Yaşam Boyu Spor 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Yaşam boyu spor; bireylerin sağlıklı, zinde ve sosyal olarak aktif bir yaşam sürmelerini hedefler. Egzersizin fizyolojik, psikolojik ve sosyal faydaları tartışılmazdır. Bu makalede esneklik, antrenman ilkeleri, çocuklar için sporun önemi ve wellness kavramları ele alınacaktır.

Egzersizin Fizyolojik Etkileri

Egzersiz sırasında vücutta belirgin değişiklikler olur:

• Sıcaklık ve Nabız: Egzersizde metabolizma hızlandığı için vücut sıcaklığı artar, solunum sıklaşır ve nabız yükselir.
• Kondisyon: Düzenli antrenmanla dinlenik nabız düşer, kalp-akciğer verimliliği artar. Solunum güçlüğü artmaz, aksine azalır.
• Bağışıklık: Egzersiz bağışıklığı güçlendirir. İskelet sisteminin güçlenmesi kas-iskelet sistemiyle ilgilidir, doğrudan bağışıklık fonksiyonu değildir.

Çocuklar ve Spor

• Faydalar: Spor, çocukların fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimini destekler. “Finansal gelişim” doğrudan bir hedef değildir.
• Aşamalar: Spora erken katılım evresi 8-9 yaşlarında, çapraz katılım (farklı branşları deneme/devam) evresi ise 14-17 yaş arasındadır.
• Antrenman: Okul çağı çocukları için dayanıklılık koşu mesafesi 600-800 metre civarındadır.

Antrenman Bilgisi ve Testler

• Esneklik: Yaş, cinsiyet, kas sıcaklığı ve fiziksel aktiviteye bağlıdır; ancak zemin esnekliği belirleyen bir faktör değildir. Esneklik testlerinde dışarıdan yardım edilmemelidir.
• Kuvvet Antrenmanı: Başlamadan önce mutlaka bireyin fiziksel uygunluğu (testlerle) değerlendirilmelidir.
• Testler: Squat (Çökme) testi bacak dayanıklılığını ölçer. Rockport testi aerobik kapasiteyi (VO2 Max) ölçer, kas tespiti yapmaz.
• Kasılma Türleri: Kas boyunun kısaldığı kasılma türü Konsantrik kasılmadır.

Sağlık ve Wellness

• Sosyal Wellness: Bireyin başkalarıyla iyi ilişkiler kurması ve topluma uyum sağlamasıdır.
• Kalp Sağlığı: Türkiye’de kalp hastalıklarının yaygın nedenleri stres, kötü çevre ve bilinçsizliktir. Bilinçli beslenme ise riski azaltan olumlu bir faktördür.

1. Esneklik aşağıdakilerden hangisine bağlı değildir?

A) Cinsiyet
B) Zemin
C) Yaş
D) Fiziksel aktivite
E) Sıcaklık

Cevap : B) Zemin

Açıklama : Esneklik; yaş, cinsiyet, fiziksel aktivite düzeyi, kas sıcaklığı ve eklem yapısı gibi biyolojik ve fizyolojik faktörlere bağlıdır. **Zemin** ise dışsal bir faktördür ve esneklik kapasitesini doğrudan belirleyen bir unsur değildir.

2. Aşağıdakilerden hangisi sporun çocuklar üzerindeki doğrudan faydalarından olamaz?

A) Finansal olarak gelişim
B) Duygu gelişimi
C) Sosyal açıdan gelişimi
D) Zihinsel gelişimi
E) Benlik duygusunun gelişimi

Cevap : A) Finansal olarak gelişim

Açıklama : Sporun çocuklar için öncelikli faydaları fiziksel, zihinsel, sosyal ve duygusal gelişimdir. **Finansal gelişim**, sporun çocuk gelişimi üzerindeki doğrudan ve pedagojik bir hedefi veya faydası değildir.

