Mikro İktisat 2026 Final Deneme Sınav

1. Aşağıdakilerden hangisi devletin yerli üreticileri yabancı rekabete karşı korumak amacıyla uyguladığı bir politikadır?

A) Tavan fiyat uygulaması

B) Kira kontrolleri

C) Asgari ücret belirlenmesi

D) İthalat vergileri (gümrük tarifeleri)

E) Fiyat tabanı tüketiciler için

Cevap : D) İthalat vergileri (gümrük tarifeleri)

Açıklama : İthalat vergileri (gümrük tarifeleri), dışarıdan gelen malların maliyetini ve dolayısıyla satış fiyatını yapay olarak artırır. Bu durum, yerli üreticilerin ürettiği malların yabancı mallar karşısında rekabet gücünü yükselterek iç piyasanın korunmasını sağlar. Benzer şekilde ithalat kotaları da miktar kısıtlaması getirerek aynı korumacı etkiyi yaratır. Diğer şıkları incelediğimizde; Tavan fiyat (A) ve kira kontrolleri (B) tüketiciyi yüksek fiyatlara karşı korumayı hedefler. Asgari ücret (C), emek piyasasında işçiyi korumaya yöneliktir. Fiyat tabanı ise genellikle tarım gibi alanlarda üreticiyi desteklemek için kullanılır ancak tüketicileri korumaz.

2. Faktör talebini etkileyen unsurlardan hangisi yanlıştır?

A) Üretilen malın piyasa talebi

B) Faktörün marjinal fiziki ürünü

C) Faktörün fiyatı

D) Diğer faktörlerin fiyatları

E) Malın rengi veya ambalajı

Cevap : E) Malın rengi veya ambalajı

Açıklama : Bir üretim faktörüne (emek, sermaye vb.) olan talep “türev talep” niteliğindedir. Yani bu talep; nihai malın talebine (A), faktörün verimliliğine yani marjinal fiziki ürününe (B), faktörün kendi maliyetine (C) ve tamamlayıcı veya ikame faktörlerin fiyatlarına (D) bağlı olarak şekillenir. Malın rengi, ambalajı veya tasarımı gibi fiziksel özellikler tüketicinin mal talebini etkileyebilir ancak firmanın faktör istihdam etme kararını belirleyen doğrudan iktisadi bir faktör talebi unsuru değildir.

3. Tam rekabet piyasasında bir firma, marjinal maliyeti düşmekte olduğu bölgede P = MC noktasında üretim yapıyorsa ne yapmalıdır?

A) Üretimini azaltmalıdır

B) Üretimini artırmalıdır

C) Üretimi durdurmalıdır

D) Fiyatı düşürmelidir

E) Hiçbir şey yapmamalıdır

Cevap : A) Üretimini azaltmalıdır

Açıklama : Tam rekabet piyasasında kâr maksimizasyonu için sadece P = MC (Fiyat = Marjinal Maliyet) eşitliği yeterli değildir. İkinci bir koşul olarak, denge noktasında Marjinal Maliyetin (MC) artıyor olması gerekir. Eğer MC düşerken bu eşitlik sağlanıyorsa, o noktadan önceki birimlerde maliyet fiyattan daha yüksektir (MC > P) ve firma aslında zarar etmektedir. Bu durumda firma üretimini azaltarak maliyet yükünü düşürmeli ve kârını artırmaya çalışmalıdır. B şıkkı, MC’nin yükselen kısmında kârı daha da artırmak için geçerli olabilir.

