Türk Anayasa Düzeni 2025-2026 Final Soruları

Türk Anayasa Tarihinin Dönüm Noktaları ve Meclis Yapıları

Türk anayasa geleneği, mutlakiyetten demokrasiye uzanan uzun bir gelişim eğrisine sahiptir. Bu süreçte yasama organının yapısı farklılık göstermiştir. 1876 Kanun-i Esasi (Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan) ile 1961 Anayasası (Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu) dönemlerinde çift meclis sistemi benimsenmişken; 1921, 1924 ve mevcut 1982 Anayasaları tek meclisli yapıyı tercih etmiştir. Özellikle 1982 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti’nin bir Hukuk Devleti olduğunu perçinlemiş ve idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunu açık tutarak vatandaşın haklarını güvence altına almıştır. Ancak hukuk düzeninin korunması amacıyla, çağdaşlaşma temelini oluşturan İnkılap Kanunları, Anayasa Mahkemesi’nin yargısal denetimi dışında tutulmuştur.

Yasama Organı: Yetkiler, Muafiyetler ve Seçimler

TBMM, milli iradenin tecelli ettiği en üst yasama organıdır. Milletvekilleri, meclis çalışmalarındaki söz ve oylarından dolayı yasama sorumsuzluğu ile korunurlar; bu koruma mutlak ve süreklidir. Yasama dokunulmazlığı ise sadece ceza davalarına karşı geçici bir kalkan sağlar; milletvekili hakkında hukuk davası açılmasına engel teşkil etmez. TBMM Başkanı seçilirken, tarafsızlığı korumak amacıyla siyasi parti grupları aday gösteremez. Meclis; savaş ilanı, bütçe onayı ve RTÜK üyelerinin seçimi gibi yetkilere sahipken, Danıştay üyelerinin seçimi TBMM’nin değil, HSK ve Cumhurbaşkanının yetki alanındadır. Milletvekilliğinin düşmesi ise istifa durumunda Genel Kurul kararıyla, kesin hüküm giyme durumunda ise mahkeme kararının bildirilmesiyle gerçekleşir.

Yürütme Erki: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi

2017 anayasa değişiklikleriyle Türkiye, Yürütmenin tek bir elde toplandığı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçmiştir. Bu sistemde Cumhurbaşkanı; yardımcılarını ve bakanları doğrudan atar, kanunları 15 gün içinde yayımlar veya veto eder. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri üzerindeki anayasallık denetimi ise münhasıran Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır. Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı, meclisi seçimlerin yenilenmesi amacıyla toplantıya çağırabilir veya seçim kararı alabilir. Ancak demokratik denge gereği, Anayasa Mahkemesi Başkanı gibi yüksek yargı yöneticilerini atayamaz; başkanlar mahkemenin kendi üyeleri tarafından seçilir.

Yargı Teşkilatı ve Yüksek Mahkemeler

Yargı erki, bağımsız ve tarafsız mahkemelerce yürütülür. Anayasa Mahkemesi, 15 üyeden oluşur ve üyeler CB ile TBMM tarafından seçilir. Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ise 13 üyeli, yedek üyesi bulunmayan ve yargının idari yönetimini üstlenen bir yapıdır. Adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkları çözen Uyuşmazlık Mahkemesi’nin başkanı, bizzat Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından görevlendirilir. Bu hiyerarşik yapı, anayasal düzenin ve temel hakların korunmasının en büyük teminatıdır.

Temel Haklar ve Statü Kavramları

Haklar; Negatif (Kişi), Pozitif (Sosyal) ve Aktif (Siyasi) statü hakları olarak sınıflandırılır. Negatif statü hakları, devletin müdahale edemeyeceği özerk alanları temsil eder; “Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı” bunun en somut örneğidir. Siyasi bir hak olan oy kullanma yetkisi konusunda ise tutuklular, masumiyet karinesi gereği bu haktan yararlanabilirken; erler, askeri öğrenciler ve kasti suçtan hükümlüler oy kullanamazlar. Savaş ve OHAL gibi dönemlerde haklar durdurulabilir; ancak Sert Çekirdek Haklar (yaşama hakkı, masumiyet karinesi vb.) bu durdurmanın dışındadır.

