Sporda Yönetim ve Organizasyon 2023-2024 Final Soruları

Giriş

Sporda yönetim ve organizasyon, işletme stratejileri, kalite yönetimi ve spor teknolojilerinin entegrasyonunu kapsar. Bu ders kapsamında; kıyaslama (benchmarking), dış kaynak kullanımı, inovasyon ve olimpiyatlar gibi güncel konular ele alınmaktadır.

Stratejik Yönetim Araçları

• Kıyaslama (Benchmarking): En iyi uygulamaları inceleyerek işletmeye uyarlama sürecidir.
• PEST Analizi: Politik, Ekonomik, Sosyal ve Teknolojik faktörleri kapsayan dış çevre analizidir.
• Temel Yetenek: Rakipler tarafından taklit edilemeyen, işletmeyi benzersiz kılan bilgi ve beceridir.
• Küçülme (Downsizing): Verimliliği artırmak için bilinçli olarak personel ve süreçlerin azaltılmasıdır.
• Dış Kaynak Kullanımı: Riski paylaşmak (araç kiralama gibi) avantaj sağlarken, aşırı bağımlılık esnekliğin kaybedilmesine neden olabilir.

Kalite ve İnovasyon

• Toplam Kalite Yönetimi (TKY): Temel hedef, %100 müşteri memnuniyetidir.
• Değişim Mühendisliği: Bu kavramla ilgili ilk makaleyi Michael Hammer yazmıştır.
• İnovasyon: Bilim ve teknoloji politikalarında yenilikçi süreçlerin sistematik yönetimidir.
• Tarihsel Bağlam: “Kısasa kısas” ilkesi Hammurabi Kanunları’nda geçer. Endüstri Devrimi’ni Buhar Makinesi başlatmış, el işi üretimi sonlandırmıştır.

Spor Teknolojileri ve Organizasyonlar

• Hareket Analizi: Sporcunun biyomekaniğini inceleyen teknolojidir.
• Soğuk Oda (Kriyoterapi): Sporcuların toparlanma süresini kısaltan yöntemdir.
• Olimpiyatlar: 2020 Oyunları pandemi nedeniyle ertelenerek Tokyo’da yapılmıştır. Paralimpik oyunlar engelli sporcular içindir. Amerikan Futbolu olimpik bir branş değildir.

Organizasyonel Yapı ve Etütler

• Kademe Azaltma: Yönetici ile çalışan arasındaki mesafeyi kısaltma işlemidir.
• Fizibilite Etütleri: Ekonomik, Teknik, Finansal (Gelir-gider, yatırım) ve Hukuki etütleri kapsar; “Sosyal Destek Etüdü” ana başlık değildir.

1. Dünyadaki en iyi kuruluşların uygulamalarını karşılaştırarak, bu uygulamaların kilit özelliklerini işletmeye uyarlama, örgütsel öğrenmeyi hızlandırarak sürekli iyileştirme, en iyi olarak tanımlanan örgütlerin süreçleri ile karşılaştırma yaparak işletmenin atılımlarını belirleme ve işletmenin başka örgütlerden öğrenmesine yardımcı olma işlemine ne ad verilir?

A) Temel yetenek
B) Kıyaslama
C) Değişim mühendisliği
D) Dış kaynaklardan yararlanma
E) İşletme

Cevap : B) Kıyaslama

Açıklama : Kıyaslama (Benchmarking), bir işletmenin performansını artırmak için dünyadaki en iyi uygulamaları incelemesi, kendi süreçleriyle karşılaştırması ve bu başarılı yöntemleri kendi bünyesine uyarlaması sürecidir.

2. Sporcular tarafından kullanılan, vücudun kendisini yenileme süresini kısalttığı ve küçük yaralanmaları hızlıca iyileştirdiği için kullanılan yönteme ne ad verilir?

A) Buz Tedavisi
B) Baskı
C) Soğuk Oda
D) İlk Yardım
E) Masaj

Cevap : C) Soğuk Oda

Açıklama : Soğuk oda (kriyoterapi) uygulamaları, sporcuların yoğun antrenman sonrası toparlanma (recovery) sürelerini kısaltmak, ödemi azaltmak ve kas hasarlarını daha hızlı onarmak amacıyla kullanılan modern bir yöntemdir.

3. Stratejik yönetim süreci için yapılan dış çevre analizinde makro düzeydeki çevresel faktörlerin analizine ne ad verilir?

A) TESP
B) SWOT
C) Ar-Ge
D) PETS
E) PEST

Cevap : E) PEST

Açıklama : PEST analizi; Politik, Ekonomik, Sosyal ve Teknolojik faktörleri kapsayan, işletmenin faaliyet gösterdiği makro çevreyi değerlendirmek için kullanılan stratejik bir araçtır.

