Türk Vergi Sistemi 2025-2026 Final Soruları

Gelir ve Kurumlar Vergisi Uygulamaları

Türk Vergi Sistemi’nde ticari kazancın tespiti, hasılattan indirilebilecek giderler ile kanunen kabul edilmeyen giderlerin (KKEG) ayrımına dayanır. Personel, elektrik ve işle ilgili konaklama giderleri indirilebilirken; teşebbüs sahibinin suçlarından doğan şahsi tazminatlar ve para cezaları gider olarak kabul edilmez. Vergi beyannamesi üzerinde yapılan indirimler (bağışlar, sponsorluklar, engellilik indirimi vb.) ile doğrudan kazançtan düşülen amortismanlar birbirine karıştırılmamalıdır. Ayrıca, kollektif şirket ortakları, şirketin faaliyeti ne olursa olsun elde ettikleri geliri “Ticari Kazanç” olarak beyan ederler. Kamu idareleri ile vakıf ve derneklere ait iktisadi işletmelerin vergilendirilmesinin temel gerekçesi ise piyasadaki diğer aktörlerle rekabet eşitliğinin korunmasıdır.

Harcama Vergileri: KDV ve ÖTV

Katma Değer Vergisi’nde (KDV) kural olarak malı teslim eden veya hizmeti ifa eden kişi kanuni mükelleftir. Gerçek usulde vergilendirilen tacirlerin teslimleri vergiye tabi iken; boru hattı taşımacılığı, roaming hizmetleri ve darphane teslimleri gibi bazı kalemler istisna kapsamındadır. Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ise dört ana liste üzerinden yürütülür:

• I Sayılı Liste: Petrol ürünleri ve doğal gazı kapsar.
• II Sayılı Liste: Karayolu taşıtlarını içerir.
• III Sayılı Liste: Alkollü içkiler, tütün mamulleri ve gazlı içecekleri kapsar. Bu listedeki ürünler için vergilendirme dönemi birer aylıktır.
• IV Sayılı Liste: Lüks tüketim mallarını hedefler.

Servet Vergileri ve Miras Hukuku

Emlak Vergisi, taşınmazın bulunduğu yerdeki ilgili belediye tarafından tahsil edilir. Binada asansör veya kalorifer tesisi gibi fiziki değişiklikler vergi değerini etkilerken, apartman yöneticisinin değişmesi gibi idari durumlar vergi değerini değiştirmez. Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) otomobil, uçak ve motosiklet gibi araçları kapsarken, deniz taşıtları (sandallar dahil) bu verginin konusuna girmez. Miras hukukunda ise altsoyu bulunmayan birinin mirasçısı anne ve babasıdır. Sağ kalan eş, çocuklar (altsoy) ile birlikte mirasçı olduğunda yasal payı %25’tir.

Dijital Hizmetler ve Özel Usuller

Teknolojinin gelişmesiyle hayatımıza giren Dijital Hizmet Vergisi hasılat üzerinden %7,5 oranında uygulanır. Şans oyunları vergisi ise her türlü hasılat üzerinden alınır. Vergi matrahının tespitinde mükellefin yaşam standardı gibi dış belirtilerin kullanılmasına “Karine Usulü” denir. İşini terk eden mükelleflerin bu faaliyetlerine ilişkin sonradan elde ettikleri kazançlar ise “Arızi Kazanç” olarak nitelendirilir. Matrahın belirlenmesinde amortismanlar gider olarak düşülürken, bağış ve sponsorluklar beyanname üzerinden indirim konusu yapılır.

1. Ticari kazancın tespitinde hangi gider indirimi konusu yapılmaz?

A) Personel gideri
B) Elektrik gideri
C) İşle ilgili ve işin gerektirdiği konaklama gideri
D) İşle ilgili ulaşım gideri
E) Ödenen şahsi tazminat

Cevap : E) Ödenen şahsi tazminat

Açıklama : Gelir Vergisi Kanunu’na göre ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler (personel, elektrik, iş seyahati vb.) indirilebilir. Ancak, teşebbüs sahibinin suçlarından doğan tazminatlar (şahsi tazminatlar) ve para cezaları kanunen kabul edilmeyen giderdir (KKEG) ve gelirden indirilemez.

