Okul Öncesi Eğitim Programları-1 2025-2026 Final Soruları

1. Gelişimsel Kuramlar ve Kapsayıcı Eğitim

Okul öncesi eğitimin temelinde çocuğun doğasını ve gelişimsel sınırlarını anlamak yatar. Arnold Gesell, gelişimi biyolojik bir olgunlaşma süreci olarak tanımlarken çevresel etkileşimlerin de bu süreci nasıl şekillendirdiğini vurgulamıştır. Günümüzde bu süreç, 1994 Salamanca Bildirisi ile uluslararası standart kazanan Kapsayıcı Eğitim (Inclusive Education) felsefesiyle yürütülür. Bu yaklaşım, bireysel veya çevresel özellikleri ne olursa olsun tüm çocukların aynı ortamda, “optimal” ve eşit fırsatlarla eğitim almasını hedefler.

2. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve Beceri Alanları

2024 yılında yürürlüğe giren Maarif Modeli, okul öncesi eğitimde “programlar arası bileşenler” olarak Sosyal-Duygusal Öğrenme, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi ve Okuryazarlık Becerilerini merkezine alır. Bu kademede dijital ve sürdürülebilirlik okuryazarlığına yer verilirken, finansal okuryazarlık çocukların bilişsel düzeyine uygun olmadığı için yer almaz. Türkçe alanında ise akademik anlamda “yazma” yerine; dinleme, konuşma ve erken okuryazarlık becerileri ön plandadır.

3. Öğrenme Ortamları ve Değerler Eğitimi

Çocuğun gün boyunca özgürce hareket ettiği, keşfettiği ve etkileşime girdiği mekânların bütününe öğrenme ortamı denir. Sınıf içindeki öğrenme merkezleri, çocukların merak duygusunu ve bireysel ihtiyaçlarını destekler. Değerler eğitiminde ise hoşgörü veya empati gibi kavramların planlı ve doğrudan öğretildiği “Açık Öğretim” yaklaşımı benimsenmiştir. Müzik alanında ise çocuğun özgün melodiler üretmesi müziksel yaratıcılık olarak tanımlanır.

4. Aile Katılımı ve Ölçme-Değerlendirme

Ailenin eğitim sürecine aktif dahil olması aile katılımı olarak tanımlanır. Bu süreçte 2024 programıyla güncellenen Aile Eğitim Rehberi ve her eğitim yılında en az bir kez sistemli olarak yapılan ev ziyaretleri kritik öneme sahiptir. Değerlendirme sürecinde ise amaç asla rekabet yaratmak değil, çocuğun gelişimini izlemektir. Çocuğun performansını norm grubuyla kıyaslayan standart testlerin yanı sıra portfolyo ve gözlem gibi süreç odaklı araçlar kullanılır. Gözlem becerisinde toplanan verilerin sınıflandırılması, bilişsel sürecin en önemli halkasıdır.

1. Çocuk gelişiminde biyolojik olgunlaşma ve çevresel etkileşimlerin önemini vurgulayan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Freud
B) Piaget
C) Vygotsky
D) Gallahue
E) Gesell

Cevap : E) Gesell

Açıklama :

2. Temelinde “Herkes için eğitim anlayışı” olan kapsayıcı eğitim kavramına doğrudan değinilen ilk belge aşağıdakilerden hangisidir?

A) UNESCO Eğitimde Ayrımcılığa Karşı Sözleşme
B) Herkes için Eğitim Dünya Konferansı
C) İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
D) Salamanca Bildirisi
E) BM Özürlülük İçin Fırsat Eşitliği

Cevap : D) Salamanca Bildirisi

Açıklama : 1994 yılında yayınlanan UNESCO Salamanca Bildirisi, “Kapsayıcı Eğitim” (Inclusive Education) kavramının uluslararası alanda doğrudan tanımlandığı ve politika haline getirildiği ilk ve en önemli belgedir. Bildiri, özel gereksinimli çocukların normal okullarda eğitim alması gerektiğini vurgular.

3. Çocuklardan farklı müzik deneyimlerini kullanarak, özgün müzikler ve hareketler üretmeleri beklenen müzik alan becerisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Müziksel çalma
B) Müziksel dinleme
C) Müziksel hareket
D) Müziksel söyleme
E) Müziksel yaratıcılık

Cevap : E) Müziksel yaratıcılık

Açıklama : Çocuğun mevcut müzik bilgisini ve deneyimlerini kullanarak yeni, kendine özgü (özgün) ritimler, melodiler veya dans figürleri ortaya koyması “Müziksel Yaratıcılık” becerisi kapsamındadır.

