LOLONOLO Ana Sayfa » blog » ata aöf » Ata Aöf İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre 2 2024-2025 Vize Soruları
Ata Aöf İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre 2Ata Aöf Sosyal Hizmetauzef

Ata Aöf İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre 2 2024-2025 Vize Soruları

Ata Aöf İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre 2 2024-2025 Vize Soruları

 
LOLONOLO Ana Sayfa » blog » ata aöf » Ata Aöf İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre 2 2024-2025 Vize Soruları

#1. I. Eşin kaba güce başvurması, baskı yapması
II. Ruhsal uyumsuzluk ve ruhsal bozukluklar
III. Toplumsal- kültürel uyuşmazlıklar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çiftleri boşanmaya iten sebepler arasında yer alır?

Cevap : D) I, II ve III
Açıklama : Boşanma, çok faktörlü bir süreçtir. Şiddet ve baskı (I), evliliğin temelini sarsan en ağır nedendir. Eşlerden birinin ruhsal sorunları veya kişilik uyumsuzluğu (II), ilişkiyi sürdürülemez hale getirebilir. Ayrıca eşlerin aileleri, kültürleri veya dünya görüşleri arasındaki derin uçurumlar (toplumsal-kültürel uyuşmazlıklar – III) da çatışma yaratarak boşanmaya zemin hazırlar. Dolayısıyla verilen üç madde de boşanmanın yaygın nedenleri arasındadır.

#2. Psikiyatrinin İlerlemesi Grubu’na göre “çocuğun doğumu ile başlayıp çocuğa ve yeni rollere uyum sağlandığı süreci” temsil eden ebeveynlik aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : C) Balayı
Açıklama : Psikiyatrinin İlerlemesi Grubu (GAP), ebeveynlik sürecini 4 aşamada tanımlar: 1. Bekleyiş (Hamilelik), 2. **Balayı (Honeymoon)**, 3. Plato, 4. Çözülme (Disengagement). Soruda tanımlanan, çocuğun doğumuyla başlayan, ebeveynlerin bebekle yoğun bir bağ kurduğu, yeni rolleri öğrendiği ve bebeğe odaklandığı ilk dönem **”Balayı”** evresidir. Bu evre, ebeveynlik rolüne adaptasyonun ve duygusal bağlanmanın en yoğun olduğu dönemdir.

#3. Yaşanılan yere göre belirlenen evlilik tipleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevap : D) Monolokal
Açıklama : Antropoloji ve sosyolojide evlilik sonrası ikamet kuralları bellidir: Patrilokal (baba evi), Matrilokal (anne evi), Neolokal (yeni/ayrı ev), Bilokal (iki tarafın yanında dönüşümlü) gibi. Ancak literatürde **”Monolokal”** (tek yerleşimli) diye özel bir evlilik ikamet terimi kullanılmaz. Bu seçenek, diğer terimlere benzetilerek üretilmiş çeldirici bir şıktır.

#4. Orta yaş döneminde yaşanan temel değişimler aşağıdakilerin hangisinde tamamıyla verilmiştir?

Cevap : E) Cinsel, fiziksel, bilişsel ve duyusal değişimler
Açıklama : Orta yaş dönemi (yaklaşık 40-65 yaş arası), insan gelişiminde çok yönlü değişimlerin yaşandığı bir evredir. Bu değişimler; **Fiziksel** (kilo artışı, cilt yaşlanması), **Duyusal** (görme ve işitme keskinliğinde azalma), **Cinsel** (menopoz, andropos, cinsel işlev değişimleri) ve **Bilişsel** (kristalize zekanın artması, akıcı zekanın durağanlaşması) alanları kapsar. E şıkkı, bu biyolojik ve zihinsel değişim alanlarını en kapsamlı şekilde listelemektedir.

#5. Aşağıdakilerden hangisi atılgan davranış kazanımının kişiler üzerindeki olumlu etkilerinden biri değildir?

Cevap : B) Alaycı tavırlarla kendi aşağılık duygularını kapatma şansı sağlama
Açıklama : Atılganlık (Assertiveness), kişinin kendi haklarını başkalarının haklarına saygı duyarak koruması ve kendini dürüstçe ifade etmesidir. Bu durum özgüveni artırır, iletişimi güçlendirir ve kaygıyı azaltır (A, C, D, E). Ancak B şıkkındaki “Alaycı tavırlarla aşağılık duygusunu kapatmak”, sağlıklı bir atılganlık davranışı değil, pasif-agresif veya nevrotik bir savunma mekanizmasıdır. Atılganlıkta açıklık ve dürüstlük vardır, alaycılık veya maskeleme yoktur.

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

#6. Saldırgan bir kişinin gösterdiği davranış biçimleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevap : C) itiraz etmekten kaçınır.
Açıklama : Saldırgan davranış biçimi, başkalarının haklarını ihlal etme, baskın olma, kendi isteğini zorla kabul ettirme ve çatışmacı olma üzerine kuruludur. Saldırgan kişi itiraz etmekten kaçınmaz; aksine sürekli itiraz eder, talep eder ve saldırır. **”İtiraz etmekten kaçınmak”**, saldırgan değil, **”Çekingen/Pasif”** kişilik özelliğidir. Pasif bireyler çatışmadan korktukları için itiraz edemezler.

