Sporda Çağdaş Yönetim Teknikleri 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Çağdaş spor yönetimi; toplam kalite, kriz yönetimi, stresle başa çıkma ve insan kaynakları gibi stratejik alanları kapsar. Yönetimin etkinliği, bu süreçlerin doğru analiz edilmesine ve sürekli iyileştirme prensiplerine dayanır. Bu makalede, kıyaslama süreçleri, kriz aşamaları, çatışma türleri ve zaman yönetimi kavramları ele alınacaktır.

Toplam Kalite Yönetimi ve Kıyaslama (Benchmarking)

• Toplam Kalite Yönetimi (TKY): Müşteri beklentilerini karşılamak için süreçlerin sürekli iyileştirilmesine dayanan yaklaşımdır.
• PUKÖ Döngüsü: Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al döngüsünü geliştiren kalite uzmanı Walter A. Shewhart’tır.
• Kıyaslama: İşletmenin performansını artırmak için yapılan sürekli bir süreçtir. Tek seferlik yapılması uzun vadeli avantaj sağlamaz. Kıyaslamanın son aşaması olan Harekete Geçme (Aksiyon) evresinde eylem planları uygulanır ve yeniden kalibre edilir.

Kriz ve Çatışma Yönetimi

Kriz etkenleri Çevresel ve Örgütsel olmak üzere ikiye ayrılır.

• Kriz Aşamaları: Krizin yıkıcı gücünün başladığı ve hızlı eylem planının gerektiği aşama Denetim (Çözümleme) aşamasıdır. “Kaçınma” standart bir kriz yönetimi aşaması değildir.
• Çatışma Türleri: Yetersiz veya yanlış bilginin farklı yorumlanmasından kaynaklanan çatışma Durumsal Çatışmadır. Çatışma her zaman yıkıcı değildir; fikir çeşitliliğinden kaynaklanan doğal bir süreçtir.

Stres ve Zaman Yönetimi

• Stres: Her zaman olumsuz değildir; doğru yönetildiğinde bir motivasyon kaynağı olabilir. Stres belirtileri fiziksel, duygusal, zihinsel ve sosyal olabilir; ancak “Mantıksal belirtiler” diye bir kategori yoktur. Gülümseme bir stres belirtisi değildir.
• Zaman Türleri: Biyolojik, Psikolojik, Yönetsel ve Gerçek zaman literatürde yer alır. “Fizyolojik zaman” genellikle biyolojik zamanla eş tutulduğu için ayrı bir tür olarak sayılmaz.

İnsan Kaynakları ve Örgüt Kültürü

• İnsan Kaynakları (İKY): İşe alım, ücret, iş güvenliği ve performans değerlendirmeyi kapsar. “Yayın bilgileri” İKY’nin alanı değildir. İş analizi yapılırken kurumun amaç ve hedefleri bilinmelidir.
• Örgüt Kültürü: Logolar, kahramanlar, hikayeler ve çevre örgüt kültürünün gözlemlenebilir boyutlarıdır; ulaşım araçları bu boyutta değerlendirilmez.
• İnovasyon: Stratejik yönetimde yenilikçi gelişimler anlamına gelir.

1. • Eylem planları geliştirin.
• Belirli eylemleri uygulayın ve ilerlemeyi izleyin.
• Kıyaslamaları yeniden kalibre edin.
Yukarıda yer alan uygulamalar kıyaslamanın hangi aşamasında gerçekleştirilir?

A) Analiz
B) Olgunluk
C) Planlama
D) Bütünleşme (Entegrasyon)
E) Harekete geçme (Aksiyon)

Cevap : E) Harekete geçme (Aksiyon)

Açıklama : Kıyaslama (Benchmarking) sürecinin son aşaması olan “Harekete Geçme” (Aksiyon), elde edilen bulguların uygulanması, eylem planlarının geliştirilmesi ve sürecin izlenerek yeniden kalibre edilmesini içerir.

