LOLONOLO Ana Sayfa » blog » ata aöf » Ata Aöf Sosyal Politika 2024-2025 Vize Soruları
Ata Aöf Sosyal HizmetAta Aöf Sosyal Politikaauzef

Ata Aöf Sosyal Politika 2024-2025 Vize Soruları

Ata Aöf Sosyal Politika 2024-2025 Vize Soruları

 
LOLONOLO Ana Sayfa » blog » ata aöf » Ata Aöf Sosyal Politika 2024-2025 Vize Soruları

#1. Sosyal politika, aşağıdaki hangi tarihsel olayın kendine özgü koşulları altında doğup gelişmiş bir sosyal bilim dalıdır?

Cevap : A) Sanayi Devrimi
Açıklama : Sosyal politika, Sanayi Devrimi’nin yarattığı ağır toplumsal sorunlara (işçilerin sömürülmesi, uzun çalışma saatleri, çocuk işçiliği, sağlıksız kentleşme vb.) bir tepki ve çözüm arayışı olarak doğmuştur. Sanayi Devrimi ile birlikte ortaya çıkan “Sanayi Proletaryası” (İşçi Sınıfı) ve sermaye sahipleri arasındaki çatışma, devletin müdahalesini zorunlu kılmış ve sosyal politika biliminin temelleri atılmıştır.

#2. Avrupa Birliği’nin başlangıç yıllarında sosyal politikaya bakışı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevap : E) Sosyal politika ekonomik bütünleşmeye eşlik eden önlemlerdir.
Açıklama : Avrupa Birliği’nin (o zamanki adıyla AET) kuruluş yıllarında (1957 Roma Antlaşması dönemi), temel hedef “ekonomik bütünleşme” ve ortak pazardı. Sosyal politika, başlı başına bir amaç değil, ekonomik rekabetun bozulmasını (sosyal dampingi) engellemek için kullanılan **yardımcı ve tamamlayıcı bir araç** olarak görülüyordu.

#3. 1929 Ekonomik Bunalımı sonrasında çeşitli ülkelerde izlenilmeye başlanılan ve Türkiye için bir esin kaynağı olan ekonomi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : B) Karma ekonomi
Açıklama : 1929 Büyük Buhranı sonrasında devletin ekonomiye müdahalesi meşru hale gelmiştir. Hem özel sektörün var olduğu hem de devletin yatırımcı/düzenleyici olarak rol aldığı bu modele **Karma Ekonomi** denir. Türkiye de 1930’larda bu modelden esinlenerek “Devletçilik” ilkesini uygulamıştır.

#4. Sosyal politikanın gelişmesine ve kurumsallaşmasına katkıda bulunan ve gerçek anlamda proleter bir hareket olan Sendikalizm’e biçim ve içerik kazandıran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : C) Fernand Pelloiter
Açıklama : Sendikalizm hareketinin Fransa’daki öncüsü, “Borsalar Federasyonu”nun lideri olan **Fernand Pelloutier**’dir. George Sorel bu akımın teorisyenidir ancak hareketin örgütlenmesine ve proleter bir kimlik kazanmasına biçim veren pratik lider Pelloutier olarak kabul edilir.

#5. Aşağıdakilerden hangisi ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) tarafından 1952 yıl ve 152 sayılı “Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Sözleşmesi”nde, belirtilmiş olan sosyal güvenlik tehlikeleri arasında yer almaz?

Cevap : C) Tükenmişlik
Açıklama : ILO’nun 102 sayılı Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Sözleşmesi, sosyal güvenliğin uluslararası anayasası kabul edilir ve 9 temel risk belirler. Bunlar: 1. Hastalık, 2. İşsizlik (E), 3. Yaşlılık (B), 4. İş Kazası ve Meslek Hastalığı, 5. Aile (Çocuk) yardımları, 6. Analık (A), 7. Malullük, 8. Ölüm (D), 9. Sağlık bakımıdır. **”Tükenmişlik” (Burnout)** sendromu, modern çalışma hayatının psikolojik bir sorunu olsa da, ILO’nun 1952 tarihli bu temel sözleşmesinde tanımlanan 9 klasik sosyal risk kategorisinde yer almaz.

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

#6. “Sosyal Politika” kavramını ilk defa kullanan araştırmacı/düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : A) Wilhelm Heinrich Riehl
Açıklama : Sosyal politika terimi, bilimsel bir disiplin ve kavram olarak ilk kez 19. yüzyılın ortalarında Almanya’da ortaya çıkmıştır. Bu kavramı literatürde ilk kullanan kişi Alman sosyolog ve halk bilimci **Wilhelm Heinrich Riehl**’dir. Riehl, 1851 yılında yazdığı “Die bürgerliche Gesellschaft” (Sivil Toplum) adlı eserinde, sanayileşmenin getirdiği toplumsal çöküntüye ve işçi sınıfının sorunlarına dikkat çekerek, devletin bu alanda düzenleyici bir rol üstlenmesi gerektiğini savunmuş ve bu alanı “Sosyal Politika” olarak adlandırmıştır.

#7. Türkiye’de 1960’lı yıllarda, sosyal politikalarda gözlenen gelişmelerin temelinde aşağıdaki etkenlerden hangisi bulunur?

Cevap : E) 1961 Anayasası’nda yer alan hükümler
Açıklama : Türkiye sosyal politika tarihinde 1961 Anayasası bir dönüm noktasıdır. Anayasa’nın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti’nin nitelikleri arasında **”Sosyal Devlet”** ilkesine ilk kez yer verilmiştir. Ayrıca işçilere sendika kurma, toplu iş sözleşmesi ve grev hakkı gibi temel sosyal haklar anayasal güvenceye kavuşmuştur.