#7. Yetişkinlik sürecinde zekâda ortaya çıkan değişiklere 3 Katlı Model adını veren teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : C) Marion Perlmutter
Açıklama : Yetişkinlik zekası üzerine çalışan **Marion Perlmutter**, zihinsel işleyişi açıklamak için “Üç Katlı Model” (Three-Tier Model) geliştirmiştir. Bu modele göre zeka; 1. İşleme (Processing – biyolojik temel), 2. Bilme (Knowing – bilgi birikimi/deneyim) ve 3. Düşünme (Thinking – üstbiliş) katmanlarından oluşur. Yaşla birlikte işleme hızı düşse de, bilme ve düşünme kapasitesi artabilir.

#8. …………..yaşlanma insan organizmasının yapı ve işleyişinin zaman içerisindeki değişimleridir…….. yaşlanma ise bir bireyin zaman içinde rolleri üstlenmesindeki ve terk etmesindeki değişimlere dayanır.
Paragraftaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevap : A) Biyolojik-Toplumsal
Açıklama : Yaşlanma süreci çok boyutlu bir olgudur. İnsan vücudundaki hücrelerin, dokuların ve organların zamanla yapısal ve fonksiyonel değişikliğe uğraması, fiziksel kapasitenin azalması süreci **”Biyolojik Yaşlanma”** olarak tanımlanır. Öte yandan, bireyin toplum içindeki konumunun değişmesi, çalışma hayatından emekliye ayrılması, ebeveynlikten büyükanne/büyükbabalığa geçiş gibi sosyal rollerdeki değişim ve dönüşümler ise **”Toplumsal (Sosyal) Yaşlanma”** kavramı ile ifade edilir. Sorudaki tanım bu iki temel ayrımı vurgulamaktadır.

#9. Aşağıdakilerden hangisi osteoporozu açıklamaktadır?

Cevap : E) Kemiklerin dokusunun bozulması ve yaşlılık dönemine dair daha ciddi riskleri doğurabilecek bir durumdur.
Açıklama : Osteoporoz (Kemik Erimesi), kemik mineral yoğunluğunun azalması ve kemik dokusunun mikro mimarisinin bozulmasıyla karakterize bir iskelet sistemi hastalığıdır. Bu durum kemikleri kırılgan hale getirir ve özellikle yaşlılık döneminde kalça, omurga ve bilek kırıkları gibi ciddi riskler doğurur. Kadınlarda menopoz sonrası daha sık görülse de erkeklerde de olabilir. Genellikle ileri yaş sorunudur (35-40 yaşta başlamaz, ileri yaşta klinik tablo verir).

#10. I. Eşlerden biri egemen diğeri ise tartışma çıkmasından korkan bir boyun eğici görünümündedir.
II. Kadının görevleri ailenin beslenmesini sağlamak ve çocuk yetiştirmektir.
III. Eşlerin kendilerini de yaşamalarına olanak tanıyan bir aile ortamı vardır.
Verilen özelliklerden hangisi ya da hangileri geleneksel evlilik biçimine aittir?

Cevap : B) I ve II
Açıklama : Evlilik tipleri “Geleneksel” ve “Modern (Eşitlikçi/Arkadaşça)” olarak sınıflandırıldığında; geleneksel evliliklerde roller cinsiyete göre kesin çizgilerle ayrılmıştır. Erkek genellikle otorite figürü ve evin geçimini sağlayan kişi iken, kadın ev işleri ve çocuk bakımından sorumludur (II. Öncül). Ayrıca hiyerarşik bir yapı söz konusudur; biri (genellikle erkek) egemen, diğeri boyun eğicidir (I. Öncül). III. öncüldeki “eşlerin kendilerini gerçekleştirmesine olanak tanıyan ortam” ise modern ve demokratik evlilik tipinin bir özelliğidir, geleneksel yapıda bireysellikten çok ailenin kurumsal bütünlüğü ön plandadır.

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

#11. “Bireyin duygu, inanç, düşünce gibi kendine özgü unsurları yansıtmada yetersiz olması, hakları başkalarınca çiğnenince buna karşı koyamaması ve kendini savunamaması…” şeklinde ifade edilen davranış biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : B) Çekingen (İçe Dönük)
Açıklama : Kişilerarası iletişimde ve sosyal psikolojide davranış biçimleri genellikle üç ana kategoride incelenir: Saldırgan, Atılgan (Güvenli) ve Çekingen (Pasif). Tanımda verilen; duygularını ifade edememe, haklarını savunamama, başkalarının isteklerine boyun eğme ve çatışmadan kaçınma özellikleri **”Çekingen” (Pasif)** davranış biçimini tanımlar. Atılgan birey haklarını korur, saldırgan birey ise başkalarının hakkını ihlal eder.

#12. Aile yaşam döngüsünde yer alan evreler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevap : A) Aile üyelerinden birini kaybeden aileler
Açıklama : Aile Yaşam Döngüsü (Duvall vb. modeller), ailenin kuruluşundan yaşlılık dönemine kadar geçirdiği normatif (beklenen) evreleri tanımlar. Bunlar; yeni evli çift, çocuklu dönemler (okul öncesi, okul çağı, ergenlik), çocukların evden ayrılması (orta yaş) ve yaşlılık evreleridir. “Aile üyelerinden birini kaybeden aileler” ifadesi, döngünün standart bir evresi değil, ailenin yaşayabileceği travmatik bir olay veya kriz durumudur. Her ailede belirli bir sırada yaşanması beklenen bir gelişimsel evre olarak tanımlanmaz.

