İşletme Finansına Giriş 2025-2026 Vize Soruları

Giriş

İşletme finansı, fonların sağlanması ve yönetilmesi ile ilgilenen disiplindir. Finans yöneticisi, yatırım ve finansman kararlarından sorumludur. Bu süreçte finansal tablolar (Bilanço, Gelir Tablosu), analiz teknikleri (Rasyo, Dikey, Yatay Analiz) ve başabaş noktası gibi araçlar kullanılır.

Finansal Tablolar ve Kalemler

• Bilanço: İşletmenin belirli bir andaki (fotoğraf) varlıklarını (Kasa, Senetler, Duran Varlıklar) ve kaynaklarını (Borçlar, Özsermaye) gösterir. “Faaliyet Kârı” bilançoda değil, Gelir Tablosunda yer alır.
• Gelir Tablosu: İşletmenin belirli bir dönemdeki performansını (gelir/gider) gösterir. “Satılan Malın Maliyeti” burada yer alır.
• Nakit Akım Tablosu: Nakit giriş ve çıkışları arasındaki net farkı gösterir.
• Özellikler: Tablolardaki rakamlar tahminlere (amortisman vb.) dayandığı için “mutlak doğru ve kesin” değildir.

Finansal Analiz Yöntemleri

• Dikey Analiz (Yüzde Yöntemi): Bir kalemin grup içindeki veya genel toplamdaki oransal büyüklüğünü inceler.
• Trend Analizi (Eğilim Yüzdeleri): Uzun vadeli eğilimleri gösterir.
• Oran Analizi (Rasyolar): Kalemler arası ilişkiyi inceler. Likit Oran (Asit-Test), stoklar hariç kısa vadeli borç ödeme gücünü ölçer. Finansal Yapı Oranları borçluluk düzeyini gösterir.
• Kaldıraçlar: Bir analiz yöntemi değil, bir rasyo grubu veya finansal kavramdır. Pozitif kaldıraç, borç faizinin yatırım getirisinden düşük olmasıyla öz sermaye kârlılığını artırmasıdır.

Maliyet ve Başabaş Noktası Analizi

• Sabit Maliyet: Üretim hacminden bağımsız olarak oluşan giderlerdir (Kira vb.). Başabaş analizinde sabit olduğu varsayılır.
• Başabaş Noktası: Toplam gelirlerin toplam maliyete eşit olduğu (kârın sıfır olduğu) noktadır.
• Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL): Satışlardaki değişimin faaliyet kârına etkisidir. Formül: Katkı Payı / Faaliyet Kârı. (Örn: 720.000 / 170.000 = 4,23).

Finansal Sistem

Finansal sistemin unsurları; aracılar, pazarlar, tasarruf sahipleri ve ürünlerdir. Reel ekonomiye ait olan “Üretim Yapısı” finansal sistemin doğrudan unsuru değildir.

1. Aşağıdakilerden hangisi bir işletmenin mali tablolarda bulunan bir kaleminin toplam veya grup içindeki oransal büyüklüğünün irdelenmesini ifade etmektedir?

A) Yüzde yöntemi ile analiz (dikey analiz)
B) Nakit akım analizi
C) Eğilim yüzdeleri yöntemi ile analiz (trend analiz)
D) Oran yöntemi ile analiz (rasyo analiz)
E) Karşılaştırmalı tablolar analizi (yatay analiz)

Cevap : A) Yüzde yöntemi ile analiz (dikey analiz)

Açıklama : **Dikey Analiz (Yüzde Yöntemi)**, bir mali tablodaki (örneğin bilanço) bir kalemin (örneğin “Kasa”), o grubun toplamına (örneğin “Dönen Varlıklar”) veya genel toplama (örneğin “Aktif Toplamı”) oranlanarak yüzdesel olarak ifade edilmesidir. Diğer şıklar: Yatay analiz yıllar arası değişimi, Trend analizi uzun vadeli eğilimi, Rasyo analizi kalemler arası ilişkiyi inceler.

2. Aşağıdakilerden hangisi nakit akımının tanımını ifade etmektedir?

A) Brüt kârla işletmenin faaliyetleri için gerekli giderler arasındaki farktır.
B) Esas faaliyet dışında iştiraklerden ve bağlı ortaklıklardan elde edilen gelirlerdir.
C) Bir işletmenin belli bir andaki varlıkları (aktif) toplamıdır.
D) İşletmenin nakit girişleri ve nakit çıkışları arasındaki farktır.
E) Satışlar ve satılan malların maliyeti arasındaki farktır.