Anayasa Değişiklik Süreci

Anayasa’nın değiştirilmesi zorlaştırılmış (sert) bir usule tabidir. Teklif için TBMM üye tamsayısının 1/3’ünün (200 vekil) imzası gerekirken, kabul için en az 3/5 çoğunluk (360 vekil) şarttır. Bu süreçte yapılan oylamalar her zaman gizli yapılır ve ivedilikle görüşme yasağı uygulanır. Mevcut Anayasayı değiştiren iktidar gücü hukuk literatüründe Tali Kurucu İktidar olarak adlandırılır.

1. Anayasa ve ilgili seçim mevzuatı hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi seçimlerde oy kullanabilir?

A) Askerî öğrenciler
B) Kasti suçlardan hüküm giyenler
C) Tutuklular
D) Kısıtlılar
E) Er ve erbaşlar

Cevap : C) Tutuklular

Açıklama : 1982 Anayasası’nın 67. maddesine göre seçimlerde oy kullanamayacak olanlar sınırlı sayıda sayılmıştır. Bunlar; silah altında bulunan er ve erbaşlar, askerî öğrenciler ve taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerdir. Tutuklular (haklarında henüz kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmayanlar), masumiyet karinesi gereği seçme hakkına sahiptirler ve cezaevlerinde kurulan sandıklarda oy kullanabilirler. Kısıtlılar (vesayet altındakiler) ve kasti suçtan hükümlü olanlar ise oy kullanamazlar.

2. Aşağıdaki seçeneklerde verilen mahkemelerden hangisinin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından seçilir?

A) Askeri Yargıtay
B) Uyuşmazlık Mahkemesi
C) Yargıtay
D) Danıştay
E) Askeri Yüksek İdare Mahkemesi

Cevap : B) Uyuşmazlık Mahkemesi

Açıklama : Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözen yüksek mahkemedir. Anayasa’nın 158. maddesine göre; Uyuşmazlık Mahkemesi’nin Başkanlığı’nı, Anayasa Mahkemesi’nin kendi üyeleri arasından görevlendirdiği bir üye yapar. Diğer yüksek mahkemeler (Yargıtay, Danıştay) kendi başkanlarını kendi üyeleri arasından seçerler.

3. Aşağıdaki kanunlardan hangisi Anayasa Mahkemesinin yargı denetimi kapsamı dışındadır?

A) Şekli Kanunlar
B) Yetki Kanunları
C) Genel Af Kanunları
D) İnkılap Kanunları
E) Bütçe Kanunları

Cevap : D) İnkılap Kanunları

Açıklama : 1982 Anayasası’nın 174. maddesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin laik niteliğini ve çağdaşlaşma hedefini korumak amacıyla çıkarılan ve maddede 8 bent halinde sayılan “İnkılap Kanunları”nın (Tevhid-i Tedrisat, Şapka Kanunu, Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması vb.) Anayasa’ya aykırılığının iddia edilemeyeceğini ve dolayısıyla Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenemeyeceğini hükme bağlamıştır. Bu, yargısal denetim dışında tutulan özel bir norm grubudur.

4. Aşağıdaki anayasalarımızdan hangilerinde çift meclis sistemi benimsenmiştir?

A) 1876 Kanuni Esasi – 1961 Anayasası
B) 1921 Teşkilatı Esasiye Kanunu – 1924 Teşkilatı Esasiye Kanunu
C) 1982 Anayasası – 1961 Anayasası
D) 1876 Kanuni Esasi – 1921 Teşkilatı Esasiye Kanunu
E) 1961 Anayasası – 1921 Teşkilatı Esasiye Kanunu

Cevap : A) 1876 Kanuni Esasi – 1961 Anayasası

Açıklama : Türk anayasa tarihinde yasama organının iki kanattan (çift meclis) oluştuğu iki dönem vardır. Birincisi, 1876 Kanuni Esasi dönemidir; meclis “Meclis-i Mebusan” (halkın seçtiği) ve “Meclis-i Ayan” (Padişahın atadığı) olmak üzere iki kanatlıdır. İkincisi, 1961 Anayasası dönemidir; TBMM, “Millet Meclisi” ve “Cumhuriyet Senatosu” olmak üzere iki kanattan oluşmuştur. 1921, 1924 ve 1982 Anayasaları ise tek meclisli sistemi benimsemiştir.