3. Aşağıdakilerden hangisi esnekliğe etki etmez?

A) Eklem yapısı
B) Kas uzunluğu
C) Yetenek
D) Tendon uzunluğu
E) Eklem hareket açıklığı

Cevap : C) Yetenek

Açıklama : Eklem yapısı, kas ve tendon uzunlukları esnekliği belirleyen anatomik unsurlardır. **Yetenek** ise genel bir kavramdır ve esnekliğin yapısal bir bileşeni olarak tanımlanmaz.

4. Aşağıdakilerden hangisi iyi bir kondisyona sahip sporcuda iki hafta içerisinde gözlemlenecek olumlu yönlerden biri değildir?

A) Dinlenik nabzı düşer.
B) Solunum yolu güçlüğü çekmesi artar.
C) Kalp hastalığı riski azalır.
D) Kalp ve akciğerleri daha verimli hale gelir.
E) Daha derin ve daha uzun nefes alma ile daha az nefes alma yeteneği gelişir.

Cevap : B) Solunum yolu güçlüğü çekmesi artar.

Açıklama : İyi bir kondisyon ve antrenman, solunum sistemini geliştirir ve verimliliği artırır. Solunum yolu **güçlüğü çekmesi** olumsuz bir durumdur ve antrenmanın beklenen bir sonucu değildir.

5. Aşağıdakilerden hangisi egzersizin faydaları arasında yer almaz?

A) Kalp damar sağlığını destekler.
B) Bireyin kendisini iyi hissetmesini sağlar.
C) Sosyal çevreyi kısıtlar.
D) Kasları, bağları ve tendonları güçlendirir.
E) Solunum düzeyini düzenler.

Cevap : C) Sosyal çevreyi kısıtlar.

Açıklama : Egzersiz ve spor aktiviteleri genellikle sosyal etkileşimi artırır, yeni insanlarla tanışmayı sağlar. Sosyal çevreyi **kısıtlamaz**, aksine genişletir.

6. Aşağıdakilerden hangisi sportif etkinliklere katılımın olumlu etkilerine örnek olamaz?

A) Yeni insanlarla tanışılıp sosyal becerilerin geliştirilmesi
B) Bir takımın parçası olmayı öğretmesi
C) Ekip olarak hareket etmeyi öğretmesi
D) Bencil olabilecek davranışları öğretmesi
E) Öz saygı geliştirmede yardımcı olması

Cevap : D) Bencil olabilecek davranışları öğretmesi

Açıklama : Sporun amacı işbirliği, fair-play ve takım ruhunu kazandırmaktır. **Bencil davranışları öğretmek** sporun hedefleriyle uyuşmaz.

7. Egzersize başlandığında vücutta nasıl değişiklikler olur?

A) Vücut sıcaklığı azalır, solunum artar, nabız yükselir.
B) Vücut sıcaklığı artar, solunum sabit kalır, nabız sabit kalır.
C) Vücut sıcaklığı artar, solunum artar, nabız düşer.
D) Vücut sıcaklığı artar, solunum artar, nabız yükselir.
E) Vücut sıcaklığı azalır, solunum azalır, nabız azalır.

Cevap : D) Vücut sıcaklığı artar, solunum artar, nabız yükselir.

Açıklama : Egzersiz sırasında artan enerji ihtiyacıyla birlikte metabolizma hızlanır; buna bağlı olarak **vücut ısısı artar**, oksijen ihtiyacını karşılamak için **solunum sıklaşır** ve kan pompalamak için **nabız yükselir**.

8. Okul çağındaki çocukların dayanıklılık antrenmanı için koşması gereken mesafe yaklaşık olarak kaç metre olmalıdır?

A) 1400-1800 m
B) 1200-1400 m
C) 600-800 m
D) 50-80 m
E) 1300-1600 m

Cevap : C) 600-800 m

Açıklama : Okul çağındaki çocukların fizyolojik kapasiteleri göz önüne alındığında, dayanıklılık çalışmaları için genellikle **600-800 metre** civarındaki mesafeler önerilmektedir.