4. Bir firma emek istihdamını hangi noktada durdurur?

A) Ortalama ürün maksimumda

B) Marjinal fiziki ürün sıfırda

C) Marjinal ürün hasılatı (MRP) = Ücret (w)

D) Toplam ürün maksimumda

E) Marjinal maliyet sıfırda

Cevap : C) Marjinal ürün hasılatı (MRP) = Ücret (w)

Açıklama : Bir firma kârını maksimize etmek için her bir ek faktörün (işçinin) maliyetini, o faktörün getirdiği ek gelirle kıyaslar. Ek işçinin firmaya kazandırdığı ek gelire Marjinal Ürün Hasılatı (MRP) denir. Firma, son işçinin firmaya getirdiği gelir (MRP) ödenen ücrete (w) eşit olana kadar işe alım yapar. Eğer MRP, ücretten büyükse işe alıma devam eder; küçükse işçi çıkarır. MRP = w eşitliği emek piyasasındaki denge noktasıdır.

5. Pareto optimumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Üretimde MRS = MRT olmalıdır

B) Tüketimde faktörlerarası marjinal teknik ikame oranı eşit olmalıdır

C) Kimse kötüleşmeden biri iyileştirilemiyorsa Pareto optimumdur

D) Tam rekabet bizzat dışsallık yoksa Pareto optimum gerçekleşir

E) Ölçeğe göre artan getiride doğal tekeller Pareto optimum yaratır

Cevap : E) Ölçeğe göre artan getiride doğal tekeller Pareto optimum yaratır

Açıklama : Pareto optimumu, kaynakların en etkin şekilde dağıtıldığı ve kimsenin durumunu kötüleştirmeden bir başkasının durumunun iyileştirilemediği durumu ifade eder. Ancak ölçeğe göre artan getiriler “doğal tekel” yapısına yol açar. Tekeller piyasa gücünü kullanarak fiyatı marjinal maliyetin üzerinde tutarlar ve kaynak tahsisinde etkinliği bozarlar. Bu durum bir “piyasa başarısızlığı” olduğu için Pareto optimumu engeller. Diğer şıklar (A, B, C, D) Pareto etkinliğinin sağlanması için gereken teknik veya teorik koşulları doğru bir şekilde tanımlamaktadır.

6. Fiyat-tüketim eğrisi yatay bir doğru ise talebin fiyat esnekliği nasıldır?

A) Sonsuz (tam esnek)

B) Birim esnek

C) 1’den büyük

D) 1’den küçük

E) Sıfır (tam inelastik)

Cevap : E) Sıfır (tam inelastik)

Açıklama : Fiyat-tüketim eğrisi, bir malın fiyatı değiştikçe tüketicinin seçtiği mal dengelerini gösterir. Eğer bu eğri yatay bir doğru ise, malın fiyatı ne kadar değişirse değişsin, o maldan tüketilen miktar aynı kalıyor demektir. Fiyattaki değişime rağmen miktarın hiç tepki vermemesi durumu iktisatta “tam inelastik talep” olarak adlandırılır ve bu durumda talebin fiyat esnekliği sıfıra eşittir. Dikey bir eğri ise tam tersi bir duyarlılığı ifade ederdi.

7. Ortalama toplam maliyet eğrisinin U şeklinde olmasının temel nedeni nedir?

A) Artan marjinal fayda

B) Sabit getiriler

C) Artan ölçek getirileri

D) Sabit maliyetler

E) Azalan marjinal getiriler (verimler)

Cevap : E) Azalan marjinal getiriler (verimler)

Açıklama : Kısa dönemli üretim analizinde, Ortalama Toplam Maliyet (ATC) eğrisi başlangıçta artan verimler (düşen marjinal maliyet) nedeniyle azalır. Ancak üretimin belirli bir aşamasından sonra “Azalan Marjinal Verimler Yasası” devreye girer. Değişken faktörün (işçi) verimliliği azaldıkça birim maliyetler (MC) hızla artmaya başlar ve ATC eğrisini yukarı doğru çekerek ona tipik “U” şeklini verir. Diğer şıklar uzun dönemli analizlerle veya tüketici teorisiyle ilgilidir.

8. “Nasıl üretileceği” sorusu hangi kavramla en yakından ilişkilidir?