4. “Daha önce öğrenilmiş bazı bilgilerin tekrarlandığı ve tekrarlanırken de kapsamın genişletildiği yaklaşımdır. Her konunun kendi içindeki konuları arasında bir ardışıklık söz konusu olabilir.”

Yukarıda yapılan açıklamalar hangi içerik düzenleme yaklaşımını açıklamaktadır?

A) Modüler
B) Çekirdek
C) Doğrusal
D) Piramitsel
E) Sarmal

Cevap : E) Sarmal

Açıklama : Sarmal Programlama Yaklaşımı (Bruner), konuların yeri geldikçe tekrar edildiği ancak her tekrarda kapsamın genişletildiği, derinleştirildiği ve daha karmaşık hale getirildiği yaklaşımıdır. Okul öncesi eğitim programları genellikle sarmal yapıdadır.

5. “Ailelerin çocuğun doğumundan yetişkinliğine kadar çocukların eğitim ve gelişimlerinin her aşamasında yer almaları”
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Aile Danışmanlığı
B) Aile Rehberliği
C) Aile Eğitimi
D) Aile Mentörlüğü
E) Aile Katılımı

Cevap : E) Aile Katılımı

Açıklama : Ailenin eğitim sürecine aktif olarak dahil olması, karar alma süreçlerine katılması ve çocuğun gelişimini destekleyen her türlü etkinliğin içinde yer alması “Aile Katılımı” olarak tanımlanır.

6. Aşağıdakilerden hangisi öğrenme merkezlerinin yararlarından biri değildir?

A) Merkezler çocukların merak ve keşfetme duygularını destekler.
B) Bireysel veya küçük grup çalışmaları yapmaya olanak tanır.
C) Merkezler çocukların bireysel ihtiyaçlarını karşılamasına imkan verir.
D) Öğrenme merkezleri ebeveynlere de uygulamalarında ilham verir.
E) Merkezler çocukların sosyal becerilerinin gelişimini destekler.

Cevap : D) Öğrenme merkezleri ebeveynlere de uygulamalarında ilham verir.

Açıklama : Öğrenme merkezlerinin temel amacı çocuğun eğitim sürecine, bireysel ve sosyal gelişimine katkı sağlamaktır. Ebeveynlere ilham vermesi dolaylı bir etki olabilir ancak öğrenme merkezlerinin pedagojik kuruluş amaçları (merak, keşif, bireyselleştirme, sosyalleşme) arasında doğrudan yer almaz veya birincil bir yarar olarak sayılmaz.

7. “Eğitimciler bu yaklaşımda genellikle TYMM Okul Öncesi Eğitim Programında yer alan değerlerle bağlantılı olarak belirli bir değeri (örneğin hoşgörü, empati) hakkında doğrudan öğretim yaparlar. Bu yaklaşımda açıkça belirtilmiş öğrenme hedefleri ve planlanan bir öğrenme süreci vardır.”
Yukarıda bahsedilen değerlerin öğretim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

A) Değerlerin Açık Öğretimi
B) Değerlerin Örtük Öğretimi
C) Değerlerin Öğrenilmesi
D) Değerlerin Bütüncül Öğretimi
E) Değerlerin Öğretimi

Cevap : A) Değerlerin Açık Öğretimi

Açıklama : Bir değerin planlı, programlı ve doğrudan hedeflerle öğretilmesi yaklaşımına “Açık (Doğrudan) Değer Öğretimi” denir. Telkin yoluyla veya örtük programla öğretimden farkı, sürecin yapılandırılmış olmasıdır.

8. 2013 programıyla beraber kullanılması önerilen “Okul Öncesi Eğitimi Programı ile Bütünleştirilmiş Aile Destek Eğitim Rehberi’nin (OBADER) 2024 programındaki ismi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Aile Eğitim Rehberi
B) Aile Okul Rehberi
C) Aile Etkinlikleri
D) Aile Toplum Rehberi
E) Rehber Etkinlikler

Cevap : A) Aile Eğitim Rehberi

Açıklama : 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında güncellenen programda, aileyi destekleyici materyaller “Aile Eğitim Rehberi” adı altında sadeleştirilmiş ve güncellenmiştir.

9. Aşağıdakilerden hangisi Maarif Modeli’nin diğer kademelerinde yer alırken “Okul Öncesi Eğitim Kademesinde” yer almayan okuryazarlık becerisidir?

