Ticaret Hukuku 2025-2026 Vize Soruları

Giriş

Ticaret hukuku, ticari işletmeleri, tacirlerin hak ve yükümlülüklerini, şirketler hukukunu ve ticari işleri düzenleyen özel hukuk dalıdır. Bu makalede ticari işletme kavramı, tacir sıfatı, ticari davalar ve marka hukuku gibi temel konular ele alınacaktır.

Ticari İşletme ve Tacir

• Ticari İşletme Unsurları: Gelir sağlama amacı, devamlılık, esnaf sınırını aşma ve bağımsızlık. “Ortaklık” şartı yoktur.
• Tacir Sıfatı: Küçük ve kısıtlılarda tacir sıfatı çocuğa/kısıtlıya aittir (yasal temsilciye değil). Sermaye şirketlerinde tacir, şirketin kendisidir (ortaklar değil).
• Sonuçları: Tacirler arası fesih, ihtar ve temerrüt bildirimleri; noter, taahhütlü mektup, telgraf veya KEP ile yapılır. Telefon geçerli değildir. Teyit mektubuna 8 gün itiraz edilmezse kabul sayılır.

Ticari Sicil ve Hükümler

• Sicil Aleniyeti: Ticaret sicili herkese açıktır; incelemek için sadece “ilgili” olmak gerekmez.
• Uygulama Sırası: 1. Emredici Hükümler, 2. Sözleşme, 3. Tamamlayıcı Hükümler, 4. Ticari Örf/Adet, 5. Genel Hükümler.
• Bileşik Faiz: Kural olarak yasaktır. Sadece cari hesaplar ve her iki taraf için ticari iş olan ödünçlerde (en az 3 ay şartıyla) uygulanabilir.

Ticari Davalar ve Hukukun Dalları

• Mutlak Ticari Dava: Haksız rekabet, TTK’da düzenlendiği için mutlak ticari davadır.
• Alt Dallar: Sermaye Piyasası, Rekabet, Banka Hukuku ticaret hukuku ile ilişkilidir. Gayrimenkul Hukuku (Medeni) ve Vergi Hukuku (Kamu) bu kapsama girmez.
• Taşınır Rehni: Taşınmazlar (gayrimenkuller) Taşınır Rehni Kanunu’na göre rehnedilemez.

Marka ve Unvan

• Marka: “Sınıf ilkesi” gereği, aynı marka farklı mal sınıfları için başkası tarafından tescil edilebilir.
• Unvan Devri: Ticaret unvanı, sözleşme ile işletme devrinin kapsamı dışında tutulabilir.

1. Ticaret Sicili hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Ticaret siciline tescil, kural olarak talep üzerine yapılır.
B) Tescil edilmiş hususlarda meydana gelen her türlü değişiklik de tescil olunur.
C) Ticaret sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet ve ilgili oda müteselsilen sorumludur.
D) Ticaret sicilinin içeriğini ve müdürlükte saklanan senet ve belgeleri ancak ilgililer inceleyebilir.
E) Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça tescili isteme süresi 15 gündür. Sicil çevresi dışında oturanlar için bu süre bir aydır.

Cevap : D) Ticaret sicilinin içeriğini ve müdürlükte saklanan senet ve belgeleri ancak ilgililer inceleyebilir.

Açıklama : Ticaret sicili alenidir (açıktır). Herkes ticaret sicilinin içeriğini ve müdürlükte saklanan senet ve belgeleri inceleyebilir ve onaylı suretini isteyebilir. Bu hak sadece “ilgililerle” sınırlı değildir. (TTK m. 35)

2. Ticari işletmenin unsurları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Esnaf faaliyeti sınırını aşma unsurunun tespiti mahkemelere bırakılmıştır.
B) Kurulduğu günden beri sürekli zarar eden bir işletmede gelir sağlama amacının bulunduğu söylenemez.
C) Sadece yaz döneminde faaliyet gösteren bir otel bakımından “devamlılık” unsurunun mevcut olduğu söylenemez.
D) Ticari işletmelerde bulunması gereken devamlılık unsuru uyarınca, açıldıktan üç ay sonra kapatılan otel işletmesi, salt bu sebeple, ticari işletme sayılmaz.
E) Ticari işletmenin mevcudiyeti için gelir elde etmesi değil, gelir elde etme amacının olması aranır.

Cevap : E) Ticari işletmenin mevcudiyeti için gelir elde etmesi değil, gelir elde etme amacının olması aranır.

Açıklama : Ticari işletme tanımında “gelir sağlama hedefi” esastır. İşletmenin fiilen zarar etmesi veya henüz kar etmemiş olması, onun ticari işletme niteliğini ortadan kaldırmaz. Amaç kar elde etmek olmalıdır.