Cevap : D) İşletmenin nakit girişleri ve nakit çıkışları arasındaki farktır.

Açıklama : **Nakit akımı**, işletmeye giren nakit ile işletmeden çıkan nakit arasındaki net hareketi ifade eder. Diğer şıklar: A şıkkı Faaliyet Karını, C şıkkı Bilanço büyüklüğünü, E şıkkı Brüt Satış Karını tanımlar.

3. Aşağıdakilerden hangisi gelir tablosu kalemlerinden biridir?

A) Kasa
B) Satılan malın maliyeti
C) Duran varlıklar
D) Borç senetleri
E) Alacak senetleri

Cevap : B) Satılan malın maliyeti

Açıklama : **Satılan Malın Maliyeti**, işletmenin kar/zarar durumunu gösteren Gelir Tablosu’nda yer alan bir gider kalemidir. Diğer şıkların hepsi (Kasa, Duran Varlıklar, Senetler) Bilançoda yer alan Varlık veya Kaynak kalemleridir.

4. Aşağıdakilerden hangisi finansal tabloların özelliklerinden biri değildir?

A) Geçici niteliktedirler.
B) Bir firmanın mali durumuna etki yapan tüm etmenleri göstermezler.
C) Belli bir döneme ait gelir ve giderlerin karşılaştırılmasına odaklanmıştır.
D) Farklı tarihlerde farklı para değerleriyle olan işlemleri yansıtırlar.
E) Finansal tablolarda yer alan rakamlar mutlak doğru ve kesindir.

Cevap : E) Finansal tablolarda yer alan rakamlar mutlak doğru ve kesindir.

Açıklama : Finansal tablolar hazırlanırken amortisman, şüpheli alacak karşılığı gibi konularda **tahminler ve varsayımlar** kullanılır. Ayrıca enflasyon gibi etkiler nedeniyle tarihi maliyetler gerçeği tam yansıtmayabilir. Bu yüzden rakamlar “mutlak doğru ve kesin” değildir.

5. Finansal muhasebenin işlediği ve biriktirdiği bilgilerin özetlendiği tablolar olarak adlandırılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nakit bütçesi
B) Finansal tablo
C) Kira sertifikası
D) Katılım belgesi
E) Ürün kartı

Cevap : B) Finansal tablo

Açıklama : Muhasebe sürecinin çıktısı olan, verilerin özetlenerek raporlandığı Bilanço, Gelir Tablosu gibi belgelere **Finansal Tablo** denir.

6. Aşağıdakilerden hangisi bir işletmenin kârlı bir şekilde çalışıp çalışmadığını ölçmede kullanılan oranlardan değildir?

A) Öz sermaye kârlılığı
B) Faaliyet kâr marjı
C) Brüt kâr marjı
D) Net kâr marjı
E) Likit oran

Cevap : E) Likit oran

Açıklama : A, B, C ve D şıkları işletmenin kar elde etme gücünü (kârlılık) ölçer. **Likit oran** (Asit-test oranı) ise işletmenin kısa vadeli borç ödeme gücünü (likidite) ölçen bir orandır, kârlılık oranı değildir.

7. Bir işletmenin tüm faaliyet giderlerini karşılayacak satış gelirlerini ve farklı satış düzeylerindeki faaliyet kârını hesaplamaya yardımcı olan analiz aşağıdakilerden hangisidir?

A) Oran yöntemi ile analiz
B) Karşılaştırmalı tablolar analizi
C) Eğilim yüzdeleri yöntemi ile analiz
D) Yüzde yöntemi ile analiz
E) Başabaş noktası analizi

Cevap : E) Başabaş noktası analizi

Açıklama : **Başabaş Noktası Analizi**, toplam gelirlerin toplam maliyetlere eşit olduğu (karın sıfır olduğu) noktayı bulmaya yarar. Bu analizle hangi satış düzeyinde kara geçileceği hesaplanır.

8. Aşağıdakilerden hangisi finansal analizin kullanım amaçlarından değildir?

A) Kısa ve uzun vadeli borçların zamanında ödenip ödenmeyeceğinin tespiti
B) Borç ödeme yeteneğinin mevcut olup olmadığının tespit edilmesi
C) Varlıkların kullanılış biçimlerinin verimli olup olmadığının anlaşılması
D) İşletmenin kârlılık durumunun yeterli olup olmadığının tespiti
E) Üretim düzeyini belirlenmesi

Cevap : E) Üretim düzeyini belirlenmesi

Açıklama : Finansal analiz; borç ödeme gücü, verimlilik ve kârlılık gibi *finansal* sonuçları değerlendirir. **Üretim düzeyinin belirlenmesi** ise finansal analizden ziyade üretim planlaması ve operasyonel yönetimin konusudur.