A) Gelir dağılımı adaleti

B) Kaynakların bolluğu

C) Kullanılan teknoloji ve üretim yöntemleri

D) Tüketici tercihleri

E) Piyasa dengesi

Cevap : C) Kullanılan teknoloji ve üretim yöntemleri

Açıklama : Ekonominin üç temel sorusu vardır: Ne, nasıl ve kimin için? “Nasıl üretileceği” sorusu, üretimin hangi teknolojiyle ve hangi faktör bileşimiyle (emek yoğun mu, sermaye yoğun mu?) yapılacağını belirleyen teknik bir sorundur. Gelir dağılımı (A) “kimin için” sorusunun cevabıdır; tüketici tercihleri (D) ise “ne üretileceği” kararına yardımcı olur.

9. Tam rekabet piyasasında uzun dönemde P = minimum AC ise firma ne durumdadır?

A) Süpernormal kâr elde eder

B) Zarar eder

C) Kârı bilinemez

D) Sadece normal kâr elde eder (ekonomik kâr sıfır)

E) Maksimum kâr eder

Cevap : D) Sadece normal kâr elde eder (ekonomik kâr sıfır)

Açıklama : Tam rekabet piyasasında uzun dönem dengesinde, piyasaya giriş ve çıkışların serbest olması nedeniyle hiçbir firma piyasa fiyatının üzerinde kâr (süpernormal kâr) edemez. Fiyat (P), Ortalama Maliyetin (AC) en düşük noktasına eşit olduğunda (P = min~AC), firmanın ekonomik kârı sıfıra iner. Ancak firma bu noktada “Normal Kâr” elde etmektedir; yani girişimci kendi emeğinin ve sermayesinin karşılığını (fırsat maliyetini) almaktadır ve piyasada kalmaya devam eder.

10. Devletin tüketiciyi korumak için uyguladığı fiyat müdahalesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tavan fiyat

B) Taban fiyat

C) İthalat kotaları

D) Üretim sübvansiyonları

E) Gümrük vergileri

Cevap : A) Tavan fiyat

Açıklama : Tavan fiyat uygulaması, devletin bir mal için belirlediği “en yüksek” satış fiyatıdır ve denge fiyatının altında belirlenir. Bu uygulamanın temel amacı, zorunlu bir malın fiyatı çok yükseldiğinde tüketicileri korumak ve onların bu mala daha ucuza ulaşmasını sağlamaktır. Öte yandan taban fiyat (B) ve kotalar (C) genellikle üreticileri düşük fiyatlara veya dış rekabete karşı korumak için tasarlanmış müdahalelerdir.

1. Tüketicinin faydasını maksimize etmek için izlediği kural aşağıdakilerden hangisidir?

A) Marjinal fayda sıfır olmalıdır

B) Toplam fayda maksimum olmalıdır

C) Son birim harcamadan elde edilen marjinal fayda tüm mallar için eşit olmalıdır

D) Ortalama fayda marjinal faydadan büyük olmalıdır

Getty Images
E) Marjinal fayda negatif olmalıdır

Cevap : C) Son birim harcamadan elde edilen marjinal fayda tüm mallar için eşit olmalıdır

Açıklama : Tüketicinin bütçe kısıtı altında faydasını maksimize edebilmesi için “Eş Marjinal Fayda İlkesi” geçerli olmalıdır. Bu kurala göre, tüketici her mal için harcadığı son birim para başına elde ettiği marjinal faydayı eşitlediğinde dengeye gelir. Matematiksel olarak MUx/Px = MUy/Py eşitliği aranır. A şıkkı yanlıştır çünkü marjinal fayda sıfır olduğunda sadece o maldan alınan toplam fayda doyum noktasına ulaşır ancak bütçe verimli kullanılmamış olabilir. B şıkkı eksiktir; önemli olan bütçe dahilinde ulaşılabilecek en yüksek faydadır.