3. I. Ticari örf ve adet
II. (Varsa) Sözleşme hükümleri
III. Ticaret Kanunu ile diğer kanunların emredici hükümleri
IV. Tamamlayıcı ya da yorumlayıcı ticari hükümler
V. Diğer kanunların genel hükümleri
Ticari işlere uygulanacak hükümlerin doğru sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A) III – II – IV – I – V
B) I – V – IV – III – II
C) II – IV – V – III – I
D) I – IV – III – II – V
E) V – III – IV – II – I

Cevap : A) III – II – IV – I – V

Açıklama : TTK m. 1 uyarınca ticari hükümlerin uygulanma sırası şöyledir: 1. Emredici hükümler (III), 2. Sözleşme hükümleri (II), 3. Tamamlayıcı/Yorumlayıcı ticari hükümler (IV), 4. Ticari örf ve adet (I), 5. Genel hükümler (V).

4. Aşağıdakilerden hangisi tacirin işletmesiyle ilgili düzenlediği ticari mektuplarda ve ticari defterlere yapılan kayıtların dayandığı belgelerde yer alması zorunlu unsurlardan biri değildir?

A) Tacirin sicil numarası
B) Tacirin ikametgah adresi
C) Ticaret unvanı
D) Tacir internet sitesi oluşturma yükümlülüğüne tabi ise tescil edilen internet sitesinin adresi
E) İşletmesinin merkezi

Cevap : B) Tacirin ikametgah adresi

Açıklama : TTK m. 39/2’ye göre ticari mektuplarda ve belgelerde; ticaret unvanı, işletmenin merkezi, sicil numarası ve (zorunluysa) internet sitesi adresi bulunmalıdır. Tacirin şahsi ikametgah adresinin bulunması zorunlu değildir.

5. Aşağıdakilerden hangisi tacir sıfatını haiz değildir?

A) Bir limited şirketin ortağı
B) Ticaret yapması yasak olduğu halde kendi adına ticari işletme işleten kamu görevlisi
C) Ticari işletme işleten vakıf
D) Yılmazlar Nakliyat Anonim Şirketi
E) Kızılay Derneği Maden Suyu İşletmesi

Cevap : A) Bir limited şirketin ortağı

Açıklama : Sermaye şirketlerinde (Limited, Anonim) tacir sıfatı tüzel kişiliğin kendisine aittir. Şirketin ortakları tacir sıfatını kazanmazlar (sadece esnaf veya sermayedar olurlar). Diğer şıklarda sayılanlar tacirdir.

6. Marka hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Marka taciri ya da ticarî işletmeyi değil, mal ya da hizmeti tanıtır.
B) Kural olarak bir markanın aynısı başkası tarafından farklı mallar için tescil ettirilemez.
C) Tescilli markalar Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleri uyarınca tescilsiz markalar haksız rekabet hükümleri uyarınca korunur.
D) Bir işaretin marka olarak tescil ettirilebilmesi için özel olarak oluşturulmuş, sahibinin hususiyetini taşıyan bir işaret olması gerekmez.
E) Kalite bildiren kelimeler marka olarak tescil ettirilemez.

Cevap : B) Kural olarak bir markanın aynısı başkası tarafından farklı mallar için tescil ettirilemez.

Açıklama : Marka tescilinde “sınıf ilkesi” geçerlidir. Tanınmış markalar hariç olmak üzere, aynı marka işareti **farklı** mal veya hizmet sınıfları için başkası tarafından tescil ettirilebilir.

7. Aşağıdakilerden hangisi ticari işin sonuçlarından biri değildir?

A) Müteselsil borçluluk
B) Faiz oranının serbestçe belirlenebilmesi
C) Bileşik faizin mutlak surette yasak olması
D) Müteselsil kefalet
E) Daha yüksek oranda faiz talep edilebilmesi

Cevap : C) Bileşik faizin mutlak surette yasak olması

Açıklama : Ticari işlerde bileşik faiz (faize faiz yürütülmesi) kural olarak yasak olsa da, cari hesaplarda ve her iki taraf için ticari iş sayılan ödünç sözleşmelerinde (TTK m. 8) **istisnai olarak** bileşik faiz uygulanabilir. Mutlak bir yasak yoktur.

8. Aşağıdakilerden hangisi Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamında rehnedilemez?

A) Makine ve techizat
B) Fikri mülkiyet hakları
C) Taşınmazlar
D) Ticari işletme ve esnaf işletmesinin tamamı
E) Alacaklar

Cevap : C) Taşınmazlar

Açıklama : Adı üzerinde “Taşınır Rehni Kanunu”dur. Taşınmazlar (gayrimenkuller) bu kanun kapsamında değil, Türk Medeni Kanunu’ndaki ipotek hükümlerine göre rehnedilir.

