LOLONOLO Ana Sayfa » blog » auzef » Siyasi Tarih 2025-2026 Final Soruları
auzefSiyaset Bilimi Ve Kamu YönetimiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkilerSiyasi Tarih

Siyasi Tarih 2025-2026 Final Soruları

Siyasi Tarih 2025-2026 Final Soruları

 
LOLONOLO Ana Sayfa » blog » auzef » Siyasi Tarih 2025-2026 Final Soruları

#1. Aşağıdaki ülkelerden hangisi Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) kurucuları arasında yer almıştır?

Cevap : B) Venezuela
Açıklama : OPEC (Organization of Petroleum Exporting Countries), 1960 yılında Bağdat Konferansı’nda kurulan ve petrol fiyatlarını belirlemeyi amaçlayan bir karteldir. Örgütün 5 kurucu üyesi vardır: Suudi Arabistan, İran, Irak, Kuveyt ve Venezuela. Venezuela, özellikle Petrol Bakanı Juan Pablo Pérez Alfonzo’nun girişimleriyle örgütün kurulmasında öncü bir rol oynamıştır. Diğer şıklardaki Katar örgüte 1961’de sonradan katılmıştır (kurucu değildir). ABD, Çin ve Sovyetler Birliği ise OPEC üyesi değildir.

#2. İç savaşın kazanılmasını sağlayan Kızıl Ordu hangi Bolşevik lider tarafından kurulmuştur?

Cevap : E) Troçki
Açıklama : Rusya’da Ekim Devrimi’nden sonra başlayan kanlı iç savaşta (1917-1922), Bolşeviklerin (Kızıllar) Çarlık yanlılarına (Beyazlar) karşı zafer kazanmasını sağlayan en önemli unsur disiplinli bir orduydu. Bu ordu olan Kızıl Ordu’nun kurucusu, başkomutanı ve Savaş Komiseri Lev Troçki’dir. Troçki’nin askeri dehası ve örgütlenme yeteneği, devrimin hayatta kalmasında kilit rol oynamıştır.

#3. İtalyan siyasal birliğinin kurulmasının önündeki en büyük engel hangi devletti?

Cevap : D) Avusturya
Açıklama : 19. yüzyılda İtalyan birliğinin (Risorgimento) sağlanması sürecinde en büyük engel Avusturya İmparatorluğu idi. Çünkü Viyana Kongresi (1815) sonrasında Avusturya, İtalya’nın en zengin bölgeleri olan Lombardiya ve Venedik’i doğrudan işgal altında tutuyor, ayrıca diğer küçük İtalyan prenslikleri üzerinde de siyasi hegemonya kuruyordu. İtalya’nın birleşmesi ancak Piyemonte Krallığı’nın Fransa ve Prusya ile ittifak kurarak Avusturya’yı savaşlarda yenmesiyle mümkün olmuştur.

#4. Aşağıdaki devletlerden hangisinin Afrika kıtasında sömürge toprağı olmamıştır?

Cevap : D) Rusya
Açıklama : 19. yüzyılda Afrika’nın Paylaşımı (Scramble for Africa) sürecinde Avrupalı devletler kıtayı kolonileştirmiştir.
– Fransa (Batı ve Kuzey Afrika),
– İngiltere (Güney, Doğu ve Batı Afrika – Kahire’den Cape Town’a),
– Belçika (Kongo),
– İtalya (Libya, Eritre, Somali) Afrika’da geniş sömürgelere sahipti.
Ancak Rusya (Çarlık veya Sovyetler), emperyalist genişlemesini deniz aşırı sömürgelerden ziyade kara yoluyla Orta Asya, Kafkasya ve Doğu Avrupa yönünde gerçekleştirmiştir. Afrika’da bir kolonisi olmamıştır.

#5. Aşağıdaki olaylardan hangisi kronolojik olarak diğerlerinden önce gerçekleşmiştir?

Cevap : E) İtalya’nın ateşkes antlaşması imzalaması
Açıklama : II. Dünya Savaşı olaylarının kronolojisi şöyledir:
1. İtalya’nın Ateşkes İmzalaması: 3 Eylül 1943 (Müttefiklerin Sicilya’ya çıkması sonucu İtalya saf değiştirdi).
2. Tehran Konferansı: 28 Kasım – 1 Aralık 1943 (Üç Liderin ilk buluşması).
3. Normandiya Çıkartması (D-Day): 6 Haziran 1944 (İkinci cephenin açılması).
4. Yalta Konferansı: 4-11 Şubat 1945.
5. Mussolini’nin İdamı: 28 Nisan 1945.
Bu sıralamaya göre en erken gerçekleşen olay İtalya’nın ateşkes imzalamasıdır.

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

#6. Truman Doktrini aşağıdaki hangi iki ülkeyi kapsamaktadır?

Cevap : C) Yunanistan-Türkiye
Açıklama : ABD Başkanı Harry Truman tarafından 1947 yılında ilan edilen Truman Doktrini, komünizm tehdidi altındaki ülkelere askeri ve ekonomik yardım yapılmasını öngörüyordu. Bu doktrinin spesifik çıkış noktası ve yardımın yapıldığı ilk iki ülke; İç savaş yaşayan ve komünist tehdit altında olan Yunanistan ile Sovyetlerin Boğazlar ve Doğu Anadolu üzerinde baskı kurduğu Türkiye’dir.