#13. Bireylerin orta yaş döneminde karşı karşıya kaldıkları krize karşı geliştirdikleri tepkiler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevap : D) Dinini değiştirme
Açıklama : Orta yaş krizi (Mid-life crisis), bireylerin yaşamlarını, başarılarını ve ölümlülüklerini sorguladıkları bir dönemdir. Bu süreçte bireyler genellikle gençleşme çabasıyla dış görünüşlerini değiştirir, evliliklerini veya sosyal çevrelerini sorgulayıp değiştirebilir, kariyer değişikliğine gidebilirler. Ancak literatürde ve gözlemlerde, orta yaş krizinin doğrudan ve yaygın bir sonucu olarak **”Dinin değiştirilmesi”** (teolojik inancın tamamen değişmesi) tipik bir tepki olarak yer almaz. Bireyler maneviyata yönelebilirler ancak din değiştirmek bu krizin standart bir davranışsal çıktısı değildir.

#14. Olgun bir kişinin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevap : E) Dar bir benlik duygusuna sahip olmak
Açıklama : Gordon Allport’un “Olgun Kişilik” kriterlerine göre, olgun bir bireyin en önemli özelliklerinden biri “Benlik Duygusunun Genişlemesi”dir (Extension of the Sense of Self). Olgun birey sadece kendi içine dönük değildir; ailesini, toplumunu, işini ve insanlığı da benliğinin bir parçası olarak görür ve onlarla ilgilenir. **”Dar bir benlik duygusuna sahip olmak”**, benmerkezci ve olgunlaşmamış bir kişiliğin göstergesidir.

#15. Genç yetişkinlikte sıklıkla rastlanan duygusal ve davranışsal sorunlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevap : B) Zihinsel yetersizlik
Açıklama : Genç yetişkinlik dönemi, stres, kimlik arayışı ve sorumlulukların artması nedeniyle depresyon, anksiyete (kaygı), yeme bozuklukları ve madde bağımlılığı gibi psikolojik sorunların tetiklenebildiği bir evredir. Ancak **”Zihinsel Yetersizlik” (Mental Retardasyon)**, gelişimsel bir bozukluktur ve doğuştan gelir veya erken çocukluk döneminde ortaya çıkar. Genç yetişkinlikte sonradan ortaya çıkan “duygusal veya davranışsal” bir sorun kategorisinde değildir; o bir gelişimsel engel durumudur.

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

#16. İnsanların mesleklerini çoğunlukla o meslekten birisiyle özdeşleşerek seçmelerinin sebebi aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

Cevap : E) Rol modelleri
Açıklama : Meslek seçimi sürecinde bireyler sadece yeteneklerine veya ilgilerine göre değil, aynı zamanda çevrelerinde gördükleri, hayranlık duydukları veya kendilerine örnek aldıkları kişilerden etkilenirler. Bir doktorun çocuğunun doktor olmak istemesi veya bir öğrencinin öğretmenini örnek alarak eğitimci olması, **”Rol Modelleri”** ile özdeşleşme sürecinin bir sonucudur. Bu, sosyal öğrenme teorisinin meslek seçimine yansımasıdır.

#17. Genç yetişkinlik dönemini de içeren “Dönüşüm Kuramı”nı geliştiren kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : A) Gould
Açıklama : **Roger Gould**, yetişkinlik gelişimini “Dönüşüm” (Transformation) kavramı üzerinden açıklamıştır. Gould’a göre yetişkinlik gelişimi, çocukluktan gelen yanlış varsayımların ve illüzyonların (örneğin “Güvende olmak için aileme bağımlıyım”) terk edilmesi ve yetişkin bilincine dönüşüm sürecidir. 16 yaşından başlayıp orta yaşa kadar süren evrelerle bu zihinsel dönüşümü modellemiştir.

#18. Genç yetişkinlikte kişiliğin olgunlaşma sürecini “ego kimliğinin yerleşmesi, kişisel ilişkilerin özgürleşmesi, ilgilerin derinleşmesi, değerlerin insancıllaşması, özen ve bakımın genişlemesi” şeklinde açıklayan teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : C) Robert W. White
Açıklama : **Robert W. White**, “Lives in Progress” adlı çalışmasında genç yetişkinlikteki kişilik gelişimini ve olgunlaşmayı kendine has boyutlarla ele almıştır. Ona göre sağlıklı bir olgunlaşma; bireyin kimliğinin netleşmesini (ego kimliği), ilişkilerinde daha özerk ve derin bağlar kurabilmesini, ilgi alanlarında yüzeysellikten derinliğe geçmesini, değer yargılarında katı kurallardan insancıl esnekliğe yönelmesini (değerlerin insancıllaşması) ve başkalarına duyduğu şefkatin artmasını (özenin genişlemesi) içerir. Erikson “Yakınlığa Karşı Yalıtılmışlık” ile, Levinson ise “Yaşam Yapısı” ile bilinirken, bu spesifik tanımlama White’a aittir.

#19. Gould’un Dönüşüm Kuramı’na göre bireylerin, anne ve babalarının dünyasından ayrıldıkları ve ayrı bir kimlik oluşturmaya başladıkları dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : A) Birinci Evre (16-22 yaş)
Açıklama : Roger Gould’un kuramında **16-22 yaş** aralığını kapsayan Birinci Evre, “Ebeveynlerin dünyasından ayrılma” aşamasıdır. Bu dönemde gençlerin temel mottosu ve mücadelesi, ebeveynlerinin kontrolünden çıkarak kendi özerk kimliklerini inşa etmek ve “Ben artık bir çocuğum ve aileme bağımlıyım” varsayımını kırmaktır.