2. Tam rekabet piyasasında uzun dönemde firmaların kâr durumu nasıldır?

A) Ekonomik kâr sıfırdır

B) Süpernormal kâr elde ederler

C) Zarar ederler ve piyasadan çıkarlar

D) Sadece normal kâr elde ederler

E) Hem A hem D doğru

Cevap : E) Hem A hem D doğru

Açıklama : Tam rekabet piyasasında uzun dönemde piyasaya giriş ve çıkışlar tamamen serbesttir. Kısa dönemde yüksek kâr (süpernormal kâr) varsa yeni firmalar piyasaya girer, bu da arzı artırarak fiyatları düşürür. Sonuçta ekonomik kâr sıfıra iner. Ekonomik kârın sıfır olması, firmanın “Normal Kâr” (girişimcinin emeğinin karşılığı ve fırsat maliyeti) elde ettiği anlamına gelir. Dolayısıyla A ve D seçenekleri aynı durumu ifade eder.

3. Talep eğrisinin fiyat elastikiyeti aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

A) Sadece malın fiyatına

B) İkame malların varlığına ve zorunlu olup olmamasına

C) Sadece gelir düzeyine

D) Sadece zaman faktörüne

E) Hiçbirine bağlı değildir

Cevap : B) İkame malların varlığına ve zorunlu olup olmamasına

Açıklama : Talebin fiyat esnekliğini etkileyen en önemli faktör, o malın ikamesinin (benzerinin) olup olmamasıdır. Bir malın ikamesi ne kadar çoksa fiyatı arttığında tüketiciler o maldan o kadar hızlı vazgeçer ve esneklik yüksek olur. Ayrıca ekmek gibi zorunlu malların esnekliği düşük, lüks malların esnekliği ise yüksektir. Zaman faktörü ve bütçedeki payı da etkileyicidir ancak B şıkkı temel belirleyicileri kapsar.

4. Bir firmanın kısa dönem toplam maliyeti (TC) 500 TL sabit maliyet (FC) ve değişken maliyet (VC) içeriyorsa, üretim sıfırken TC kaçtır?

A) 0 TL

B) 500 TL

C) Değişken maliyete eşit

D) Ortalama maliyete eşit

E) Marjinal maliyete eşit

Cevap : B) 500 TL

Açıklama : Kısa dönemde maliyetler Sabit (FC) ve Değişken (VC) olarak ikiye ayrılır. Sabit maliyetler üretim miktarından bağımsızdır ve üretim sıfır olsa dahi ödenir (kira gibi). Üretim sıfırken Değişken Maliyet (VC) sıfırdır. Toplam Maliyet (TC) = Sabit Maliyet + Değişken Maliyet formülüne göre; TC = 500 + 0 = 500 TL olur. Bu, firmanın çalışmasa bile katlanmak zorunda olduğu maliyet yüküdür.

5. Monopol piyasasında fiyat, marjinal maliyetten (MC) nasıldır?

A) Eşittir

B) Küçüktür

C) Büyüktür

D) Sıfırdır

E) Negatiftir

Cevap : C) Büyüktür

Açıklama : Monopolcü firma kârını maksimize etmek için Marjinal Gelir (MR) = Marjinal Maliyet (MC) noktasında üretim yapar. Ancak monopol piyasasında firma tek satıcı olduğu için negatif eğimli bir talep eğrisiyle karşılaşır ve bu durumda Fiyat (P) daima Marjinal Gelirden (MR) büyüktür. Denge anında MR=MC olduğuna göre, P > MC sonucu ortaya çıkar. Bu durum tüketicinin aleyhinedir ve piyasada etkinlik kaybına (ölü dara kaybı) yol açar.

