Türk Siyasi Hayatı 2025-2026 Final Soruları

Tek Parti Dönemi ve Demokratik Denetim Arayışları

Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) çatısı altında yürütülen siyasal yaşamda, parti içi denetimi sağlamak amacıyla çeşitli mekanizmalar geliştirilmiştir. Bunlardan en dikkat çekeni, Atatürk’ün vefatından sonra toplanan kurultaylar sürecinde (özellikle 1939 5. Büyük Kurultayı) hayata geçirilen “Müstakil Grup” uygulamasıdır. Bu grup, hükümet icraatlarını denetlemek ve çok partili hayata geçiş öncesinde bir muhalefet provası yapmak amacıyla kurulmuştur. Türk devlet geleneğinin köklerine bakıldığında ise, Nizam’ül-mülk ve Melikşah gibi isimlerin şekillendirdiği Selçuklu mirası, Osmanlı kuruluşuyla birlikte Çandarlı Halil Paşa gibi figürlerle yeni bir boyuta taşınmıştır.

Çok Partili Hayata Geçiş ve Demokrat Parti Dönemi

Türkiye’nin 1946’da çok partili hayata geçişinde Demokrat Parti (DP) kritik bir rol oynamıştır. DP’nin kuruluşunda; İkinci Dünya Savaşı yıllarında uygulanan ağır ekonomik politikalar (Varlık Vergisi vb.), katı laiklik uygulamaları ve Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu’na yönelik tepkiler etkili olmuştur. Sanılanın aksine, CHP’nin ABD ile yakınlaşması bir ayrılık nedeni değil, her iki tarafın da paylaştığı bir dış politika tercihidir. 1961 yılına gelindiğinde ise darbe sonrası seçimlerde sivil iradenin korunması adına, Cemal Gürsel ve parti liderleri arasında koalisyon kurulmasını şart koşan Çankaya Protokolü imzalanmıştır.

12 Mart ve 12 Eylül Süreçlerinde Hukuki ve Siyasi Krizler

Türkiye’nin askeri müdahalelerle kesilen demokratik süreci, beraberinde ağır hukuki tartışmalar getirmiştir. 12 Mart 1971 muhtırası sonrasında Deniz Gezmiş ve arkadaşları hakkında yapılan yargılamaların en sorunlu yönü, evrensel hukuk ilkelerine aykırı olarak kuralların geriye yürütülmesi suretiyle mahkumiyet kararlarının verilmiş olmasıdır. 12 Eylül sonrası yasaklı dönemde ise MHP çizgisi Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) olarak yoluna devam etmiş; 1987 referandumuyla yasakları kalkan Alparslan Türkeş, MÇP’nin genel başkanlığına getirilerek siyasi arenaya dönmüştür.

2000’li Yıllar: Krizler, Reformlar ve Muhafazakar Demokrasi

2001 ekonomik krizi, Türk siyasetini yapısal bir dönüşüme zorlamıştır. IMF destekli “Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı”, hükümetin ekonomi üzerindeki doğrudan otoritesini sınırlayarak bağımsız kurullar dönemini başlatmıştır. 2002 yılında iktidara gelen AK Parti, ideolojik kimliğini “Muhafazakar Demokrasi” olarak tanımlamış ve ilk yıllarında güçlü bir AB vizyonu çizmiştir. Ancak 2004’te Annan Planı sonrası Güney Kıbrıs’ın tek taraflı üyeliği ve Avrupa’da Merkel ve Sarkozy gibi karşıt liderlerin yönetime gelmesi, bu ivmenin kaybolmasına neden olmuştur.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve Yeni Siyaset Tarzı

2017 Anayasa değişiklikleriyle Türkiye, kuvvetler ayrılığı açısından literatürdeki Başkanlık Sistemi özelliklerini taşıyan bir modele geçmiştir. Bu sistemde Cumhurbaşkanı, yardımcılarını ve bakanları meclis onayı gerekmeden doğrudan atama yetkisine sahiptir. Bu dönüşüm, siyasi hayatı “İttifaklar” eksenine kaydırmıştır. 2014 yerel ve cumhurbaşkanlığı seçimleri ise, Gezi olayları ve 17-25 Aralık süreçlerine rağmen AK Parti’nin seçmen tabanını koruduğunu tescillemiştir. CHP ise bu dönemde, özellikle 2009 İstanbul seçimlerinde ekonomik temaları ve yolsuzluk dosyalarını öne çıkararak muhalefet tarzında değişime gitmiştir.

