Grafik Tasarım-1 2024-2025 Bütünleme Soruları

Giriş

Grafik tasarım sadece estetik bir üretim değil, stratejik bir problem çözme sürecidir. Bu derste; proje süreçlerinden tasarım odaklı düşünmeye, simetri türlerinden akademik raporlama kurallarına kadar geniş bir yelpazeyi ele alıyoruz.

Proje ve Tasarım Süreci

• En Zorlu Aşama: Bir projede en çok vakit alan ve zorlanılan kısım genellikle “Konuyu belirleme” aşamasıdır.
• Müşteri Beklentisi: Profesyonel bir ilişkide müşteri, tasarımcıdan “itaat” değil, uzmanlık ve çözüm bekler.
• AIGA Tanımı: Grafik tasarım; fikirleri ve deneyimleri görsel ve metinsel içerikle planlama ve projelendirme sanatıdır.
• Uygulama: Araştırmanın olmazsa olmazıdır ve raporun en özgün (yazara ait) bölümüdür.

Tasarım Odaklı Düşünme (Design Thinking)

• Fikir Üretme (Ideate): Kısıtlama olmadan çok sayıda fikir üretmek için Beyin Fırtınası yöntemi kullanılır.
• Problem Odaklılık: Sürecin en başında, tasarımın çözeceği asıl sorunları teşhis etmek (“Sorunların belirlenmesi”) kritiktir.
• Tim Brown Modeli: İlham al, Fikir üret ve Uygula döngüsünden oluşur.
• İnovasyon: İlişkisiz parçaları bir araya getirmek tasarımın özgün ve yenilikçi yönünü besler.

Araştırma ve Raporlama Yöntemleri

• Giriş Bölümü: Araştırma konusunun net sunulduğu ve problemin tanıtıldığı bölümdür.
• Odak Grup: 6-10 kişilik bir grubun bir moderatör eşliğinde belirli bir konuyu tartıştığı nitel araştırma yöntemidir.
• Saha Araştırması: Bir toplumun inançlarını veya anlık durumunu anlamak için yapılır.
• Ölçme Araçları: Kaliteli bir ölçme aracı için en temel iki kriter Geçerlilik ve Güvenirliliktir. Geleneksel yöntem ise “Çoktan Seçmeli Testler”dir.
• Başlık Düzeni: “Alt başlıklar” rapor hiyerarşisinde birinci derece başlık (Ana Bölüm) olarak kabul edilmez.

Tasarım İlkeleri ve Kavramlar

• Çekicilik: Tasarımda çekiciliği yöneten iki temel unsur Orantı ve Kompozisyondur.
• Simetri Türleri:
  • Öteleme Simetrisi: Bir formun belirli aralıklarla tekrarlanmasıdır (Örn: Petek, satranç tahtası).
• Gelişim Faktörleri: İletişim mecralarının artması ve teknoloji tasarım alanını büyütürken, sadece “geleneksel yöntemlerle üretim” büyümeyi sınırlayan bir faktördür.

1. Projeyi belirlemede en çok problem yaşanılan zorluk aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sonuçlandırma
B) Tasarım ilkelerini bilememe
C) Konuyu belirleme
D) Sunum yapma
E) Teknik belirleme

Cevap : C) Konuyu belirleme

Açıklama : Tasarım ve araştırma süreçlerinde, projenin sınırlarını çizmek ve odaklanılacak ana izleği (konuyu) seçmek, genellikle sürecin en zorlu ve en çok vakit alan başlangıç aşamasıdır.

2. Aşağıdakilerden hangisi grafik tasarım müşterilerinin genel olarak grafik tasarımcılardan bekledikleri bir özellik değildir?

A) Kendilerine itaat edilmesini beklerler.
B) Hızı iş üretilmesini beklerler.
C) Verilen iş ile ilgili araştırma yapılmasını ve bilgi toplanmasını beklerler.
D) Tasarımcıdan fiyatı düşük iş yapmasını beklerler.
E) Her ne olursa olsun, çok başarılı bir tasarım beklerler.