#7. Çekoslovakya sorununu çözmek için Münih’te toplanan konferansa katılmayan lider aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : C) Stalin
Açıklama : 1938 yılında Hitler’in Çekoslovakya’nın Südet bölgesini istemesi üzerine toplanan Münih Konferansı’na dört büyük güç katılmıştır: Almanya (Hitler), İtalya (Mussolini), İngiltere (Chamberlain) ve Fransa (Daladier). Bu konferansta Çekoslovakya kurban edilmiş ve parçalanmıştır. Konferansın en dikkat çekici yanı, bir Doğu Avrupa meselesi olmasına rağmen Sovyetler Birliği lideri Stalin’in davet edilmemesidir. Bu dışlanma, Stalin’i Batılılara karşı şüpheye düşürmüş ve Almanya ile saldırmazlık paktı yapmasına zemin hazırlamıştır.

#8. Aşağıdaki devletlerden hangisi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin veto hakkına sahip daimi üyelerinden birisi değildir?

Cevap : E) Almanya
Açıklama : II. Dünya Savaşı’nın galipleri tarafından kurulan Birleşmiş Milletler’in en yetkili organı olan Güvenlik Konseyi’nin 5 Daimi Üyesi (Veto yetkisine sahip olanlar) şunlardır: ABD, Rusya (SSCB’nin devamı), Çin, İngiltere ve Fransa. Almanya, II. Dünya Savaşı’nın mağlup devleti olduğu için BM kurulurken bu yapıya dahil edilmemiştir ve günümüzde de daimi üye statüsü yoktur (Sadece geçici üye olabilir).

#9. Hitler’in Polonya’yı işgali sonrasında, Sovyetler Birliği hangi ülkeleri hakimiyeti altına aldı?

Cevap : E) Estonya-Letonya-Litvanya
Açıklama : 23 Ağustos 1939’da Nazi Almanyası ile SSCB arasında imzalanan “Molotov-Ribbentrop Paktı”nın gizli protokolüne göre Doğu Avrupa nüfuz bölgelerine ayrılmıştı. Almanya’nın Polonya’yı işgaliyle II. Dünya Savaşı başladıktan sonra, SSCB bu gizli anlaşmaya dayanarak Doğu Polonya’yı işgal etmiş ve ardından Baltık Ülkeleri olan Estonya, Letonya ve Litvanya’yı ilhak ederek kendi topraklarına katmıştır. Ayrıca Finlandiya’ya savaş açarak (Kış Savaşı) bazı topraklarını almıştır. Şıklarda Baltık üçlüsünün tam listesi E seçeneğindedir.

#10. Soğuk Savaş sonrası AB’ye üye olmak isteyen ülkeler için saptanan standartlar aşağıdaki hangi belge ile ortaya konmuştur?

Cevap : B) Kopenhag Kriterleri
Açıklama : 1993 yılında Kopenhag’da yapılan AB Zirvesi’nde, özellikle eski Doğu Bloku ülkelerinin Birliğe katılım süreci için gerekli olan asgari şartlar belirlenmiştir. “Kopenhag Kriterleri” olarak bilinen bu standartlar üç başlıkta toplanır:
1. Siyasi Kriterler (Demokrasi, hukuk devleti, insan hakları, azınlık hakları).
2. Ekonomik Kriterler (İşleyen bir piyasa ekonomisi).
3. Topluluk Müktesebatına Uyum (AB yasalarını kabul etme yeteneği).

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

#11. Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Tek Senedi ile yürürlüğe girmemiştir?

Cevap : D) Avrupa Birliği Merkez Bankası kuruldu.
Açıklama : Avrupa Tek Senedi (Single European Act – 1986/1987), Avrupa Toplulukları’nı kuran antlaşmaların ilk büyük revizyonudur. Bu senet ile “Tek Pazar”ın (E şıkkı) 1992’ye kadar tamamlanması hedeflenmiş, karar alma mekanizmalarında oybirliği yerine nitelikli oy çokluğuna geçilerek süreç hızlandırılmış (B şıkkı) ve Avrupa Parlamentosu’nun yetkileri artırılmıştır (A şıkkı). Ancak Avrupa Merkez Bankası (ECB)’nın kurulması ve Ekonomik ve Parasal Birlik (Euro’ya geçiş süreci), Avrupa Tek Senedi ile değil, 1992 yılında imzalanan Maastricht Antlaşması (Avrupa Birliği Antlaşması) ile kararlaştırılmış ve hayata geçirilmiştir.

#12. Aşağıdaki düşünürlerden hangisi Karl Marx öncesi “ütopik” sosyalistlerdendir?

Cevap : C) Thomas More
Açıklama : Karl Marx ve Engels, kendi teorilerini “Bilimsel Sosyalizm” olarak tanımlarken, kendilerinden önceki sosyalist düşünürleri “Ütopik Sosyalistler” olarak nitelendirmişlerdir (Saint-Simon, Fourier, Robert Owen gibi). Ancak şıklarda 19. yy ütopik sosyalistleri yerine, çok daha erken dönemde (16. yy) “Utopia” adlı eseri yazarak özel mülkiyetin olmadığı ideal bir toplum düzeni tasvir eden Thomas More verilmiştir. Siyasal Düşünceler Tarihi bağlamında Thomas More, sosyalist düşüncenin “ütopik” kökenlerinden biri kabul edilir. Adam Smith (Liberalizm), Hobbes ve Locke (Liberalizm/Sözleşme) sosyalist değildir.