Dış Politika Dinamikleri ve Bölgesel Gelişmeler

Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler, son yıllarda S-400, Kuzey Suriye operasyonları ve Doğu Akdeniz krizleri nedeniyle gerilimli bir seyir izlemiştir. Ancak Kırım’ın ilhakı ve Ukrayna krizi konusunda iki ülke politikaları büyük oranda örtüşmektedir. Bölgesel olarak 2010 yılında Tunus’ta başlayan Arap Baharı ise, Ortadoğu dengelerini ve Türkiye’nin bölgesel rollerini derinden etkileyen bir dış politika sınavı olmuştur.

1. 1987 halk oylaması sonrasında Alparslan Türkeş hangi partinin genel başkanlığına getirilmiştir?

A) Türkiye Köylü Millet Partisi
B) Halkçı Parti
C) Milliyetçi Çalışma Partisi
D) Huzur Partisi
E) Milliyetçi Hareket Partisi

Cevap : C) Milliyetçi Çalışma Partisi

Açıklama : 1980 darbesiyle kapatılan MHP’nin devamı niteliğinde olan Muhafazakâr Parti, 1985 yılında adını **Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP)** olarak değiştirmiştir. 1987 yılında yapılan referandumla siyasi yasakların kalkmasının ardından, Alparslan Türkeş yapılan kongrede MÇP’nin genel başkanlığına seçilmiştir. (Parti 1993 yılında tekrar MHP adını almıştır).

2. I. AB’nin Türkiye ile müzakere sürecini başlatmaması
II. Annan Planına Güney Kıbrıs’ın ret oyu vermesine rağmen AB’ye kabul edilmesi
III. Avrupa’da Türkiye’nin AB üyeliğine karşı çıkan liderlerin yönetime gelmesi
IV. Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de izlediği politikaların AB ile ters düşmesi
Yukarıdaki gelişmelerden hangisi ya da hangileri Ak Parti’nin AB’ye yönelik politikasında değişime gitmesini tetiklemiştir?

A) II ve III
B) III ve IV
C) I ve IV
D) I ve II
E) Yalnız IV

Cevap : A) II ve III

Açıklama : AK Parti iktidarının ilk yıllarındaki (2002-2005) güçlü AB reformizminden uzaklaşmasına ve politikasının değişmesine (Avrupa şüpheciliğinin artmasına) neden olan temel faktörler şunlardır:
1. **Güney Kıbrıs’ın Üyeliği (II):** 2004 Annan Planı referandumunda Türk tarafı “Evet” demesine rağmen, “Hayır” diyen Rum kesiminin AB’ye tam üye yapılması ve Türkiye’ye verilen sözlerin tutulmaması büyük bir kırılma yaratmıştır.
2. **Karşıt Liderler (III):** Almanya’da Angela Merkel (2005) ve Fransa’da Nicolas Sarkozy (2007) gibi Türkiye’nin tam üyeliğine açıkça karşı çıkan ve “İmtiyazlı Ortaklık” öneren liderlerin iktidara gelmesi, süreci tıkamış ve Türk hükümetinin motivasyonunu düşürmüştür.

3. Aşağıdakilerden hangisi 18 Mart 2016’da imzalanan ve Türkiye’de bulunan uluslararası göçmenlerle ilgili olan Türkiye – AB Mutabakatının bir özelliği değildir?