2. Özel tüketim vergisinde III sayılı listeye tabi asitli ve şekerli içecekler için vergilendirme dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Takvim yılının birer aylık dönemleridir.
B) Takvim yılının altışar aylık dönemleridir.
C) Takvim yılının dörder aylık dönemleridir.
D) Takvim yılının ikişer aylık dönemleridir.
E) Takvim yılının üçer aylık dönemleridir.

Cevap : A) Takvim yılının birer aylık dönemleridir.

Açıklama : Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na göre (III) sayılı listedeki mallar (alkollü içkiler, tütün mamulleri ve kolalı/gazlı içecekler) için vergilendirme dönemi, faaliyet gösterilen takvim yılının birer aylık dönemleridir.

3. Aşağıdakilerden hangisi Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nde gösterilmek şartıyla yapılacak indirimlerden değildir?

A) Sponsorluk harcamaları
B) Zararlar
C) Bağış ve yardımlar
D) Tazminatlar
E) Girişim sermayesi fonu

Cevap : D) Tazminatlar

Açıklama : Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesi ve Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesi uyarınca beyanname üzerinden yapılabilecek indirimler bellidir (Ar-Ge, Sponsorluk, Bağışlar, Girişim Sermayesi Fonu vb.). “Tazminatlar” ise eğer işle ilgili sözleşmeye dayalıysa “gider” olarak kazançtan düşülür; şahsi kusura dayalıysa KKEG olur. Beyanname üzerinde ayrıca gösterilen bir “indirim” kalemi değildir.

4. Zirai faaliyetle uğraşan kollektif şirket ortakları hangi gelir unsuru esas alınarak vergilendirilir?

A) Ticari kazanç
B) Zirai kazanç
C) Menkul sermaye iradı
D) Ücret
E) Serbest meslek kazancı

Cevap : A) Ticari kazanç

Açıklama : Gelir Vergisi Kanunu’na göre kollektif şirketler şahıs şirketleridir. Ancak şirketlerin faaliyet konusu ne olursa olsun (zirai faaliyet olsa dahi), kollektif şirket ortaklarının elde ettiği gelir “Ticari Kazanç” hükümlerine göre vergilendirilir. Şirketleşme, faaliyeti ticari boyuta taşır.

5. Aşağıdakilerden hangisi tarafından emlak vergisi tahsil edilmektedir?

A) İlgili muhtarlık
B) İlgili valilik
C) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
D) İlgili belediye
E) Noterler

Cevap : D) İlgili belediye

Açıklama : Emlak Vergisi, taşınmazın (bina, arsa, arazi) bulunduğu yerdeki “ilgili belediye” tarafından tarh, tahakkuk ve tahsil edilir.

6. Aşağıdakilerden hangisi altsoyu bulunmayan bir miras bırakanın mirasçısı olarak kabul edilmektedir?

A) Kuzeni
B) Amcası
C) Halası
D) Annesi ve babası
E) Dayısı

Cevap : D) Annesi ve babası

Açıklama : Türk Medeni Kanunu’na göre yasal mirasçılıkta zümre sistemi uygulanır. Birinci zümre (altsoy: çocuklar, torunlar) yoksa, miras ikinci zümreye geçer. İkinci zümrenin başı miras bırakanın “anne ve babası”dır.

7. Aşağıdakilerden hangisi motorlu taşıtlar vergisinin konusuna girmemektedir?

A) Uçak
B) Motosiklet
C) Minibüs
D) Sandal
E) Otobüs

Cevap : D) Sandal

Açıklama : Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV); karada giden motorlu taşıtlar (otomobil, otobüs, motosiklet vb.) ile uçak ve helikopterleri kapsar. Ancak deniz taşıtları (sandal, yat, gemi vb.) MTV kapsamından çıkarılmıştır (Harçlar Kanunu kapsamında vergilendirilir).

8. Kurumlar vergisinde taşınmazların elden çıkarılmasından doğan diğer kazanç ve iratlarda özel beyanname aşağıdakilerden hangisine verilir?

A) Mükellefin bulunduğu ülkenin vergi dairesine
B) Mükellefin temsilcisinin bulunduğu yerin vergi dairesine
C) Taşınmazın bulunduğu yerin vergi dairesine
D) Mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine
E) Taşınmazın satışının yapıldığı kişi ya da kurumun bağlı olduğu vergi dairesine

Cevap : C) Taşınmazın bulunduğu yerin vergi dairesine

Açıklama : Dar mükellefiyette veya bazı özel durumlarda (diğer kazanç ve irat olarak vergilendirilen hallerde) taşınmaz satışından doğan kazançlar için verilen münferit/özel beyanname, gayrimenkulün (taşınmazın) bulunduğu yer vergi dairesine verilir.