#13. Afganistan’da BM kararıyla oluşturulan askerî birlik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : A) ISAF
Açıklama : ISAF (Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti – International Security Assistance Force), 2001 yılında Bonn Konferansı’nın ardından Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1386 sayılı kararı ile kurulmuş, NATO liderliğindeki bir güvenlik misyonudur. Amacı, Taliban rejiminin devrilmesinden sonra Afganistan Geçici Yönetimi’ne Kabil ve çevresinde güvenliği sağlamada destek olmaktı. Daha sonra görev alanı tüm ülkeyi kapsayacak şekilde genişletildi. Diğer şıklara bakacak olursak; KFOR Kosova’daki, UNOSOM ve UNITAF ise Somali’deki barış güçleridir. Dolayısıyla Afganistan ile özdeşleşen yapı ISAF’tır.

#14. Soğuk Savaş sırasında ABD’nin SSCB’ye karşı izlediği politikaya ne ad verilmektedir?

Cevap : A) Çevreleme
Açıklama : Soğuk Savaş’ın başlangıcında ABD’li diplomat George Kennan’ın “Uzun Telgraf”ı ile temelleri atılan ve Truman Doktrini ile hayata geçirilen stratejinin adı “Çevreleme” (Containment) politikasıdır. Bu politika, Sovyetler Birliği ile doğrudan sıcak savaşa girmek yerine, SSCB’nin etrafını askeri ittifaklar (NATO, CENTO, SEATO vb.) ve ekonomik yardımlarla kuşatarak komünizmin yayılmasını engellemeyi ve SSCB’yi kendi sınırları içine hapsetmeyi amaçlamıştır.

#15. Aşağıdaki ülkelerden hangisi Bağdat Paktı’na üye olmamıştır?

Cevap : A) Suriye
Açıklama : 1955 yılında kurulan Bağdat Paktı (daha sonra CENTO), SSCB’nin Ortadoğu’ya inmesini engellemek için kurulan Batı yanlısı bir ittifaktı. Üyeleri: Türkiye, Irak, İran, Pakistan ve İngiltere idi. Suriye ise o dönemde Mısır ile birlikte Arap milliyetçiliği akımının etkisindeydi, Batı karşıtı bir tutum izliyordu ve Sovyetler Birliği ile yakınlaşıyordu; bu nedenle Bağdat Paktı’na katılmamış, aksine pakta şiddetle karşı çıkmıştır.

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

#16. Aşağıdaki siyasal olaylardan hangisi II. Dünya Savaşı bittikten sonra gerçekleşmiştir?

Cevap : D) Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulması
Açıklama : II. Dünya Savaşı 1945 yılında sona ermiştir. Şıkları inceleyelim:
– Vichy Hükümeti: 1940 (Savaş sırasında).
– Roosevelt’in ölümü: Nisan 1945 (Savaş bitmeden hemen önce).
– Hitler’in intiharı: Nisan 1945.
– Churchill’in seçimi kaybetmesi: Temmuz 1945 (Potsdam Konferansı sırasında, savaşın Avrupa’da bittiği ama Pasifik’te sürdüğü dönem).
– Çin Halk Cumhuriyeti’nin Kurulması: Çin İç Savaşı’nın komünistlerin zaferiyle sonuçlanması üzerine Mao Zedong tarafından 1 Ekim 1949 tarihinde ilan edilmiştir. Bu tarih savaşın bitiminden 4 yıl sonrasıdır.

#17. Aşağıdaki ülkelerden hangisi Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) kuruluşunda yer almamıştır?

Cevap : B) Katar
Açıklama : 1960 yılında kurulan OPEC’in 5 kurucu üyesi vardır: Suudi Arabistan, İran, Irak, Kuveyt ve Venezuela. Katar ise örgüte kuruluşundan bir yıl sonra, 1961 yılında katılmıştır. Dolayısıyla kurucular arasında yer almaz. (Not: Katar, 2019 yılında OPEC üyeliğinden ayrılmıştır).

#18. Birinci Dünya Savaşı sonrası toplanan Paris Barış Konferansı’nda ilk ele alınan konu aşağıdakilerden hangisi de değildir?

Cevap : B) Milletler Cemiyeti’nin kurulması
Açıklama : I. Dünya Savaşı’nı bitiren antlaşmaları hazırlamak üzere toplanan Paris Barış Konferansı’nda (1919), ABD Başkanı Wilson’ın ısrarı üzerine gündemin ilk maddesi ve en öncelikli konusu, uluslararası barışı koruyacak bir örgüt olan Milletler Cemiyeti’nin (Cemiyet-i Akvam) kurulması olmuştur. Hatta Milletler Cemiyeti Sözleşmesi (Misakı), Almanya ile imzalanan Versay ve diğer barış antlaşmalarının içine ilk bölüm olarak dahil edilmiştir.

#19. Aşağıdakilerden hangisi İkinci Soğuk Savaş’ı başlatan Carter Doktrini’nin nedenlerinden biri değildir?

Cevap : A) Türkiye’de gerçekleşen askeri darbe
Açıklama : Carter Doktrini (Ocak 1980), ABD Başkanı Jimmy Carter tarafından ilan edilen ve Basra Körfezi’ndeki ABD çıkarlarını korumayı amaçlayan politikadır. Bu doktrinin temel nedenleri; 1979’da SSCB’nin Afganistan’ı işgali (en önemli neden), 1979 İran İslam Devrimi ile ABD’nin bölgedeki en önemli müttefikini kaybetmesi ve Körfez petrol yollarının Sovyet tehdidi altına girmesidir. Türkiye’deki 12 Eylül 1980 askeri darbesi ise Carter Doktrini ilan edildikten aylar sonra gerçekleşmiş bir iç/NATO olayıdır ve doktrinin “oluşum nedeni” değildir.