6. Azalan verimler yasası hangi dönemde geçerlidir?

A) Uzun dönemde

B) Kısa dönemde (sabit faktör varken)

C) Her dönemde

D) Sadece tam rekabette

E) Sadece monopolde

Cevap : B) Kısa dönemde (sabit faktör varken)

Açıklama : Azalan verimler yasası, üretim faktörlerinden en az birinin (genellikle sermaye veya toprak) sabit kaldığı Kısa Dönem’de ortaya çıkar. Sabit bir faktöre değişken bir faktör (işçi gibi) eklendikçe, başlangıçta verim artsa da belirli bir noktadan sonra her ek işçinin toplam üretime katkısı (marjinal ürün) azalmaya başlar. Uzun dönemde tüm faktörler değişken olduğu için bu yasa yerine ölçeğe göre getiriler incelenir.

7. Arz kanunu normal mallar için nasıl işler?

A) Fiyat artarsa arz azalır

B) Fiyat artarsa arz artar

C) Fiyatla arz arasında ilişki yoktur

D) Sadece talep etkiler

E) Gelirle ters orantılıdır

Cevap : B) Fiyat artarsa arz artar

Açıklama : Arz kanunu, bir malın fiyatı ile arz edilen miktar arasındaki doğru orantılı ilişkiyi tanımlar. Diğer koşullar sabitken, malın fiyatı arttığında üreticiler daha yüksek kâr elde etmek amacıyla piyasaya daha fazla mal sunmak isterler. Bu durum arz eğrisinin pozitif (yukarı doğru) eğimli olmasına neden olur. A şıkkı talep kanununu tarif etmektedir.

8. Oligopol piyasasının önemli özelliklerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çok sayıda firma

B) Karşılıklı bağımlılık

C) Serbest giriş-çıkış

D) Ürün homojendir

E) Fiyat alıcı firmalar

Cevap : B) Karşılıklı bağımlılık

Açıklama : Oligopol piyasasında birbirini etkileyen az sayıda büyük firma bulunur. Bu piyasanın en karakteristik özelliği “Karşılıklı Bağımlılık”tır; yani bir firmanın fiyat, üretim veya reklam kararı rakiplerini doğrudan etkiler ve rakipler buna göre strateji geliştirir. Bu durum Oyun Teorisi ile analiz edilir. Çok sayıda firma (A) ve serbest giriş-çıkış (C) tam rekabet piyasasına aittir.

9. Tüketicinin indiferans eğrisi aşağıdakilerden hangisini gösterir?

A) Farklı fiyatlarda satın alınan miktarları

B) Aynı fayda düzeyinde mal kombinasyonlarını

C) Bütçe doğrusunu

D) Üretim imkanları eğrisini

E) Maliyet eğrilerini

Cevap : B) Aynı fayda düzeyinde mal kombinasyonlarını

Açıklama : İndiferans (farksızlık) eğrisi, tüketiciye aynı toplam tatmini veya faydayı sağlayan farklı mal bileşimlerini gösteren eğridir. Tüketici bu eğri üzerindeki her noktada aynı mutluluk seviyesindedir ve bir noktayı diğerine tercih etmez. Eğrinin dışbükey olması marjinal ikame oranının azaldığını gösterir. Bütçe doğrusu (C) ise tüketicinin satın alma gücünü sınırlar.

10. Marjinal gelir ürünü (MRP) nedir?

A) Ek faktörün toplam gelire katkısı

B) Ek faktörün ortalama gelire katkısı

C) Toplam gelir / faktör miktarı

D) Sadece emek için geçerli

E) Sabit maliyet

Cevap : A) Ek faktörün toplam gelire katkısı

Açıklama : Marjinal Gelir Ürünü (MRP), üretimde kullanılan bir faktörün (işçi, makine vb.) miktarını bir birim artırdığımızda firmanın toplam gelirinde (hasılatında) meydana gelen değişimdir. MRP = Marjinal Ürün (MP) x Marjinal Gelir (MR) olarak hesaplanır. Firmalar, bir işçinin getirdiği ek gelir (MRP), o işçinin maliyetine (ücretine) eşit olana kadar işe alım yaparlar.