A) AB’nin göçmenlere yönelik Türkiye’ye mali destek sağlaması
B) AB’nin kurumsal sorumluluğundan çok üye ülkelerin sorumluluğuna işaret etmesi
C) AB üyesi ülkelerin sorumluluğuna ilişkin belirsizlikler taşıması
D) Türkiye üzerinden AB’ye göçmen girişinin önlenmesini hedeflemesi
E) Mutabakatın yürütülmesi ile ilgili Türkiye-AB İşbirliği Konseyinin oluşturulması

Cevap : E) Mutabakatın yürütülmesi ile ilgili Türkiye-AB İşbirliği Konseyinin oluşturulması

Açıklama : 18 Mart Mutabakatı (Geri Kabul Anlaşması); 1’e 1 formülü (giden her düzensiz göçmene karşılık bir düzenli göçmen alımı), 6 milyar Euro mali yardım (A), vize serbestisi süreci ve göçün önlenmesi (D) gibi maddeleri içerir. Ancak **”Türkiye-AB İşbirliği Konseyi” (Ortaklık Konseyi)** bu mutabakatla kurulmamıştır; bu konsey 1963 Ankara Anlaşması ile kurulan ve yarım asırdır var olan en üst düzey karar organıdır. Dolayısıyla E şıkkı yanlıştır.

4. 1961 seçimlerinde DP’nin devamı partilerin hükümet kurma olasılığının ortaya çıkması üzerine yeni bir askeri darbeyi önlemek gerekçesiyle Cemal Gürsel ve Meclisteki siyasal parti liderleri arasında imzalanan belgeye ne ad verilmektedir?

A) Çankaya Protokolü
B) Dolmabahçe Görüşmesi
C) İlk Hedefler Beyannamesi
D) Dörtlü Takrir
E) Temmuz Beyannamesi

Cevap : A) Çankaya Protokolü

Açıklama : 1961 seçimlerinde hiçbir parti tek başına iktidar olamayınca ve DP’nin mirasçısı olan AP, YTP ve CKMP’nin toplam oyu CHP’yi geçince ordu içinde huzursuzluk (yeni darbe söylentileri) başlamıştır. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, 24 Ekim 1961’de siyasi parti liderlerini (İnönü, Gümüşpala, Alican, Bölükbaşı) Çankaya Köşkü’ne çağırarak, Yassıada kararlarını tartışmayacaklarına ve koalisyon kuracaklarına dair bir belge imzalatmıştır. Bu belgeye siyasi tarihte **”Çankaya Protokolü”** denir.

5. 2017 Anayasa değişiklikleri ile getirilen Cumhurbaşkanlığı Sistemi, kuvvetler ayrılığı açısından aşağıdaki hangi hükümet sisteminin özelliklerini yansıtmaktadır?

A) Meclis Hükümeti Sistemi
B) Başbakanlık Sistemi
C) Başkanlık Sistemi
D) Yarı Başkanlık Sistemi
E) Parlamenter Sistem

Cevap : C) Başkanlık Sistemi

Açıklama : 2017 değişikliği ile geçilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi; yürütme organının (Cumhurbaşkanı) halk tarafından doğrudan seçilmesi, yürütmenin yasama organından (Meclis’ten) güvenoyu alma zorunluluğunun olmaması ve yasama ile yürütmenin birbirini feshetme yetkisinin (karşılıklı seçim yenileme hariç) sınırlı olması gibi özellikleriyle, literatürdeki **”Başkanlık Sistemi”**nin (sert kuvvetler ayrılığı) temel özelliklerini yansıtmaktadır.

6. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye ile ABD arasında son dönemde yaşanan görüş ayrılıklarından biri değildir?

A) ABD’nin Kırım ve Doğu Ukrayna krizinde Ukrayna’nın yanında yer alması
B) ABD’nin Kuzey Suriye’de PKK uzantılı örgütlerle iş birliğine gitmesi
C) Doğu Akdeniz’de münhasır ekonomik bölge konusunda anlaşmazlık yaşanması
D) Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması
E) Türkiye’nin Kuzey Suriye’de yürüttüğü kalıcı askeri operasyonlar

Cevap : A) ABD’nin Kırım ve Doğu Ukrayna krizinde Ukrayna’nın yanında yer alması

Açıklama : Türkiye ile ABD arasında; S-400 krizi (D), ABD’nin YPG/PYD’ye desteği (B), Suriye operasyonları (E) ve Doğu Akdeniz politikaları (C) konularında ciddi görüş ayrılıkları ve gerilimler yaşanmaktadır. Ancak **Ukrayna ve Kırım** meselesinde Türkiye ile ABD’nin politikaları örtüşmektedir. Türkiye de ABD gibi Kırım’ın ilhakını tanımamakta ve Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü savunmaktadır. Bu bir görüş ayrılığı değil, işbirliği alanıdır.