#20. Cemal Abdün Nasır’ın devlet başkanlığı dönemindeki Mısır’a ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevap : C) Bağlantısızlar Hareketi’nin kurucularından biri olmuştur.
Açıklama : Mısır lideri Cemal Abdünnasır, Soğuk Savaş döneminde ne Batı ne de Doğu blokuna tam bağlanmak istemeyen ülkelerin liderliğini yapmıştır. 1955 Bandung Konferansı’nda ön plana çıkmış ve Yugoslavya lideri Tito ve Hindistan lideri Nehru ile birlikte Bağlantısızlar Hareketi’nin (Non-Aligned Movement) üç büyük kurucusundan biri olmuştur. Diğer şıklara bakıldığında; Süveyş Kanalı’nı millileştirerek İngiltere ile savaşmıştır (A yanlış), İsrail ile savaş halindedir (B yanlış), Fransa ile Cezayir meselesi yüzünden arası kötüdür (E yanlış).

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

Öncesi
TESTi BiTiR, PUANINI GÖR

SONUÇ

Siyasi Tarih 2025-2026 Final Soruları

Siyasi Tarih 2025-2026 Final Soruları

Siyasi Tarih 2025-2026 Final Soruları özet video

Siyasi Tarih: Dünya Savaşlarından Soğuk Savaş’a Küresel Düzen ve İttifaklar

Dünya Savaşları ve Yeni Güç Dengeleri

20. yüzyılın başındaki Birinci Dünya Savaşı’nın ardından toplanan Paris Barış Konferansı (1919), uluslararası barışı koruma arayışının bir sonucu olarak gündeminin ilk maddesine Milletler Cemiyeti’nin kurulmasını almıştır. Ancak bu çabalar İkinci Dünya Savaşı’nın çıkışını engelleyememiştir. Savaşın hemen öncesinde, 1938’deki Münih Konferansı’nda Çekoslovakya’nın kaderi tayin edilirken, Sovyet lideri Stalin’in bu toplantıya davet edilmemesi, Doğu ile Batı arasındaki güvensizliğin temellerini atmıştır. Savaşın patlak vermesiyle birlikte SSCB, Molotov-Ribbentrop Paktı’na dayanarak Estonya, Letonya ve Litvanya gibi Baltık ülkelerini ilhak etmiştir.

Savaşın seyri içinde 1943 yılında İtalya’nın ateşkes imzalaması, müttefiklerin Tahran’da buluşması ve 1944’teki Normandiya Çıkartması gibi kritik olaylar kronolojik bir silsile izlemiştir. Savaşın sona ermesiyle birlikte küresel yönetişim için kurulan Birleşmiş Milletler’de, veto yetkisine sahip beş daimi üye (ABD, Rusya, Çin, İngiltere, Fransa) belirlenmiş; savaşın mağlubu Almanya bu statünün dışında bırakılmıştır. Savaş sonrası dönemin en önemli siyasal gelişmelerinden biri de 1949’da Çin Halk Cumhuriyeti’nin ilanı olmuştur.

Soğuk Savaş ve Çevreleme Politikası

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ABD ve SSCB arasındaki ideolojik rekabet “Soğuk Savaş” olarak adlandırılan dönemi başlatmıştır. Bu dönemde ABD, komünizmin yayılmasını engellemek için “Çevreleme” (Containment) politikasını benimsemiştir. Bu politikanın ilk somut adımı olan Truman Doktrini, Sovyet tehdidi altındaki Türkiye ve Yunanistan’a yönelik yardımları kapsamıştır. Rusya’da Ekim Devrimi sonrası iç savaşı kazanan Kızıl Ordu’nun kurucusu Troçki’nin askeri mirası üzerine yükselen Sovyet gücü, 1979’da Afganistan’ı işgal ederek İkinci Soğuk Savaş’ı tetiklemiştir. Buna karşılık ilan edilen Carter Doktrini, Basra Körfezi’ni ABD’nin hayati çıkar alanı ilan etmiş; İran İslam Devrimi ve Sovyetlerin Afganistan işgali bu doktrinin temel nedenlerini oluşturmuştur.

Bölgesel İttifaklar ve Küresel Örgütler

  • OPEC: 1960 yılında petrol fiyatlarını korumak amacıyla kurulan örgütün 5 kurucu üyesinden biri Venezuela’dır; Katar ise bir yıl sonra katılmıştır.
  • Bağdat Paktı (CENTO): Ortadoğu’da Sovyet etkisini kırmak için kurulan bu ittifaka Suriye, Arap milliyetçiliği ve Sovyet yakınlığı nedeniyle asla üye olmamış, aksine şiddetle karşı çıkmıştır.
  • ISAF: 2001 yılında BM kararıyla Afganistan’da güvenliği sağlamak amacıyla oluşturulan NATO liderliğindeki askeri kuvvettir.
  • Bağlantısızlar Hareketi: Mısır lideri Cemal Abdünnasır, Tito ve Nehru ile birlikte iki blok arasında yer almayan ülkelerin öncülüğünü yapmıştır.

Avrupa Bütünleşmesi ve Standartlar

Avrupa’nın ekonomik ve siyasi birliği yolunda 1986’da imzalanan Avrupa Tek Senedi, Tek Pazar’ın kurulması ve Avrupa Parlamentosu’nun yetkilendirilmesi gibi devrimsel adımlar atmıştır. Ancak Avrupa Merkez Bankası’nın kurulması bu senedin değil, daha sonraki Maastricht Antlaşması’nın konusudur. Soğuk Savaş sonrası dönemde ise AB’ye katılmak isteyen ülkeler için demokrasi ve piyasa ekonomisi şartlarını içeren Kopenhag Kriterleri temel standart olarak belirlenmiştir.