9. Üretim hacminden bağımsız olarak oluşan gider grubuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sabit maliyet
B) Faaliyet gideri
C) Değişken maliyet
D) Finansman gideri
E) Komisyon gideri

Cevap : A) Sabit maliyet

Açıklama : Üretim artsa da azalsa da değişmeyen (kira, yönetici maaşları, amortisman gibi) maliyetlere **Sabit Maliyet** denir. Değişken maliyetler ise üretimle artar.

10. Aşağıdakilerden hangisi finansal tabloların analizlerinde kullanılan yöntemler biri değildir?

A) Kaldıraçlar
B) Yüzde yöntemi ile analiz (Dikey analiz)
C) Oran yöntemi ile analiz (Rasyo analiz)
D) Karşılaştırmalı tablolar analizi (Yatay analiz)
E) Eğilim yüzdeleri yöntemi ile analiz (Trend analiz)

Cevap : A) Kaldıraçlar

Açıklama : B, C, D ve E şıkları finansal analiz tekniklerinin (yöntemlerinin) adlarıdır. **Kaldıraçlar** ise bir analiz yöntemi değil, oran analizi içinde kullanılan bir rasyo grubudur veya bir finansal kavramdır.

11. Aşağıdakilerden hangisi bilançonun kalemlerinden biri değildir?

A) Duran varlıklar
B) Yabancı kaynaklar
C) Faaliyet kârı
D) Dönen varlıklar
E) Öz sermaye

Cevap : C) Faaliyet kârı

Açıklama : Bilanço; Varlıklar (Dönen, Duran) ve Kaynaklardan (Yabancı Kaynak, Öz Sermaye) oluşur. **Faaliyet Kârı** ise işletmenin performansını gösteren Gelir Tablosu’nun bir kalemidir.

12. Stokların dönen varlıklara dahil edilmemesi durumunda kısa vadeli borçların ödenebilirliğini gösteren oran aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nakit oran
B) Cari oran
C) Asit-test oranı
D) Faiz karşılama oranı
E) Finansal kaldıraç oranı

Cevap : C) Asit-test oranı

Açıklama : Cari orandan farklı olarak, paraya çevrilmesi daha zor olan stokların düşülmesiyle hesaplanan likidite oranına **Asit-test oranı** (Likit oran) denir. Formülü: (Dönen Varlıklar – Stoklar) / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar.

13. Aşağıdakilerden hangisi finansal sistemin ana unsurlarından değildir?

A) Finansal aracılar
B) Finansal pazarlar
C) Tasarruf sahipleri
D) Üretim yapısı
E) Finansal Ürünler

Cevap : D) Üretim yapısı

Açıklama : Finansal sistem; fon arz edenler (tasarruf sahipleri), fon talep edenler, finansal araçlar, finansal pazarlar ve aracı kurumlardan oluşur. **Üretim yapısı**, reel ekonominin bir parçasıdır, finansal sistemin doğrudan bir unsuru değildir.

14. İşletmenin kaynak yapısını, uzun vadeli borç ödeme gücünü ve finansmanda yabancı kaynaklardan yararlanma derecesini gösteren oran grubu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nakit Akım Analizi
B) Faaliyet Oranları
C) Karlılık Oranları
D) Finansal (Mali) Yapı Oranları
E) Likidite Oranları

Cevap : D) Finansal (Mali) Yapı Oranları

Açıklama : Borçluluk düzeyini ve öz sermaye dengesini inceleyen oranlar **Finansal Yapı Oranları** (Kaldıraç Oranları) grubuna girer. Likidite oranları kısa vadeli borçları, Faaliyet oranları varlık kullanım etkinliğini ölçer.

15. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde gelir tablosunun tanımı verilmektedir?

A) Bir işletmenin belli bir andaki varlıkları (aktif) toplamı kaynakları (pasif) toplamına eşittir.
B) Belli bir dönemde elde edilen gelirlerle katlanılan giderleri düzenli bir şekilde gösterir.
C) Belli bir tarihte bir işletmenin sahip olduğu varlıklarla bu varlıkların hangi kaynaklardan sağlandığını gösterir.
D) Satışlar ve satılan malların maliyeti arasındaki farktır.
E) İşletmenin belli bir dönemdeki nakit akımlarını; nakit kaynak ve kullanım yerlerini gösterir.

