Anatomi 2024-2025 Bütünleme Soruları

Anatomik Terminoloji ve Modern Anatominin Temelleri

Anatomi biliminin dili, yapıların birbirine göre konumunu tanımlayan evrensel terimlere dayanır. Bu terminolojide Superior, vücudun üst kısmında veya başa daha yakın olan yapıları ifade ederken; zıttı olan Inferior aşağıyı temsil eder. Anatominin tarihsel gelişimine bakıldığında, 16. yüzyılda Andreas Vesalius, Galen döneminden kalan hatalı bilgileri düzelterek ve sistematik diseksiyonlar yaparak Modern Anatominin Kurucusu olarak tarihe geçmiştir. İnsan vücudunun en küçük işlevsel birimi ise Nöron (Sinir Hücresi)’dur; bu hücreler bilgiyi işleme ve iletme kapasitesine sahip özelleşmiş yapılardır.

İskelet ve Eklem Sistemi: Statik ve Dinamik Yapılar

İnsan iskeleti, oynamaz eklemlerle (sutura) birbirine bağlı kemiklerden oluşsa da bazı istisnalar hareket kabiliyetini sağlar. Baş iskeletinde bu kuralı bozan ve hareket edebilen (oynar eklem yapan) tek kemik Mandibula (Alt Çene Kemiği)’dır. Vücudun en büyük ve en karmaşık eklemi olan Diz Eklemi ise üç ana kemiğin (Femur, Tibia ve Patella) birleşmesiyle oluşur; baldırın diğer kemiği olan Fibula bu eklem kapsülüne doğrudan katılmaz. Bu yapılar, vücudun hem yükünü taşır hem de lokomotor sistemin temelini oluşturur.

Nöroloji: Duyusal İletim ve Sinir Ağları

Sinir sistemi, Merkezi (MSS) ve Periferik (PSS) olarak ikiye ayrılır. Beyin ve omurilikten oluşan MSS’nin ötesinde, vücuda dağılan Spinal Sinirler periferik sistemin bir parçasıdır. Omurilikten çıkan bu sinirlerin torakal bölge hariç birleşerek oluşturduğu ağ yapılarına Plexus (Pleksus) denir. Duyusal iletimde ise kritik bir hiyerarşi vardır: Vücuttan gelen tüm duyular (görme, işitme, tat, dokunma) beyin korteksine ulaşmadan önce Thalamus (Talamus) adı verilen istasyonda işlenir ve sınıflandırılır. Bu kuralın tek istisnası Koku Duyusudur; koku lifleri talamusa uğramadan doğrudan beyin merkezine gider. Ayrıca, omurilikteki bilgi akışında Arka Kök (Radix Dorsalis) duyusal uyarıların giriş kapısıyken, ön kök motor emirlerin çıkış yeridir.

Solunum ve Sindirim Sistemleri: Ortak Kavşak ve Koruma

Solunum ve sindirim yolları anatomik olarak Pharynx (Yutak) bölgesinde kesişir; burası hava ve gıdanın ayrıştırıldığı bir kavşaktır. Solunumun başlangıcında, burnun dış duvarında yer alan Concha (Konka/Burun Eti) yapıları, havanın türbülans yaparak ısınmasını ve nemlenmesini sağlar. Kafatası kemikleri içindeki hava boşlukları olan paranasal sinüsler (Frontal, Maxillaris vb.) sesin rezonansını sağlarken; beyin tabanındaki Sinus Cavernosus, hava boşluğu değil, içinden venöz kan geçen bir damar yapısıdır. Sindirim sisteminin ana kanalına yardımcı olan eklenti organlar arasında ise Tükürük Bezleri, karaciğer ve pankreas yer alır.

Kardiyovasküler Sistem: Kanın Sonsuz Döngüsü

Dolaşım sistemi, temiz kanın sol ventrikülden aort aracılığıyla tüm vücuda dağılıp, kirlenerek vena cavalar ile sağ atriuma dönmesi sürecini kapsayan Büyük Dolaşım (Sistemik Dolaşım) ile hayat bulur. Kalbin iç mekanizmasında, temiz kanın pompalandığı Sol Karıncık çıkışında Aort Kapağı bulunur. Kalbin kendi ritmini sağlayan ileti sistemi ise SA düğüm, AV düğüm ve His demeti gibi yapılardan oluşur; bu sistemin bir parçası olmayan Mitral Kapak, sadece kanın tek yönlü akışını denetleyen mekanik bir kapaktır.