2. Aşağıdakilerden hangisi spor örgüt kültürünün gözlemlenebilir boyutlarından biri değildir?

A) Logolar
B) Ulaşım araçları
C) Kahramanlar
D) Çevre
E) Hikayeler

Cevap : B) Ulaşım araçları

Açıklama :

3. Aşağıdakilerden hangisi zaman türleri arasında yer almaz?

A) Fizyolojik zaman
B) Biyolojik zaman
C) Gerçek zaman
D) Yönetsel zaman
E) Psikolojik zaman

Cevap : A) Fizyolojik zaman

Açıklama : Zaman yönetimi literatüründe zaman türleri genellikle; Biyolojik Zaman, Psikolojik Zaman, Yönetsel Zaman, Gerçek (Objektif) Zaman gibi başlıklar altında incelenir. “Fizyolojik zaman” kavramı “Biyolojik zaman” ile aynı anlamı taşıdığı için ayrı ve farklı bir kategori olarak genellikle sınıflandırmada yer almaz (Şıklarda ikisi birden varsa, terminolojik olarak daha az kullanılan elenir).

4. Stres hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Stres ile mücadele için doğru bir mücadele eğitimi alınmalıdır.
B) Stres yanlış bir motivasyon kaynağıdır.
C) Stres yönetimi en önemli mücadele yöntemlerinden biridir.
D) Stres doğru yönetilirse doğru bir motivasyon kaynağı olabilir.
E) Stres insan hayatında sürekli vardır, ancak önemli olan bunu yönetebilmektir.

Cevap : B) Stres yanlış bir motivasyon kaynağıdır.

Açıklama : Stres her zaman olumsuz değildir. “Eustress” olarak adlandırılan pozitif stres, kişiyi harekete geçiren, başarıya odaklayan önemli bir motivasyon kaynağıdır. Bu nedenle stresin “yanlış bir motivasyon kaynağı” olduğu ifadesi yanlıştır.

5. “Bu aşama, kriz ortamının yıkıcı gücünün başladığı bir durumu göstermektedir. Dolayısıyla artık örgütler gerçek bir kriz ortamı ile baş başadır. Önceden alınmış bir plan yönetimi yoksa, yıkıcı etkiler sonuna kadar hissedilir. Eldeki çözüm olanakları değerlendirilir ve hızlı bir eylem planı üzerinde karar verilir. Yönetim kademesinin duraksaması krizi hızlandırır. Krizin hızlı çözümlenmesi için eldeki bu yöntemler etkili olabilir.”
Yukarıda yer alan bilgiler kriz aşamalarından hangisini içermektedir?

A) Öğrenme ve değerlendirme
B) Çözümleme
C) İyileştirme
D) Denetim
E) Hazırlık

Cevap : D) Denetim

Açıklama :

6. Aşağıdakilerden hangisi kriz yönetimi aşamaları arasında yer almaz?

A) Kaçınma
B) Hazırlık
C) İyileştirme
D) Sinyallerin alınması
E) Çözümleme

Cevap : A) Kaçınma

Açıklama : Kriz yönetimi süreci standart olarak şu aşamalardan oluşur: 1. Sinyallerin alınması, 2. Hazırlık ve Korunma, 3. Denetim Altına Alma (Çözümleme), 4. Normalleşme (İyileştirme), 5. Öğrenme ve Değerlendirme. “Kaçınma” bu sürecin standart bir aşama ismi değildir; hazırlık aşamasının bir sonucu olabilir.

7. Aşağıdakilerden hangisi “yetersiz veya yanlış bilgilerin yanı sıra bu bilgilerin farklı yorumlanmasından kaynaklanan çatışma” türüdür?

A) İçsel çatışmalar
B) İlişki çatışmaları
C) Durumsal çatışmalar
D) Çıkar çatışması
E) Değerler çatışması

Cevap : C) Durumsal çatışmalar

Açıklama : Bilgi eksikliği, yanlış bilgi veya verilerin farklı yorumlanması nedeniyle ortaya çıkan çatışmalar literatürde genellikle “Veri Çatışması” olarak adlandırılır. Şıklar arasında bu tanıma en yakın ve bağlama uygun olan seçenek (veri/bilgi durumuna bağlı olduğu için) “Durumsal çatışmalar”dır.

8. Stratejik yönetim içerisinde inovasyon hangi anlama gelmektedir?

A) Çatışma önleme
B) Departman oluşturma
C) Personel alımı
D) Yenilikçi gelişimler
E) Pazarlama

Cevap : D) Yenilikçi gelişimler

Açıklama : İnovasyon, kelime anlamı ve yönetimdeki karşılığı olarak yenilik, yenileşme, yeni fikirlerin değer yaratan ürün, hizmet veya yöntemlere dönüştürülmesi yani “yenilikçi gelişimler” anlamına gelir.

