Halkla İlişkiler 2025-2026 Final Soruları (Güz)

1. Sosyal Medya ve Çift Yönlü İletişim

Kurumların sosyal medyada yer almasının en temel nedeni, hedef kitlelerle etkileşimli ve şeffaf bir ilişki kurmaktır. Geleneksel medyanın aksine sosyal medya, çift yönlü iletişim imkânı sunar. Kurumlar bu platformlar aracılığıyla marka algısını yönetir ve geniş kitlelere hızla ulaşır; ancak tek yönlü (pasif) iletişim kurmak sosyal medyanın doğasına aykırı bir yaklaşımdır.

2. Kurumsal Sorumluluk ve Sürdürülebilirlik

Bugünün ihtiyaçlarını gelecek kuşakların kaynaklarından ödün vermeden karşılamayı hedefleyen sürdürülebilir kalkınma anlayışı, modern halkla ilişkilerin kalbinde yer alır. Kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) uygulamaları; müşterilere şikâyet çözümü ve bilgi temini gibi faydalar sağlarken, yaratıcı düşüncelerin ortaya çıkması daha çok kurumun içsel gelişimine katkı sağlayan bir unsurdur.

3. Teorik Yaklaşımlar ve Kültürel Boyutlar

Halkla ilişkilerde hedef kitle analizleri çeşitli kuramlara dayanır. Geert Hofstede, toplumsal kültürleri güç mesafesi ve bireysellik gibi boyutlarla sınıflandırarak ulusal karakterlerin belirlenmesine yardımcı olmuştur. James Grunig’in Durumsal Teorisi ise insanların pasif durumdan aktif bir “kamu” haline gelebilmesi için belirli bir sorun etrafında birleşmeleri gerektiğini savunur. Organizasyonel yapıda ise çevresinden izole olan yapılar kapalı sistem olarak tanımlanır.

4. Stratejik Kararlar ve Meslek Etiği

İşletmenin hangi pazarlarda yer alacağı veya hangi ürünlerden vazgeçeceği gibi hayati kararlar stratejik kararlar sınıfına girer. Bu süreçlerin yönetiminde etik ilkeler büyük önem taşır; iletişim bilimleri içinde en eski meslek etiği basın etiğidir. PRSA (Amerika Halkla İlişkiler Derneği) değerlerine göre “bağımsızlık”, temsil edilen kişilere tarafsız danışmanlık yapmayı ve eylemlerden sorumlu olmayı ifade eder.

5. İletişim Araçları ve Marka İletişimi

Halkla ilişkilerde kullanılan araçların dili ve tasarımı stratejik olmalıdır. Kurum gazetelerinde aşırı resmiyetten kaçınılmalı; afiş gibi görsel ağırlıklı araçlarda ise metin miktarı az, görsel etkisi yüksek tutulmalıdır. Tarihsel süreçte çağdaş marka anlayışı Sanayi Devrimi ile birlikte kitlesel üretimin artması sonucu doğmuştur. Bu süreçte ücretli ve kimliği belirli bir kaynak tarafından yapılan tanıtımlar reklam olarak adlandırılır.

1. Kurum ve kuruluşların sosyal medyada yer alma nedenlerinden hangisi yanlıştır?

A) Hedef kitlelerle iletişim kurma
B) Tanıtım yapma
C) Daha az zamanda daha çok hedef kitleye erişme – ulaşma
D) Tek yönlü iletişim kurma
E) Kurumsal itibar oluşturma

Cevap : D) Tek yönlü iletişim kurma

Açıklama : Sosyal medyanın en temel özelliği etkileşimli ve çift yönlü bir iletişim aracı olmasıdır. Geleneksel medyanın aksine, sosyal medyada tek yönlü değil, karşılıklı bir iletişim süreci esastır.

2. Aşağıdaki seçeneklerin hangisi kurumların sosyal medyayı kullanma amaçlarından biri değildir?

A) Sosyal medyadaki topluluklara markayı daha iyi anlatmak
B) Sosyal medya ortamındaki potansiyel müşterilerle şeffaf bir ilişki geliştirmek
C) Marka algısını sosyal medya aracılığı ile yapmak
D) Sosyal medyaya ve interaktif platformlara yakınlığını vurgulamak
E) Hedef kitlelerin az bir kısmına ulaşmayı sağlamak

Cevap : E) Hedef kitlelerin az bir kısmına ulaşmayı sağlamak

Açıklama : Kurumların amacı hedef kitlelerin “az bir kısmına” değil, mümkün olan en geniş ve ilgili kesimine ulaşmaktır. Diğer şıklar sosyal medyanın stratejik amaçlarıyla örtüşürken, E şıkkı bu amaçlara terstir.