Üriner Sistem: Filtrasyon ve Boşaltım Yolları

Boşaltım sistemi; böbrekler, üreterler, mesane ve üretradan oluşur. Erkek genital sistemine ait olan Testis, bu boşaltım yolunun bir parçası değildir. Böbreklerde temizlenen venöz kan, renal venler aracılığıyla Vena Cava Inferior’a drene olur. İdrarı böbrekten mesaneye taşıyan Ureterlerin anatomik olarak üç adet fizyolojik darlığı mevcuttur; bu bölgeler böbrek taşlarının takılma ihtimalinin en yüksek olduğu dar geçitlerdir.

1. Superior ne demektir?

A) Arka-arkada bulunan
B) Ön-önde bulunan
C) Orta hatta bulunan
D) Yukarıda bulunan
E) Aşağıda bulunan

Cevap : D) Yukarıda bulunan

Açıklama : Anatomik yön ve duruş terimlerinde **”Superior”**, başa daha yakın olan, üstte veya yukarıda bulunan yapıları ifade eder. Örneğin, baş boyuna göre superiordadır. Zıttı olan “Inferior” ise aşağıda bulunan demektir.

2. Burnun dış duvarında yer alan ve solunan havanın türbülans akımı oluşturarak yukarı iletilmesini sağlayan uçak kanadı benzeri yapılara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Septum
B) Vestibulum
C) Ostium
D) Sinüs
E) Concha (konka)

Cevap : E) Concha (konka)

Açıklama : Burun boşluğunun yan duvarlarında bulunan, kıvrımlı ve mukoza ile kaplı kemik çıkıntılara **Concha (Konka/Burun Eti)** denir. Genellikle üç adettirler (Superior, Media, Inferior). Konkalar, yüzey alanını genişleterek havanın ısınmasını, nemlenmesini ve türbülans yaparak koku bölgesine iletilmesini sağlar.

3. Aşağıdaki duyulardan hangisi talamusa uğramadan beyin korteksine gider?

A) İşitme
B) Dokunma
C) Koku
D) Görme
E) Tat

Cevap : C) Koku

Açıklama : Merkezi sinir sisteminde koku duyusu hariç tüm duyusal impulslar (görme, işitme, tat, dokunma) beyin kabuğuna (kortekse) ulaşmadan önce Talamus’a uğrar ve burada işlenir. **Koku duyusu (Nervus Olfactorius)** ise talamusa uğramadan doğrudan temporal lobdaki koku merkezine giden tek duyudur.

4. Omurilikten (medulla spinalis) çıkan spinal sinirlerin oluşturduğu ağ yapısına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Plexus
B) Nöron
C) Nucleus
D) Arachnoid
E) Gangliyon

Cevap : A) Plexus

Açıklama : Spinal sinirlerin ön dalları (torakal bölge hariç) birbirleriyle birleşip karmaşık ağlar oluştururlar. Sinir liflerinin birbirine karıştığı bu ağ yapılarına **”Plexus” (Pleksus/Sinir Ağı)** denir (Örn: Plexus brachialis, Plexus lumbosacralis). Bu ağlar sayesinde bir kas birden fazla spinal segmentten sinir alabilir.

5. Sindirim ve solunum sisteminin ortak kesiştiği bölge aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yemek borusu
B) Gırtlak
C) Ağız
D) Yutak
E) Burun

Cevap : D) Yutak

Açıklama : **Yutak (Farinks)**; burun ve ağız boşluğunun arkasında, yemek borusu ve gırtlağın girişinde bulunan kaslı bir tüptür. Hem burundan gelen havanın gırtlağa (larynx) geçişini, hem de ağızdan gelen besinlerin yemek borusuna (ozefagus) geçişini sağlayan, iki sistemin ortak kavşağıdır.

6. Diz eklemi yapısına katılan kemikleri tam olarak veren seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

A) Femur, tibia ve fibula
B) Femur, tibia ve patella
C) Tibia ve fibula
D) Femur ve tibia
E) Os coxae ve femur

Cevap : B) Femur, tibia ve patella

Açıklama : Diz eklemi (Articulatio genus), vücudun en büyük ve karmaşık eklemidir. Bu eklem; uyluk kemiği (**Femur**), kaval kemiği (**Tibia**) ve diz kapağı kemiği (**Patella**) arasında oluşur. Baldırın diğer kemiği olan Fibula, diz ekleminin yapısına doğrudan katılmaz.