Siyasal Düşünce ve Sömürgecilik

Siyasal düşünceler tarihinde Karl Marx öncesinde özel mülkiyetin olmadığı ideal bir düzen tasvir eden Thomas More, “ütopik sosyalizmin” köklerinden biri kabul edilir. Tarihsel süreçte sömürgecilik faaliyetlerine bakıldığında; Fransa, İngiltere, Belçika ve İtalya Afrika’da geniş topraklar edinirken, Rusya emperyalist genişlemesini kara yoluyla Asya ve Avrupa içlerine yapmış, Afrika kıtasında bir sömürge edinmemiştir. Avrupa’da ulusal birlik hareketlerinde ise İtalya’nın birleşmesi önündeki en büyük engel, Venedik ve Lombardiya gibi zengin bölgeleri elinde tutan Avusturya İmparatorluğu olmuştur.

@lolonolo_com

Siyasi Tarih 2025-2026 Final Soruları

Siyasi Tarih 2025-2026 Final Soruları

1. Afganistan’da BM kararıyla oluşturulan askerî birlik aşağıdakilerden hangisidir?

A) ISAF
B) UNITAF
C) UNOSOM II
D) KFOR
E) UNOSOM

Cevap : A) ISAF

Açıklama : ISAF (Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti – International Security Assistance Force), 2001 yılında Bonn Konferansı’nın ardından Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1386 sayılı kararı ile kurulmuş, NATO liderliğindeki bir güvenlik misyonudur. Amacı, Taliban rejiminin devrilmesinden sonra Afganistan Geçici Yönetimi’ne Kabil ve çevresinde güvenliği sağlamada destek olmaktı. Daha sonra görev alanı tüm ülkeyi kapsayacak şekilde genişletildi. Diğer şıklara bakacak olursak; KFOR Kosova’daki, UNOSOM ve UNITAF ise Somali’deki barış güçleridir. Dolayısıyla Afganistan ile özdeşleşen yapı ISAF’tır.

2. Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Tek Senedi ile yürürlüğe girmemiştir?

A) Avrupa Parlamentosu yeni üye kabulü ve ortaklık antlaşmalarının onaylanması konusunda yetkilendirildi.
B) Avrupa Parlamentosu’nda oybirliğinden, nitelikli oy çokluğuna geçildi.
C) İlk derece mahkemesinin kurulması kabul edildi.
D) Avrupa Birliği Merkez Bankası kuruldu.
E) Avrupa Tek Pazarı kuruldu.

Cevap : D) Avrupa Birliği Merkez Bankası kuruldu.

Açıklama : Avrupa Tek Senedi (Single European Act – 1986/1987), Avrupa Toplulukları’nı kuran antlaşmaların ilk büyük revizyonudur. Bu senet ile “Tek Pazar”ın (E şıkkı) 1992’ye kadar tamamlanması hedeflenmiş, karar alma mekanizmalarında oybirliği yerine nitelikli oy çokluğuna geçilerek süreç hızlandırılmış (B şıkkı) ve Avrupa Parlamentosu’nun yetkileri artırılmıştır (A şıkkı). Ancak Avrupa Merkez Bankası (ECB)’nın kurulması ve Ekonomik ve Parasal Birlik (Euro’ya geçiş süreci), Avrupa Tek Senedi ile değil, 1992 yılında imzalanan Maastricht Antlaşması (Avrupa Birliği Antlaşması) ile kararlaştırılmış ve hayata geçirilmiştir.

3. Aşağıdaki ülkelerden hangisi Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) kurucuları arasında yer almıştır?

A) Katar
B) Venezuela
C) Çin
D) Sovyetler Birliği
E) Amerika Birleşik Devletleri

Cevap : B) Venezuela

Açıklama : OPEC (Organization of Petroleum Exporting Countries), 1960 yılında Bağdat Konferansı’nda kurulan ve petrol fiyatlarını belirlemeyi amaçlayan bir karteldir. Örgütün 5 kurucu üyesi vardır: Suudi Arabistan, İran, Irak, Kuveyt ve Venezuela. Venezuela, özellikle Petrol Bakanı Juan Pablo Pérez Alfonzo’nun girişimleriyle örgütün kurulmasında öncü bir rol oynamıştır. Diğer şıklardaki Katar örgüte 1961’de sonradan katılmıştır (kurucu değildir). ABD, Çin ve Sovyetler Birliği ise OPEC üyesi değildir.

4. Hitler’in Polonya’yı işgali sonrasında, Sovyetler Birliği hangi ülkeleri hakimiyeti altına aldı?

A) Finlandiya-Macaristan-Estonya
B) Danimarka-Norveç-İsveç
C) Finlandiya-Norveç-Danimarka
D) Finlandiya-Estonya-Mançurya
E) Estonya-Letonya-Litvanya

Cevap : E) Estonya-Letonya-Litvanya

Açıklama : 23 Ağustos 1939’da Nazi Almanyası ile SSCB arasında imzalanan “Molotov-Ribbentrop Paktı”nın gizli protokolüne göre Doğu Avrupa nüfuz bölgelerine ayrılmıştı. Almanya’nın Polonya’yı işgaliyle II. Dünya Savaşı başladıktan sonra, SSCB bu gizli anlaşmaya dayanarak Doğu Polonya’yı işgal etmiş ve ardından Baltık Ülkeleri olan Estonya, Letonya ve Litvanya’yı ilhak ederek kendi topraklarına katmıştır. Ayrıca Finlandiya’ya savaş açarak (Kış Savaşı) bazı topraklarını almıştır. Şıklarda Baltık üçlüsünün tam listesi E seçeneğindedir.

