Bilişim hukuku 2025-2026 Vize Soruları

Giriş

Bilişim hukuku; internet ortamındaki aktörlerin sorumlulukları, alan adlarının yönetimi ve yazılımların fikri mülkiyet hakları gibi konuları kapsayan karma bir hukuk dalıdır. Bu ders notu, vize sorularından hareketle hukukun temel ilkeleri, 5651 sayılı kanun ve yazılım telif hakları üzerine odaklanmaktadır.

1. Hukukun Temel İlkeleri ve Bilişim Hukuku

• Hukukun Ayırt Edici Özelliği: Hukuk kurallarını din veya ahlak kurallarından ayıran temel fark, yaptırımların devlet gücü ile desteklenmesidir.
• Bilişim Hukukunun Niteliği: Ne tamamen özel ne de tamamen kamu hukukudur; her iki alandan özellikler taşıyan karma (sui generis) bir hukuk dalıdır.
• Normlar Hiyerarşisi: Hukuk kurallarının ast-üst ilişkisidir. Piramidin en tepesinde Anayasa bulunur, diğer kurallar (kanun, yönetmelik vb.) ona aykırı olamaz.

2. İnternet Hukuku ve Alan Adları

• Yasal Düzenleme: Türkiye’de alan adlarını düzenleyen müstakil bir “Alan Adı Kanunu” henüz yoktur; düzenlemeler dağınık mevzuatlarda yer alır.
• Alan Adı Uyuşmazlıkları:
  • Marka Önceliği: Tescilli bir marka (Örn: Aras Kargo), alan adı olarak başkası tarafından (Örn: Ankara Aras Nakliyat) haklı bir sebep veya lisans olmaksızın kullanılamaz.
  • Ticari Etki (SMK 7/III): Markanın alan adı ihlali sayılması için kullanımın ticari etki yaratması gerekir.
  • Belgeli Alan Adları: .av.tr (avukatlar için) gibi uzantılar belge ibrazı ile alınır; .com.tr artık belgesizdir.
• 5651 Sayılı Kanun ve Aktörler:
  • İçerik Sağlayıcı: İnternetteki veriyi üreten kişidir. Verdiği dış bağlantıdan (linkten), o içeriği benimsediğini belirtmedikçe sorumlu değildir.
  • E-Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı: Bu tanım 5651 sayılı İnternet Kanunu’nda değil, E-Ticaret Kanunu’nda yer alır.

3. Yazılımlar ve Fikri Mülkiyet Hakları

• Koruma Kapsamı:
  • Yazılımlar aslen FSEK (Telif) ile korunur. Ancak teknik bir sorun çözüyorsa Patent ile de korunabilir (Kümülatif Koruma İlkesi).
  • Korunanlar: Kaynak kodu, nesne kodu ve hazırlık tasarımları korunur.
  • Korunmayanlar: Programın temelindeki fikirler, ilkeler ve algoritmalar telif kapsamında korunmaz.
• Eser Sahipliği: Bir yazılımın “eser” sayılması için sahibinin hususiyetini (özgünlüğünü) taşıması şarttır. Sadece teknik destek sağlayan (sekreter vb.) kişi eser sahibi olamaz.
• Hakların Tükenmesi: Satın alınan bir yazılım kopyasının (CD/Lisans) başkasına satılması “yayma hakkını” ihlal etmez; ilk satışla hak tükenmiş sayılır.
• Mali ve Manevi Haklar: Çoğaltma, yayma ve işleme mali haktır. Hukukumuzda “Umumu yönlendirme hakkı” diye bir hak türü yoktur.
• Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK): Marka, Patent ve Tasarımı korur; Telif Hakları (Eserler) bu kanunun değil, FSEK’in konusudur.

1. Hukukumuz açısından, hukukun diğer toplumsal düzen kurumlarından farklılığına dair aşağıdaki ibarelerden hangisi doğrudur?

A) Hukuk kuralları her zaman ahlak kuralları ile birebir örtüşürler.
B) Hukuk asıl ve ağırlıklı olarak dini kurallara bağlıdır.
C) Hukuk kurallarında yaptırımlar devlet gücü ile desteklenmektedir.
D) Bütün hukuk kuralları her zaman yazılıdır.
E) Hukuk kuralları kural olarak değiştirilemezler.