11. Fiyat tavanı (upper price control) bağlayıcıysa ne olur?

A) Fazla arz

B) Fazla talep (kıtlık)

C) Piyasa dengesi bozulmaz

D) Fiyat artar

E) Arz artar

Cevap : B) Fazla talep (kıtlık)

Açıklama : Fiyat tavanı, devletin bir mal için belirlediği ve üzerine çıkılamayan en yüksek fiyat sınırıdır. Bu sınır piyasa denge fiyatının altındaysa “bağlayıcı” olur. Fiyat denge fiyatından düşük olduğu için tüketiciler daha fazla almak ister (talep artar) ama üreticiler düşük kâr nedeniyle daha az üretir (arz azalır). Sonuçta piyasada mal bulunamaz ve kıtlık oluşur. Bu da karaborsa veya uzun kuyruklara yol açabilir.

12. Uzun dönemde tüm maliyetler nasıldır?

A) Sabit

B) Değişken

C) Sıfır

D) Ortalama

E) Marjinal

Cevap : B) Değişken

Açıklama : İktisatta uzun dönem, tüm üretim faktörlerinin miktarının değiştirilebildiği zaman dilimidir. Firma yeni fabrikalar kurabilir, makinelerini değiştirebilir veya işçi sayısını istediği gibi ayarlayabilir. Sabit kalan hiçbir girdi olmadığı için “Sabit Maliyet” kavramı kalmaz ve tüm maliyetler üretim miktarıyla birlikte değiştiği için “Değişken” hale gelir.

13. Gelir elastikiyeti negatif olan mallar hangisidir?

A) Lüks mallar

B) Zorunlu mallar

C) Düşük mallar (inferior goods)

D) Normal mallar

E) İkame mallar

Cevap : C) Düşük mallar (inferior goods)

Açıklama : Talebin gelir esnekliği, gelirdeki yüzde değişimin talebe etkisidir. Negatif olması, gelir arttıkça o mala olan talebin azalması demektir. Bu durum “Düşük Mallar” (örneğin; kalitesiz gıdalar, eski teknoloji ürünler) için geçerlidir. İnsanlar zenginleştikçe bu malları tüketmeyi bırakıp daha kaliteli alternatiflere yönelirler. Normal mallarda ise gelirle talep aynı yönde artar (pozitif esneklik).

14. Tam rekabet piyasasında firma talep eğrisi nasıldır?

A) Aşağı eğimli

B) Yatay (tam esnek)

C) Dikey

D) Dışbükey

E) İçbükey

Cevap : B) Yatay (tam esnek)

Açıklama : Tam rekabet piyasasında çok sayıda küçük firma vardır ve hiçbiri fiyatı etkileyemez (fiyat alıcıdırlar). Piyasa fiyatından ne kadar mal sunarlarsa sunsunlar hepsini satabilirler. Bu nedenle bireysel firmanın karşılaştığı talep eğrisi sonsuz esneklikte, yani yatay eksene paralel bir doğrudur. Bu eğri üzerinde Fiyat = Marjinal Gelir = Ortalama Gelir eşitliği geçerlidir.

15. Üretim fonksiyonunda ölçeğe göre azalan getiri ne zaman başlar?

A) Kısa dönemde

B) Uzun dönemde belirli üretim düzeyinden sonra

C) Her zaman

D) Sadece monopolde

E) Hiçbir zaman

Cevap : B) Uzun dönemde belirli üretim düzeyinden sonra

Açıklama : Ölçeğe göre getiriler uzun dönemli bir analizdir. Girdilerin tamamı aynı oranda artırıldığında üretimin bu orandan daha az artmasına “Ölçeğe Göre Azalan Getiri” denir. Genellikle bir fabrika aşırı büyüdüğünde yönetim zorlukları, bürokrasi ve koordinasyon kayıpları nedeniyle verimlilik düşer ve bu durum ortaya çıkar. Kısa dönemde görülen durum ise azalan marjinal verimlerdir (A şıkkı).