5. Anayasa mahkemesi üyelerini aşağıdakilerden hangisi seçer?

A) Tümünü Cumhurbaşkanı
B) Adalet Bakanı
C) Tümünü TBMM Genel Kurulu
D) Cumhurbaşkanı ve TBMM Genel Kurulu
E) Hakimler ve Savcılar Kurulu

Cevap : D) Cumhurbaşkanı ve TBMM Genel Kurulu

Açıklama : 2017 Anayasa değişikliği sonrasında Anayasa Mahkemesi 15 üyeden oluşmaktadır. Bu üyelerin seçimi karma bir sisteme dayanır. Üyelerin 3 tanesini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) (Sayıştay ve Baro başkanları adaylarından), kalan 12 tanesini ise Cumhurbaşkanı (Yargıtay, Danıştay, YÖK ve üst kademe yöneticileri arasından) seçer. Dolayısıyla seçim yetkisi bu iki organ arasında paylaşılmıştır.

6. Yasama sorumsuzluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Yasama sorumsuzluğunun TBMM kararıyla kaldırılması mümkündür.
B) Milletvekillerinin TBMM çalışmaları sırasında dile getirdikleri düşünce açıklamalarından dolayı haklarında dava açılmasını engelleyen dokunulmazlık türüdür.
C) Yasama sorumsuzluğu yalnızca bakanlar için geçerlidir.
D) Yasama sorumsuzluğu yalnızca kişinin milletvekilliği yaptığı süreyi kapsar.
E) Milletvekillerinin suç işledikleri iddiasıyla tutulmalarını, gözaltına alınmalarını ve tutuklanmalarını engelleyen dokunulmazlık türüdür.

Cevap : B) Milletvekillerinin TBMM çalışmaları sırasında dile getirdikleri düşünce açıklamalarından dolayı haklarında dava açılmasını engelleyen dokunulmazlık türüdür.

Açıklama : Yasama sorumsuzluğu (Mutlak Dokunulmazlık), milletvekillerinin meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşüncelerinden dolayı sorumlu tutulamamasını ifade eder. Bu koruma kaldırılamaz ve milletvekilliği sona erdikten sonra da devam eder (sürekli/ömür boyu koruma sağlar). Amacı kürsü özgürlüğünü (ifade hürriyetini) sağlamaktır. Tutulma ve tutuklanmayı engelleyen ise “Yasama Dokunulmazlığı”dır (Nispi Dokunulmazlık).

7. 1982 Anayasasına göre, kanunların yayımlanması ile ilgili olarak hangisi doğrudur?

A) Bir kânunu resmi gazete yayımlama yetkisi TBMM başkanına ait olup süre 10 gündür.
B) Cumhurbaşkanı, TBMM’nin kabul ettiği bir kanunu TBMM’ye geri göndermezse, 15 gün içinde resmi gazetede yayımlamak zorundadır.
C) Bir kanunu resmi gazete yayımlama yetkisi, Cumhurbaşkanı yardımcılarına ait olup süre 15 gündür.
D) Bir kanunu resmi gazete yayımlama yetkisi, TBMM Başkanlık Divanını’na ait olup süre 15 gündür.
E) Cumhurbaşkanı yayımlanması için kendisine gönderilen kanunu herhangi bir süre sınırlaması olmaksızın resmi gazetede yayımlayabilir.

Cevap : B) Cumhurbaşkanı, TBMM’nin kabul ettiği bir kanunu TBMM’ye geri göndermezse, 15 gün içinde resmi gazetede yayımlamak zorundadır.

Açıklama : Anayasa’nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları 15 gün içinde yayımlar veya yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmazsa aynı süre içinde gerekçesiyle birlikte tekrar görüşülmek üzere TBMM’ye geri gönderir (Veto). Geri göndermezse, 15 günlük sürenin sonunda Resmi Gazete’de yayımlamakla yükümlüdür.