Cevap : C) Hukuk kurallarında yaptırımlar devlet gücü ile desteklenmektedir.

Açıklama : Hukuk kurallarını din, ahlak ve görgü kuralları gibi diğer toplumsal düzen kurallarından ayıran en temel özellik, devlet tarafından konulmuş olması ve uyulmaması durumunda devletin zorlayıcı gücü (maddi yaptırım) ile karşılaşılmasıdır.

2. Alan adı sistemi açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Bu sistemde birden fazla alan adı aynı IP adresine yönlendirilebilir.
B) Hukukumuzda güncel alan adı sistemini Alan Adı Kanununu bütün ayrıntılarıyla düzenlemektedir.
C) Alan adı sisteminde arka planda yer alan programsal yapı hissedilmeyecek derece çok kısa bir sürede IP adresi ve alan adı eşleşmesini her iki yönde yapabilir.
D) Alan adı sistemi, IP adreslerinin aksine akılda tutulma kolaylığı sağladığından, pratikte çok önemlidir.
E) Alan adı sisteminde en üst düzey (Top Level Domain) alan adları çok sayıda olup, bunlar sadece ülke kodlarından (.tr. .de, .ch gibi) ibaret değildir.

Cevap : B) Hukukumuzda güncel alan adı sistemini Alan Adı Kanununu bütün ayrıntılarıyla düzenlemektedir.

Açıklama : Türkiye’de alan adları için “Alan Adı Kanunu” adıyla müstakil ve tüm ayrıntıları düzenleyen bir kanun yoktur. Alan adları genellikle İnternet Kanunu (5651), Elektronik Haberleşme Kanunu ve ilgili yönetmelikler (İnternet Alan Adları Yönetmeliği gibi) çerçevesinde düzenlenir.

3. Bilişim hukuku hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

A) Bilişim hukuku klasik bir özel hukuk dalı olup, özellikle medeni hukuk kapsamında konumlandırılabilir.
B) Bilişim hukuku tamamen yeni bir hukuk alanı olup, yapay zeka hukukunun bir alt dalıdır.
C) Bilişim hukuku farklı ayrımlara göre farklı konumlandırılabilir. Bu açıdan maddi ve şekli hukuk ayrımında her iki alanda da kalan yönleri olan bir hukuk dalıdır.
D) İnternette işlenen suçların yoğunluğundan da anlaşılacağı üzere bu hukuk alanının ağırlık noktası kamu hukukundadır ve bu açıdan özel hukuk ve kamu hukuk ayrımında bilişim hukuku bir kamu hukuku dalı olarak görülür.
E) Şekli hukuk, hukukun işleyişinin belirli şekillerde gerçekleşmesini zorunlu kılan bir hukuk olduğundan ve internette her şey nihayetinde yazılı yürüdüğünden, bilişim hukuku sadece bir şekli hukuk dalı dır.

Cevap : C) Bilişim hukuku farklı ayrımlara göre farklı konumlandırılabilir. Bu açıdan maddi ve şekli hukuk ayrımında her iki alanda da kalan yönleri olan bir hukuk dalıdır.

Açıklama : Bilişim hukuku; hem özel hukuku (sözleşmeler, fikri mülkiyet) hem de kamu hukukunu (bilişim suçları) ilgilendiren karma (sui generis) bir hukuk dalıdır. Hakların özüne ilişkin kurallar içermesiyle “maddi”, usule ilişkin kurallar içermesiyle “şekli” hukuk özelliklerini bir arada taşır.

4. Bir Yargıtay kararına konu olan olayda Ankara’da nakliyat alanında çalışan A http://www.ankaraarasnakliyat.com.tr alan adını almış ve bunu kullanmaktadır. A’nın aras ibaresiyle örtüşen bir hukuki pozisyonu bulunmamaktadır. Aras Kargo şirketi bu yapılanın hukuka aykırı olduğunu iddia etmektedir.
Bu tür bir olayda aşağıdaki şıklardan hangisi doğru şık olarak nitelenir?