9. Aşağıdaki teslim ve hizmetlerden hangisi Katma Değer Vergisinden istisna değildir?

A) Boru hattı ile yapılan yabancı ham petrol, gaz ve bunların ürünlerinin taşınması hizmetleri
B) Uluslararası roaming anlaşmaları çerçevesinde yurt dışından alınan roaming hizmetleri
C) Darphane ve Damga Matbaası tarafından yapılan teslim ve hizmetler
D) Kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler tarafından yapılan teslim ve hizmetler
E) Gelir Vergisi Kanunu’na göre gerçek usulde vergilendirilen tacir tarafından yapılan teslim ve hizmetler

Cevap : E) Gelir Vergisi Kanunu’na göre gerçek usulde vergilendirilen tacir tarafından yapılan teslim ve hizmetler

Açıklama : A, B, C ve D şıklarındaki işlemler KDV Kanunu’na göre istisna (vergiden muaf) kapsamındadır. Ancak “Gerçek usulde vergilendirilen tacirlerin” ticari faaliyetleri kapsamındaki teslim ve hizmetleri KDV’nin temel konusudur ve istisna değildir.

10. Aşağıdakilerden hangisi emlak vergisi açısından vergi değerini değiştiren nedenlerden biri değildir?

A) Binada mevcut olan asansörün kaldırılması
B) Apartman yöneticisinin değişmesi
C) Binanın yanması suretiyle tamamen harap olması
D) Binanm farklı sebeplerle kısmen harap olması
E) Binaya kalorifer tesisatı konulması

Cevap : B) Apartman yöneticisinin değişmesi

Açıklama : Emlak Vergisi Kanunu’nun 33. maddesine göre; asansör eklenmesi/kaldırılması, kalorifer takılması, binanın yanması veya yıkılması gibi binanın fiziki durumunu ve değerini değiştiren haller “Vergi Değerini Tadil Eden Sebepler”dir. Ancak “Apartman yöneticisinin değişmesi” binanın değerini etkileyen fiziki veya hukuki bir değişiklik değildir.

11. Aşağıdakilerden hangisinin emlak vergisinin ödeme aylarını, bölgelerin özelliklerine göre değiştirme yetkisi bulunmaktadır?

A) İlgili belediyeler
B) TBMM
C) Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı
D) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
E) Hazine ve Maliye Bakanlığı

Cevap : E) Hazine ve Maliye Bakanlığı

Açıklama : Emlak vergisi taksit zamanları kanunla belirlenmiştir (Mayıs ve Kasım). Ancak Kanun, Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bölgelerin özelliklerine göre bu ödeme aylarını değiştirme yetkisi vermiştir.

12. Aşağıdakilerden hangisi, KDV’nin kanuni mükellefi değildir?

A) Zirai malı teslim eden
B) Zirai malı teslim alan
C) Ticari malı teslim eden
D) Serbest meslek hizmetini ifa eden
E) İthalatı gerçekleştiren

Cevap : B) Zirai malı teslim alan

Açıklama : KDV’de mükellef kural olarak malı teslim eden veya hizmeti ifa edendir. A, C ve D şıklarında teslim eden/ifa eden kişiler mükelleftir. E şıkkında ithalatı yapan mükelleftir. Ancak “Zirai malı teslim alan”, normal şartlarda (müstahsil makbuzu vb. stopaj durumları hariç, KDV mantığı açısından) vergiyi doğuran olayın faili değildir; verginin yüklenicisidir. (Not: KDV tevkifatı gibi özel durumlar hariç genel kural sorulmaktadır).

13. Sağ kalan eşin, miras bırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olması durumunda, sağ kalan eşe söz konusu mirasın yüzde kaçı kalmaktadır?

A) yüzde 75
B) yüzde 50
C) yüzde 15
D) yüzde 20
E) yüzde 25

Cevap : E) yüzde 25

Açıklama : Türk Medeni Kanunu’na göre; sağ kalan eş, miras bırakanın altsoyu (çocukları) ile birlikte mirasçı olursa, yasal miras payı terekenin 1/4’ü yani yüzde 25’idir. Kalan 3/4 çocuklara paylaştırılır.