3. Aşağıdakilerden hangisi kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarının müşterilere sağladığı faydalardan biri değildir?

A) Yaratıcı düşünce ve uygulamaların ortaya çıkması
B) Örgütlü hareket edebilme
C) Satın alma sürecinde bilgi temini
D) Müşteri şikâyetlerinin dikkate alınması ve çözümlenmesi
E) Taleplerinin tanımlanması ve yerine getirilmesi

Cevap : A) Yaratıcı düşünce ve uygulamaların ortaya çıkması

Açıklama : “Yaratıcı düşünce ve uygulamaların ortaya çıkması”, kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin kurumun kendisine (içsel süreçlerine ve çalışanlarına) sağladığı bir faydadır; müşteriye doğrudan sağlanan bir fayda değildir.

4. Kalkınma ve doğal kaynak dengesini dikkate alan, kalkınmanın yararlarını bugün olduğu kadar gelecek kuşakların da kullanımına sunan, çevreyle kalkınmanın birbirini tamamladığı anlayışa verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kurumsal vatandaşlık
B) Kurumsal yönetişim
C) Sürdürülebilir kalkınma
D) Kurumsal hesap verebilirlik
E) İş etiği

Cevap : C) Sürdürülebilir kalkınma

Açıklama : “Gelecek kuşakların ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden bugünün ihtiyaçlarını karşılamak” tanımı Sürdürülebilir Kalkınma kavramına aittir.

5. Ulusal karakterlerin boyutlarını belirlemeye yardımcı olmak adına geliştirilen toplumsal kültür boyutlarına ilişkin sınıflandırma, aşağıdaki araştırmacılardan hangisi tarafından ortaya konmuştur?

A) Althusser
B) Hunt
C) Grunig
D) Schwartz
E) Hofstede

Cevap : E) Hofstede

Açıklama : Geert Hofstede, “Kültürel Boyutlar Teorisi” (Güç mesafesi, Belirsizlikten kaçınma, Bireysellik-Toplumsallık vb.) ile ulusal kültürleri sınıflandıran en önemli isimdir.

6. Kurum gazetesi ile ilgili aşağıda verilen tanımlamalardan hangisi yanlıştır?

A) Kurum gazetesinin hedef kitlesi önceden belirlenerek içerik bu bilgiye göre hazırlanmalıdır.
B) Yayında abartılı başlıklardan kaçınılmalıdır.
C) Yayının adı kurumun imajına uygun seçilmelidir.
D) Propaganda aracı olarak algılanmayacak şekilde yazılmalıdır.
E) Resmî bir yayın aracı olduğu unutulmamalı ve bu resmiyet dile yansıtılmalıdır.

Cevap : E) Resmî bir yayın aracı olduğu unutulmamalı ve bu resmiyet dile yansıtılmalıdır.

Açıklama : Kurum içi iletişim araçlarında (gazete vb.) dilin aşırı resmi ve bürokratik olması iletişimi zayıflatır. Samimi, anlaşılır ve birleştirici bir dil kullanılması esastır; “resmiyetin dile yansıtılması” önerilen bir yaklaşım değildir.

7. Güçlü bir kurum imajı oluşturmak için atılması gereken ilk adım aşağıdakilerden hangisidir?

A) İç imaj oluşturmak
B) Soyut imaj oluşturmak
C) Şemsiye imaj oluşturmak
D) Altyapı kurmak
E) Dış imaj oluşturmak

Cevap : D) Altyapı kurmak

Açıklama :

8. Aşağıdakilerden hangisi iletişim bilimlerinin altında oluşmuş en eski meslek etiğidir?

A) Televizyon etiği
B) Basın etiği
C) Halkla ilişkiler etiği
D) Medya etiği
E) Sinema etiği

Cevap : B) Basın etiği

Açıklama : Kitle iletişim araçlarının tarihsel gelişimi göz önüne alındığında, gazetecilik ve basın en eski form olduğu için “Basın Etiği” diğer iletişim alanlarından (TV, Sinema, PR) daha önce ortaya çıkmış ve kurumsallaşmıştır.