#20. Aşağıdakilerden hangisi kişiyi evliliğe güdüleyen etmenler arasında yer almaz?

Cevap : D) Bağımsız olma isteği
Açıklama : Evlilik; sevgi, cinsellik, ekonomik ortaklık, aidiyet ve çocuk sahibi olma gibi motivasyonlarla gerçekleşen bir “birliktelik” kurumudur. Bireyler evlenerek hayatlarını birleştirir ve karşılıklı sorumluluk (bağımlılık/dayanışma) altına girerler. **”Bağımsız olma isteği”**, genellikle evlilikten ziyade, bireyin ailesinden ayrı eve çıkması veya tek başına yaşaması ile ilişkilendirilir. Evlilik, tam bağımsızlık değil, “karşılıklı bağlılık” gerektiren bir yapıdır. Bu nedenle evliliğe güdüleyen birincil etmenler arasında sayılmaz.

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

Öncesi
TESTi BiTiR, PUANINI GÖR

SONUÇ

Ata Aöf İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre 2 2024-2025 Vize Soruları

Ata Aöf İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre 2 2024-2025 Vize Soruları

Ata Aöf İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre 2 2024-2025 Vize Soruları

İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre: Yaşam Döngüsü ve Psikososyal Gelişim Makalesi

Yaşam Boyu Gelişim: Genç Yetişkinlikten Yaşlılığa İnsan ve Çevre

Yetişkinlikte Kişilik ve Dönüşüm Kuramları

Yetişkinlik dönemi, bireyin çocukluk varsayımlarından sıyrılıp özgürleştiği bir “Dönüşüm” sürecidir. Roger Gould, bu süreci yetişkin bilincine geçiş olarak tanımlarken; 16-22 yaş arasını ebeveyn dünyasından ayrılma evresi olarak belirler. Robert W. White ise olgunlaşmayı ego kimliğinin yerleşmesi ve değerlerin insancıllaşması üzerinden açıklar. Bu dönemde zihinsel kapasite de evrim geçirir; Marion Perlmutter’in “Üç Katlı Model”i, zekayı işleme, bilme ve düşünme katmanlarıyla analiz eder. Yetişkinlikte karşılaşılan depresyon ve anksiyete gibi sorunlar davranışsal iken, zihinsel yetersizlik doğuştan gelen gelişimsel bir engeldir.

Aile Dinamikleri ve Yaşam Döngüsü

Aile, belirli bir sırayı izleyen normatif evrelerden oluşan bir Aile Yaşam Döngüsü’ne sahiptir. Okul öncesi çocuktan yaşlılığa kadar uzanan bu döngüde, çocuk doğumuyla başlayan ve yeni rollere uyumun sağlandığı ilk evreye Balayı (Honeymoon) adı verilir. Evlilik biçimleri ise “Geleneksel” (kesin rol ayrımı ve hiyerarşi) ve “Modern” olarak ayrılır. Evlilik sonrası ikamet kuralları arasında Neolokal (yeni ev) ve Matrilokal (anne evi) gibi türler varken, literatürde Monolokal diye bir kavram bulunmaz. Boşanma ise şiddet, ruhsal uyumsuzluk ve kültürel çatışmalar gibi çok boyutlu nedenlerin bir sonucudur.

Orta Yaş Krizi ve Fiziksel Değişimler

Orta yaş (40-65 yaş), bireyin fiziksel, duyusal, cinsel ve bilişsel değişimlerle yüzleştiği bir dönemdir. Bu dönemde kemik mineral yoğunluğunun azalmasıyla ortaya çıkan Osteoporoz, yaşlılıkta ciddi kırık riskleri doğurur. Psikolojik düzlemde ise bireyler Orta Yaş Krizine; dış görünüşlerini, sosyal çevrelerini veya kariyerlerini değiştirerek tepki verebilirler; ancak din değiştirmek bu krizin tipik ve yaygın bir tepkisi kabul edilmez. Bu evre, bireyin “üretkenliğe karşı durgunluk” çatışmasını yaşadığı kritik bir eşiktir.

İletişim Biçimleri ve Sosyal Etkileşim

Bireyin sosyal çevresiyle etkileşiminde kullandığı dil, onun psikososyal sağlığının aynasıdır. Kendi haklarını koruyan ve dürüstçe ifade eden Atılgan birey sağlıklı bir profil çizerken; itiraz etmekten kaçınan ve kendini savunamayan birey Çekingen (Pasif) davranış sergiler. Saldırgan birey ise başkalarının haklarını ihlal ederek baskın olmaya çalışır. Meslek seçimi gibi hayati kararlarda ise bireyler çoğunlukla hayranlık duydukları Rol Modelleri ile özdeşleşerek yönlerini tayin ederler.

Yaşlanma Olgusu: Biyolojik ve Toplumsal Boyutlar

Yaşlanma tek boyutlu bir gerileme değil, eş zamanlı iki sürecin toplamıdır. Organizmanın yapı ve işleyişindeki fiziksel değişimler Biyolojik Yaşlanma iken; bireyin toplumsal rollerindeki (emeklilik, büyükbabalık vb.) değişimler Toplumsal (Sosyal) Yaşlanma olarak tanımlanır. Olgun bir kişilik, Allport’un deyimiyle dar bir benlikten sıyrılıp benliğini topluma ve işine genişletebilen, bütünleşmiş bir yaşam felsefesine sahip bireydir.