14. Dijital hizmet vergisinin vergi oranı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 7,5
B) 1,5
C) 2,5
D) 6,5
E) 4,5

Cevap : A) 7,5

Açıklama : 7194 sayılı Kanun ile yürürlüğe giren Dijital Hizmet Vergisi’nin oranı, hizmet hasılatı üzerinden yüzde 7,5’tir.

15. Kurumlar vergisinde kamu idare müesseseleri ile dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmelerin vergiden muaf tutulmasının gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Rekabet eşitliğinin korunması
B) Tüm ürünlerin üretiminin sağlanması
C) Hukuki güvenliğin sağlanması
D) Ekonomik büyümenin sağlanması
E) Kendi kendine yeterliliğin sağlanması

Cevap : A) Rekabet eşitliğinin korunması

Açıklama :

16. Verginin belirlenmesi için mükellefin gelir ve servetlerine karine oluşturan bazı göstergeler yani dış belirtilerden yararlanıldığı matrah tespit usulüne ne ad verilir?

A) Beyan usulü
B) Karine usulü
C) Takdir usulü
D) İdarece takdir usulü
E) Götürü usul

Cevap : B) Karine usulü

Açıklama : Vergi matrahının, mükellefin yaşam standardı, harcamaları veya servet unsurları gibi “dış belirtilere” (karinelere) bakılarak hesaplanması yöntemine “Karine Usulü” veya “Dış Göstergeler Usulü” denir.

17. Şans oyunları vergisinin konusu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ticari kazançlar
B) Serbest meslek kazançları
C) Her türlü şans oyunları faaliyetinden elde edilen hasılat
D) Diğer kazanç ve iratlar
E) Arızi kazançlar

Cevap : C) Her türlü şans oyunları faaliyetinden elde edilen hasılat

Açıklama : Şans Oyunları Vergisi’nin konusu; spor müsabakalarına dayalı müşterek bahisler, at yarışları ve diğer şans oyunlarından elde edilen “hasılat”tır.

18. Özel tüketim vergisinde aşağıdaki ürünlerden hangisi I sayılı listede yer alır?

A) Motorlu araç
B) Petrol ürünü
C) Lüks tüketim malı
D) Asitli ve şekerli içecek
E) Tütün ürünü

Cevap : B) Petrol ürünü

Açıklama : ÖTV Kanunu’na ekli listeler şöyledir:
(I) Sayılı Liste: Petrol ürünleri, doğalgaz vb.
(II) Sayılı Liste: Motorlu taşıtlar.
(III) Sayılı Liste: Tütün mamulleri, alkollü ve kolalı içecekler.
(IV) Sayılı Liste: Lüks tüketim malları, beyaz eşya, elektronik vb.

19. Gerçek usulde vergiye tabi mükelleflerin terk ettikleri işleri ile ilgili olarak sonradan elde ettikleri kazançlar hangi gelir unsuru kabul edilir?

A) Değer artış kazancı
B) Ticari kazanç
C) Arızi kazanç
D) Menkul sermaye iradı
E) Serbest meslek kazancı

Cevap : C) Arızi kazanç

Açıklama : Gelir Vergisi Kanunu’na göre; ticari veya mesleki bir faaliyetin durdurulması veya terk edilmesinden sonra, bu faaliyetle ilgili olarak sonradan elde edilen kazançlar (örneğin sonradan tahsil edilen bir alacak veya satılan bir stok) “Arızi Kazanç” kapsamında vergilendirilir.

20. Gelir vergisi matrahının belirlenmesinde aşağıdakilerden hangisi diğer indirimler kapsamında değildir?

A) Gelir Vergisi Kanunu kapsamında yapılan bağış ve yardımların belirli bir kısmı
B) Engellilik durumlarına göre belirlenen engellilik indirimi
C) Vergi Usul Kanunu’na göre ayrılan amortismanlar
D) Amatör spor ve profesyonel spor dalları için yapılan sponsorluk harcamaları
E) Girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarların beyan edilen gelirin yüzde 10’unu aşmayan kısmı

Cevap : C) Vergi Usul Kanunu’na göre ayrılan amortismanlar

Açıklama : Bağışlar, sponsorluk harcamaları, engellilik indirimi ve girişim sermayesi fonu gibi kalemler, beyanname üzerinde gelirden düşülen “İndirimler”dir. “Amortismanlar” ise ticari kazancın tespiti sırasında hasılattan düşülen bir “Gider” unsurudur; beyanname üzerinden yapılan bir indirim değildir.