A) Bu olayda alan adının karakteristik kısmı “nakliye” ibaresi olduğundan, Aras Kargo bu kullanımı engelleyemez.
B) Bu olayda ilk gelen kuralı her durumda uygulanacağından Aras Kargonun söz konusu alan adının A tarafından kullanılmasını engellemesi hukuken mümkün değildir.
C) Bu tür bir olayda alan adındaki Aras ibaresini karakteristik kısım olarak görmek yanlıştır, çünkü asıl belirleyici olan Ankara ibaresidir.
D) Bu olayda A, aynı zamanda Aras Kargo’nun bir yetkili bayisi olsa bile, bu alan adını kullanması hukuken her durumda yasaktır.
E) Bu olayda A, her ne kadar Ankara’da nakliye işleriyle uğraşmakta ise de Aras ibaresine denk gelen bir hukuki pozisyonu olmadığından, alan adını uygun bir hukuki temele dayandıramaz.

Cevap : E) Bu olayda A, her ne kadar Ankara’da nakliye işleriyle uğraşmakta ise de Aras ibaresine denk gelen bir hukuki pozisyonu olmadığından, alan adını uygun bir hukuki temele dayandıramaz.

Açıklama : Alan adı uyuşmazlıklarında, tescil edilen ibarenin karakteristik kısmının (örnekte “Aras”) başkasına ait tescilli bir marka veya ticaret unvanı ile örtüşmesi durumunda, alan adını alan kişinin bu ibareyi kullanmak için “haklı bir nedeni” veya “üstün bir hakkı” olmalıdır. A’nın böyle bir hakkı olmadığı için kullanım hukuka aykırıdır.

5. Aşağıdakilerden hangisi İnternet Kanununda tanımlanan hususlardan değildir?

A) Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı
B) Yer sağlayıcı
C) Sosyal ağ sağlayıcı
D) Toplu kullanım sağlayıcı
E) Erişim sağlayıcı

Cevap : A) Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı

Açıklama : 5651 sayılı İnternet Kanunu’nda yer, erişim, içerik, toplu kullanım ve sosyal ağ sağlayıcı tanımları yer alır. “Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı” tanımı ise 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da yer almaktadır.

6. Aşağıdakilerden hangisi SMK m. 7 III hükmü açısından yanlıştır?

A) SMK m. 7 III hükmünün bir alan adı uyuşmazlığında uygulanabilmesi için markayla örtüşen ibarenin alan adı olarak kullanılması gerekir.
B) Bu hüküm marka hukukuna ilişkin bir sorunu düzenlediğinden, başka alanlarda doğrudan ve birebir uygulanması mümkün değildir.
C) SMK m. 7 III hükmü açısından markanın (işaretin) internette alan adı olarak internette ticari olup olmaması önemsizdir.
D) Bu hüküm marka hukukuna ilişkindir. Bu yüzden bir alan adı uyuşmazlığında uygulanabilmesi için öncelikle ortada hukuken korunan bir markanın bulunması gerekir.
E) Bu hükme göre, işareti alan adı olarak kullananın buna dayanak olan ve ona öncelik sağlayan üstün bir hakka sahip olmaması gerekir.

Cevap : C) SMK m. 7 III hükmü açısından markanın (işaretin) internette alan adı olarak internette ticari olup olmaması önemsizdir.

Açıklama : Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m. 7/III uyarınca, markanın alan adı olarak kullanımının marka ihlali sayılabilmesi için bu kullanımın “ticari etki yaratacak biçimde” (ticari alanda) yapılması gerekir. Tamamen ticari olmayan, kişisel kullanımlar kural olarak bu hüküm kapsamına girmez.