Cevap : A) Kendilerine itaat edilmesini beklerler.

Açıklama : Profesyonel bir müşteri-tasarımcı ilişkisinde müşteri, tasarımcının uzmanlığına ve yönlendirmesine ihtiyaç duyar. Tasarımcıdan beklenen “itaat” değil, sorun çözen yaratıcı bir rehberlik ve profesyonelliktir.

3. Proje Rapor metni oluşturulurken aşağıdakilerden hangisi dikkate alınmamalıdır?

A) Üniversitenin proje raporu yazım kuralları
B) Türk Dil Kurumu
C) Kaynakçada yer alan bilgilerin doğruluğu
D) Resmi bir dil kullanımı
E) Kullanılan kaynakça sayısı

Cevap : E) Kullanılan kaynakça sayısı

Açıklama : Akademik bir raporun kalitesi, kullanılan kaynakların sayısından ziyade; bu kaynakların niteliği, güncelliği, raporun kurallara uygunluğu (TDK, yazım kuralları) ve bilginin doğruluğu ile ölçülür.

4. Aşağıdakilerden hangisi Amerikan Grafik Sanatlar Enstitüsü’ne (AIGA) göre grafik tasarımın tanımıdır?

A) İnsanın duygu ve düşüncelerini yazılı ve sözlü olarak yansıtan iletişim sanatıdır.
B) Sadece kültürel iletişim gereksinimini karşılayan bir sanat dalıdır.
C) Sadece plastik unsurları barındıran eserlerdir.
D) Fikirleri ve deneyimleri görsel ve metinsel içerikle planlama ve projelendirme sanatı ve uygulamasıdır.
E) Sadece estetik bir iletişim aracıdır.

Cevap : D) Fikirleri ve deneyimleri görsel ve metinsel içerikle planlama ve projelendirme sanatı ve uygulamasıdır.

Açıklama : AIGA (American Institute of Graphic Arts), tasarımı sadece estetik bir olgu olarak değil, görsel ve metinsel içeriğin stratejik bir planlama ve projelendirme süreci olarak tanımlar.

5. Çalışmanın tanıtımının yapıldığı bölümdür.
• Araştırma konusu net bir biçimde sunulur.
• Araştırmada ele alınan sorun hakkında bilgi verir.
Yukarıda yer alan bilgiler proje raporu içerik kısmında yer alan hangi başlık içerisinde bulunur?

A) İçindekiler
B) Kaynaklar
C) Yöntem
D) Giriş
E) Özet

Cevap : D) Giriş

Açıklama : Bir raporun “Giriş” bölümü, okuyucuya konunun ne olduğunu, hangi problemin ele alındığını ve araştırmanın kapsamını sunan temel tanıtım alanıdır.

6. Aşağıdakilerden hangisi bir rapor yazarken yazarın en çok özgün olduğu ve kendisinin oluşturduğu boyuttur?

A) Gövde-Kavramsal çerçeve
B) Yöntem
C) Uygulama
D) Bulgular
E) Kaynakça

Cevap : C) Uygulama

Açıklama : Kavramsal çerçeve ve yöntem genellikle mevcut literatüre dayanırken, “Uygulama” bölümü yazarın bizzat kendi tasarımını veya çözümünü ortaya koyduğu, en yüksek düzeyde özgünlük içeren bölümdür.

7. Tasarım odaklı düşünme sürecinin fikir üretme aşamasında aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılabilir?

A) Kullanıcı geri bildirimi
B) Beyin fırtınası
C) Prototip oluşturma
D) Teknik ve araçların seçimi
E) Empati

Cevap : B) Beyin fırtınası

Açıklama : Tasarım odaklı düşünme (Design Thinking) sürecinin “Ideate” (Fikir Üretme) aşamasında, kısıtlama olmaksızın çok sayıda fikir üretmek için en sık başvurulan yöntem beyin fırtınasıdır.