9. Zaman kavramı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Toplumsal hayatla ilişkisi olduğu söylenemez.
B) Tüm insanlık tarihi zaman kavramı üzerinden ele alınmaktadır.
C) Sabittir, kişinin içinde bulunduğu duruma göre akışkanlığı değişmez.
D) Çağlar boyunca sadece birkaç kültür ve medeniyette ele alınmıştır.
E) Yalnızca felsefeciler tarafından ele alınan bir konudur.

Cevap : B) Tüm insanlık tarihi zaman kavramı üzerinden ele alınmaktadır.

Açıklama : Zaman, insanlık tarihi boyunca her kültürde, dinde ve bilimde ele alınmış; tarihin akışı, olayların sıralanışı ve medeniyetin gelişimi hep zaman kavramı üzerinden kurgulanmıştır.

10. Aşağıdakilerden hangisi stres sırasında oluşan etkiler değildir?

A) Zihinsel belirtiler
B) Duygusal belirtiler
C) Sosyal belirtiler
D) Mantıksal belirtiler
E) Fiziksel belirtiler

Cevap : D) Mantıksal belirtiler

Açıklama : Stresin belirtileri; Fiziksel (baş ağrısı vb.), Duygusal (kaygı vb.), Zihinsel (unutkanlık vb.) ve Sosyal/Davranışsal (içe kapanma vb.) olarak sınıflandırılır. “Mantıksal belirtiler” diye standart bir kategori bulunmamaktadır.

11. Aşağıdakilerden hangisi kıyaslamanın işletmelere sağladığı faydalardan değildir?

A) Tek seferlik yapıldığında işletmelere uzun süreli rekabet avantajı gelişim sağlamak
B) Daha önceki kıyaslama profilleriyle ve tanınmış en iyi uygulamalarla karşılaştırmalara izin vermek
C) Müşterilere ve ortaklara çevresel iyileştirmeler sağlayarak organizasyonun rekabet gücünü artırmak
D) İlerlemenin düzenli olarak izlenmesini ve sürekli iyileştirme programını teşvik etmek
E) İşletmenin mevcut konumunu belirlemek ve çevresel performansı iyileştirmek için öncelikleri ortaya çıkarmaya yardımcı olmak

Cevap : A) Tek seferlik yapıldığında işletmelere uzun süreli rekabet avantajı gelişim sağlamak

Açıklama : Kıyaslama (Benchmarking), “sürekli” bir iyileştirme sürecidir. Tek seferlik yapılan bir çalışma, dinamik piyasa koşullarında uzun süreli bir rekabet avantajı sağlamaz; sürekli tekrar edilmesi gerekir.

12. Performans yönetimi aşağıdakilerden hangisini içermemektedir?

A) Hukuk işlemleri
B) Ölçme sistemleri
C) Ön inceleme
D) Değerlendirme
E) Denetim sağlama

Cevap : A) Hukuk işlemleri

Açıklama : Performans yönetimi; hedeflerin belirlenmesi, performansın ölçülmesi, izlenmesi, değerlendirilmesi ve geri bildirim süreçlerini içerir. “Hukuk işlemleri” (yasal prosedürler, davalar vb.), performans yönetim sisteminin doğrudan bir bileşeni değildir.

13. “Bir işletmede üretilen mal ya da hizmetlerin işletme süreçlerinin ve çalışanların sürekli iyileştirme ve geliştirme yolu ile en düşük toplam maliyet düzeyinde, önceden belirlenmiş olan müşteri gereksinim ve beklentilerinden beklenen yükümlülükleri yerine getirmeleri sayesinde karşılanarak işletme performansının iyileştirilmesi stratejisi” olarak açıklanan “yönetim yaklaşımı” aşağıdakilerden hangisidir?

A) Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımı
B) Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımı
C) Klasik Yönetim Yaklaşımı
D) Sistem Yaklaşımı
E) Yönetimde Mükemmellik Yaklaşımı

Cevap : B) Toplam Kalite Yönetimi Yaklaşımı

Açıklama : Müşteri odaklılık, sürekli iyileştirme (Kaizen), çalışanların katılımı ve süreçlerin geliştirilmesi gibi unsurlar **Toplam Kalite Yönetimi (TKY)** yaklaşımının temel tanımıdır.

14. Öğrenme ve iyileştirme döngüsü olarak bilinen PUKÖ (planla, uygula, kontrol et, önlem al) döngüsünü hangi kalite uzmanı geliştirmiştir?