9. Hangi ürünlerin üretileceği, hangi pazarlarda satılacağı, hangi pazar ve ürünlerden vazgeçileceğine yönelik hususların yer aldığı kararlar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yönetsel kararlar
B) Kurumsal kararlar
C) Stratejik kararlar
D) Operasyonel kararlar
E) Teknik kararlar

Cevap : C) Stratejik kararlar

Açıklama : Kurumun geleceğini, yönünü, ürün gamını ve pazar hedeflerini belirleyen uzun vadeli ve hayati kararlar “Stratejik Kararlar” sınıfına girer.

10. “….. bir grup insanın kamu haline gelmesi için belirli bir sorun etrafında bir araya gelmesi ve belli bir amaç için bir arada olması gerekmektedir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Sosyal değişim teorisinde
B) Karşılıklı bağımlılık teorisinde
C) Durumsal teoride
D) Sorun yönetimi teorisinde
E) İlişki teorisinde

Cevap : C) Durumsal teoride

Açıklama : Grunig’in “Durumsal Teorisi”ne (Situational Theory of Publics) göre; insanlar bir sorunu fark ettiklerinde ve bu sorunu çözebileceklerini düşündüklerinde pasif durumdan aktif bir “kamu” haline gelirler.

11. Aşağıdakilerden hangisi planlanan etkinliğin doğasına bağlı olarak etkinlik planlayıcılarının aradığı materyalleri sağlayacak tedarikçiler arasında yer almaz?

A) Reklam Verenler Derneği
B) Seyahat acenteleri
C) Catering şirketleri
D) Dekorasyon firmaları
E) Promosyon malzemesi firmaları

Cevap : A) Reklam Verenler Derneği

Açıklama : Seyahat, catering, dekorasyon ve promosyon firmaları birer “hizmet/mal tedarikçisi”dir. Ancak “Reklam Verenler Derneği” bir meslek örgütüdür (STK), ticari bir tedarikçi değildir.

12. ……; arzulanan, planlanan bir şeyin gerçekleşmemesi veya başka bir ifade ile istenmeyen bir olayın ya da olaylar setinin ortaya çıkma olasılığını ifade etmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Risk
B) Sorun
C) İmaj
D) Kriz
E) Kültür

Cevap : A) Risk

Açıklama : İstenmeyen bir durumun gerçekleşme ihtimaline “Risk” denir. Kriz ise bu riskin gerçekleşmiş halidir.

13. Aşağıdaki hedef kitlelerden hangisi halkla ilişkiler açısından hem ilişki geliştirilmesi zorunlu bir hedef kitle hem de diğer türdeki hedef kitlelere ulaşmada aracı olarak konumlanmaktadır?

A) Yatırımcılar
B) Tedarikçiler
C) Çalışanlar
D) Medya
E) Kamu kurumları

Cevap : D) Medya

Açıklama : Medya mensupları hem kurumun ilişkilerini iyi tutması gereken bir hedef kitledir, hem de kurumun mesajlarını geniş kitlelere ulaştıran bir “araç/aracı” konumundadır.

14. Halkla ilişkilerde kullanılan metin türlerinden biri olan afiş yazımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Afişte kullanılan cümleler kısa ve kolay anlaşılır olmalıdır.
B) Afişte yazı ve görsele aynı oranda yer verilmelidir.
C) Afişler baskıya girmeden önce küçük bir grup üzerinde denenmelidir.
D) Afişte yazıdan çok grafik olmalıdır.
E) Afişler kim olduğunu bilmediğimiz kişilere ulaşmamızı sağlar.

Cevap : B) Afişte yazı ve görsele aynı oranda yer verilmelidir.

Açıklama : Afiş tasarımında genellikle görsel ögelerin çarpıcılığı ön plandadır ve yazı miktarı mümkün olduğunca az tutulur. “Yazı ve görsele eşit oranda yer verme” gibi bir kural yoktur; genellikle görselin baskın olması tercih edilir.

15. Aşağıdakilerden hangisi markaların tarihsel gelişim sürecinde çağdaş marka anlayışının ortaya çıkışı için önemli bir döneme işaret etmektedir?

A) Soğuk savaş dönemi
B) İkinci Dünya Savaşı
C) Sanayi devrimi
D) Birinci Dünya Savaşı
E) Fransız devrimi

Cevap : C) Sanayi devrimi

Açıklama : Sanayi Devrimi ile başlayan kitlesel üretim, ürünlerin birbirine benzemesine neden olmuş ve üreticilerin ürünlerini rakiplerden ayırt etmek için “markalama” yapma ihtiyacını doğurmuştur.