@lolonolo_com

Ata Aöf İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre 2 2024-2025 Vize Soruları

Ata Aöf İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre 2 2024-2025 Vize Soruları

1. …………..yaşlanma insan organizmasının yapı ve işleyişinin zaman içerisindeki değişimleridir…….. yaşlanma ise bir bireyin zaman içinde rolleri üstlenmesindeki ve terk etmesindeki değişimlere dayanır.
Paragraftaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Biyolojik-Toplumsal
B) Psikolojik-Fiziksel
C) Maddi-Manevi
D) Toplumsal-Tinsel
E) Sosyal-Bilişsel

Cevap : A) Biyolojik-Toplumsal

Açıklama : Yaşlanma süreci çok boyutlu bir olgudur. İnsan vücudundaki hücrelerin, dokuların ve organların zamanla yapısal ve fonksiyonel değişikliğe uğraması, fiziksel kapasitenin azalması süreci **”Biyolojik Yaşlanma”** olarak tanımlanır. Öte yandan, bireyin toplum içindeki konumunun değişmesi, çalışma hayatından emekliye ayrılması, ebeveynlikten büyükanne/büyükbabalığa geçiş gibi sosyal rollerdeki değişim ve dönüşümler ise **”Toplumsal (Sosyal) Yaşlanma”** kavramı ile ifade edilir. Sorudaki tanım bu iki temel ayrımı vurgulamaktadır.

2. Genç yetişkinlikte kişiliğin olgunlaşma sürecini “ego kimliğinin yerleşmesi, kişisel ilişkilerin özgürleşmesi, ilgilerin derinleşmesi, değerlerin insancıllaşması, özen ve bakımın genişlemesi” şeklinde açıklayan teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Erik Erikson
B) Daniel J. Levinson
C) Robert W. White
D) Sigmund Freud
E) Jeffrey Arnett

Cevap : C) Robert W. White

Açıklama : **Robert W. White**, “Lives in Progress” adlı çalışmasında genç yetişkinlikteki kişilik gelişimini ve olgunlaşmayı kendine has boyutlarla ele almıştır. Ona göre sağlıklı bir olgunlaşma; bireyin kimliğinin netleşmesini (ego kimliği), ilişkilerinde daha özerk ve derin bağlar kurabilmesini, ilgi alanlarında yüzeysellikten derinliğe geçmesini, değer yargılarında katı kurallardan insancıl esnekliğe yönelmesini (değerlerin insancıllaşması) ve başkalarına duyduğu şefkatin artmasını (özenin genişlemesi) içerir. Erikson “Yakınlığa Karşı Yalıtılmışlık” ile, Levinson ise “Yaşam Yapısı” ile bilinirken, bu spesifik tanımlama White’a aittir.

3. I. Eşlerden biri egemen diğeri ise tartışma çıkmasından korkan bir boyun eğici görünümündedir.
II. Kadının görevleri ailenin beslenmesini sağlamak ve çocuk yetiştirmektir.
III. Eşlerin kendilerini de yaşamalarına olanak tanıyan bir aile ortamı vardır.
Verilen özelliklerden hangisi ya da hangileri geleneksel evlilik biçimine aittir?

A) I ve III
B) I ve II
C) I, II ve III
D) Yalnız I
E) Yalnız II

Cevap : B) I ve II

Açıklama : Evlilik tipleri “Geleneksel” ve “Modern (Eşitlikçi/Arkadaşça)” olarak sınıflandırıldığında; geleneksel evliliklerde roller cinsiyete göre kesin çizgilerle ayrılmıştır. Erkek genellikle otorite figürü ve evin geçimini sağlayan kişi iken, kadın ev işleri ve çocuk bakımından sorumludur (II. Öncül). Ayrıca hiyerarşik bir yapı söz konusudur; biri (genellikle erkek) egemen, diğeri boyun eğicidir (I. Öncül). III. öncüldeki “eşlerin kendilerini gerçekleştirmesine olanak tanıyan ortam” ise modern ve demokratik evlilik tipinin bir özelliğidir, geleneksel yapıda bireysellikten çok ailenin kurumsal bütünlüğü ön plandadır.

4. Bireylerin orta yaş döneminde karşı karşıya kaldıkları krize karşı geliştirdikleri tepkiler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Dış görünüşünü değiştirme
B) Sosyal çevreyi değiştirme
C) Aile ilişkilerini değiştirme
D) Dinini değiştirme
E) Yakın ilişkilerini değiştirme

Cevap : D) Dinini değiştirme

Açıklama : Orta yaş krizi (Mid-life crisis), bireylerin yaşamlarını, başarılarını ve ölümlülüklerini sorguladıkları bir dönemdir. Bu süreçte bireyler genellikle gençleşme çabasıyla dış görünüşlerini değiştirir, evliliklerini veya sosyal çevrelerini sorgulayıp değiştirebilir, kariyer değişikliğine gidebilirler. Ancak literatürde ve gözlemlerde, orta yaş krizinin doğrudan ve yaygın bir sonucu olarak **”Dinin değiştirilmesi”** (teolojik inancın tamamen değişmesi) tipik bir tepki olarak yer almaz. Bireyler maneviyata yönelebilirler ancak din değiştirmek bu krizin standart bir davranışsal çıktısı değildir.