A) Joseph M. Juran
B) Ronald Fisher
C) Kaoru Ishikawa
D) Walter A. Shewhart
E) W. Edwards Deming

Cevap : D) Walter A. Shewhart

Açıklama :

15. Kriz etkenleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

A) Örgütsel ve teknolojik
B) Açık ve kapalı
C) Karşıt ve barışık
D) Maddi ve siyasi
E) Çevresel ve örgütsel

Cevap : E) Çevresel ve örgütsel

Açıklama : İşletmelerde krize yol açan faktörler (etkenler) temel olarak ikiye ayrılır: İşletme dışından kaynaklanan **Çevresel** faktörler (doğal afetler, ekonomik krizler vb.) ve işletme içinden kaynaklanan **Örgütsel** faktörler (yönetim hataları vb.).

16. “Karşılaştırmalar sırasında bazı denetim şemalarının, oran ve ortalamaların kullanılacağı açıktır. Bu konuda ilk yapılacak iş standartların tutturulmasından sorumlu olanların görüş ve düşüncelerini almaktır.”
Yukarıda bahsedilen açıklama aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

A) Gerekli düzeltmelerin yapılması
B) İşletmede standartların saptanması
C) Gerçekleşen başarı düzeylerinin ölçülmesi
D) Gerçekleşen başarı düzeylerinin işletme standartlarıyla karşılaştırılması
E) Sapmaların belirlenmesi ve incelenmesi

Cevap : E) Sapmaların belirlenmesi ve incelenmesi

Açıklama :

17. Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yönetiminde yer almaz?

A) İş güvenliği
B) Personel hakları
C) Yayın bilgileri
D) Ücret
E) Personel alımı

Cevap : C) Yayın bilgileri

Açıklama : İnsan Kaynakları Yönetimi; işe alım, ücret yönetimi, personel hakları, iş güvenliği, eğitim ve performans gibi konuları kapsar. “Yayın bilgileri” (basın, yayın, medya takibi vb.) genellikle kurumsal iletişim veya halkla ilişkiler departmanının konusudur.

18. Aşağıdakilerden hangisi iş analizi hakkında bilgi vermektedir?

A) İş analizi programı çevresel şartlardan etkilenebilir.
B) İş programları ve iş analizi konusunda tüm personel yetkindir.
C) İş analizi için kurumun amaç ve hedefleri bilinmelidir.
D) İş analizi eğitim amaçlı seminerleri kapsamaktadır.
E) İş analizi için analitik programlar bilmek gereklidir.

Cevap : C) İş analizi için kurumun amaç ve hedefleri bilinmelidir.

Açıklama : İş analizine başlamadan önce, yapılacak analizin kurumun stratejik hedeflerine hizmet etmesi için kurumun genel amaçlarının, yapısının ve hedeflerinin net bir şekilde bilinmesi gerekir.

19. Aşağıdakilerden hangisi stres sırasında oluşan etkilerden biri değildir?

A) Depresyon
B) Panikleme
C) Gülümseme
D) Sinirlenme
E) Kararsızlık

Cevap : C) Gülümseme

Açıklama : Depresyon, panik, sinirlilik ve kararsızlık stresin olumsuz psikolojik ve duygusal belirtileridir. **Gülümseme** ise genellikle rahatlama, mutluluk veya sosyal uyum belirtisidir, stresin tipik bir semptomu değildir.

20. Çatışma kavramı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Çatışma savaş şeklinde açığa çıkar ve silahlı mücadeleye dayanır.
B) Çatışma, yıkıcı ve yıpratıcı tartışmayı ve bunun sonucunda ortaya çıkan fikir ayrılıklarını ve münakaşaları vurgular.
C) İnsan unsurunun bulunduğu yerlerde çatışmadan söz edilemez.
D) Çatışma insan hayatında nadir karşılaşılan durumlardan biridir.
E) Çatışma kişi ya da gruplar arasında, hedef ya da amaçlara daha kolay ulaşabilmeye yönelik fikirlerin çeşitliliğinden kaynaklanan bir mücadeledir.

Cevap : E) Çatışma kişi ya da gruplar arasında, hedef ya da amaçlara daha kolay ulaşabilmeye yönelik fikirlerin çeşitliliğinden kaynaklanan bir mücadeledir.

Açıklama : Çağdaş yönetim anlayışında çatışma, her zaman kötü veya yıkıcı (B) değildir. İnsan olan her yerde vardır (C, D yanlış) ve her zaman savaş değildir (A yanlış). Çatışma, farklı fikirlerin karşılaşmasıyla gelişimi tetikleyebilecek doğal bir süreçtir.