7. 2014 yılında gerçekleştirilen yerel seçimler ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin sonuçları siyasal açıdan aşağıdaki hangi durumun bir göstergesi olmuştur?

A) Gezi Parkı olaylarının AK Parti oylarında gerilemeye neden olduğu
B) Kimlik temelinde siyasetin güçlendiği
C) HDP seçmeninin ortak aday stratejisine sıcak baktığı
D) Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde CHP-MHP ortak adayı Ekmeleddin İhsanoğlu’nun bu parti seçmenlerinin yaygın desteğini aldığı
E) Gezi olayları ve 17-25 Aralık operasyonları sonrasında AK Partinin seçmen tabanını koruduğu

Cevap : E) Gezi olayları ve 17-25 Aralık operasyonları sonrasında AK Partinin seçmen tabanını koruduğu

Açıklama : 2013 yılındaki Gezi Parkı olayları ve 17-25 Aralık yolsuzluk operasyonları gibi büyük siyasi çalkantılara rağmen, 30 Mart 2014 yerel seçimlerinde AK Parti %43’ün üzerinde oy almış ve Ağustos 2014’te R. Tayyip Erdoğan ilk turda Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Bu sonuçlar, yaşanan krizlere rağmen AK Parti’nin **seçmen tabanını koruduğunu** ve oylarında dramatik bir düşüş olmadığını göstermiştir.

8. Aşağıdakilerden hangisi cumhurbaşkanlığı sisteminin siyasal hayat üzerindeki potansiyel etkilerinden biri olarak gösterilemez?

A) Cumhurbaşkanlığına seçilebilmenin iki dönemle sınırlanmış olması nedeniyle lider – parti teşkilatı ilişkisinde bazı değişikliklerin yaşanması.
B) Devleti temsil ile siyasi temsilin aynı kişide birleşmesinin bir sonucu olarak bu iki rol arasında denge sağlayacak teamüllerin geliştirilmesi zorunluluğunun öne çıkması.
C) Parti ittifakları temelinde siyasetin öne çıkması
D) Parti sisteminin zorunlu olarak zamanla iki partili sisteme doğru bir değişim geçirmesi.
E) Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde siyasi parti başkanlarının aday gösterilmesi

Cevap : D) Parti sisteminin zorunlu olarak zamanla iki partili sisteme doğru bir değişim geçirmesi. (veya E)

Açıklama : Siyaset biliminde Başkanlık sistemlerinin “iki kutuplu” (bipolar) bir yapı veya ittifak bloğu yarattığı kabul edilir, ancak bunun **”zorunlu olarak iki partili sisteme”** (ABD gibi sadece iki partinin kaldığı yapıya) dönüşmesi kesin bir kural değildir. Türkiye örneğinde de görüldüğü gibi sistem “ittifaklar” (C) üzerinden yürümekte ancak çok partili yapı (parçalanma) devam etmektedir. Dolayısıyla “zorunlu olarak iki partili sisteme geçiş” kesin bir etki olarak gösterilemez.