A) Dijital okuryazarlık
B) Veri okuryazarlığı
C) Finansal okuryazarlık
D) Sürdürülebilirlik okuryazarlığı
E) Kültür okuryazarlığı

Cevap : C) Finansal okuryazarlık

Açıklama : Maarif Modeli’nde ilkokul ve sonrasında yer alan “Finansal Okuryazarlık”, okul öncesi çocukların bilişsel gelişim düzeyine (soyut para kavramı vb.) uygun olmadığı için bu kademede doğrudan bir beceri alanı olarak yer almaz. Sürdürülebilirlik, dijital ve kültür okuryazarlığı ise temelleri atılan becerilerdir.

10. Ev ziyareti, her bir çocuğun evine en az kaç kez yapılmalıdır?

A) Sistemli olarak yılda bir kez
B) Sistemli olarak yılda iki kez
C) Problem durumunda yılda bir kez
D) Problem durumunda yılda üç kez
E) Problem durumunda yılda iki kez

Cevap : A) Sistemli olarak yılda bir kez

Açıklama : Okul öncesi eğitim programlarında, öğretmenin çocuğu ve aileyi doğal ortamında tanıması amacıyla her eğitim-öğretim yılında her çocuğun evine sistemli olarak “en az bir kez” ev ziyareti yapılması önerilir.

11. Aşağıdakilerden hangisi okul öncesi dönemdeki ölçme ve değerlendirmenin amaçlarından biri değildir?

A) Öğretmenlerin gelişimine yardımcı olmak
B) Çocukların rekabet gücünü artırmak
C) Programı izlemek ve değerlendirmek
D) Özel gereksinimleri belirlemek
E) Çocukların gelişimini takip etmek

Cevap : B) Çocukların rekabet gücünü artırmak

Açıklama : Okul öncesi eğitimde değerlendirme süreci çocuğu etiketlemekten veya başka çocuklarla kıyaslamaktan (rekabetten) kaçınır. Amaç çocuğun kendi içindeki gelişimini takip etmektir, rekabet yaratmak pedagojik olarak yanlıştır.

12. Aşağıdakilerden hangisi bütünleşik becerilerdeki gözlem becerisinin bir süreç bileşenidir?

A) Toplanan verileri sınıflandırmak
B) Verilen yönergeleri uygulamak
C) Grupla birlikte oyun oynamak
D) Verilen yönergeleri dinlemek
E) Blokları kullanarak kule inşa etmek

Cevap : A) Toplanan verileri sınıflandırmak

Açıklama : Gözlem becerisi, çevreden bilgi toplama sürecidir. Toplanan bu bilgilerin işlenmesi, anlamlandırılması ve kategorize edilmesi (sınıflandırma), gözlem sürecinin bilişsel bir bileşenidir.

13. “Çocukların tüm gün boyunca özgürce hareket ettiği ve oyunlar oynadığı, keşif ve araştırma yaptığı, akranları ve yetişkinlerle gün içinde zaman geçirdikleri mekânlar” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Köşeler
B) Öğrenme Ortamı
C) Açık Alan
D) Fiziksel Ortam
E) Öğrenme Merkezleri

Cevap : B) Öğrenme Ortamı

Açıklama : Tanım, fiziksel sınırların ötesinde, çocuğun etkileşimde bulunduğu, oyun oynadığı ve öğrendiği tüm alanı kapsayan geniş “Öğrenme Ortamı” kavramını ifade eder.

14. Aşağıdakilerden hangisinde programlar arası bileşenler doğru bir şekilde verilmiştir?

A) Sosyal-duygusal öğrenme becerileri, sistem düşüncesi ve okuryazarlık becerileri, eğilimler
B) Sosyal-duygusal öğrenme becerileri, erdem-değer-eylem çerçevesi, sistem düşüncesi ve okuryazarlık becerileri
C) Erdem-değer-eylem çerçevesi, sistem düşüncesi ve okuryazarlık becerileri, kavramsal beceriler
D) Sosyal-duygusal öğrenme becerileri, kavramsal beceriler, erdem-değer-eylem çerçevesi
E) Erdem-değer-eylem çerçevesi, sistem düşüncesi ve okuryazarlık becerileri, eğilimler

Cevap : B) Sosyal-duygusal öğrenme becerileri, erdem-değer-eylem çerçevesi, sistem düşüncesi ve okuryazarlık becerileri

Açıklama : Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde öğretim programlarının ortak bileşenleri (programlar arası bileşenler); Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi ve Okuryazarlık Becerileri (Sistem düşüncesi ile birlikte) olarak belirlenmiştir.