5. Genç yetişkinlik dönemini de içeren “Dönüşüm Kuramı”nı geliştiren kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gould
B) Freud
C) Piaget
D) Erikson
E) Levinson

Cevap : A) Gould

Açıklama : **Roger Gould**, yetişkinlik gelişimini “Dönüşüm” (Transformation) kavramı üzerinden açıklamıştır. Gould’a göre yetişkinlik gelişimi, çocukluktan gelen yanlış varsayımların ve illüzyonların (örneğin “Güvende olmak için aileme bağımlıyım”) terk edilmesi ve yetişkin bilincine dönüşüm sürecidir. 16 yaşından başlayıp orta yaşa kadar süren evrelerle bu zihinsel dönüşümü modellemiştir.

6. “Bireyin duygu, inanç, düşünce gibi kendine özgü unsurları yansıtmada yetersiz olması, hakları başkalarınca çiğnenince buna karşı koyamaması ve kendini savunamaması…” şeklinde ifade edilen davranış biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Atılgan
B) Çekingen (İçe Dönük)
C) Kırılgan
D) Saldırgan
E) Zayıf

Cevap : B) Çekingen (İçe Dönük)

Açıklama : Kişilerarası iletişimde ve sosyal psikolojide davranış biçimleri genellikle üç ana kategoride incelenir: Saldırgan, Atılgan (Güvenli) ve Çekingen (Pasif). Tanımda verilen; duygularını ifade edememe, haklarını savunamama, başkalarının isteklerine boyun eğme ve çatışmadan kaçınma özellikleri **”Çekingen” (Pasif)** davranış biçimini tanımlar. Atılgan birey haklarını korur, saldırgan birey ise başkalarının hakkını ihlal eder.

7. İnsanların mesleklerini çoğunlukla o meslekten birisiyle özdeşleşerek seçmelerinin sebebi aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

A) Kişilik
B) Deneyim
C) İlgiler
D) Bireysel temeller
E) Rol modelleri

Cevap : E) Rol modelleri

Açıklama : Meslek seçimi sürecinde bireyler sadece yeteneklerine veya ilgilerine göre değil, aynı zamanda çevrelerinde gördükleri, hayranlık duydukları veya kendilerine örnek aldıkları kişilerden etkilenirler. Bir doktorun çocuğunun doktor olmak istemesi veya bir öğrencinin öğretmenini örnek alarak eğitimci olması, **”Rol Modelleri”** ile özdeşleşme sürecinin bir sonucudur. Bu, sosyal öğrenme teorisinin meslek seçimine yansımasıdır.

8. Genç yetişkinlikte sıklıkla rastlanan duygusal ve davranışsal sorunlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Beslenme ve yeme bozukluğu
B) Zihinsel yetersizlik
C) Bağımlılık
D) Depresif bozukluk
E) Anksiyete bozukluğu

Cevap : B) Zihinsel yetersizlik

Açıklama : Genç yetişkinlik dönemi, stres, kimlik arayışı ve sorumlulukların artması nedeniyle depresyon, anksiyete (kaygı), yeme bozuklukları ve madde bağımlılığı gibi psikolojik sorunların tetiklenebildiği bir evredir. Ancak **”Zihinsel Yetersizlik” (Mental Retardasyon)**, gelişimsel bir bozukluktur ve doğuştan gelir veya erken çocukluk döneminde ortaya çıkar. Genç yetişkinlikte sonradan ortaya çıkan “duygusal veya davranışsal” bir sorun kategorisinde değildir; o bir gelişimsel engel durumudur.

9. Aile yaşam döngüsünde yer alan evreler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Aile üyelerinden birini kaybeden aileler
B) Aile üyelerinin yaşlılığı
C) Orta yaşlı ebeveynler
D) Okul öncesi çocuğu olan aileler
E) Ergenlik çağında çocuğu olan aileler

Cevap : A) Aile üyelerinden birini kaybeden aileler

Açıklama : Aile Yaşam Döngüsü (Duvall vb. modeller), ailenin kuruluşundan yaşlılık dönemine kadar geçirdiği *normatif* (beklenen) evreleri tanımlar. Bunlar; yeni evli çift, çocuklu dönemler (okul öncesi, okul çağı, ergenlik), çocukların evden ayrılması (orta yaş) ve yaşlılık evreleridir. “Aile üyelerinden birini kaybeden aileler” ifadesi, döngünün standart bir evresi değil, ailenin yaşayabileceği travmatik bir olay veya kriz durumudur. Her ailede belirli bir sırada yaşanması beklenen bir gelişimsel evre olarak tanımlanmaz.

10. Aşağıdakilerden hangisi osteoporozu açıklamaktadır?

A) Erkeklerde görünen kadınlarda görünmeyen bir durumdur.
B) Erkeklik ve kadınlık hormonlarının salgılanmasının durması sonrası gelişir.
C) Görme ve işitme kaybına neden olur.
D) 35-40 yaş arası dönemde gerçekleşir.
E) Kemiklerin dokusunun bozulması ve yaşlılık dönemine dair daha ciddi riskleri doğurabilecek bir durumdur.

Cevap : E) Kemiklerin dokusunun bozulması ve yaşlılık dönemine dair daha ciddi riskleri doğurabilecek bir durumdur.

Açıklama : Osteoporoz (Kemik Erimesi), kemik mineral yoğunluğunun azalması ve kemik dokusunun mikro mimarisinin bozulmasıyla karakterize bir iskelet sistemi hastalığıdır. Bu durum kemikleri kırılgan hale getirir ve özellikle yaşlılık döneminde kalça, omurga ve bilek kırıkları gibi ciddi riskler doğurur. Kadınlarda menopoz sonrası daha sık görülse de erkeklerde de olabilir. Genellikle ileri yaş sorunudur (35-40 yaşta başlamaz, ileri yaşta klinik tablo verir).