5. Aşağıdaki olaylardan hangisi kronolojik olarak diğerlerinden önce gerçekleşmiştir?

A) Stalin’in Tahran’da Roosevelt ve Churchill ile buluşması
B) Mussolini’nin idam edilmesi
C) Yalta Konferansı
D) Normandiya çıkartması
E) İtalya’nın ateşkes antlaşması imzalaması

Cevap : E) İtalya’nın ateşkes antlaşması imzalaması

Açıklama : II. Dünya Savaşı olaylarının kronolojisi şöyledir:
1. İtalya’nın Ateşkes İmzalaması: 3 Eylül 1943 (Müttefiklerin Sicilya’ya çıkması sonucu İtalya saf değiştirdi).
2. Tehran Konferansı: 28 Kasım – 1 Aralık 1943 (Üç Liderin ilk buluşması).
3. Normandiya Çıkartması (D-Day): 6 Haziran 1944 (İkinci cephenin açılması).
4. Yalta Konferansı: 4-11 Şubat 1945.
5. Mussolini’nin İdamı: 28 Nisan 1945.
Bu sıralamaya göre en erken gerçekleşen olay İtalya’nın ateşkes imzalamasıdır.

6. Aşağıdakilerden hangisi İkinci Soğuk Savaş’ı başlatan Carter Doktrini’nin nedenlerinden biri değildir?

A) Türkiye’de gerçekleşen askeri darbe
B) Körfez bölgesinde Sovyetler Birliği’nin etkinliğinin artması
C) Amerikan kamuoyunda Sovyet etkinliğine yönelik tepkinin artması
D) Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı işgali
E) İran İslâm Devrimi’nin gerçekleşmesi

Cevap : A) Türkiye’de gerçekleşen askeri darbe

Açıklama : Carter Doktrini (Ocak 1980), ABD Başkanı Jimmy Carter tarafından ilan edilen ve Basra Körfezi’ndeki ABD çıkarlarını korumayı amaçlayan politikadır. Bu doktrinin temel nedenleri; 1979’da SSCB’nin Afganistan’ı işgali (en önemli neden), 1979 İran İslam Devrimi ile ABD’nin bölgedeki en önemli müttefikini kaybetmesi ve Körfez petrol yollarının Sovyet tehdidi altına girmesidir. Türkiye’deki 12 Eylül 1980 askeri darbesi ise Carter Doktrini ilan edildikten aylar sonra gerçekleşmiş bir iç/NATO olayıdır ve doktrinin “oluşum nedeni” değildir.

7. Birinci Dünya Savaşı sonrası toplanan Paris Barış Konferansı’nda ilk ele alınan konu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Rusya’daki devrimin bastırılması
B) Milletler Cemiyeti’nin kurulması
C) Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarının paylaşılması
D) Yenilenlerden savaş tazminatı alınması
E) Almanya’yla barış yapılması

Cevap : B) Milletler Cemiyeti’nin kurulması

Açıklama : I. Dünya Savaşı’nı bitiren antlaşmaları hazırlamak üzere toplanan Paris Barış Konferansı’nda (1919), ABD Başkanı Wilson’ın ısrarı üzerine gündemin ilk maddesi ve en öncelikli konusu, uluslararası barışı koruyacak bir örgüt olan Milletler Cemiyeti’nin (Cemiyet-i Akvam) kurulması olmuştur. Hatta Milletler Cemiyeti Sözleşmesi (Misakı), Almanya ile imzalanan Versay ve diğer barış antlaşmalarının içine ilk bölüm olarak dahil edilmiştir.

8. Aşağıdaki siyasal olaylardan hangisi II. Dünya Savaşı bittikten sonra gerçekleşmiştir?

A) İngiltere’de Churchill’in seçimleri kaybetmesi
B) Fransa’da Vichy hükümetinin kurulması
C) Hitler’in intihar etmesi
D) Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulması
E) ABD başkanı Franklin D. Roosevelt’in ölümü

Cevap : D) Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulması

Açıklama : II. Dünya Savaşı 1945 yılında sona ermiştir. Şıkları inceleyelim:
– Vichy Hükümeti: 1940 (Savaş sırasında).
– Roosevelt’in ölümü: Nisan 1945 (Savaş bitmeden hemen önce).
– Hitler’in intiharı: Nisan 1945.
– Churchill’in seçimi kaybetmesi: Temmuz 1945 (Potsdam Konferansı sırasında, savaşın Avrupa’da bittiği ama Pasifik’te sürdüğü dönem).
– Çin Halk Cumhuriyeti’nin Kurulması: Çin İç Savaşı’nın komünistlerin zaferiyle sonuçlanması üzerine Mao Zedong tarafından 1 Ekim 1949 tarihinde ilan edilmiştir. Bu tarih savaşın bitiminden 4 yıl sonrasıdır.

9. İç savaşın kazanılmasını sağlayan Kızıl Ordu hangi Bolşevik lider tarafından kurulmuştur?

A) Stalin
B) Lenin
C) Kamanev
D) Buharin
E) Troçki

Cevap : E) Troçki

Açıklama : Rusya’da Ekim Devrimi’nden sonra başlayan kanlı iç savaşta (1917-1922), Bolşeviklerin (Kızıllar) Çarlık yanlılarına (Beyazlar) karşı zafer kazanmasını sağlayan en önemli unsur disiplinli bir orduydu. Bu ordu olan Kızıl Ordu’nun kurucusu, başkomutanı ve Savaş Komiseri Lev Troçki’dir. Troçki’nin askeri dehası ve örgütlenme yeteneği, devrimin hayatta kalmasında kilit rol oynamıştır.

