Anatomi 2025-2026 Final Soruları

1. Hareket Sistemi ve Anatomik Düzlemler

İnsan anatomisini tanımlarken kullanılan referans noktaları, vücut bölümlerinin ilişkisini anlamak için kritiktir. Vücudu yere paralel şekilde keserek üst (superior) ve alt (inferior) parçalara ayıran yatay düzleme Planum horizontale adı verilir. Hareket sisteminde kemikler yapılarına göre ayrılır; özellikle bir tendonun içinden geçerek eklemi koruyan ve kasa mekanik avantaj sağlayan kemiklere sesamoid (susamsı) kemikler denir (vücuttaki en büyük örneği patella’dır).

Üst ekstremite iskeletinde, omuz ile dirsek arasındaki kol kemiği humerus; proksimalde scapula, distalde ise ön kolun iki ana kemiği olan radius ve ulna ile eklemleşerek karmaşık bir hareket kabiliyeti sunar.

2. Dolaşım ve Solunum Sisteminin Dinamikleri

Kalbin mekanik işleyişi kadar elektriksel ileti sistemi de hayati önem taşır. Bu sistem; Sinoatrial (SA) düğüm, AV düğüm, His demeti ve Purkinje liflerinden oluşur. Kanın tek yönlü akışını sağlayan mitral kapak gibi yapılar ise mekanik kapaklardır ve ileti sisteminin bir parçası değildir. Sol tarafta mitral, sağ tarafta ise triküspit kapak yer alır. Anne karnındaki gelişim sürecinde (fetal dönem), akciğerler henüz devreye girmediği için sağ ve sol atrium arasında Foramen ovale adı verilen bir delik bulunur ve bu delik doğumdan sonra kapanır.

Solunum sistemi ise burunla başlar ve farenks (yutak), larenks gibi yapılarla devam eder. Burun boşluğunu ikiye bölen yapıya septum nasi denir. Fonksiyonel olarak nefes alabilsek de ağız, anatomik olarak sindirim sistemine ait bir organ kabul edilir.

3. Sindirim ve Boşaltım (Üriner) Sistemleri

Sindirim sistemi; besinin alınması, taşınması ve sindirilmesi gibi basamaklardan oluşur; ancak enerjinin hücre içinde yakılması (metabolizma) bu sistemin doğrudan bir fonksiyonu değildir. Mide ve bağırsaklar ana kanalı oluştururken, tükrük bezleri, karaciğer ve pankreas sisteme yardımcı eklenti organlar olarak sınıflandırılır.

Boşaltım sisteminde ise böbreklerde süzülen idrar, ureter adı verilen borularla taşınır ve dışarı atılmadan önce mesane (idrar torbası) içinde biriktirilir. Klinik açıdan üreterlerin üzerindeki 3 darlık noktası, böbrek taşlarının takılma riski nedeniyle büyük önem taşır. Üreme sisteminde ise döllenme (fertilizasyon) en sık tuba uterina’nın ampulla bölgesinde gerçekleşir.

4. Sinir Sistemi ve Kranyal Sinirler

Vücudun yönetim merkezi olan beyinde, otonom sistemin ve hormonal dengenin (açlık, susama, biyolojik saat) en üst kontrol merkezi hypothalamus’tur. Öğrenme ve hafıza süreçlerinde, özellikle kısa süreli hafızanın uzun süreliye aktarılmasında hipokampüs kilit rol oynar.

Beyin sapından çıkan 12 çift kranyal sinir, baş ve boyun bölgesinin duyusal ve motor yönetimini sağlar. 1. kranyal sinir (N. olfactorius) koku duyusuyla ilgilidir ve talamusa uğramadan kortekse ulaşan tek duyudur. Göz hareketlerini ise temel olarak 3. kranyal sinir olan N. oculomotorius yönetir. Boyun bölgesindeki ilk dört spinal sinirin oluşturduğu Plexus cervicalis ise bölgedeki kasların ve diafragmanın uyarılmasını sağlar.