Cevap : B) Belli bir dönemde elde edilen gelirlerle katlanılan giderleri düzenli bir şekilde gösterir.

Açıklama : **Gelir tablosu**, işletmenin belirli bir dönemdeki performansını (kar/zarar) gösterir. A ve C şıkları Bilançoyu, E şıktı Nakit Akım Tablosunu tanımlar.

16. Bir işletmede yatırım ve finansman kararlarından sorumlu olan kişi, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Finans Yöneticisi
B) Üretim Sorumlusu
C) Pazarlama Sorumlusu
D) Satış Temsilcisi
E) İnsan Kaynakları Müdürü

Cevap : A) Finans Yöneticisi

Açıklama : İşletmenin fon bulma (finansman) ve bu fonları en verimli alanlara yatırma (yatırım) kararlarını veren kişi **Finans Yöneticisi**dir.

17. Aşağıdakilerden hangisi başabaş noktası analizi varsayımlarından biri değildir?

A) Firmanın tek bir ürün ürettiği varsayımı söz konusudur.
B) Kısa dönemli analizler için geçerlidir.
C) Sabit maliyetler üretim hacmine bağlı olarak oluşur.
D) Birim başına satış fiyatı ile birim başına değişken maliyet sabittir.
E) Satış geliri ile maliyetler arasında doğrusal bir ilişki vardır.

Cevap : C) Sabit maliyetler üretim hacmine bağlı olarak oluşur.

Açıklama : Başabaş noktası analizinde **sabit maliyetlerin**, üretim hacminden bağımsız olarak sabit kaldığı varsayılır. “Üretim hacmine bağlı olarak oluşması” değişken maliyetlerin özelliğidir, sabit maliyetlerin değil.

18. ABC Şirketi birim satış fiyatı 90 TL olan ütü makinesi üretmektedir. Firmanın sabit maliyeti 550.000 TL ve birim başı değişken maliyet 10 TL’dir. Şirketin 9.000 adetlik satışı için gerçekleşen faaliyet kaldıraç derecesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) 2,46
B) 5,38
C) 4,23
D) 1,85
E) 3,22

Cevap : C) 4,23

Açıklama : Faaliyet Kaldıraç Derecesi (DOL) formülü: Q(P-V) / [Q(P-V) – Sabit Maliyet] şeklindedir.
Veriler: Q=9.000, P=90, V=10, Sabit Mal.=550.000
Hesaplama: 9000 * (90 – 10) = 720.000 (Katkı Payı)
Alt Kısım: 720.000 – 550.000 = 170.000 (Faaliyet Karı)
Sonuç: 720.000 / 170.000 = **4,235** (Yaklaşık 4,23).

19. Aşağıdakilerden hangisi pozitif kaldıraç kavramını ifade etmektedir?

A) Sabit giderleri düşük işletmelerin üretim yapılarının daha çok işgücüne dayanmasıdır.
B) Borcun faiz oranı yatırımın getiri oranından düşük ise öz kaynak getirisi yatırım getirisinden daha yüksektir.
C) Borcun faizi, yatırımın getiri oranına eşit ise öz kaynağın getirisi yatırımın getirisine eşittir.
D) Borcun faiz oranı yatırımcının getiri oranından yüksek ise öz kaynağın getirisi yatırımın getirisinden daha düşüktür.
E) İşletmede sabit giderler ile değişken giderler arasında ilişki kurar.

Cevap : B) Borcun faiz oranı yatırımın getiri oranından düşük ise öz kaynak getirisi yatırım getirisinden daha yüksektir.

Açıklama : **Pozitif finansal kaldıraç**, işletmenin borçlanma maliyetinin (faiz), yatırımdan elde ettiği getiri oranından düşük olması durumudur. Bu durumda borç kullanmak, işletme sahiplerinin (öz kaynak) kârlılığını artırır.

20. Aşağıdakilerden hangisi finansal yönetim fonksiyonları içerisinde yer almaz?

A) Finansal planlama ve denetim
B) Finansal analiz
C) Özel finansal sorunların çözümü
D) Muhasebe kayıtlarının denetimi
E) Fonların sağlanması ve yatırımı

Cevap : D) Muhasebe kayıtlarının denetimi

Açıklama : Finansal yönetim; planlama, fon bulma, yatırım yapma ve analiz ile ilgilenir. **Muhasebe kayıtlarının denetimi** (audit), finansal yönetimin değil, iç veya dış denetim mekanizmalarının görevidir.