7. Aşağıdakilerden hangisi paranasal sinüs değildir?

A) Sinus cavernosus
B) Sinus ethmoidalis
C) Sinus maxillaris
D) Sinus sphenoidalis
E) Sinus frontalis

Cevap : A) Sinus cavernosus

Açıklama : Paranasal sinüsler, burun boşluğunun çevresindeki kemiklerin (Frontal, Ethmoid, Sphenoid, Maxilla) içindeki hava dolu boşluklardır. **Sinus Cavernosus** ise beyin tabanında (sella turcica’nın yanlarında) bulunan ve içinden kirli kanın geçtiği bir **venöz sinüstür** (damar yapısıdır), hava boşluğu değildir.

8. Aşağıdakilerden hangisi periferik sistem yapılarından biridir?

A) Cerebellum
B) Hipokampüs
C) Spinal sinirler
D) Thalamus
E) Beyin sapı

Cevap : C) Spinal sinirler

Açıklama : Sinir sistemi anatomik olarak Merkezi Sinir Sistemi (MSS) ve Periferik (Çevresel) Sinir Sistemi (PSS) olarak ikiye ayrılır. Beyin, beyincik (cerebellum), beyin sapı ve omurilik MSS’yi oluşturur. MSS’den çıkarak vücuda dağılan kafa çiftleri (kranial sinirler) ve **Spinal Sinirler** ise Periferik Sinir Sistemi’nin elemanlarıdır.

9. Ciltten gelen duysal uyarıların omuriliğe girdiği yere ne ad verilir?

A) Ön kolon
B) Orta kolon
C) Arka kolon
D) Ön kök
E) Arka kök

Cevap : E) Arka kök

Açıklama : Spinal sinirler omuriliğe iki kök ile bağlanır. Vücuttan (ciltten, kaslardan) gelen duyusal (sensory) bilgileri taşıyan lifler her zaman **Arka Kökten (Radix Dorsalis)** omuriliğe giriş yapar. Motor (hareket) emirleri taşıyan lifler ise Ön Kökten (Radix Ventralis) çıkar.

10. Aşağıdakilerden hangisi kalbin ileti yollarından değildir?

A) Atriyoventriküler düğüm
B) Purkinje hücreleri
C) Mitral kapak
D) His demeti
E) Sinoatrial düğüm

Cevap : C) Mitral kapak

Açıklama : Kalbin kendi elektriğini üreten ve ileten sistem; Sinoatrial (SA) düğüm, Atriyoventriküler (AV) düğüm, His demeti ve Purkinje liflerinden oluşur. **Mitral Kapak (Bikuspid Kapak)** ise sol kulakçık ile sol karıncık arasında bulunan, kanın tek yönlü akışını sağlayan mekanik bir yapıdır, elektrik iletim sisteminin parçası değildir.

11. Sinir sisteminin işlevsel en küçük yapı birimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Astrosit
B) Nöron
C) Akson
D) Mikroglia
E) Myelin

Cevap : B) Nöron

Açıklama : Sinir sisteminin yapısal ve fonksiyonel temel birimi **Nöron (Sinir Hücresi)**dur. Nöronlar bilgiyi alma, işleme ve iletme yeteneğine sahip özelleşmiş hücrelerdir. Glia hücreleri (Astrosit, Mikroglia vb.) ise destek hücreleridir.

12. Böbreklerin venöz kanı renal ven aracılığıyla hangi vene drene olmaktadır?

A) Vena cava superior
B) Vena cava inferior
C) Vena porta hepatis
D) Vena hepatica
E) Vena iliaca communis

Cevap : B) Vena cava inferior

Açıklama : Böbreklerde süzülen ve temizlenen kan, Böbrek Toplardamarı (Vena Renalis) aracılığıyla toplanır. Vena renalisler, vücudun alt yarısından gelen kanı kalbe taşıyan en büyük toplardamar olan **Vena Cava Inferior (Alt Ana Toplardamar)**a dökülür.

13. “Ureter”in kaç darlığı vardır?

A) 4
B) 2
C) 1
D) 3
E) 5

Cevap : D) 3

Açıklama : Böbreklerden idrarı mesaneye taşıyan kaslı borular olan üreterlerin anatomik olarak **3 fizyolojik darlığı** vardır:
1. Böbrek pelvisinden çıktığı yer (Pelviüreteral bileşke).
2. İliak damarları çaprazladığı yer (Pelvis girişinde).
3. Mesane duvarına girdiği yer (Üreterovezikal bileşke). Bu darlıklar böbrek taşlarının en sık takıldığı yerlerdir.