1. Ureterlerden gelen idrar, hangi anatomik yapıda biriktirilir?

A) Calyx renalis major
B) Urethra
C) Böbrekler
D) Mesane
E) Pelvis renalis

Cevap : D) Mesane
Açıklama : Böbreklerde süzülen idrar, pelvis renalis’ten sonra ureterler (idrar boruları) aracılığıyla aşağı taşınır. Mesane (idrar torbası), idrarın dışarı atılmadan önce toplandığı ve biriktirildiği kas yapısındaki torba şekilli organdır.

2. Döllenme tuba uterina’nın hangi bölümünde en sık gerçekleşir?

A) Isthmus
B) Fimbria tuba uterina
C) Pars uterina
D) Infundibulum
E) Ampulla

Cevap : E) Ampulla
Açıklama : Tuba uterina (yumurta kanalı) dört bölümden oluşur. Ampulla, bu kanalın en geniş ve en uzun bölümüdür. Spermin yumurta ile buluştuğu ve döllenmenin (fertilizasyon) fizyolojik olarak en sık gerçekleştiği bölge burasıdır.

3. Yere paralel olarak geçen ve vücudu üst ve alt olmak üzere 2 parçaya ayıran düzleme ne ad verilir?

A) Planum horizontale
B) Planum coronale
C) Planum mediale
D) Planum medianum
E) Planum sagittale

Cevap : A) Planum horizontale
Açıklama : Anatomik pozisyondaki bir vücudu yere paralel şekilde keserek üst (superior) ve alt (inferior) olmak üzere ikiye bölen yatay düzleme Planum horizontale (veya transvers düzlem) denir.

4. Aşağıdaki kranyal sinirlerden hangisi koku duyusu ile ilgilidir?

A) N. oculomotorius (III. kranyal sinir)
B) N. fascialis (VII. kranyal sinir)
C) N. olfactorius (1. kranyal sinir)
D) N. trigeminus (V. kranyal sinir)
E) N. vestibulocochlearis (VIII. kranyal sinir)

Cevap : C) N. olfactorius (1. kranyal sinir)
Açıklama : I. kranyal sinir olan Nervus olfactorius, tamamen duyusal (sensory) bir sinirdir. Burun boşluğunun üst kısmındaki koku reseptörlerinden aldığı uyarıları doğrudan beyne (bulbus olfactorius) ileterek koku almayı sağlar.

5. Aşağıdakilerden hangisi sindirim sistemi basamaklarından değildir?

A) Besinin taşınması
B) Besinin dışarı atılması (dışkılama)
C) Besinin alınması
D) Besinin sindirilmesi
E) Besinin yakılması ve enerjiye dönüştürülmesi

Cevap : E) Besinin yakılması ve enerjiye dönüştürülmesi
Açıklama : Besinin alınması (ingestion), sindirilmesi (digestion), taşınması (propulsion) ve dışkılama (defecation) sindirim sisteminin ana işlevleridir. Ancak besinin hücre içinde oksijenle yakılarak enerjiye (ATP) dönüştürülmesi “hücresel solunum” veya “metabolizma” konusudur; sindirim sisteminin bir basamağı değildir.

6. Aşağıdakilerden hangisi kalbin ileti yollarından değildir?

A) His demeti
B) Mitral kapak
C) Purkinje hücreleri
D) Atriyoventriküler düğüm
E) Sinoatrial düğüm

Cevap : B) Mitral kapak
Açıklama : Sinoatrial (SA) düğüm, AV düğüm, His demeti ve Purkinje lifleri kalbin kendi elektriksel uyarısını üreten ve yayan ileti sistemidir. Mitral kapak ise sol kulakçık ve karıncık arasında bulunan, kanın tek yönlü akışını sağlayan mekanik bir yapıdır; ileti sisteminin parçası değildir.