9. Bir bireye kuvvet antrenmanı yaptırmaya başlamadan önce yapmamız gereken ilk şey aşağıdakilerden hangisidir?

A) Set sayısı belirlemek
B) Fiziksel uygunluğunu değerlendirmek
C) Branşını belirlemek
D) Egzersiz seçmek
E) Tekrar sayısı belirlemek

Cevap : B) Fiziksel uygunluğunu değerlendirmek

Açıklama : Herhangi bir antrenman programına başlamadan önce, bireyin mevcut sağlık durumu, kuvveti ve kapasitesini anlamak için **fiziksel uygunluk değerlendirmesi** (testler) yapılmalıdır.

10. Çocuk ve ergenlerde antrenmana devam etmek için “çapraz katılım” evresi hangi yaş aralığındadır?

A) 14-17 yaş arası
B) 9-10 yaşları
C) 11-13 yaş arası
D) 6-8 yaş arası
E) 11-12 yaşları

Cevap : A) 14-17 yaş arası

Açıklama :

11. Aerobik egzersiz sayesinde bireyler aşağıdaki özelliklerden hangisini kazanamaz?

A) Kalp hastalığı riskini azaltır.
B) Stres, vücut yağ oranını azaltır.
C) Ağırlığı kontrol edemez.
D) Kemik, ligament ve tendonların güçlenmesini sağlar.
E) Ağırlığı kontrol eder.

Cevap : C) Ağırlığı kontrol edemez.

Açıklama : Aerobik egzersizler kalori yakımını artırarak kilo vermeye ve **ağırlık kontrolüne** yardımcı olur. “Ağırlığı kontrol edemez” ifadesi yanlıştır.

12. Aşağıdakilerden hangisi egzersizin bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerinden biri değildir?

A) Düzenli orta yoğunlukta egzersiz yapmak bağışıklık sistemini geliştirir.
B) Düzenli egzersiz yapıldığında bakteri ve virüslere karşı savaşma yeteneği güçlenir.
C) Egzersizin enfeksiyonu önleyici etkisi vardır.
D) Düzenli egzersiz yapmanın iskelet sisteminin güçlenmesinde çok büyük bir etkisi vardır.
E) Fiziksel aktivite artarsa C-Reaktif Protein seviyesi düşer.

Cevap : D) Düzenli egzersiz yapmanın iskelet sisteminin güçlenmesinde çok büyük bir etkisi vardır.

Açıklama : D şıkkındaki ifade doğrudur ancak soru “bağışıklık sistemi” üzerindeki etkileri sormaktadır. İskelet sisteminin güçlenmesi, **kas-iskelet sistemi** ile ilgili bir faydadır, bağışıklık sistemi ile doğrudan ilgili bir mekanizma değildir.

13. Resmi kurallar çerçevesinde rekabet şeklinde bireyler tarafından yapılan fiziksel aktivitelerin bütünü olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Spor
B) Antrenman
C) Eğlence
D) Aktivite
E) Sağlık

Cevap : A) Spor

Açıklama : Belirli kuralları olan, kurumsallaşmış ve rekabete dayalı fiziksel aktivitelere **Spor** denir.

14. Çocuklarda spora başlangıç için “erken katılım” evresi hangi yaş aralığındadır?

A) 14-17 yaş arası
B) 10-15 yaş arası
C) 10-11 yaşlarında
D) 13-16 yaş arası
E) 8-9 yaşlarında

Cevap : E) 8-9 yaşlarında

Açıklama :

15. Aşağıdakilerden hangisi esneklik testlerinin genel kuralları arasında yer almaz?

A) Belirlenen skorlar daha önceki araştırmalarla kıyaslanıp norm değerleriyle karşılaştırılmalıdır.
B) Test yapılırken esnemeye yardım edilmelidir.
C) Test yapılırken sabit kalması gereken vücut kısımlarına dikkat edilip hareketin başlangıç ve bitiş noktaları iyice belirlenmelidir.
D) Isınma süresi kısa olmalı ve her test yapıldığında kişi aynı sürede ve aynı hareketlerle ısınmalıdır.
E) Uygulanacak olan testin metodolojisi ve yöntemi iyice kavranmalıdır.