9. Tacirler hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını çeşitli yollarla halka bildirmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.
B) Gerçek kişiler bakımından tacir sıfatının kazanılmasında ticaret siciline tescil kurucu etkiyi haiz olmayıp açıklayıcı etkiyi haizdir.
C) Küçük ve kısıtlılara ait ticari işletmelerde tacir sıfatı bu işletmeleri bunların adına işleten yasal temsilcilere aittir.
D) Ticari işletme işletmesi yasak olan devlet memuru, ticari işletme işletirse tacir olmanın hüküm ve sonuçlarına tabi olur.
E) Birden fazla kişi bir ticari işletmeyi birlikte işlettiğinde işletenlerden her biri tacir sıfatını iktisap eder.

Cevap : C) Küçük ve kısıtlılara ait ticari işletmelerde tacir sıfatı bu işletmeleri bunların adına işleten yasal temsilcilere aittir.

Açıklama : Küçük ve kısıtlılara ait ticari işletmeyi yasal temsilci (veli/vasi) işletse bile, tacir sıfatı **küçük veya kısıtlıya** aittir. Yasal temsilci, tacir sıfatını kazanmaz ancak cezai müeyyidelerden sorumlu olur.

10. Ticari defterlerle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, müzakere defteri her tacirin tutması gereken defterlerdir.
B) Defteri kebir, taşınmazların, alacakların, borçların, nakit para tutarının ve varlıklar ile borçların değerlerinin teker teker kaydedildiği defterlerdir.
C) Ticari defterler her zaman sahibi lehine delil olarak kullanılabilir.
D) Ticaret şirketlerinin ticaret siciline tescili sırasında defterlerin açılışı ticaret sicili müdürlükleri tarafından da onaylanabilir.
E) Zayi belgesi ticari defterleri kendi kusuru sebebiyle kaybolan tacire verilebilir.

Cevap : D) Ticaret şirketlerinin ticaret siciline tescili sırasında defterlerin açılışı ticaret sicili müdürlükleri tarafından da onaylanabilir.

Açıklama : TTK uyarınca defterlerin açılış onayı noterler tarafından yapılır ancak ticaret şirketlerinin kuruluş aşamasında defter açılış onayları **ticaret sicili müdürlükleri** tarafından da yapılabilmektedir.

11. Bileşik faiz hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Cari hesaplarda, üç aydan aşağı olmamak üzere, faizin anaparaya eklenerek birlikte tekrar faiz yürütülmesi mümkündür.
B) Üç aydan aşağı olmamak üzere, faizin anaparaya eklenerek birlikte tekrar faiz yürütülmesi şartı, her iki taraf bakımından da ticari iş niteliğinde olan ödünç sözleşmelerinde de mümkündür.
C) Faize faiz yürütülmesi (bileşik faiz) kural olarak yasaktır.
D) Ticari iş olarak sayılan tüm hallerde bileşik faiz kararlaştırılabilir.
E) Bileşik faiz (mürekkep faiz) işleyen faizin belli bir dönem sonunda anaparaya eklenerek, toplam tutar üzerinden tekrar faiz yürütülmesidir.

Cevap : D) Ticari iş olarak sayılan tüm hallerde bileşik faiz kararlaştırılabilir.

Açıklama : Her ticari işte bileşik faiz uygulanamaz. Sadece TTK m. 8’de belirtilen istisnai hallerde (cari hesaplar ve her iki taraf için ticari iş olan ödünç sözleşmeleri) ve en az 3 aylık dönemler itibarıyla uygulanabilir.

12. Aşağıdakilerden hangisi Ticaret Hukuku’nun alanları arasında yer alır?

A) Medeni Hukuk
B) İş Hukuku
C) Tüketici Hukuku
D) Borçlar Hukuku
E) Sermaye Piyasası Hukuku

Cevap : E) Sermaye Piyasası Hukuku

Açıklama : Sermaye Piyasası Hukuku, Ticaret Hukuku’nun alt dallarından veya ilişkili olduğu özel alanlardan biridir. Diğer şıklar (Medeni, Borçlar, İş) ayrı ana hukuk dallarıdır.

13. Aşağıdakilerden hangisi ticari işletmenin bir unsuru değildir?

A) Gelir elde etme amacı
B) Devamlılık
C) Esnaf faaliyeti sınırlarını aşma
D) En az iki ortak tarafından işletilmesi
E) Bağımsızlık

Cevap : D) En az iki ortak tarafından işletilmesi

Açıklama : Ticari işletme tek bir kişi tarafından da kurulup işletilebilir. Ortaklık şartı (şirketleşme), ticari işletme tanımı için zorunlu bir unsur değildir.