8. Aşağıdakilerden hangisi grafik tasarım alanının genişlemesini ve büyümesini sağlayan unsurlardan biri değildir?

A) Tasarım algı ve yaklaşımlarının zenginleşmesi
B) Tasarımların geleneksel yönemlerle yapılması
C) İletişim mecralarının artması
D) Her alanda (ticaret, eğitim, reklam vb.) rekabet ortamının hızlanması
E) Teknolojinin hızla gelişmesi ve getirdiği yeni imkanlar

Cevap : B) Tasarımların geleneksel yönemlerle yapılması

Açıklama : Tasarım alanının hızla büyümesi teknolojinin gelişimi, yeni mecralar (dijitalleşme) ve artan rekabetle ilgilidir. Geleneksel yöntemlerin tek başına devam etmesi bu büyümeyi tetikleyen değil, aksine mevcut durumu koruyan bir yaklaşımdır.

9. Tasarımda çekiciliği yöneten iki önemli unsur aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?

A) Tipografi ve Kompozisyon
B) Kompozisyon ve Renk
C) Orantı ve Kompozisyon
D) Orantı ve Tipografi
E) Oranti ve Renk

Cevap : C) Orantı ve Kompozisyon

Açıklama :

10. Aşağıdakilerden hangisi “odak grup araştırma” yöntemi özelliklerinden biridir?

A) Öngörülemeyen gözlem yapılır.
B) Neden-sonuç ilişkisi önemlidir.
C) Uzun süren bir süreçtir.
D) Herhangi bir kişi tarafından yönetilir.
E) Denekler (tipik olarak 6 ila 10 kişi) bir yerde ve bir fenomeni tartışır.

Cevap : E) Denekler (tipik olarak 6 ila 10 kişi) bir yerde ve bir fenomeni tartışır.

Açıklama : Odak grup (Focus Group) araştırmaları, belirli bir örneklem grubunun bir moderatör eşliğinde belirli bir konu veya ürün üzerine fikirlerini tartışması esasına dayalı nitel bir yöntemdir.

11. Aşağıdakilerden hangisi birinci derece başlıklar içerisinde yer almaz?

A) Alt başlıklar
B) Bulgular
C) Malzeme ve yöntem
D) Sonuç ve tartışma
E) Ekler

Cevap : A) Alt başlıklar

Açıklama : Akademik bir rapor düzeninde Bulgular, Yöntem ve Sonuç gibi ana bölümler birinci derece başlık iken, bu bölümlerin içindeki detaylı kısımlar (2.1, 2.1.1 gibi) alt başlık olarak kabul edilir.

12. …. bir uygulamayı, inançları, gelenekleri, değerleri veya durumların anlık görüntülerini anlamak amacıyla gerçekleştirilir. Bu yöntemde bir birey üzerinde odaklanılabileceği gibi bir toplum üzerinde de durulabilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Saha araştırması
B) Deneysel desen
C) Vaka araştırması
D) Eylem araştırması
E) Odak gurup araştırması

Cevap : A) Saha araştırması

Açıklama :

13. Aşağıdakilerden hangisi yaygın olarak kullanılan geleneksel ölçme değerlendirme yöntemlerindendir?

A) Görsel testler
B) Kişiye özel testler
C) Zeka testleri
D) Performans testleri
E) Çoktan seçmeli testler

Cevap : E) Çoktan seçmeli testler

Açıklama : Eğitim sisteminde en yaygın ve geleneksel ölçme yöntemi, objektif puanlama yapmaya olanak sağlayan çoktan seçmeli (test) sınavlarıdır.