16. Monopolistik rekabet piyasasında uzun dönemde kâr nasıldır?

A) Süpernormal kâr

B) Sıfır ekonomik kâr

C) Zarar

D) Maksimum

E) Negatif

Cevap : B) Sıfır ekonomik kâr

Açıklama : Monopolistik rekabette firmalar ürünlerini farklılaştırarak (marka, paketleme vb.) bir miktar monopol gücü elde ederler. Ancak piyasaya giriş-çıkış serbest olduğu için kısa dönemdeki yüksek kârlar yeni firmaları çeker. Uzun dönemde talep azalarak Ortalama Toplam Maliyet (ATC) eğrisine teğet hale gelir. Sonuçta ekonomik kâr sıfır olur ve firmalar sadece normal kâr elde ederler.

17. Marjinal maliyet eğrisi aynı zamanda firmanın hangi eğrisidir (tam rekabette)?

A) Talep eğrisi

B) Arz eğrisi

C) Ortalama maliyet

D) Toplam maliyet

E) Sabit maliyet

Cevap : B) Arz eğrisi

Açıklama : Tam rekabet piyasasında firma kârını maksimize etmek için fiyatı marjinal maliyetine eşitler (P = MC). Bu nedenle her fiyat seviyesinde ne kadar üreteceğini gösteren Marjinal Maliyet (MC) eğrisi, firmanın arz eğrisini oluşturur. Ancak firma, fiyat Ortalama Değişken Maliyetin (AVC) altındaysa üretim yapmaz. Dolayısıyla arz eğrisi, MC eğrisinin AVC minimum noktasının üzerinde kalan kısmıdır.

18. Çapraz fiyat elastikiyeti pozitif olan mallar hangisidir?

A) Tamamlayıcı

B) İkame

C) Bağımsız

D) Düşük

E) Lüks

Cevap : B) İkame

Açıklama : Çapraz fiyat esnekliği, bir malın fiyatındaki değişimin başka bir malın talebine etkisini ölçer. Pozitif olması, birinin fiyatı artınca diğerinin talebinin de artması demektir. Bu durum birbirinin yerine geçebilen “İkame Mallar” (örneğin; çay ve kahve) için geçerlidir. Tamamlayıcı mallarda (benzin-araba) ise fiyat artışı diğer malın talebini azaltır ve esneklik negatiftir.

19. Dışsallık (externality) piyasanın başarısızlığına neden olur çünkü:

A) Fiyat mekanizması sosyal maliyeti yansıtmaz

B) Her zaman pozitiftir

C) Sadece monopolde vardır

D) Arzı artırır

E) Talebi sıfırlar

Cevap : A) Fiyat mekanizması sosyal maliyeti yansıtmaz

Açıklama : Dışsallıklar, bir üretim veya tüketim faaliyetinin o işe taraf olmayan üçüncü kişilere sağladığı fayda ya da yüklediği maliyettir. Piyasa fiyatları sadece üretici ve tüketicinin özel maliyetlerini/faydalarını içerir; çevre kirliliği gibi sosyal maliyetleri veya eğitim gibi sosyal faydaları hesaba katmaz. Bu durum kaynakların yanlış dağılmasına yol açarak piyasa başarısızlığı yaratır.

20. Kamu malı (public good) özellikleri nelerdir?

A) Rakip ve dışlanabilir

B) Rakip olmayan ve dışlanamayan

C) Sadece rakip olmayan

D) Sadece dışlanabilir

E) Özel mal gibi

Cevap : B) Rakip olmayan ve dışlanamayan

Açıklama : Kamu malları iki temel özelliğe sahiptir: 1) Rakip Olmayan Tüketim: Bir kişinin bu malı kullanması başkasının kullanabileceği miktarı azaltmaz (örneğin sokak lambası). 2) Dışlanamazlık: Malın bedelini ödemeyenlerin o maldan faydalanması engellenemez (örneğin milli savunma). Bu özellikler “bedavacı sorunu” yarattığı için bu mallar genellikle devlet tarafından üretilir.