14. Ticaret unvanı ve işletme adı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Anonim şirketlerin ticaret unvanında ortaklardan en az birinin ad ve soyadının bulunması zorunludur.
B) Ticaret unvanı işletmeden bağımsız olarak devredilebilir.
C) Ticaret unvanı ticari işletmenin devri kapsamı dışında tutulabilir.
D) Ticaret unvanı işletmenin mal ya da hizmetlerini diğer işletmelerin mal ya da hizmetlerinden ayırt eder.
E) Ticaret unvanı Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescil edilir.

Cevap : C) Ticaret unvanı ticari işletmenin devri kapsamı dışında tutulabilir.

Açıklama : Kural olarak işletme devri unvanı da kapsar, ancak taraflar sözleşme ile ticaret unvanını devir kapsamı dışında tutabilirler (TTK m. 11/3’ün aksi kararlaştırılabilir).

15. Tacir olmanın sonuçları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Tacirler arasında ayıp ihbarında bulunulması noter aracılığıyla yapılır.
B) Teyit mektubunu alan tacir sekiz gün içinde itiraz etmezse mektup içeriğini kabul etmiş sayılır.
C) Faturaya itiraz sadece noter aracılığıyla yapılabilir.
D) Tacirler arasındaki satımlarda ayıplı mala itiraz 30 gün içinde yapılmalıdır.
E) Tacirler arasında sözleşmenin feshi beyanı e-posta ile de yapılabilir.

Cevap : B) Teyit mektubunu alan tacir sekiz gün içinde itiraz etmezse mektup içeriğini kabul etmiş sayılır.

Açıklama : TTK m. 21/2 uyarınca teyit mektubuna 8 gün içinde itiraz edilmezse, içeriği kabul edilmiş sayılır. Fesih ve ihbarlar (şık E) ise noter, taahhütlü mektup veya KEP ile yapılmalıdır.

16. Aşağıdakilerden hangisi Ticaret Hukuku’nun alanları arasında yer almaz?

A) Gayrimenkul Hukuku
B) Fikri Ve Sınai Mülkiyet Hukuku
C) Sermaye Piyasası Hukuku
D) Rekabet Hukuku
E) Banka Hukuku

Cevap : A) Gayrimenkul Hukuku

Açıklama : Gayrimenkul (Eşya) Hukuku, Medeni Hukuk’un bir alt dalıdır. Diğerleri (Fikri Mülkiyet, Sermaye Piyasası, Rekabet, Banka) Ticaret Hukuku ile doğrudan bağlantılı veya onun alt dallarıdır.

17. Aşağıdakilerden hangisi mutlak ticari davaya vücut verir?

A) Haksız fiil
B) Havale
C) Ödünç
D) Satım
E) Haksız rekabet

Cevap : E) Haksız rekabet

Açıklama :

18. Tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmeye ilişkin aşağıdaki yöntemlerden hangisi düzenlenmemiştir?

A) Telefon
B) Noter aracılığı
C) Telgraf
D) Taahhütlü mektup
E) Güvenli elektronik imzalı e-posta

Cevap : A) Telefon

Açıklama : TTK m. 18/3’e göre tacirler arasında temerrüt ihtarı, fesih ve dönme bildirimleri; noter, iadeli taahhütlü mektup, telgraf veya kayıtlı elektronik posta (KEP) ile yapılmalıdır. Telefon geçerli bir şekil şartı değildir.

19. Ticari davalarla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir.
B) Mutlak ticari davalar sadece Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiştir.
C) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticarî davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.
D) Mutlak olarak ticari dava olduğu belirtilenler dışında kalan hususlardan doğan davalarını ticarî dava sayılabilmesi için o hususun her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması gerekir.
E) Patent mevzuatından doğan davalar Fikri ve Sınai Haklar Hukuku Mahkemeleri’nde görülür.

Cevap : B) Mutlak ticari davalar sadece Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiştir.

Açıklama : Mutlak ticari davalar sadece TTK’da değil, Kooperatifler Kanunu, İflas Kanunu gibi diğer özel kanunlarda da düzenlenmiştir. Sadece TTK ile sınırlı değildir.

20. Aşağıdakilerden hangisi Ticaret Hukuku’nun kaynaklarından biri değildir?

A) Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
B) Kooperatifler Kanunu
C) Çek Kanunu
D) Sermaye Piyasası Kanunu
E) Vergi Usul Kanunu

Cevap : E) Vergi Usul Kanunu

Açıklama : Vergi Usul Kanunu, Kamu Hukuku’nun bir dalı olan Vergi Hukuku’nun kaynağıdır. Ticaret Hukuku (Özel Hukuk) kaynağı değildir.