9. Aşağıdakilerden hangisi DP’nin kuruluş nedenleri arasında gösterilemez?

A) İkinci Dünya Savaşı süresince izlenen ekonomi politikaları
B) Katı laiklik politika ve uygulamaları
C) Dünya Savaşı sonrasında CHP yönetiminin ABD ile yakınlaşmaya başlaması
D) Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu
E) Dörtlü Takrir sonrasında CHP grubu içinde başarılı olamayacaklarını görmeleri

Cevap : C) Dünya Savaşı sonrasında CHP yönetiminin ABD ile yakınlaşmaya başlaması

Açıklama : Demokrat Parti’nin (DP) kuruluşunda; savaş yıllarındaki Varlık Vergisi ve Milli Korunma Kanunu gibi ekonomik politikalar (A), laiklik uygulamaları (B), Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu’na toprak ağalarının tepkisi (D) ve Dörtlü Takrir’in reddedilmesi (E) etkili olmuştur. Ancak **”CHP’nin ABD ile yakınlaşması”** bir ayrılık nedeni değildir; aksine DP kurucuları da Batı bloğu yanlısıdır ve Türkiye’nin ABD ile yakınlaşması, çok partili hayata geçişi (demokrasiyi) teşvik eden ortak bir dış politika tercihidir.

10. Deniz Gezmiş ve arkadaşları hakkındaki yargılamaların hukuki anlamda sorunlu yönü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yargılamaların açık yapılmaması
B) Mahkeme kararının Meclis onayı olmadan uygulanması
C) Deniz Gezmiş grubunun herhangi bir eyleme kalkışmamış olması
D) Yargılamaların sonradan konulan kuralların geriye yürütülmesi suretiyle yapılması
E) Yapılan eylemlerin Türk Ceza Kanununda karşılığının olmaması

Cevap : D) Yargılamaların sonradan konulan kuralların geriye yürütülmesi suretiyle yapılması

Açıklama : 12 Mart 1971 Muhtırası sonrasında kurulan Sıkıyönetim Mahkemeleri’nde yapılan yargılamalarda en büyük hukuki tartışma; suç tarihinde yürürlükte olmayan veya farklı yorumlanan kanunların/müeyyidelerin (özellikle anayasal düzeni değiştirme suçuna ilişkin yorumların) sanıkların aleyhine olacak şekilde **geriye yürütülmesi** (makable şamil olması) ve olağanüstü yargı usullerinin uygulanmasıdır. Hukukun evrensel “suç ve cezaların geriye yürümezliği” ilkesinin ihlali temel sorundur.

11. Aşağıdaki hangi isim 1993 yılında Süleyman Demirel’in Cumhurbaşkanı olarak seçilmesinden sonra DYP kurultayında genel başkanlık için Tansu Çiller’in rakipleri arasında yer almıştır?

A) Bedrettin Dalan
B) Köksal Toptan
C) Yalım Erez
D) Hüsamettin Cindoruk
E) Mesut Yılmaz

Cevap : B) Köksal Toptan

Açıklama :

12. Aşağıdaki hangi düzenleme Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yer almaz?

A) Cumhurbaşkanı ve TBMM karşılıklı olarak seçimlerin yenilenmesi kararı alabilirler.
B) Cumhurbaşkanlığı ve TBMM seçimleri eş zamanlı olarak yapılır.
C) Görevi ile ilgili suçlardan dolayı Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Yüce Divan’da yargılanır.
D) Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Bakanlar Cumhurbaşkanının önerisi ve TBMM’nin onayı ile atanırlar.
E) Meclisin denetim yetkileri arasında gensoru bulunmamaktadır.

Cevap : D) Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Bakanlar Cumhurbaşkanının önerisi ve TBMM’nin onayı ile atanırlar.

Açıklama : Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde yürütme yetkisi tamamen Cumhurbaşkanına aittir. Cumhurbaşkanı yardımcılarını ve bakanları **doğrudan Cumhurbaşkanı atar ve görevden alır**. Bu atama işlemi için **TBMM’nin onayı veya güvenoyu gerekmez**. D şıkkındaki “TBMM’nin onayı ile atanırlar” ifadesi bu sistemin doğasına aykırıdır ve yanlıştır.