8. Kanun teklifi aşağıdakilerden hangisi tarafından düzenlenir?

A) Siyasi parti genel başkanları
B) Siyasi parti grupları
C) TBMM Başkanlık Divanı
D) Cumhurbaşkanı
E) Milletvekili

Cevap : E) Milletvekili

Açıklama : 2017 Anayasa değişikliği ile “Hükümet Tasarısı” (Bakanlar Kurulu’nun kanun önermesi) uygulaması kaldırılmıştır. Mevcut sistemde kanun teklif etme yetkisi sadece ve doğrudan Milletvekillerine aittir. Cumhurbaşkanı sadece bütçe kanun teklifini sunabilir; diğer tüm kanunlar milletvekilleri tarafından teklif edilir.

9. 1982 Anayasası’nda yer alan: “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır” hükmü aşağıdaki ilkelerden hangisinin bir sonucudur?

A) Sosyal devlet
B) Hukuk devleti
C) Laik devlet
D) Atatürk milliyetçiliği
E) Üniter devlet

Cevap : B) Hukuk devleti

Açıklama : Hukuk Devleti ilkesinin en temel gereklerinden biri “İdarenin Yargısal Denetimi”dir. Devletin ve idarenin hukuka bağlı kalması, vatandaşların haklarının güvence altına alınması ancak idarenin keyfi işlemlerinin bağımsız yargı organlarınca denetlenmesiyle mümkündür. Bu nedenle Anayasa’nın 125. maddesindeki bu hüküm, doğrudan Hukuk Devleti ilkesinin bir yansımasıdır.

10. Aşağıdaki durumlardan hangisinde milletvekilliği TBMM Genel Kurulu kararıyla düşer?

A) Kişinin milletvekili seçilmeye engel oluşturacak bir suçtan hüküm giymesi
B) Milletvekilinin Cumhurbaşkanı seçilmesi
C) Milletvekili hakkımda verilen kısıtlama kararının kesinleşmesi
D) Milletvekilinin istifa etmesi
E) Kişinin hileyle milletvekili seçildiğinin sonradan anlaşılması

Cevap : D) Milletvekilinin istifa etmesi

Açıklama : Milletvekilliğinin düşmesi bazı hallerde kendiliğinden (otomatik), bazı hallerde mahkeme kararı bildirimiyle, bazı hallerde ise TBMM Genel Kurulu’nun oylamasıyla (kararıyla) gerçekleşir. Cumhurbaşkanı seçilme (B), ölüm ve kısıtlılık/kesin hüküm giyme (A, C) hallerinde düşme; mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle veya olayın gerçekleşmesiyle otomatik olur. Ancak İstifa (Çekilme) durumunda, istifanın geçerli olup olmadığına ve vekilliğin düşmesine TBMM Genel Kurulu basit çoğunlukla karar verir.

11. 1982 Anayasası’na göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM’nin yetkileri arasında yer almaz?

A) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyelerini seçmek
B) Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
C) Bakanları denetlemek
D) Danıştay üyelerini seçmek
E) Savaş ilanına karar vermek

Cevap : D) Danıştay üyelerini seçmek

Açıklama : TBMM; savaş ilanına karar verir, milletlerarası antlaşmaları onaylar (uygun bulur), RTÜK, Sayıştay ve Kamu Başdenetçisi gibi kurumların üyelerini seçer. Ancak Danıştay üyelerinin seçimi TBMM’nin görevleri arasında değildir. Danıştay üyelerinin dörtte üçünü (3/4) Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK), dörtte birini (1/4) ise Cumhurbaşkanı seçer.

12. Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerinden değildir?

A) TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermek
B) Bakanların kurulmasına, kaldırılmasına kararname ile karar vermek
C) Kanunları Resmi Gazete’de yayımlamak
D) TBMM’ yi gerektiğinde toplantıya çağırmak
E) Anayasa Mahkemesi başkanını seçmek

Cevap : E) Anayasa Mahkemesi başkanını seçmek

Açıklama : Cumhurbaşkanı; seçimleri yenileyebilir, bakanlıkları düzenleyen kararnameler çıkarabilir, kanunları yayımlar ve meclisi toplantıya çağırabilir. Ancak Anayasa Mahkemesi Başkanı, mahkemenin kendi üyeleri tarafından, kendi aralarından gizli oyla ve salt çoğunlukla seçilir. Cumhurbaşkanının mahkeme başkanını atama yetkisi yoktur, sadece üyeleri atar.

13. Bireye devlet karşısında özerk bir alan tanıyan ve devlete o alana müdahale etmeme yükümlülüğünü yükleyen haklara negatif statü hakkı denir.
Aşağıdakilerden hangisi negatif statü hakları arasında yer alır?

A) Grev hakkı
B) Sosyal güvenlik hakkı
C) Ücretli tatil hakkı
D) Lokavt hakkı
E) Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı

Cevap : E) Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı

Açıklama : Jellinek’in sınıflandırmasına göre Negatif Statü Hakları (Koruyucu Haklar); kişinin vücut bütünlüğü, konut dokunulmazlığı, ifade özgürlüğü gibi devletin karışmaması gereken haklardır. Grev, sosyal güvenlik ve tatil hakları “Pozitif Statü” (İsteme/Sosyal) haklarıdır. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Düzenleme Hakkı ise, kişinin devletten bir hizmet beklemediği, sadece devletin engel olmamasını (gölge etmemesini) istediği tipik bir negatif statü (kişi) hakkıdır.

14. Yasama dokunulmazlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Geçici bir koruma sağlar.
B) TBMM üyeleri hakkında ceza davası açılmasına engel olur.
C) Bakanlar ve Cumhurbaşkanı yardımcıları da yararlanır.
D) Üyelik süresince zamanaşımı işlemez.
E) TBMM üyeleri hakkında hukuk davası açılmasına engel olur.

Cevap : E) TBMM üyeleri hakkında hukuk davası açılmasına engel olur.

Açıklama : Yasama dokunulmazlığı (nispi dokunulmazlık), milletvekilini sadece haksız ve keyfi ceza kovuşturmalarına (tutuklama, yargılama vb.) karşı korur. Dokunulmazlık, milletvekili hakkında özel hukuk davalarının (tazminat davası, boşanma davası, alacak davası vb.) açılmasına ve görülmesine engel değildir. Dolayısıyla E şıkkı yanlıştır.

15. TBMM Başkanı’nın seçimiyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Yapılacak seçimde; siyasî parti grupları Başkanlık için aday gösterebilirler.
B) Seçilecek kişinin milletvekili olması zorunludur.
C) TBMM’de oylama en çok dört türlü olabilir.
D) Başkan seçimi TBMM’de gizli oyla yapılır.
E) TBMM Başkanlığı için bir yasama döneminde iki seçim yapılır.

Cevap : A) Yapılacak seçimde; siyasî parti grupları Başkanlık için aday gösterebilirler.

Açıklama : Anayasa’nın 94. maddesine göre TBMM Başkanı seçiminde, siyasi parti grupları aday gösteremezler. Bu kuralın amacı, Meclis Başkanı’nın tarafsızlığını sağlamak ve parti disiplini/baskısı altına girmesini engellemektir. Adaylık tamamen milletvekilinin kişisel iradesine bırakılmıştır veya milletvekilleri bireysel olarak aday olabilirler.

16. Anayasa değişikliği ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

A) TBMM’de oylama açık şekilde yapılır.
B) Anayasayı değiştiren iktidara Asli Kurucu İktidar denilir.
C) Değiştirme teklifinin kabulü Meclisin üye tamsayısının en az beşte üç çoğunluğunun oyuyla mümkündür.
D) Olağanüstü hallerde Anayasanın değiştirilmesi hakkında teklifler Genel Kurul’da bir defa görüşülür.
E) Anayasanın değiştirilmesi TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tarafindan yazıyla teklif edilebilir.

Cevap : C) Değiştirme teklifinin kabulü Meclisin üye tamsayısının en az beşte üç çoğunluğunun oyuyla mümkündür.