11. Aşağıdakilerden hangisi atılgan davranış kazanımının kişiler üzerindeki olumlu etkilerinden biri değildir?

A) Kaygı düzeylerinin düşmesine bağlı olarak kişilerin kendilerini daha iyi hissetmesini sağlama
B) Alaycı tavırlarla kendi aşağılık duygularını kapatma şansı sağlama
C) Olumlu kişilik gelişimi ve akademik/sosyal başarıyı yakalama şansı sağlama
D) Yaşamdaki amaçlarını başarması noktasında kişilerin kendilerine güvenmelerini sağlama
E) Kendisiyle ve toplumla sağlıklı iletişim becerileri geliştirmesini sağlama

Cevap : B) Alaycı tavırlarla kendi aşağılık duygularını kapatma şansı sağlama

Açıklama : Atılganlık (Assertiveness), kişinin kendi haklarını başkalarının haklarına saygı duyarak koruması ve kendini dürüstçe ifade etmesidir. Bu durum özgüveni artırır, iletişimi güçlendirir ve kaygıyı azaltır (A, C, D, E). Ancak B şıkkındaki “Alaycı tavırlarla aşağılık duygusunu kapatmak”, sağlıklı bir atılganlık davranışı değil, pasif-agresif veya nevrotik bir savunma mekanizmasıdır. Atılganlıkta açıklık ve dürüstlük vardır, alaycılık veya maskeleme yoktur.

12. Gould’un Dönüşüm Kuramı’na göre bireylerin, anne ve babalarının dünyasından ayrıldıkları ve ayrı bir kimlik oluşturmaya başladıkları dönem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Birinci Evre (16-22 yaş)
B) Üçüncü Evre (28-34 yaş)
C) Dördüncü Evre (35-45 yaş)
D) İkinci Evre (22-28 yaş)
E) Beşinci Evre (45 ve sonrası yaş)

Cevap : A) Birinci Evre (16-22 yaş)

Açıklama : Roger Gould’un kuramında **16-22 yaş** aralığını kapsayan Birinci Evre, “Ebeveynlerin dünyasından ayrılma” aşamasıdır. Bu dönemde gençlerin temel mottosu ve mücadelesi, ebeveynlerinin kontrolünden çıkarak kendi özerk kimliklerini inşa etmek ve “Ben artık bir çocuğum ve aileme bağımlıyım” varsayımını kırmaktır.

13. Orta yaş döneminde yaşanan temel değişimler aşağıdakilerin hangisinde tamamıyla verilmiştir?

A) Duyusal, cinsel, bilişsel ve sosyal değişimler
B) Cinsel, kültürel, fiziksel ve sosyal değişimler
C) Fiziksel, ruhsal, sosyal ve bilişsel değişimler
D) Bilişsel, duyusal, sosyal ve kültürel değişimler
E) Cinsel, fiziksel, bilişsel ve duyusal değişimler

Cevap : E) Cinsel, fiziksel, bilişsel ve duyusal değişimler

Açıklama : Orta yaş dönemi (yaklaşık 40-65 yaş arası), insan gelişiminde çok yönlü değişimlerin yaşandığı bir evredir. Bu değişimler; **Fiziksel** (kilo artışı, cilt yaşlanması), **Duyusal** (görme ve işitme keskinliğinde azalma), **Cinsel** (menopoz, andropos, cinsel işlev değişimleri) ve **Bilişsel** (kristalize zekanın artması, akıcı zekanın durağanlaşması) alanları kapsar. E şıkkı, bu biyolojik ve zihinsel değişim alanlarını en kapsamlı şekilde listelemektedir.

14. Aşağıdakilerden hangisi kişiyi evliliğe güdüleyen etmenler arasında yer almaz?

A) Sevgi gereksinimi
B) Sahiplenme duygusu
C) Ekonomik dayanışma gereksinimi
D) Bağımsız olma isteği
E) Cinsel gereksinim

Cevap : D) Bağımsız olma isteği

Açıklama : Evlilik; sevgi, cinsellik, ekonomik ortaklık, aidiyet ve çocuk sahibi olma gibi motivasyonlarla gerçekleşen bir “birliktelik” kurumudur. Bireyler evlenerek hayatlarını birleştirir ve karşılıklı sorumluluk (bağımlılık/dayanışma) altına girerler. **”Bağımsız olma isteği”**, genellikle evlilikten ziyade, bireyin ailesinden ayrı eve çıkması veya tek başına yaşaması ile ilişkilendirilir. Evlilik, tam bağımsızlık değil, “karşılıklı bağlılık” gerektiren bir yapıdır. Bu nedenle evliliğe güdüleyen birincil etmenler arasında sayılmaz.

15. Yetişkinlik sürecinde zekâda ortaya çıkan değişiklere 3 Katlı Model adını veren teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?

A) K. Warner Schaie
B) Robert W. White
C) Marion Perlmutter
D) Jeffrey Arnett
E) Daniel J. Levinson

Cevap : C) Marion Perlmutter

Açıklama : Yetişkinlik zekası üzerine çalışan **Marion Perlmutter**, zihinsel işleyişi açıklamak için “Üç Katlı Model” (Three-Tier Model) geliştirmiştir. Bu modele göre zeka; 1. İşleme (Processing – biyolojik temel), 2. Bilme (Knowing – bilgi birikimi/deneyim) ve 3. Düşünme (Thinking – üstbiliş) katmanlarından oluşur. Yaşla birlikte işleme hızı düşse de, bilme ve düşünme kapasitesi artabilir.