13. 2011 seçimleri sonrasında CHP ve BDP’nin Meclis’te yemin törenini boykot etmelerinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hükümetin dış politikası
B) Tutuklu milletvekilleri
C) Seçim usulsüzlükleri
D) Ekonomik kriz
E) 2010 yılında gerçekleştirilen Anayasa değişiklikleri

Cevap : B) Tutuklu milletvekilleri

Açıklama : 12 Haziran 2011 seçimlerinde milletvekili seçilen ancak Ergenekon, Balyoz ve KCK davaları kapsamında hapiste bulunan (Mustafa Balbay, Mehmet Haberal, Engin Alan vb.) vekillerin tahliye edilmemesi ve YSK’nın Hatip Dicle’nin vekilliğini düşürmesi üzerine; CHP ve BDP (Bağımsızlar) Meclis açılışında **”Tutuklu Milletvekilleri”** krizini protesto etmek amacıyla yemin törenini boykot etmişlerdir.

14. 2001 Ekonomik krizi sonrasında uygulamaya geçirilen IMF destekli “Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı”nın Türk siyasal hayatı üzerinde en belirleyici siyasal etkisi ne olmuştur?

A) Ekonomide makro dengeye ağırlık veren politikaların güç kazanması
B) Gelir dağılımı ve işsizlik üzerinde olumlu gelişmelerin yaşanması
C) Bankacılık sektöründe disiplin ve denetimin sağlanması
D) Ekonomik krizlerin Türkiye’nin gündeminden kalkması
E) Hükümetin ekonomi politikaları üzerindeki otoritesinin sınırlanması

Cevap : E) Hükümetin ekonomi politikaları üzerindeki otoritesinin sınırlanması

Açıklama : Kemal Derviş tarafından uygulanan bu programın en belirgin siyasi sonucu; Merkez Bankası’nın bağımsız hale getirilmesi, üst kurulların (BDDK vb.) yetkilerinin artırılması ve ekonomik kararların siyasetin (hükümetin) popülist müdahalelerinden arındırılmasıdır. Bu durum, **hükümetin ekonomi üzerindeki doğrudan otoritesini sınırlamış** ve “ekonominin siyasetten ayrışması” sürecini başlatmıştır.

15. Aşağıdakilerden hangisi 1991 seçimlerinden önce yaşanan parti birleşmesi ve ittifakları kapsamında değerlendirilemez?

A) Islahatçı Demokrasi Partisinin Refah Partisi listelerinden seçime katılması
B) Milliyetçi Çalışma Partisinin Refah Partisi listelerinden seçime katılması
C) Demokrat Merkez Partinin Doğru Yol Partisine katılması
D) Büyük Birlik Partisinin Refah Partisi listelerinden seçime katılması
E) Halkın Emek Partisinin Sosyal Demokrat Halkçı Parti listelerinden seçime katılması

Cevap : D) Büyük Birlik Partisinin Refah Partisi listelerinden seçime katılması

Açıklama : 1991 seçimlerinde RP, MÇP ve IDP “Kutsal İttifak” yapmış; HEP ise SHP listelerinden girmiştir. Ancak **Büyük Birlik Partisi (BBP)** 1993 yılında (MÇP’den ayrılan Muhsin Yazıcıoğlu tarafından) kurulmuştur. Dolayısıyla 1991 yılında BBP diye bir parti henüz yoktur. Yazıcıoğlu ve ekibi 1991’de MÇP bünyesindeydi. Bu nedenle D şıkkı tarihsel olarak imkansızdır.

16. Aşağıdaki hangi isim Selçuklu devlet geleneğinin oluşmasında belirleyici olan isimlerden biri değildir?

A) Gazali
B) Çandarlı Halil
C) Cüveyni
D) Melikşah
E) Nizam’ül-mülk

Cevap : B) Çandarlı Halil

Açıklama : Nizamülmülk (Siyasetname yazarı ve vezir), Melikşah (Sultan), Gazali ve Cüveyni (Düşünürler/Alimler); Büyük Selçuklu Devleti’nin yönetim ve düşünce geleneğini (Sünni-Devlet sentezi) oluşturan en önemli figürlerdir. Ancak **Çandarlı Halil Paşa**, Selçuklu değil, **Osmanlı Devleti**’nin kuruluş ve yükselme döneminde (Fatih Sultan Mehmet dönemi) etkili olmuş bir vezirdir.