16. Aşağıdaki sistemlerden hangisi sahip oldukları sınırlar nedeniyle çevrelerinde olup bitenlerden, değişim ve gelişmelerden kendilerini izole etmiştir?

A) Açık sistem
B) Eşsiz sistem
C) Çoklu sistem
D) Rekabetsel sistem
E) Kapalı sistem

Cevap : E) Kapalı sistem

Açıklama : Çevresiyle etkileşime girmeyen, dışarıdan girdi almayan ve dışarıya çıktı vermeyen, kendini izole eden sistemlere “Kapalı Sistem” denir.

17. Aşağıdakilerden hangisi halkla ilişkilerin başlıca görev alanlarından biri değildir?

A) Toplum içinde örgüt ya da kurumun pozisyonunun tayin edilmesi
B) Halkla ilişkiler politikalarının formülasyonu ve oluşturulması
C) Kurumun itibar yönetimine ilişkin çalışmaların yapılması
D) Kuruma ait ürün ya da hizmetlerin etkin satışı ve satış sonrası faaliyetlerin gerçekleşmesi
E) İçsel ve dışsal halkla ilişkiler programlarının yapılandırılması ve uygulanması

Cevap : D) Kuruma ait ürün ya da hizmetlerin etkin satışı ve satış sonrası faaliyetlerin gerçekleşmesi

Açıklama : Ürün satışı ve satış sonrası destek, “Pazarlama” ve “Satış” birimlerinin temel görevidir. Halkla ilişkiler satışa destek olabilir (itibar yoluyla) ancak doğrudan satış yapmak onun birincil görevi değildir.

18. Aşağıdakilerden hangisi etkinlik planlayıcısının etkinlik için kullanacağı unsurlar arasında yer almaz?

A) Tanıtım desteği
B) Proje işlerinde kıyaslama
C) Proje lideri seçimi
D) İlgili görev tanımları ve iş çizelgeleri
E) Kullanılacak kaynaklar

Cevap : B) Proje işlerinde kıyaslama

Açıklama : Planlama aşamasında kaynaklar, lider, görev tanımları ve tanıtım unsurları belirlenir. Ancak “Proje işlerinde kıyaslama” (Benchmarking), genellikle bir planlama unsuru değil, bir kalite geliştirme tekniği veya analiz yöntemidir.

19. Aşağıda yer alan marka iletişimi unsurlarından hangisi “fikir, ürün ve hizmetlerin ücretli bir şekilde belirli bir destekleyen tarafından hedeflenen kitlelere sunumu ve tanıtımı olarak” tanımlanabilmektedir?

A) Satış noktası iletişimi
B) Reklam
C) Satış geliştirme
D) Doğrudan pazarlama
E) Halkla ilişkiler

Cevap : B) Reklam

Açıklama : Reklamın klasik tanımı; bir bedel (ücret) karşılığında, kimliği belli bir kaynak tarafından, kitle iletişim araçları kullanılarak yapılan tanıtımdır.

20. Aşağıdaki ifadelerden hangisi PRSA’nın uzmanlık değerlerinden bağımsızlığı tanımlamaktadır?

A) Temsil ettiğimiz kişilere tarafsızlık ilkeleri doğrultusunda danışmanlık hizmeti veriyoruz ve tüm yaptıklarımızdan kendimizi sorumlu tutuyoruz.
B) Herhangi bir siyasi düşünceye hizmet etmiyoruz.
C) Özgür bir ruhla çalışıyoruz.
D) Derneklerin çatısı altında yer alsak dahi kuralları bağımsızlığımızı etkilemiyor.
E) Meslek bilgimizin yeterliliği bizim bağımsız birer uzman olmamızı sağlıyor.

Cevap : A) Temsil ettiğimiz kişilere tarafsızlık ilkeleri doğrultusunda danışmanlık hizmeti veriyoruz ve tüm yaptıklarımızdan kendimizi sorumlu tutuyoruz.

Açıklama : Amerika Halkla İlişkiler Derneği (PRSA) Etik Kodlarında “Bağımsızlık” (Independence) ilkesi; objektif danışmanlık vermeyi ve eylemlerden sorumlu olmayı ifade eder.