Cevap : B) Test yapılırken esnemeye yardım edilmelidir.

Açıklama : Standart esneklik testlerinde (örneğin otur-eriş testi), bireyin kendi kapasitesini ölçmek esastır. Dışarıdan zorlama veya yardım yapılması testin geçerliliğini bozar ve sakatlık riski yaratır.

16. “Aile içinde veya aile dışı ilişkilerde bireyin iyi olma yeteneğidir. Kişinin başkalarına karşı iyi huylu, sıcakkanlı olması kendisine huzur ve güven verir.”
Yukarıdaki metinde bahsedilen wellness türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mesleki wellness
B) Çevresel wellness
C) Fiziksel wellness
D) Sosyal wellness
E) Duygusal wellness

Cevap : D) Sosyal wellness

Açıklama : Başkalarıyla ilişki kurma, topluma uyum sağlama ve ilişkilerde iyi olma hali **Sosyal Wellness** (Sosyal İyilik Hali) kapsamındadır.

17. Rockport yürüme testinin uygulanma amacı neler olamaz?

A) Aerobik gelişimin takip edilmesi
B) Aerobik yüklenme sınırlarını tespit etmek
C) Maks. VO2 belirlenmesi
D) Aerobik antrenman esnasındaki antrenman şiddetini ayarlamak
E) Kalça kaslarını tespit etmek

Cevap : E) Kalça kaslarını tespit etmek

Açıklama : Rockport yürüme testi, kardiyovasküler kapasiteyi (Max VO2) ölçmek için kullanılan bir aerobik testtir. Anatomik olarak kas tespiti yapmak için kullanılmaz.

18. Aşağıdaki kasılmaların hangisinde eklem açısının hareketiyle kas boyunda kısalma meydana gelir?

A) Eksantrik kasılma
B) İzokinetik kasılma
C) İzometrik kasılma
D) İzotonik kasılma
E) Konsantrik kasılma

Cevap : E) Konsantrik kasılma

Açıklama : Kasın gerginlik yaratarak boyunun kısaldığı kasılma türü **Konsantrik** kasılmadır. (Eksantrikte kas uzar, İzometrikte boyu değişmez).

19. Türkiye’de ölüm nedenlerinin başında kalp ve dolaşım sistemi rahatsızlıklarının gelmesindeki en önemli etkenler arasında hangisi yer almaz?

A) Toplumun hastalıklara karşı bilinçli bir eğitiminin olmaması
B) Kötü çevre koşulları ve yaşam şekli
C) Stresli hayat tarzı
D) İş güvencesinin zayıf olması
E) Bilinçli ve sağlıklı beslenme

Cevap : E) Bilinçli ve sağlıklı beslenme

Açıklama : **Bilinçli ve sağlıklı beslenme**, kalp hastalıklarına neden olmaz; aksine bu hastalıkları önleyen en önemli faktörlerden biridir. Diğer şıklar hastalık riskini artıran olumsuz faktörlerdir.

20. “Hareketi uygularken, bacaklar omuz genişliğinden biraz fazla açılır. Ağırlık merkezinin kontrolünü sağlamak için kollar -dirsekler bükülmeden- ileri uzatılır. Uyluk bölgesi yere paralel oluncaya kadar çökme yapılır ve aynı şekilde yukarı kalkılarak bir tekrar tamamlanmış olur” Yukarıda hareketi tarif edilen fiziksel uygunluk testi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Squat (Çökme) Dayanıklılık Testi
B) Biergen-Sorensen Test
C) Filamingo Denge Testi
D) Şınav Testi
E) Mekik Dayanıklılık Testi

Cevap : A) Squat (Çökme) Dayanıklılık Testi

Açıklama : Tarif edilen hareket (bacaklar açık, yere paralel çökme ve kalkma), **Squat** (Çökme) egzersizinin tanımıdır.