7. Aşağıdakilerden hangisi alan adlarının korunmasına dair hukuki rejimde dikkate alınan ilkelerdendir?

A) Daha önce tescil edilmiş bir markayla ifade ve faaliyet alanı olarak örtüşen bir ibarenin alan adı olarak tescil edilmesi sürecinde veya daha sonra çıkacak bir hukuki uyuşmazlıkta daha önce tescil edilmiş marka haklarının kural olarak önceliği
B) Yurt dışında alınan alan adlarının önceliği ilkesi
C) Ticari alan adlarının önceliği ilkesi
D) Meslek grupları içinde avukatlara öncelikle alan adı verilmesi ilkesi
E) Kayıt kuruluşu sahiplerinin alan adı almada öncelikli olarak korunmaları

Cevap : A) Daha önce tescil edilmiş bir markayla ifade ve faaliyet alanı olarak örtüşen bir ibarenin alan adı olarak tescil edilmesi sürecinde veya daha sonra çıkacak bir hukuki uyuşmazlıkta daha önce tescil edilmiş marka haklarının kural olarak önceliği

Açıklama : Alan adı uyuşmazlıklarında “ilk gelen alır” kuralı temel olsa da, markanın önceliği ilkesi bu kuralın en önemli istisnalarından biridir. Tescilli bir markanın alan adı olarak kötü niyetli veya haksız kullanımı marka hakkına tecavüz teşkil eder.

8. Aşağıdakilerden hangisi, alan adının tahsisi hakkında yürütülen ve alan adının kime verilmesinin daha doğru olacağı yönündeki tartışmanın maddi temelini oluşturur?

A) Türkiye’de alan adı sisteminin verilmesi merkezi hale getirildiğinde, bu tartışmanın ülkemiz açısından bir anlamı kalmamıştır.
B) IP adreslerinin kimin tarafından verilmesinin daha doğru olacağı sorunu bu tartışmanın temelinde yatmaktadır.
C) Alan adının tekliği ve buna temel olabilecek hukuki pozisyonların ise duruma göre çok sayıda olması ve bunların farklı hukuki temellere dayanabilmesi (marka, isim, eser adı vs.) bu tartışmanın maddi temelini oluşturmaktadır.
D) İlk gelen alır kuralıyla bütün sorunları toptan ve adil bir şekilde çözmek mümkün olduğundan bu yönde bir tartışma gereksizdir.
E) IP adreslerinin akılda tutulması zorluğu bu tartışmanın maddi temelidir.

Cevap : C) Alan adının tekliği ve buna temel olabilecek hukuki pozisyonların ise duruma göre çok sayıda olması ve bunların farklı hukuki temellere dayanabilmesi (marka, isim, eser adı vs.) bu tartışmanın maddi temelini oluşturmaktadır.

Açıklama : Teknik olarak bir alan adı dünyada sadece bir kişiye tahsis edilebilir (teklik). Ancak aynı isme sahip birden fazla marka, şirket veya kişi olabilir (çokluk). Bu “tek” olanın kime “haklı” olarak verileceği tartışması, bilişim hukukunun alan adları konusundaki temelidir.

9. Bilgisayar programlarının patent hukukunda korunması açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Buluş basamağını aşan her bilgisayar programı patent hukukunda ayrıca bir araştırma yapmaya gerek olmadan korunur.
B) Her türlü bilgisayar programı patent hukukunda korunur, çünkü bunlar bilgisayarlarda çalıştıkları için zaten teknik sorunları çözerler.
C) Bilgisayar programının nesne koduyla yazılmış şekli, patent hukukunda korunan kısmı ifade eder, çünkü bilgisayarda çalışabilen kısım tam da budur.
D) Patent hukukunda teknik mahiyette olan (salt bilgisayara ilişkin olmak dışında bir teknik etki yaratmak anlamında) bilgisayar programlarının korunması mümkündür, ancak bunun için bunların patent yeteneği koşullarını da sağlamaları gerekir.
E) Bilgisayar programları patent hukukunda korunmazlar, çünkü bunlar buluş değildirler.

Cevap : D) Patent hukukunda teknik mahiyette olan (salt bilgisayara ilişkin olmak dışında bir teknik etki yaratmak anlamında) bilgisayar programlarının korunması mümkündür, ancak bunun için bunların patent yeteneği koşullarını da sağlamaları gerekir.