14. Modern anatominin kurucusu olarak bilinen ve bu alanda çalışmalar yapmış bilim insanı kimdir?

A) Edison
B) Einstein
C) Paracelsus
D) Maxim
E) Vesalius

Cevap : E) Vesalius

Açıklama : Belçikalı hekim **Andreas Vesalius** (1514-1564), “De Humani Corporis Fabrica” (İnsan Vücudunun Yapısı Üzerine) adlı eseriyle Galen tıbbının yanlışlarını düzeltmiş ve insan kadavraları üzerinde yaptığı sistematik diseksiyonlarla **Modern Anatominin Kurucusu** (Babası) olarak kabul edilmiştir.

15. Duyuların kortekse uğramadan önce işlendikleri merkezî sinir sistemi bölümü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bulbus
B) Hypothalamus
C) Hipofiz
D) Epifiz
E) Thalamus

Cevap : E) Thalamus

Açıklama : **Talamus**, beynin ortasında yer alan ve “duyuların sekreteri/istasyonu” olarak bilinen yapıdır. Koku duyusu hariç, vücuttan gelen tüm duyusal bilgiler önce talamusa gelir, burada düzenlenir ve daha sonra beyin kabuğundaki (korteks) ilgili merkezlere iletilir.

16. Baş iskeletinin tek oynar kemiği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Temporal kemik
B) Maxilla
C) Frontal kemik
D) Mandibula
E) Occipital kemik

Cevap : D) Mandibula

Açıklama : Baş iskeletini (Kranium) oluşturan kemikler birbirlerine oynamaz eklemlerle (suturalar) sıkıca bağlıdır. Bu yapıda hareket yeteneğine sahip olan (oynar eklem yapan) tek kemik alt çene kemiği olan **Mandibula**dır. Çiğneme ve konuşma hareketlerini sağlar.

17. Sol kalpten temiz kanın tüm vücuda gönderildikten sonra, kirli kanın toplanarak sağ kalbe geri gelmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hücresel dolaşım
B) Portal dolaşım
C) Büyük dolaşım
D) Lenfatik dolaşım
E) Küçük dolaşım

Cevap : C) Büyük dolaşım

Açıklama : Dolaşım sistemi ikiye ayrılır:
1. **Büyük Dolaşım (Sistemik Dolaşım):** Sol ventrikülden temiz kanın aort ile tüm vücuda pompalanması ve kirlenen kanın vena cavalar ile sağ atriuma dönmesidir.
2. Küçük Dolaşım (Pulmoner Dolaşım): Sağ ventrikülden kirli kanın akciğerlere gidip temizlenerek sol atriuma dönmesidir.

18. Aşağıdaki organlardan hangisi üriner sisteme dâhil değildir?

A) Mesane
B) Testis
C) Urethra
D) Böbrekler
E) Ureter

Cevap : B) Testis

Açıklama : Üriner sistem (Boşaltım sistemi); idrarı üreten Böbrekler (D), idrarı taşıyan Üreterler (E), idrarı depolayan Mesane (A) ve idrarı dışarı atan Üretra (C) organlarından oluşur. **Testis** ise erkek üreme (genital) sisteminin bir organıdır, idrar üretimi veya iletimi ile doğrudan ilgili değildir.

19. Aort kapağı kalbin hangi kısmında bulunmaktadır?

A) Sol karıncık
B) Sağ kulakçık ve sol kulakçık arasında
C) Sol kulakçık
D) Sağ kulakçık
E) Sağ karıncık

Cevap : A) Sol karıncık

Açıklama : Aort damarı, temiz kanı tüm vücuda pompalamak üzere kalbin **Sol Karıncığından (Sol Ventrikül)** çıkar. Aort kapağı (valva aortae), sol karıncık ile aort damarının birleştiği yerde bulunur ve kanın karıncığa geri kaçmasını önler.

20. Aşağıdakilerden hangisi sindirim sistemi eklenti organları yapılarındandır?

A) Tükrük bezleri
B) Mide
C) Yemek borusu
D) Bağırsaklar
E) Ağız

Cevap : A) Tükrük bezleri

Açıklama : Sindirim sistemi; sindirim kanalı (ağız, yutak, yemek borusu, mide, ince ve kalın bağırsaklar) ve sindirime yardımcı olan eklenti organlardan oluşur. Eklenti organlar; kanala salgılarını boşaltan **Tükürük Bezleri**, Karaciğer ve Pankreastır. Diğer şıklar sindirim kanalının bizzat kendisidir.