15. “Bireysel veya çevresel özellikleri ayırt edilmeksizin tüm çocukların aynı ortamda ortak eğitim programına dâhil edilmesini ve onların ait olma ve arkadaşlık becerilerini geliştirebileceği optimal bir ortamda eşit bir şekilde eğitim fırsatlarından yararlanması.”
Yukarıda açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Entegrasyon
B) Kapsayıcı Eğitim
C) Entegre Eğitim
D) Özel Eğitim
E) Bütünleştirilmiş Eğitim

Cevap : B) Kapsayıcı Eğitim

Açıklama : Çocuğu sadece sisteme dahil etmekle (entegrasyon) kalmayıp, sistemin tüm çocuklara uygun hale getirilmesini ve aidiyeti hedefleyen yaklaşım “Kapsayıcı Eğitim” (Inclusive Education) dir.

16. Aşağıda verilen ölçme araçlarından hangisi, çocuğun benzer yaş grubundaki çocuklarla kıyaslanarak, gelişimsel olarak bulunduğu noktayı ölçmeye yarayan araçlara bir örnektir?

A) Derecelendirme ölçekleri
B) Kontrol listeleri
C) Anekdot kayıtları
D) Standart testler
E) Portfolyo

Cevap : D) Standart testler

Açıklama : Standart testler (Norm bağıl testler), bireyin performansını önceden belirlenmiş bir norm grubuyla (aynı yaş grubuyla) karşılaştırarak istatistiksel bir sonuç verir. Diğer seçenekler (portfolyo, anekdot vb.) süreci ve bireysel gelişimi değerlendirir.

17. 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı’nda hangi alanda en fazla öğrenme çıktısı yer almaktadır?

A) Fen
B) Türkçe
C) Müzik
D) Sosyal
E) Hareket Sağlık

Cevap : D) Sosyal

Açıklama : 2024 programında “Sosyal Duygusal Gelişim” alanı, değerler eğitimi ve sosyal becerileri kapsaması nedeniyle en fazla kazanım/öğrenme çıktısına sahip alanlardan biridir. (Not: Bazı analizlerde “Bilişsel” de yoğun olabilir ancak seçenekler arasında Sosyal alanı, değerlerle birleştiği için geniş bir kapsama sahiptir).

18. Aşağıdakilerden hangisi anasınıfı öğretmenin çocuklara çeşitli eğilimleri kazandırmak için dikkat etmesi gereken noktalardan biri değildir?

A) Öğrenme ortamlarında farklı yöntemleri kullanma
B) Çocukların farklı öğrenme tarzlarının olduğunu bilme
C) Eğilimleri sadece standart testlerle test etme
D) Eğilimler konusunda da aile ile işbirliği yapma
E) Çocukların farklı gelişim özelliklerinin olduğunu bilme

Cevap : C) Eğilimleri sadece standart testlerle test etme

Açıklama : Eğilimler (merak, sebata, yaratıcılık vb.), anlık performans testleriyle değil, uzun süreli gözlemlerle ve süreç içinde değerlendirilir. Sadece standart test kullanmak, bir “eğilimi” (habit of mind) ölçmek için yetersiz ve yanlıştır.

19. Aşağıdakilerden hangisi “tematik” olarak hazırlanmış okul öncesi programıdır?

A) 2006 Okul Öncesi Eğitim Programı
B) 2002 Okul Öncesi Eğitim Programı
C) 1994 Okul Öncesi Eğitim Programı
D) 1989 Okul Öncesi Eğitim Programı
E) 1952 Okul Öncesi Eğitim Programı

Cevap : D) 1989 Okul Öncesi Eğitim Programı

Açıklama :
Okulun 2025-2026 soru kitapçığına göre cevap C) 1994 Okul Öncesi Eğitim Programı
Ünite 2 Sonunda aynı sorunun cevabı D) “1989 Okul Öncesi Eğitim Programız” olarak verilmiş

20. Aşağıda verilen alan becerilerinden hangisi Okul Öncesi Eğitim Programı’nda yer alan Türkçe Alan Becerilerinden biri değildir?

A) Dinleme
B) Konuşma
C) Yazma
D) Erken Okuryazarlık
E) Okuma

Cevap : C) Yazma

Açıklama :