10. Aşağıdaki devletlerden hangisinin Afrika kıtasında sömürge toprağı olmamıştır?

A) Fransa
B) Belçika
C) İngiltere
D) Rusya
E) İtalya

Cevap : D) Rusya

Açıklama : 19. yüzyılda Afrika’nın Paylaşımı (Scramble for Africa) sürecinde Avrupalı devletler kıtayı kolonileştirmiştir.
– Fransa (Batı ve Kuzey Afrika),
– İngiltere (Güney, Doğu ve Batı Afrika – Kahire’den Cape Town’a),
– Belçika (Kongo),
– İtalya (Libya, Eritre, Somali) Afrika’da geniş sömürgelere sahipti.
Ancak Rusya (Çarlık veya Sovyetler), emperyalist genişlemesini deniz aşırı sömürgelerden ziyade kara yoluyla Orta Asya, Kafkasya ve Doğu Avrupa yönünde gerçekleştirmiştir. Afrika’da bir kolonisi olmamıştır.

11. Aşağıdaki devletlerden hangisi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin veto hakkına sahip daimi üyelerinden birisi değildir?

A) SSCB
B) ABD
C) İngiltere
D) Çin
E) Almanya

Cevap : E) Almanya

Açıklama : II. Dünya Savaşı’nın galipleri tarafından kurulan Birleşmiş Milletler’in en yetkili organı olan Güvenlik Konseyi’nin 5 Daimi Üyesi (Veto yetkisine sahip olanlar) şunlardır: ABD, Rusya (SSCB’nin devamı), Çin, İngiltere ve Fransa. Almanya, II. Dünya Savaşı’nın mağlup devleti olduğu için BM kurulurken bu yapıya dahil edilmemiştir ve günümüzde de daimi üye statüsü yoktur (Sadece geçici üye olabilir).

12. Soğuk Savaş sırasında ABD’nin SSCB’ye karşı izlediği politikaya ne ad verilmektedir?

A) Çevreleme
B) Püskürtme
C) Durdurma
D) Caydırma
E) Önleme

Cevap : A) Çevreleme

Açıklama : Soğuk Savaş’ın başlangıcında ABD’li diplomat George Kennan’ın “Uzun Telgraf”ı ile temelleri atılan ve Truman Doktrini ile hayata geçirilen stratejinin adı “Çevreleme” (Containment) politikasıdır. Bu politika, Sovyetler Birliği ile doğrudan sıcak savaşa girmek yerine, SSCB’nin etrafını askeri ittifaklar (NATO, CENTO, SEATO vb.) ve ekonomik yardımlarla kuşatarak komünizmin yayılmasını engellemeyi ve SSCB’yi kendi sınırları içine hapsetmeyi amaçlamıştır.

13. Truman Doktrini aşağıdaki hangi iki ülkeyi kapsamaktadır?

A) Yugoslavya-Yunanistan
B) Yugoslavya-Arnavutluk
C) Yunanistan-Türkiye
D) Yunanistan-Bulgaristan
E) Yugoslavya-Bulgaristan

Cevap : C) Yunanistan-Türkiye

Açıklama : ABD Başkanı Harry Truman tarafından 1947 yılında ilan edilen Truman Doktrini, komünizm tehdidi altındaki ülkelere askeri ve ekonomik yardım yapılmasını öngörüyordu. Bu doktrinin spesifik çıkış noktası ve yardımın yapıldığı ilk iki ülke; İç savaş yaşayan ve komünist tehdit altında olan Yunanistan ile Sovyetlerin Boğazlar ve Doğu Anadolu üzerinde baskı kurduğu Türkiye’dir.

14. Soğuk Savaş sonrası AB’ye üye olmak isteyen ülkeler için saptanan standartlar aşağıdaki hangi belge ile ortaya konmuştur?

A) Schengen Antlaşması
B) Kopenhag Kriterleri
C) Brüksel Antlaşması
D) Roma Antlaşması
E) Helsinki Nihai Senedi

Cevap : B) Kopenhag Kriterleri

Açıklama : 1993 yılında Kopenhag’da yapılan AB Zirvesi’nde, özellikle eski Doğu Bloku ülkelerinin Birliğe katılım süreci için gerekli olan asgari şartlar belirlenmiştir. “Kopenhag Kriterleri” olarak bilinen bu standartlar üç başlıkta toplanır:
1. Siyasi Kriterler (Demokrasi, hukuk devleti, insan hakları, azınlık hakları).
2. Ekonomik Kriterler (İşleyen bir piyasa ekonomisi).
3. Topluluk Müktesebatına Uyum (AB yasalarını kabul etme yeteneği).

15. Aşağıdaki ülkelerden hangisi Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) kuruluşunda yer almamıştır?

A) Kuveyt
B) Katar
C) Irak
D) Venezüella
E) Suudi Arabistan

Cevap : B) Katar

Açıklama : 1960 yılında kurulan OPEC’in 5 kurucu üyesi vardır: Suudi Arabistan, İran, Irak, Kuveyt ve Venezuela. Katar ise örgüte kuruluşundan bir yıl sonra, 1961 yılında katılmıştır. Dolayısıyla kurucular arasında yer almaz. (Not: Katar, 2019 yılında OPEC üyeliğinden ayrılmıştır).