17. Arap Baharı süreci aşağıdaki hangi ülkede başlamıştır?

A) Irak
B) Suriye
C) Tunus
D) Libya
E) Mısır

Cevap : C) Tunus

Açıklama : “Arap Baharı” olarak adlandırılan halk ayaklanmaları süreci, 17 Aralık 2010 tarihinde **Tunus**’ta Muhammed Buazizi adlı seyyar satıcının kendini yakmasıyla başlamış ve ardından Mısır, Libya, Suriye gibi diğer ülkelere yayılmıştır.

18. 2009 yerel seçimlerinin CHP açısından önemi aşağıdaki hangi seçenekte belirtilmiştir?

A) Büyük şehirlerin çoğunu CHP adayları kazanmıştır.
B) Özellikle İstanbul seçimlerinde ekonomik temalar öne çıkartılmıştır.
C) Seçimlere Kemal Kılıçdaroğlu’nun genel başkanlığında girilmiştir.
D) CHP sağ siyasetten adaylar göstermeye başlamıştır.
E) CHP ile DTP Doğu ve Güneydoğuda işbirliğine gitmiştir.

Cevap : B) Özellikle İstanbul seçimlerinde ekonomik temalar öne çıkartılmıştır.

Açıklama : 2009 yerel seçimlerinde CHP’nin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan adayı olan Kemal Kılıçdaroğlu; yolsuzluk dosyaları, yoksulluk ve ekonomik sorunlar üzerine kurulu etkili bir kampanya yürütmüştür. Bu kampanya (“Dosyacı Kemal” imajı), CHP’nin klasik laiklik eksenli söyleminden ziyade **ekonomik temaları ve yolsuzluğu** öne çıkardığı ve Kılıçdaroğlu’nun daha sonra genel başkanlığa yükselmesini sağlayan önemli bir dönüm noktasıdır.

19. 2002 seçimlerinden sonra Ak Parti kendini hangi ideolojik söylem üzerinde ifade etmeye başlamıştır?

A) Muhafazakar Demokrasi
B) Liberal Demokrasi
C) Müzakereci Demokrasi
D) Milliyetçi Demokrasi
E) Delagatif Demokrasi

Cevap : A) Muhafazakar Demokrasi

Açıklama : AK Parti, kurulduğu dönemde “Milli Görüş” gömleğini çıkardığını ifade ederek, kendisini İslamcı bir parti olarak değil, merkez sağa yakın, Batı tipi muhafazakarlıkla uyumlu **”Muhafazakar Demokrasi”** kavramıyla tanımlamıştır. Bu kavram partinin resmi ideolojik kimliği olmuştur.

20. TBMM’de Cumhuriyet Halk Partisi içinde bir müstakil grubun oluşturulması ne zaman gerçekleşmiştir?

A) CHP teşkilatında değişikliklerin yapıldığı 1935 tarihli parti Kongresinde
B) Serbest Cumhuriyet Fırkasının kapanmasından sonra
C) 1945 tarihli Dörtlü Takrir’in CHP grubuna verilmesinden sonra
D) 1945 yılında çok partili hayata geçiş sürecinde
E) Atatürk’ün vefatından sonra toplanan 1938 tarihli CHP Kongresinde

Cevap : E) Atatürk’ün vefatından sonra toplanan 1938 tarihli CHP Kongresinde (Not: Grubun fiilen kuruluşu Mayıs 1939’daki 5. Kurultay’dır ancak süreç Atatürk sonrası dönemle başlar)

Açıklama : CHP içinde parti içi denetimi sağlamak amacıyla oluşturulan “Müstakil Grup”; Atatürk’ün ölümünden sonra, İsmet İnönü döneminde, **29 Mayıs 1939** tarihinde toplanan CHP 5. Büyük Kurultayı’nda tüzük değişikliği ile kurulmuştur. Şıklarda doğrudan “1939 Kurultayı” ifadesi yer almamakla birlikte, tarihsel bağlam olarak “Atatürk’ün vefatından sonraki süreç” ve kongreler zinciri (1938 Olağanüstü ve 1939 Olağan) kastedilmektedir. En yakın ve süreci tanımlayan seçenek E’dir.