kapsamında değerlendirilemez.

11. Aşağıdakilerden hangisi bir kötü liderlik dışa vurum biçimidir?

A) Çalışanlar arasındaki rekabeti güçlendirme
B) Örgüt hedeflerine sadık kalma
C) Kriz anında soğukkanlı kalabilme
D) Takım çalışmasına izin verme
E) Öfke anında yumrukların sıkılması

Cevap : E) Öfke anında yumrukların sıkılması

Açıklama : İyi bir lider duygusal zekaya sahip olmalı ve duygularını kontrol edebilmelidir. Öfke anında yumruk sıkmak gibi saldırgan beden dili ifadeleri, kontrolsüzlüğü ve kötü liderliği işaret eden bir dışa vurumdur.

12. Aşağıdakilerden hangisi rekreasyonel etkinlik türü değildir?

A) İş hayatı
B) Müzik etkinlikleri
C) Hobiler
D) Zihinsel etkinlikler
E) Oyunlar

Cevap : A) İş hayatı

Açıklama : Rekreasyon, tanımı gereği “iş dışı” zamanda (serbest zamanda) yapılan, zorunluluk içermeyen etkinliklerdir. Dolayısıyla zorunlu ve ekonomik kazanç amaçlı olan “iş hayatı” bir rekreasyon etkinliği değildir.

13. Aşağıdakilerden hangisi eğlence merkezlerinde beklenen en temel aktivitelerden biri olamaz?

A) Beach kulüplerinde gündüz vakitlerinde denize girilir.
B) Geceler yeme-içme ve eğlence şeklinde düzenlenmektedir.
C) Kumsalda müzik eşliğinde küçük konserler, eğlenceler yapılır.
D) Su ile rekreatif etkinlikler gerçekleştirilir.
E) Bireylerin daha çok yorulması sağlanır.

Cevap : E) Bireylerin daha çok yorulması sağlanır.

Açıklama : Rekreasyon ve eğlence merkezlerinin amacı bireylerin dinlenmesi, eğlenmesi ve yenilenmesidir (re-creation). Bireyleri “daha çok yormak” bu merkezlerin temel amacı olamaz.

14. Rekreasyon pazarlamasının geleneksel pazarlamaya göre karşılaştırıldığı bir durumda aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Geleneksel pazarlamada genellikle kullanıcının bir zorunlu ihtiyacına karşılık aranmaktadır.
B) Rekreasyon bir ürün olarak tercihe bağlı olup zorunluluk arz etmemektedir.
C) Ürün çoğunlukla geleneksel pazarlamada bir oranda zorunluluk arz etmektedir. Rekreasyon pazarlamasında zorunluluk yoktur.
D) Rekreasyon etkinlikleri kişinin zorunluluk duymadığı bir etkinlik türüdür.
E) Rekreasyon pazarlamasında geleneksel pazarlamaya göre para kazanılmaz.

Cevap : E) Rekreasyon pazarlamasında geleneksel pazarlamaya göre para kazanılmaz.

Açıklama : Rekreasyon endüstrisi (spor, turizm, eğlence vb.) dünya genelinde devasa bir ekonomik hacme sahiptir. Rekreasyon pazarlamasında para kazanılmadığı ifadesi yanlıştır; aksine yüksek gelir getiren bir sektördür.

15. Aşağıdakilerden hangisi yönetim bilimi ile ilişkili bir alan değildir?

A) Pazarlama
B) Fizyoloji
C) Hukuk
D) İktisat
E) Sosyoloji

Cevap : B) Fizyoloji

Açıklama : Yönetim bilimi; İktisat, Hukuk, Sosyoloji, Psikoloji ve Pazarlama gibi sosyal bilimlerle yakından ilişkilidir. Fizyoloji ise canlıların yaşamsal fonksiyonlarını inceleyen bir biyoloji dalıdır ve yönetim bilimi ile doğrudan ilişkili temel alanlardan biri değildir.

16. Aşağıdakilerden hangisi serbest zaman değerlendirmek için kullanılan mekânlardan değildir?

A) Parklar
B) Spor salonları
C) Dershaneler
D) Tiyatrolar
E) AVM’ler

Cevap : C) Dershaneler

Açıklama : Parklar, spor salonları, tiyatrolar ve AVM’ler boş zaman (leisure) aktiviteleri için kullanılır. Dershaneler ise akademik eğitim ve sınav hazırlığı için gidilen, zorunluluk ve çalışma disiplini içeren eğitim kurumlarıdır, rekreasyon mekanı sayılmazlar.

17. Aşağıdakilerden hangisi rekreasyon görevlisi türü değildir?

A) Denetçiler
B) Terziler
C) Bekçiler
D) Park ve bahçe görevlileri
E) Antrenörler

Cevap : B) Terziler

Açıklama : Rekreasyon alanlarında (parklar, tesisler vb.) antrenörler, güvenlik görevlileri (bekçiler), bakım personeli ve denetçiler görev alır. Ancak terzilik, rekreasyon hizmetlerinin sunumuyla doğrudan ilgili bir meslek grubu değildir.

18. Dünyanın en iyi balığı olsa ve en iyi pazarlama aşamalarına riayet edilse dahi aşağıdaki illerden hangisinde çok başarılı bir balık satışı gerçekleşmez?

A) Giresun
B) Rize
C) Mardin
D) Artvin
E) Trabzon

Cevap : C) Mardin

Açıklama : Giresun, Rize, Artvin ve Trabzon Karadeniz’e kıyısı olan ve balık kültürünün yaygın olduğu illerdir. Mardin ise denize kıyısı olmayan, Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer alan ve mutfak kültürü daha çok kırmızı et üzerine kurulu olan bir ildir. Coğrafi ve kültürel sebeplerle balık satışı diğer şıklara göre daha zor olacaktır.

19. Aşağıdakilerden hangisi yönetim yaklaşımlarından biri değildir?

A) Davranışsal yönetim
B) Post modern yaklaşım
C) Orta çağ yönetim yaklaşımı
D) Modern yaklaşım
E) Klasik yönetim

Cevap : C) Orta çağ yönetim yaklaşımı

Açıklama : Yönetim biliminin tarihsel gelişimindeki temel yaklaşımlar: Klasik, Neoklasik (Davranışsal), Modern ve Post-Modern (Çağdaş) yaklaşımlardır. Literatürde “Orta Çağ yönetim yaklaşımı” diye adlandırılan standart bir yönetim teorisi yoktur.

20. Doğanın bir parçası ve katılımcılar arasında etkileşim yaratabilen ve bireyin tamamen kendi fiziksel, sağlıksal, ruhsal ve sosyal çıkarları doğrultusunda yaptığı serbest zaman faaliyetleridir. Bu faaliyetler karada, havada ve suda yapılabilir.
Yukarıdaki ifade hangi rekreasyon faaliyeti türüne örnektir?

A) Aktif rekreasyon
B) Kapalı alan rekreasyonu
C) Açık alan rekreasyonu
D) Kırsal rekreasyon
E) Turizm rekreasyonu

Cevap : C) Açık alan rekreasyonu

Açıklama : Doğada (karada, havada, suda) yapılan, doğayla etkileşim içeren faaliyetler “Açık Alan Rekreasyonu” (Outdoor Recreation) olarak tanımlanır.