16. Aşağıdaki ülkelerden hangisi Bağdat Paktı’na üye olmamıştır?

A) Suriye
B) İngiltere
C) İran
D) Irak
E) Türkiye

Cevap : A) Suriye

Açıklama : 1955 yılında kurulan Bağdat Paktı (daha sonra CENTO), SSCB’nin Ortadoğu’ya inmesini engellemek için kurulan Batı yanlısı bir ittifaktı. Üyeleri: Türkiye, Irak, İran, Pakistan ve İngiltere idi. Suriye ise o dönemde Mısır ile birlikte Arap milliyetçiliği akımının etkisindeydi, Batı karşıtı bir tutum izliyordu ve Sovyetler Birliği ile yakınlaşıyordu; bu nedenle Bağdat Paktı’na katılmamış, aksine pakta şiddetle karşı çıkmıştır.

17. Cemal Abdün Nasır’ın devlet başkanlığı dönemindeki Mısır’a ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) İngiltere ile Süveyş kanalının işletilmesi için anlaşma imzalanmıştır.
B) İsrail ile ilişkileri iyileştirmeye çalışmıştır.
C) Bağlantısızlar Hareketi’nin kurucularından biri olmuştur.
D) Asvan barajı kredi karşılığında Sovyetler Birliği’ne kiralanmıştır.
E) Fransa ile yakın ilişkiler kurulmuştur.

Cevap : C) Bağlantısızlar Hareketi’nin kurucularından biri olmuştur.

Açıklama : Mısır lideri Cemal Abdünnasır, Soğuk Savaş döneminde ne Batı ne de Doğu blokuna tam bağlanmak istemeyen ülkelerin liderliğini yapmıştır. 1955 Bandung Konferansı’nda ön plana çıkmış ve Yugoslavya lideri Tito ve Hindistan lideri Nehru ile birlikte Bağlantısızlar Hareketi’nin (Non-Aligned Movement) üç büyük kurucusundan biri olmuştur. Diğer şıklara bakıldığında; Süveyş Kanalı’nı millileştirerek İngiltere ile savaşmıştır (A yanlış), İsrail ile savaş halindedir (B yanlış), Fransa ile Cezayir meselesi yüzünden arası kötüdür (E yanlış).

18. Aşağıdaki düşünürlerden hangisi Karl Marx öncesi “ütopik” sosyalistlerdendir?

A) Adam Smith
B) Thomas Hobbes
C) Thomas More
D) Jean Jacques Rousseau
E) John Locke

Cevap : C) Thomas More

Açıklama : Karl Marx ve Engels, kendi teorilerini “Bilimsel Sosyalizm” olarak tanımlarken, kendilerinden önceki sosyalist düşünürleri “Ütopik Sosyalistler” olarak nitelendirmişlerdir (Saint-Simon, Fourier, Robert Owen gibi). Ancak şıklarda 19. yy ütopik sosyalistleri yerine, çok daha erken dönemde (16. yy) “Utopia” adlı eseri yazarak özel mülkiyetin olmadığı ideal bir toplum düzeni tasvir eden Thomas More verilmiştir. Siyasal Düşünceler Tarihi bağlamında Thomas More, sosyalist düşüncenin “ütopik” kökenlerinden biri kabul edilir. Adam Smith (Liberalizm), Hobbes ve Locke (Liberalizm/Sözleşme) sosyalist değildir.

19. Çekoslovakya sorununu çözmek için Münih’te toplanan konferansa katılmayan lider aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hitler
B) Daladier
C) Stalin
D) Chamberlaine
E) Mussolini

Cevap : C) Stalin

Açıklama : 1938 yılında Hitler’in Çekoslovakya’nın Südet bölgesini istemesi üzerine toplanan Münih Konferansı’na dört büyük güç katılmıştır: Almanya (Hitler), İtalya (Mussolini), İngiltere (Chamberlain) ve Fransa (Daladier). Bu konferansta Çekoslovakya kurban edilmiş ve parçalanmıştır. Konferansın en dikkat çekici yanı, bir Doğu Avrupa meselesi olmasına rağmen Sovyetler Birliği lideri Stalin’in davet edilmemesidir. Bu dışlanma, Stalin’i Batılılara karşı şüpheye düşürmüş ve Almanya ile saldırmazlık paktı yapmasına zemin hazırlamıştır.

20. İtalyan siyasal birliğinin kurulmasının önündeki en büyük engel hangi devletti?

A) Prusya
B) Osmanlı İmparatorluğu
C) İngiltere
D) Avusturya
E) Rusya

Cevap : D) Avusturya

Açıklama : 19. yüzyılda İtalyan birliğinin (Risorgimento) sağlanması sürecinde en büyük engel Avusturya İmparatorluğu idi. Çünkü Viyana Kongresi (1815) sonrasında Avusturya, İtalya’nın en zengin bölgeleri olan Lombardiya ve Venedik’i doğrudan işgal altında tutuyor, ayrıca diğer küçük İtalyan prenslikleri üzerinde de siyasi hegemonya kuruyordu. İtalya’nın birleşmesi ancak Piyemonte Krallığı’nın Fransa ve Prusya ile ittifak kurarak Avusturya’yı savaşlarda yenmesiyle mümkün olmuştur.

@lolonolo_com

Siyasi Tarih 2025-2026 Final Soruları

 

siyaset bilimi ve kamu yönetimi, Siyasi Tarih 2022 Final Soruları Siyaset Bilimi Ve Uluslararası İlişkiler

Siyasi Tarih 2025-2026 Final Soruları

 

Editor

Editör