7. Kalpte sol kulakçık (atrium) ile sol karıncık (ventrikül) arasında yer alan kapak aşağıdakilerden hangisidir?

A) Aort kapağı
B) Mitral kapak
C) Triküspit kapak
D) Pulmoner kapak
E) Semilunar kapak

Cevap : B) Mitral kapak
Açıklama : Kalbin sol tarafındaki kapak, iki kanatçıklı olduğu için “bikuspit kapak” veya daha yaygın adıyla “mitral kapak” olarak adlandırılır. Sağ taraftaki (atrium ve ventrikül arası) kapak ise triküspit kapaktır.

8. Aşağıdaki yapılardan hangisi boyun bölgesinde yer alan spinal sinir ağıdır?

A) Plexus brachialis
B) Plexus lumbalis
C) Plexus coccygeus
D) Plexus sacralis
E) Plexus cervicalis

Cevap : E) Plexus cervicalis
Açıklama : İlk dört boyun spinal sinirinin (C1-C4) ön dallarının birleşmesiyle oluşan sinir ağına Plexus cervicalis denir. Bu ağ boyun bölgesindeki kasları, deriyi uyarır ve solunum için hayati olan diafragma sinirini (N. phrenicus) verir.

9. Burun boşluklarını birbirinden ayıran bölmeye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sinüs
B) Ostium
C) Septum
D) Vestibulum
E) Concha (konka)

Cevap : C) Septum
Açıklama : Burun boşluğunu (cavitas nasi) sağ ve sol olmak üzere iki ana bölmeye ayıran kemik ve kıkırdaktan oluşan yapıya Septum nasi (burun bölmesi) denir.

10. Kasların tendon ve kirişlerine oturarak o kasın işlevselliğini artıran kemiklere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kısa kemikler
B) Uzun kemikler
C) Sesamoid (susamsı) kemikler
D) Yassı kemikler
E) Havalı kemikler

Cevap : C) Sesamoid (susamsı) kemikler
Açıklama : Sesamoid kemikler, bir tendonun içinden geçerek eklemi koruyan ve kasa mekanik bir kaldıraç avantajı sağlayan kemiklerdir. Vücuttaki en büyük sesamoid kemik diz kapağı kemiği olan patella’dır.

11. “Ureter”in kaç darlığı vardır?

A) 1
B) 5
C) 3
D) 2
E) 4

Cevap : C) 3
Açıklama : Üreterler boyunca böbrekten mesaneye kadar üç önemli daralma noktası bulunur: 1. Böbrek çıkışı (ureteropelvik bileşke), 2. İliak damarları çaprazladığı yer ve 3. Mesaneye girdiği yer (intramural kısım). Bu darlıklar böbrek taşlarının takılması açısından klinikte önemlidir.

12. Aşağıdakilerden hangisi sindirim sistemi eklenti organları yapılarındandır?

A) Yemek borusu
B) Tükrük bezleri
C) Mide
D) Ağız
E) Bağırsaklar

Cevap : B) Tükrük bezleri
Açıklama : Sindirim kanalı ağızdan başlayıp anüsle biter. Tükrük bezleri, karaciğer ve pankreas ise bu kanalın parçası değil, salgılarını kanala boşaltarak sindirime yardımcı olan “eklenti organlar” (aksesuar organlar) olarak sınıflandırılır.

13. Aşağıdakilerden hangisi solunum sistemine ait bir yapı değildir?

A) Burun
B) Akciğerler
C) Yutak
D) Bronş
E) Ağız

Cevap : E) Ağız
Açıklama : Ağızdan nefes alınabilse de, anatomik ve fonksiyonel olarak ağız sindirim sisteminin başlangıç organıdır. Solunum sistemi burunla başlar, farenks (yutak), larenks, trakea, bronşlar ve akciğerlerle devam eder.

14. Aşağıdakilerden hangisi vücutta ön kol yapısına katılan kemikleri ifade eder?

A) Sternum
B) Radius-ulna
C) Humerus
D) Os coxae
E) Scapula-clavicula

Cevap : B) Radius-ulna
Açıklama : Üst ekstremitede dirsek eklemi ile el bileği arasındaki bölgeye “ön kol” (antebrachium) denir. Bu bölgenin iskelet çatısını lateralde (başparmak tarafında) radius, medialde (serçe parmak tarafında) ise ulna kemiği oluşturur.