Açıklama : Türkiye’de ve Avrupa’da bilgisayar programları “aslen” telif hakları (FSEK) ile korunur. Ancak, bir bilgisayar programı teknik bir sorunu çözüyorsa ve salt yazılımın ötesinde teknik bir etki yaratıyorsa (örneğin bir sanayi makinesini kumanda ediyorsa) patent ile korunması mümkündür.

10. Aşağıdakilerden hangisi eser sahibinin mali veya manevi haklarından değildir?

A) Takip hakkı
B) Umuma arz yetkisi
C) Yayma hakkı
D) Çoğaltma hakkı
E) Umumu yönlendirme hakkı

Cevap : E) Umumu yönlendirme hakkı

Açıklama : Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda eser sahibinin manevi hakları (umuma arz, adın belirtilmesi, eserde değişiklik yapılmasını men etme) ve mali hakları (işleme, çoğaltma, yayma, temsil, iletim, pay ve takip) sayılmıştır. “Umumu yönlendirme” adında bir hak bulunmamaktadır.

11. Aşağıdakilerden hangisi Türk hukukunda geçerli olan sistem itibariyle belgeli alan adı örneğidir?

A) .org.tr
B) .biz.tr
C) .net.tr
D) .com.tr
E) av.tr

Cevap : E) av.tr

Açıklama : Türkiye’de “.com.tr”, “.net.tr” gibi uzantılar artık belgesiz (“ilk gelen alır”) esasına göre verilirken, “av.tr” (avukatlar), “pol.tr” (polis), “gov.tr” (kamu) gibi uzantılar halen faaliyet alanını kanıtlayan resmi belgelerle tahsis edilmektedir.

12. Aşağıdakilerden hangisi bir ürünün Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku anlamında eser sayılması için gerekli koşullardan biridir?

A) Eserin yaratıcısının hususiyetini taşıması zorunluluğu
B) Eserin dijital olması zorunluluğu
C) Eserin multimedya eseri olması zorunluluğu
D) Eserin cismaniyet (maddi varlık) kazanması zorunluluğu
E) Eserin yeni olması zorunluluğu

Cevap : A) Eserin yaratıcısının hususiyetini taşıması zorunluluğu

Açıklama : FSEK uyarınca bir fikri ürünün “eser” sayılabilmesi için; kanunda sayılan bir gruba girmesi (ilim-edebiyat, musiki vb.) ve sahibinin hususiyetini (orijinalliğini, imzasını) taşıması temel şarttır.

13. 5651 Sayılı Kanunda (kısaca İnternet Kanununda) yer alan, “İnternet ortamı üzerinden kullanıcılara sunulan her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan gerçek veya tüzel kişi” şeklindeki cümle şağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

A) Sosyal medya platformunu
B) Erişim sağlayıcıyı
C) Aracı hizmet sağlayıcıyı
D) İçerik sağlayıcıyı
E) Yer sağlayıcıyı

Cevap : D) İçerik sağlayıcıyı

Açıklama : Kanun metninde geçen bu tanım doğrudan “İçerik Sağlayıcı”ya aittir. İçerik sağlayıcı, internette yayınlanan verinin asıl kaynağıdır ve kendi oluşturduğu içerikten sorumludur.

14. İnternetteki temel süjeler ve/veya bunların sorumluluğu açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) İçerik sağlayıcının sorumluluğu itibariyle, kendi içeriği ile başkasına ait içeriğe verdiği bağlantı arasında kanunda ayrım yapılmış ve bunlar farklı kurallara bağlanmıştır.
B) Sosyal medyada kendi resimlerini yayınlayan kişi, sadece kendi resimlerini yayınladığı için içerik sağlayıcı sayılmaz, ancak başkasının fotoğraflarını da yayınlasaydı hukuki durum farklı olurdu.
C) Arama motorları sadece başkasına ait içeriklere ulaşmaya imkan sağladıklarından erişim sağlayıcı sayılırlar.
D) Hukukumuzda yer sağlayıcılar dar anlaşılmakta olup, yer sağlayıcı sadece başkasının içeriğine depolama alanı sunan gerçek kişileri ifade eden bir kavramdır.
E) İnternete erişmemize imkan sağlayan kişiler de (örneğin TTNet, Superonline) içerik sağlayıcı sayılırlar, çünkü nihayetinde ilgili içeriklere erişmemize imkan sağlarlar.