Açıklama : Anayasa’nın 175. maddesine göre anayasa değişikliği teklifinin TBMM tarafından kabul edilebilmesi için üye tamsayısının en az beşte üçünün (360 milletvekili) gizli oyu gerekir. (360-400 arası zorunlu referandum, 400 üzeri ihtiyari referandumdur). Diğer şıklar yanlıştır: Oylama gizlidir (A yanlış), değiştiren iktidar Tali Kurucudur (B yanlış), görüşmeler iki defa yapılır (ivedilikle görüşülemez) (D yanlış), teklif için 1/3 (200) imza gerekir (E yanlış).

17. Olağanüstü dönemlerde aşağıdaki haklardan hangisinin kullanımı durdurulabilir?

A) Dernek kurma özgürlüğü
B) Suç ve cezaların geçmişe yürümezliği
C) Yaşama hakkı
D) Masumiyet karinesi
E) Düşünce özgürlüğü (Şıklarda Düşünce ve kanaatleri açıklamaya zorlanamama kastedilmiştir)

Cevap : A) Dernek kurma özgürlüğü

Açıklama : Anayasa’nın 15. maddesine göre savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması durdurulabilir. Ancak “Sert Çekirdek Haklar”a dokunulamaz. Bu dokunulamaz haklar: Yaşama hakkı (C), maddi ve manevi bütünlük, din ve vicdan hürriyeti, düşünceyi açıklamaya zorlanamama, suç ve cezaların geriye yürümezliği (B) ve masumiyet karinesidir (D). Dernek kurma özgürlüğü ise sert çekirdek haklardan değildir ve olağanüstü hallerde durdurulabilir.

18. 1982 Anayasası 2017 değişikliğine göre Hakimler ve Savcılar Kurulu kaç üyeden oluşur?

A) 27 asıl ve 12 yedek üyeden
B) 24 asıl ve 12 yedek üyeden
C) 13 asıl üye, yedek üye yoktur
D) 20 asıl ve 12 yedek üyeden
E) 27 asıl ve 10 yedek üyeden

Cevap : C) 13 asıl üye, yedek üye yoktur

Açıklama : 2017 Anayasa değişikliği ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun adı “Hakimler ve Savcılar Kurulu” (HSK) olarak değiştirilmiş ve yapısı yeniden düzenlenmiştir. Kurul, Adalet Bakanı (Başkan) ve Adalet Bakanlığı Müsteşarı (doğal üye) dahil olmak üzere toplam 13 asıl üyeden oluşur ve yedek üyelik sistemi kaldırılmıştır. İki daire halinde çalışır.

19. Bakanlar aşağıda belirtilen seçeneklerden hangi kişi veya kurul tarafından atanır?

A) TBMM Genel Kurulu
B) Cumhurbaşkanı Yardımcısı
C) Cumhurbaşkanı
D) TBMM Başkanı
E) Yüksek Seçim Kurulu

Cevap : C) Cumhurbaşkanı

Açıklama : Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde yürütme yetkisi tek başına Cumhurbaşkanına aittir. Anayasa’nın 104. ve 106. maddeleri gereğince, Cumhurbaşkanı yardımcılarını ve bakanları atamak ve görevlerine son vermek doğrudan Cumhurbaşkanının yetkisindedir. Bakanların atanması için TBMM’nin onayı veya güvenoyu gerekmez.

20. Cumhurbaşkanı kararnamelerine karşı iptal davası aşağıdaki seçeneklerden hangisinde nerede açılacağı doğru olarak belirtilmiştir?

A) Anayasa Mahkemesi
B) Danıştay
C) YSK
D) Sayıştay
E) Yargıtay

Cevap : A) Anayasa Mahkemesi

Açıklama : Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK), kanun hükmünde hukuk kurallarıdır. Bu kararnamelerin Anayasa’ya şekil ve esas bakımından aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davalarına bakmakla görevli ve yetkili tek merci Anayasa Mahkemesi’dir (Anayasa Madde 148). Danıştay ise Cumhurbaşkanının idari işlemlerine (örneğin atama kararlarına) karşı açılan davalara bakar, kararnamelere değil.