14. Problem odaklı düşünme biçimleri, grafik tasarım sürecinde hangi aşamada kullanılır?

A) Final ürünün oluşturulması
B) Test etme
C) Sorunların belirlenmesi
D) Prototip oluşturma
E) Konsept geliştirme

Cevap : C) Sorunların belirlenmesi

Açıklama : Problem odaklı düşünme, tasarımın “neden” yapıldığını anlamak için kullanılır. Bu yüzden sürecin en başında, tasarımın çözeceği asıl sorunların teşhis edildiği aşamada kritik rol oynar.

15. Aşağıdaki simetri türlerinden hangisi “görsel ögeler kendilerini bir uzayda birden çok kez tekrarladığında ortaya çıkar” açıklamasına karşılık gelen ve petek ile satranç tahtaları örnek verilebilen simetri türüdür?

A) Yansıma simetri (bilateral)
B) Öteleme simetri
C) Asimetri
D) Dönel simetri
E) Radyal simetri

Cevap : B) Öteleme simetri

Açıklama : Öteleme simetrisi, bir formun belirli bir doğrultuda ve aralıkta kaydırılarak tekrar edilmesiyle oluşur; bu durum petek yapısı veya satranç tahtası gibi sonsuz döngülü desenlerde net görülür.

16. Aşağıdakilerden hangisi bir grafik tasarım konusunun araştırılması ve sonuçlandırılmasında araştırmanın olmazsa olmaz boyutlarından biridir?

A) Kompozisyon
B) Biçim
C) Çeşitlilik
D) Uygulama
E) Doku

Cevap : D) Uygulama

Açıklama : Grafik tasarım bir “problem çözme” eylemi olduğu için, yapılan araştırmanın bir sonuca (ürüne/tasarıma) dönüşmesi, yani uygulama aşaması araştırmanın nihai ve zorunlu aşamasıdır.

17. Aşağıdakilerden hangisi ölçme araçlarını geliştirirken dikkat edilmesi gereken hususlardandır?

A) Tasarım Uygulama
B) Ölçme
C) PlanProje
D) Geçerlilik – Güvenirlilik
E) Teknik-Veriler

Cevap : D) Geçerlilik – Güvenirlilik

Açıklama : Bilimsel bir ölçme aracının ne kadar doğru ölçüm yaptığı (geçerlilik) ve sonuçların ne kadar kararlı olduğu (güvenirlilik), o aracın kalitesini belirleyen en temel iki kavramdır.

18. Aşağıdakilerden hangisi Tim Brown tarafından oluşturulan tasarım odakı düşünme döngüsü içerisinde yer almaktadır?

A) Çıktı al
B) Empati kur
C) Taklit et
D) Problemi çöz
E) Uygula

Cevap : E) Uygula

Açıklama : Tim Brown’nun tasarım odaklı düşünme döngüsünü:
Tasarım odaklı düşünme var olan bir problemi çözme aşamasında yaratıcı çözümler sunmak için İlham al, uygula ve fikir üret başlıklarıyla sorunun tüm yönleriyle ele alınmasını sağlayan bir yöntemdir.

19. “İlk bakışta birbiri ile ilişkili durmayan parçaları bir araya getirerek, tasarımı sıkıcılıktan ve tekrardan korur.”
Yukarıdaki ifade tasarımın hangi yönünü beslemektedir?

A) Özgün ve yenilikçi yönünü
B) Değişimci yönünü
C) Taklit yönünü
D) Teknik yönünü
E) Geleneksel yönünü

Cevap : A) Özgün ve yenilikçi yönünü

Açıklama : Alışılagelmişin dışında bağlar kurmak ve zıtlıkları bir araya getirmek, tasarımın kopyadan uzaklaşmasını ve “yeni” (özgün) bir ifade kazanmasını sağlar.

20. Grafik tasarımda problem odaklı düşünme, hangi tür problemlere çözüm bulmayı hedefler?

A) Teknik problemler
B) Tasarım problemleri
C) Estetik problemler
D) İletişim ve kullanıcı problemleri
E) Finansal problemler

Cevap : B) Tasarım problemleri

Açıklama :