4. Paralimpik sporcuların tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şampiyon sporcular
B) Emekli sporcular
C) Rekortmen sporcular
D) Engelli sporcular
E) Başarılı sporcular

Cevap : D) Engelli sporcular

Açıklama : Paralimpik Oyunlar, çeşitli engelli gruplarından sporcuların katıldığı, Olimpiyat Oyunları’na paralel olarak düzenlenen uluslararası çok sporlu etkinliktir.

5. Yatırım tutarı, gelir gider tahmini vb. kaynaklar hangi etüt içinde yer almaktadır?

A) Ekonomik
B) Yönetim
C) Teknik
D) Finansal
E) Hukuk

Cevap : D) Finansal

Açıklama : Bir projenin maliyetleri, beklenen gelirleri, nakit akışları ve karlılık oranları gibi parasal verilerin incelendiği aşama finansal etüt olarak adlandırılır.

6. Aşağıdakilerden hangisi toplam kalite yönetimi süreçlerinde müşteri memnuniyet yüzdesini göstermektedir?

A) 85
B) 100
C) 90
D) 70
E) 80

Cevap : B) 100

Açıklama : Toplam Kalite Yönetimi (TKY) anlayışında temel hedef, “sıfır hata” ve müşterinin beklentilerini tam olarak karşılayan yüzde 100 müşteri memnuniyetidir.

7. İşletmede en altta çalışan işçiler ve operatörler ile yöneticiler arasındaki mesafeyi kısaltma işlemine ne ad verilir?

A) Kademe azaltma
B) Küçülme
C) Kıyaslama
D) İşten çıkarma
E) Yapılandırma

Cevap : A) Kademe azaltma

Açıklama : Kademe azaltma (Delayering), organizasyon yapısındaki hiyerarşik basamakların azaltılarak iletişimin hızlandırılması ve yönetici ile çalışan arasındaki mesafenin daraltılmasıdır.

8. “Eğer bir adam ev yaparsa ve bu ev çökerse ve ölen olursa evi yapan da öldürülmelidir.” sözü nerede geçmektedir?

A) Medeni Kanunu’nda
B) İsviçre Kanunu’nda
C) Anayasa’da
D) Babil Kanunu’nda
E) Hammurabi Kanunu’nda

Cevap : E) Hammurabi Kanunu’nda

Açıklama : Bu ifade, tarihteki en eski ve sert kanunlardan biri olan, “kısasa kısas” ilkesine dayanan Hammurabi Kanunları’nda yer almaktadır.

9. Aşağıdakilerden hangisi Endüstri Devrimi’nin sonuçlarından değildir?

A) Kitle Üretimi
B) El İşi Üretim
C) Fabrika Düzeni
D) Sendika
E) Göç

Cevap : B) El İşi Üretim

Açıklama : Endüstri Devrimi ile birlikte el işi üretimin yerini makineler ve kitle üretimi almıştır. Bu nedenle el işi üretim devrimin bir sonucu değil, devrim öncesi dönemin özelliğidir.

10. Uzun süreli anlaşmaların sonucunda hizmet sağlayıcı işletmeye aşırı derecede bağlanma hangi duruma neden olmaktadır?

A) Esnekliğin kaybedilmesine
B) Ekonomik kayba
C) Müşteri memnuniyetine
D) Sıfır hataya
E) Düşük maliyete

Cevap : A) Esnekliğin kaybedilmesine

Açıklama : Bir işletmenin dış kaynak hizmeti aldığı firmaya aşırı bağımlı hale gelmesi, pazar değişikliklerine veya yeni ihtiyaçlara karşı kendi başına karar alabilme ve değişim yapabilme yeteneğini (esnekliğini) sınırlar.

11. İşletme yönetiminin bilinçli olarak aldığı kararlar ve uyguladığı stratejiler ile personel sayısını, maliyetleri, iş ve süreçleri azaltmasına ne ad verilir?

A) Kalite
B) Ar-Ge
C) Küçülme
D) Yönetim
E) Kıyaslama

Cevap : C) Küçülme

Açıklama : Küçülme (Downsizing), işletmenin verimliliğini ve rekabet gücünü artırmak amacıyla çalışan sayısının, iş birimlerinin veya hiyerarşik kademelerin bilinçli olarak azaltılmasıdır.

12. Bir işletmenin kullandığı araçları kiralaması hangi dış kaynaklardan yararlanma nedeni içinde yer alır?

A) Kaynak dağıtımı
B) Toplam kalite yönetimi
C) Süreklilik
D) Gelişimin durması
E) Riski paylaşma

Cevap : E) Riski paylaşma

Açıklama : Araç kiralama (leasing) gibi yöntemler, işletmenin büyük sermaye yatırımları yapması yerine maliyeti zamana yaymasını ve mülkiyetle ilgili riskleri (değer kaybı, bakım vb.) kiralama şirketine devrederek riski paylaşmasını sağlar.