15. Açlık, susama, gece gündüz ritmi gibi olayların yönetildiği, hormonal sistemin merkezi olarak da kabul edilen yapı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Subthalamus
B) Thalamus
C) Epifiz bezi
D) Hypothalamus
E) Epithalamus

Cevap : D) Hypothalamus
Açıklama : Hypothalamus; otonom sinir sisteminin üst merkezi olmasının yanı sıra, hipofiz bezini kontrol ederek hormonal dengeyi sağlar. Vücut ısısı, açlık-tokluk, susama ve biyolojik saat (sirkadiyen ritim) buradan yönetilir.

16. Kol kemiğinin (humerus) eklem yaptığı tüm kemik ya da kemikler aşağıdakilerden hangisidir?

A) Scapula, radius ve ulna
B) Ulna
C) Radius ve ulna
D) Radius
E) Scapula

Cevap : A) Scapula, radius ve ulna
Açıklama : Humerus (kol kemiği), proksimalde scapula (kürek kemiği) ile omuz eklemini yapar. Distal uçta ise radius ve ulna kemikleriyle birleşerek dirsek eklemini oluşturur.

17. Aşağıdaki kranyal sinirlerden hangisi göz kaslarını uyaran bir kranyal sinirdir?

A) N. oculomotorius (III. kranyal sinir)
B) N. olfactorius (I. kranyal sinir)
C) N. trigeminus (V. kranyal sinir)
D) N. vestibulocochlearis (VIII. kranyal sinir)
E) N. facialis (VII. kranyal sinir)

Cevap : A) N. oculomotorius (III. kranyal sinir)
Açıklama : Göz küresini hareket ettiren kasların çoğunluğunu III. kranyal sinir olan N. oculomotorius uyarır. Ayrıca göz bebeğinin daralmasını da sağlar. N. trochlearis (IV) ve N. abducens (VI) da göz kaslarını uyaran diğer sinirlerdir.

18. Fetal hayatta bebeğin kalbinde sağ kulakçık (atrium) ile sol kulakçık (atrium) arasında yer alan ve erişkin dönemde kapanan deliğe ne ad verilir?

A) Septum interatriale
B) Septum interventriculare
C) Foramen jugulare
D) Foramen ovale
E) Mitral kapak

Cevap : D) Foramen ovale
Açıklama : Fetal dolaşımda kanın akciğerlere gitmesine gerek olmadığı için, sağ atriumdan gelen temiz kanın doğrudan sol atriuma geçmesini sağlayan bu açıklığa Foramen ovale denir. Doğumdan sonra akciğerler devreye girince bu delik kapanır.

19. Beyinde temporal lobun iç kısmında bulunan ve özellikle hafıza ile ilgili olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hipokampüs
B) Epifiz
C) Hypothalamus
D) Thalamus
E) Hipofiz

Cevap : A) Hipokampüs
Açıklama : Limbik sistemin bir parçası olan hipokampüs (hippocampus), özellikle yeni bilgilerin öğrenilmesi, kısa süreli hafızadan uzun süreli hafızaya aktarılması ve mekansal yön bulma işlevlerinde hayati rol oynar.

20. Aşağıdaki duyulardan hangisi talamusa uğramadan beyin korteksine gider?

A) Tat
B) Dokunma
C) İşitme
D) Koku
E) Görme

Cevap : D) Koku
Açıklama : Görme, işitme, tat ve dokunma gibi duyular kortekse ulaşmadan önce Talamus (thalamus) denilen istasyonda işlenir ve sınıflandırılır. Koku duyusu ise evrimsel olarak en eski duyu olduğu için talamusa uğramadan doğrudan koku merkezine (rhinencephalon) iletilir.