Cevap : A) İçerik sağlayıcının sorumluluğu itibariyle, kendi içeriği ile başkasına ait içeriğe verdiği bağlantı arasında kanunda ayrım yapılmış ve bunlar farklı kurallara bağlanmıştır.

Açıklama : 5651 sayılı Kanun’a göre içerik sağlayıcı, bağlantı verdiği (link) içeriğin kendisine ait olduğunu veya kullanıcıyı o içeriğe yönlendirmeyi amaçladığını açıkça belirtmedikçe, bağlantı verdiği içerikten sorumlu değildir.

15. Aşağıdakilerden hangisi fikri mülkiyet hukukunda geçerli ilkelerden biridir?

A) Sadece ticari değeri olan fikri ürünler fikri mülkiyet hukukunda korunur
B) Güncel gelişmeler ışığında fikri mülkiyet hukuku sadece dijital ürünlere eser koruması sağlar
C) Fikri mülkiyet hukuku sadece cisimleşmiş fikri ürünleri korur
D) Fikri mülkiyet hukuku koruması sadece ulusal ürünler için geçerlidir ve bu yüzden yabancı hak sahipleri hukukumuzda korunmazlar
E) Bir ürünün fikri mülkiyet hukukunun farklı alanlarında aynı anda korunması mümkündür

Cevap : E) Bir ürünün fikri mülkiyet hukukunun farklı alanlarında aynı anda korunması mümkündür.

Açıklama : Buna “kümülatif koruma ilkesi” denir. Örneğin, bir bilgisayar programı hem FSEK kapsamında telif hakkı ile hem de (şartları varsa) patent hukuku veya haksız rekabet hükümleriyle aynı anda korunabilir.

16. Bilgisayar programlarında eser sahipliği açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Birden fazla programcı bir programı birlikte yazmış iseler bunlar birlikte eser sahibi sayılırlar.
B) Bir kişi birden fazla kişiyi bir araya getirerek bunların iştirak halinde programı yazmalarını sağlar ise bu şekilde meydana getirilen eser ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa, program üzerindeki hakları bunları bir araya getiren kişi tarafından kullanılır.
C) Bir programcı bir programı tek başına yazarsa eser sahibi odur.
D) Bir bilgisayar programcısının sekreteri de program üzerinde birlikte eser sahibi olarak hak sahibi olur, çünkü sekreter sekreterlik görevi yaparak programcıya yardım etmiştir.
E) Bir işverenin yanında programcı olarak çalışan kişi işi itibariyle bir program yazarsa işveren kanun gereği hakları kullanma yetkisine sahip olur.

Cevap : D) Bir bilgisayar programcısının sekreteri de program üzerinde birlikte eser sahibi olarak hak sahibi olur, çünkü sekreter sekreterlik görevi yaparak programcıya yardım etmiştir.

Açıklama : Eser sahipliği için eserin oluşumuna “fikri bir katkı” sunulması gerekir. Sekreterlik, lojistik veya finansal destek gibi teknik/idari yardımlar kişiyi eserin “sahibi” yapmaz; sadece yaratıcı katkı sunanlar eser sahibi olabilir.

17. Normlar hiyerarşisinin anlamı aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?

A) Bununla Devletteki en yetkili kişinin en üstün kuralları koyacağı ve bütün kurum, kuruluş ve kişilerin bu kurallara her halükarda uyması gerektiği ifade edilir.
B) Bu ilke bir hukuk sistemindeki hukuk kurallarının birbiriyle olan ilişkisine dair temel bir ilkedir ve sırasıyla Anayasa’nın en üst hukuk kaynağı olduğunu, bunun altındaki diğer kuralların (hukuk sistemimiz açısından usulüne uygun şekilde kabul ediliş uluslararası anlaşmalar, kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri vs.) sırasıyla piramidin üstünden aşağıya doğru konumlandığı bir yapıyı ifade eder.
C) Normlar hiyerarşisi adından da anlaşıldığı üzere genel kanunların özel kanunların üstünde olduğunu ifade eden bir temel ilkedir.
D) Normlar hiyerarşisi, idarenin temel hak ve özgürlükleri sınırlayan kararlarının kanuni bir temeli olması gerektiğini, aksi halde idarenin kararlarının geçersizliğini ifade eder.
E) Bu ilke gerçekte kuvvetler ayrılığı ilkesinin bir diğer ifadesidir ve norm koyucu kuvvetin diğer kuvvetlerin üstünde olduğunu ifade eder.