13. Yenilik faaliyetleri, yenilikçi kurum gibi temel yenilik kavramlarını sistematik bir biçimde tanımlayan, bu konularda ortak bir dil ve kavram birliği sağlayarak bütüncül bir bilim ve teknoloji politikası yürütülebilmesine ne ad verilir?

A) İnovasyon
B) Ar-Ge
C) Yönetim
D) Kıyaslama
E) Kalite

Cevap : A) İnovasyon

Açıklama : İnovasyon (Yenilik), yeni veya önemli ölçüde değiştirilmiş ürün, hizmet veya süreçlerin uygulanmasıdır. Bilim ve teknoloji politikalarında bu kavramların sistematik yönetimi inovasyon stratejileriyle gerçekleştirilir.

14. Aşağıdakilerden hangisi değişim mühendisliği konusunda ilk makaleyi yazmıştır?

A) Hammer
B) Kaizen
C) Taylor
D) Deming
E) Ford

Cevap : A) Hammer

Açıklama : Değişim Mühendisliği (Reengineering) kavramı, Michael Hammer’ın 1990 yılında yayınladığı “Reengineering Work: Don’t Automate, Obliterate” başlıklı makalesi ile yönetim literatürüne girmiştir.

15. Aşağıdakilerden hangisi olimpik bir spor branşı değildir?

A) Karate
B) Tenis
C) Amerikan Futbolu
D) Futbol
E) Kaykay

Cevap : C) Amerikan Futbolu

Açıklama : Amerikan Futbolu, popüler bir spor olmasına rağmen günümüz Olimpiyat Oyunları programında resmi bir yarışma branşı olarak yer almamaktadır.

16. Aşağıdakilerden hangisi fizibilite çalışmaları içinde yer almaz?

A) Hukuki etüt
B) Ekonomik etüt
C) Teknik etüt
D) Finansal etüt
E) Sosyal destek etüdü

Cevap : E) Sosyal destek etüdü

Açıklama : Klasik fizibilite (yapılabilirlik) raporları ekonomik, teknik, finansal, hukuki ve organizasyonel etütlerden oluşur; sosyal destek bu teknik sürecin ana etüt başlıklarından biri değildir.

17. Bir işletmeyi başka işletmelerden ayıran, işletmenin vizyonunu gerçekleştirmesinde temel rol oynayan, rakipler tarafından kolayca taklit edilemeyen bilgi ve beceriye ne ad verilir?

A) Dış kaynaklar
B) Kalite
C) Temel yetenek
D) Planlama
E) Kıyaslama

Cevap : C) Temel yetenek

Açıklama : Temel yetenek (Core competence), bir işletmeyi rakiplerine göre üstün kılan, taklit edilmesi zor ve müşteriye değer katan en temel uzmanlık ve beceri alanıdır.

18. Pandemi nedeni ile ertelenen 2020 Olimpiyat Oyunları hangi şehirde düzenlenecekti?

A) Paris
B) Tokyo
C) İstanbul
D) Madrid
E) Boston

Cevap : B) Tokyo

Açıklama : 2020 Yaz Olimpiyatları Japonya’nın başkenti Tokyo’da düzenlenecekti; ancak COVID-19 pandemisi nedeniyle bir yıl ertelenerek 2021 yılında gerçekleştirilmiştir.

19. Bir sporcunun hareket halindeyken vücut pozisyonunu yakalayabilen ekipmanlarla (modern film yapımında kullanılan hareket yakalama teknolojisine benzer şekilde) biyomekanik araştırmalar yapılmasına ne ad verilir?

A) Antrenman
B) Yenilik
C) Liderlik
D) Hareket analizi
E) İş performansı

Cevap : D) Hareket analizi

Açıklama : Hareket analizi (Motion analysis), sporcuların tekniklerini optimize etmek ve performanslarını bilimsel verilerle (biyomekanik) geliştirmek için kullanılan gelişmiş bir görüntüleme ve veri toplama yöntemidir.

20. Aşağıdaki buluşlardan hangisi ile Endüstri Devrimi hızlanmıştır?

A) Elektrik
B) Uçak
C) Araba
D) Buhar
E) Telefon

Cevap : D) Buhar

Açıklama : 1. Endüstri Devrimi’nin en temel tetikleyicisi James Watt tarafından geliştirilen buhar makinesidir. Bu buluş fabrikalarda ve ulaşımda makineleşmeyi başlatmıştır.