16. Olgun bir kişinin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Başkalarıyla hem yakın hem de genel ilişkilerde sıcak bağlar kurmaya yetenekli olmak
B) Kendini gerçekleştirmeye ve içgörüye yetenekli olmak
C) Temel bir duygusal güvenliğe sahip olmak ve kendini kabul etmek
D) Bütünleşmiş bir yaşam felsefesiyle uyum içinde yaşamak
E) Dar bir benlik duygusuna sahip olmak

Cevap : E) Dar bir benlik duygusuna sahip olmak

Açıklama : Gordon Allport’un “Olgun Kişilik” kriterlerine göre, olgun bir bireyin en önemli özelliklerinden biri “Benlik Duygusunun Genişlemesi”dir (Extension of the Sense of Self). Olgun birey sadece kendi içine dönük değildir; ailesini, toplumunu, işini ve insanlığı da benliğinin bir parçası olarak görür ve onlarla ilgilenir. **”Dar bir benlik duygusuna sahip olmak”**, benmerkezci ve olgunlaşmamış bir kişiliğin göstergesidir.

17. Psikiyatrinin İlerlemesi Grubu’na göre “çocuğun doğumu ile başlayıp çocuğa ve yeni rollere uyum sağlandığı süreci” temsil eden ebeveynlik aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çözülme
B) Bekleyiş
C) Balayı
D) Plato
E) Kavuşma

Cevap : C) Balayı

Açıklama : Psikiyatrinin İlerlemesi Grubu (GAP), ebeveynlik sürecini 4 aşamada tanımlar: 1. Bekleyiş (Hamilelik), 2. **Balayı (Honeymoon)**, 3. Plato, 4. Çözülme (Disengagement). Soruda tanımlanan, çocuğun doğumuyla başlayan, ebeveynlerin bebekle yoğun bir bağ kurduğu, yeni rolleri öğrendiği ve bebeğe odaklandığı ilk dönem **”Balayı”** evresidir. Bu evre, ebeveynlik rolüne adaptasyonun ve duygusal bağlanmanın en yoğun olduğu dönemdir.

18. Yaşanılan yere göre belirlenen evlilik tipleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Partilokal
B) Neolokal
C) Matrilokal
D) Monolokal
E) Bilokal

Cevap : D) Monolokal

Açıklama : Antropoloji ve sosyolojide evlilik sonrası ikamet kuralları bellidir: Patrilokal (baba evi), Matrilokal (anne evi), Neolokal (yeni/ayrı ev), Bilokal (iki tarafın yanında dönüşümlü) gibi. Ancak literatürde **”Monolokal”** (tek yerleşimli) diye özel bir evlilik ikamet terimi kullanılmaz. Bu seçenek, diğer terimlere benzetilerek üretilmiş çeldirici bir şıktır.

19. Saldırgan bir kişinin gösterdiği davranış biçimleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Saldırgan bir kişi, karşısındakileri önemsemeyerek sadece kendini önemser.
B) Saldırgan bir kişi, duygu, düşünce ve inançlarını genellikle dürüst olmayan, uygunsuz yollarla ifade eder.
C) Saldırgan bir kişi, itiraz etmekten kaçınır.
D) Saldırgan bir kişi, başkalarının haklarını çiğner.
E) Saldırgan bir kişi, sürekli geçmişi kurcalayarak günü yaşayamaz.

Cevap : C) Saldırgan bir kişi, itiraz etmekten kaçınır.

Açıklama : Saldırgan davranış biçimi, başkalarının haklarını ihlal etme, baskın olma, kendi isteğini zorla kabul ettirme ve çatışmacı olma üzerine kuruludur. Saldırgan kişi itiraz etmekten kaçınmaz; aksine sürekli itiraz eder, talep eder ve saldırır. **”İtiraz etmekten kaçınmak”**, saldırgan değil, **”Çekingen/Pasif”** kişilik özelliğidir. Pasif bireyler çatışmadan korktukları için itiraz edemezler.

20. I. Eşin kaba güce başvurması, baskı yapması
II. Ruhsal uyumsuzluk ve ruhsal bozukluklar
III. Toplumsal- kültürel uyuşmazlıklar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çiftleri boşanmaya iten sebepler arasında yer alır?

A) Yalnız I
B) II ve III
C) I ve II
D) I, II ve III
E) I ve III

Cevap : D) I, II ve III

Açıklama : Boşanma, çok faktörlü bir süreçtir. Şiddet ve baskı (I), evliliğin temelini sarsan en ağır nedendir. Eşlerden birinin ruhsal sorunları veya kişilik uyumsuzluğu (II), ilişkiyi sürdürülemez hale getirebilir. Ayrıca eşlerin aileleri, kültürleri veya dünya görüşleri arasındaki derin uçurumlar (toplumsal-kültürel uyuşmazlıklar – III) da çatışma yaratarak boşanmaya zemin hazırlar. Dolayısıyla verilen üç madde de boşanmanın yaygın nedenleri arasındadır.

@lolonolo_com

Ata Aöf İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre 2 2024-2025 Vize Soruları

ATATÜRK AÖF Sosyal Hizmet çıkmış sınav soruları ev deneme sınavları

ATA-AÖF Sosyal Hizmet Lisans dersleri, çıkmış sorular Lolonolo ATA AÖF Telegram
Ata-Aöf Sosyal Hizmet Lisans Tamamlama

Editor

Editör