Cevap : B) Bu ilke bir hukuk sistemindeki hukuk kurallarının birbiriyle olan ilişkisine dair temel bir ilkedir ve sırasıyla Anayasa’nın en üst hukuk kaynağı olduğunu, bunun altındaki diğer kuralların (hukuk sistemimiz açısından usulüne uygun şekilde kabul ediliş uluslararası anlaşmalar, kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri vs.) sırasıyla piramidin üstünden aşağıya doğru konumlandığı bir yapıyı ifade eder.

Açıklama : Normlar hiyerarşisi, hukuk kurallarının alt-üst ilişkisini belirler. Alttaki kural (yönetmelik gibi), üstteki kurala (kanun ve anayasa gibi) aykırı olamaz; bu durum hukuk devletinin ve hukuki güvenliğin temelidir.

18. Bilgisayar programlarının FSEK kapsamında korunması itibariyle yayma hakkı açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Bir bilgisayar programının yapay zeka tarafından çoğaltılması yayma hakkı kapsamına giren bir fiildir.
B) Bir bilgisayara yüklü şekilde satın alınmış bir programın daha sonra bilgisayarla birlikte bir başkasına devredilmesinde kural olarak yayma hakkı açısından bir sorun bulunmaz, çünkü yayma hakkı tükenmiştir.
C) Yayma hakkı ister dijital olsun isterse olmasın bütün bilgisayar programları için geçerli bir hak değildir, çünkü çoğaltma hakkıyla bu konudaki sorunlar zaten çözülmektedir.
D) Yayma hakkı, sadece dijital ürünler için geçerli olduğundan, bilgisayar programları açısından sadece bunlar internet üzerinden yayılır iseler bir önem taşır.
E) Bir bilgisayar programının dijital kopyasının yayılması yayma hakkıyla değil, çoğaltma hakkıyla alakalı bir konudur.

Cevap : B) Bir bilgisayara yüklü şekilde satın alınmış bir programın daha sonra bilgisayarla birlikte bir başkasına devredilmesinde kural olarak yayma hakkı açısından bir sorun bulunmaz, çünkü yayma hakkı tükenmiştir.

Açıklama : Hakların tükenmesi ilkesine göre; bir eserin orijinali veya çoğaltılmış nüshaları hak sahibi tarafından satış yoluyla piyasaya sürüldükten sonra, bu nüshaların yeniden satılması veya devredilmesi eser sahibinin yayma hakkını ihlal etmez.

19. Aşağıdakilerden hangisi Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında doğrudan korunan konulardan değildir?

A) Geleneksel ürün adları
B) Telif hakları
C) Coğrafi işaretler
D) Buluşlar
E) Faydalı modeller

Cevap : B) Telif hakları

Açıklama : Marka, patent (buluş), tasarım, faydalı model ve coğrafi işaretler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile korunurken; telif hakları (eserler) 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) ile korunur.

20. Aşağıdakilerden hangisi bir bilgisayar programının FSEK kapsamında korunan unsurlarından değildir?

A) Nesne kodu
B) Hazırlık tasarımı
C) Kaynak kodu
D) Programın temelinde yatan ilkeler
E) Programın akış planı (akış diyagramı)

Cevap : D) Programın temelinde yatan ilkeler

Açıklama : Telif hakkı “ifadeyi” korur, “fikri” korumaz. Bir bilgisayar programının kaynak kodu ve hazırlık tasarımları ifade edildikleri için korunur; ancak programın temelinde yatan fikirler ve matematiksel ilkeler serbesttir, telif hakkı ile korunamaz.