#8. Özellikle 1970’li yılların sonlarına doğru devletin ekonomik ve sosyal alanlarda rolünün azalmasını savunan ve özel teşebbüsün etkinliğini artırmaya çalışan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : E) Neoliberalizm
Açıklama : 1970’lerde yaşanan petrol krizleri ve stagflasyon, Keynesyen “Sosyal Refah Devleti” anlayışının sorgulanmasına neden olmuştur. Bu dönemde yükselen **Neoliberalizm** (Yeni Sağ), devletin küçülmesini, sosyal harcamaların kısılmasını, özelleştirmeyi ve piyasa mekanizmasının her alanda hakim olmasını savunmuştur.

#9. Çeşitli fiziksel hastalıklar, alkol ve madde bağımlılığı, kötü beslenme, engellilik gibi yoksunluklar aşağıdaki yoksunluklardan hangisiyle ilgilidir?

Cevap : B) Fiziksel yoksunluk
Açıklama : Yoksulluk ve yoksunluk literatüründe sınıflandırmalar yapılırken; bireyin bedensel bütünlüğü, sağlığı ve biyolojik işlevselliği ile ilgili eksiklikler **Fiziksel Yoksunluk** kapsamında değerlendirilir. Soruda sayılan hastalıklar, bağımlılık, malnütrisyon (beslenme bozukluğu) ve engellilik durumları doğrudan bireyin fiziksel kapasitesini ilgilendiren durumlardır.

#10. Çalışma hayatında olan kişilerin çeşitli nedenlerle bir daha çalışamayacak derecede çalışma gücü kaybına uğramasına yol açan sürekli sakatlık veya hastalık hâline ne ad verilir?

Cevap : A) Malullük
Açıklama : Sosyal güvenlik terminolojisinde; sigortalının çalışma gücünü veya meslekte kazanma gücünü, hastalık veya kaza sonucu önemli oranda (genellikle %60 ve üzeri) ve **sürekli** olarak kaybetmesi durumuna **Malullük** denir.

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

#11. Avrupa Birliği’nın sosyal politikaya hazırlık süreci aşağıdakilerden hangisini içerir?

Cevap : C) Maastricht Antlaşması
Açıklama : Avrupa bütünleşmesinde sosyal politikanın “hazırlık” ve kurumsallaşma aşamasındaki en kritik dönemeç **Maastricht Antlaşması** (1992) ve ona eklenen “Sosyal Protokol”dür. Bu antlaşma ile sosyal politika, ekonomik birliğin yanına eklenen resmi bir alan haline gelmeye başlamıştır.

#12. Sivil toplum kuruluşları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevap : D) Birleşmiş Milletler
Açıklama : Sivil Toplum Kuruluşları (STK); devletten bağımsız, gönüllülük esasına dayalı, kar amacı gütmeyen örgütlenmelerdir. Dernekler, vakıflar, sendikalar STK örneğidir. Ancak **Birleşmiş Milletler (BM)**, bağımsız bir sivil örgüt değil, devletlerin (hükümetlerin) üye olduğu uluslararası bir “Hükümetlerarası Kuruluş”tur (International Governmental Organization).

#13. Sanayi üretiminin nitelik, nicelik yönünden denetimi ve çalışma İlişkileri 13. yüzyıldan 1727 yılına kadar aynı mesleği veya ticareti yapan aşağıdaki hangi örgüt tarafından düzenlenmiştir?

Cevap : E) Ahi Birlikleri
Açıklama : Anadolu’da 13. yüzyıldan itibaren gelişen, hem ekonomik (üretim, kalite, fiyat kontrolü) hem ahlaki hem de sosyal (dayanışma) işlevleri olan örgütlenme **Ahilik Teşkilatı (Ahi Birlikleri)** dır. Osmanlı döneminde Lonca sistemine dönüşen bu yapı, üretim standartlarını ve çalışma ilişkilerini düzenleyen temel otorite olmuştur.

#14. Aşağıdakilerden hangisi bağımlı statü altında çalışmaktadır?

Cevap : B) İşçiler
Açıklama : Sosyal politika ve iş hukukunda, bir işverenin emri ve otoritesi altında, onun gösterdiği yerde ve zamanda, ücret karşılığı çalışanlar **”Bağımlı Çalışan” (İşçi)** statüsündedir. Diğer şıklar kendi nam ve hesabına çalışan bağımsız statüdeki kişilerdir.

#15. Aşağıdakilerden hangisi sivil toplum kuruluşlarının özelliklerinden biri değildir?

Cevap : D) Devlet destekli olması
Açıklama : Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK) en belirleyici özelliği “Sivil” olmaları, yani devlet hiyerarşisinin ve denetiminin dışında, özerk ve bağımsız olmalarıdır. **”Devlet destekli olması”** veya devlet güdümünde olması, STK’nın bağımsız ve sivil doğasına aykırıdır.

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

#16. Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği sosyal politikası kapsamında öncelikli olarak yer alan konulardan biri değildir?

Cevap : D) Çocuk hizmetleri
Açıklama : AB Sosyal Politikası, öncelikle işgücü piyasasının düzenlenmesi, kayıt dışılıkla mücadele ve iş-yaşam dengesi üzerine yoğunlaşan direktifler çıkarır. Ancak doğrudan **”Çocuk Hizmetleri”** (kreş açılması vb.) sağlamak, AB’nin ortak bir politika alanı olmaktan ziyade üye ülkelerin kendi ulusal yetki ve sorumluluk alanında kalan bir konudur.

#17. Devlet – Sivil Toplum Kuruluşları (STK) iş birliğinin avantajları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevap : A) STK’lar devlete göre daha güvenilir hizmet üretirler.
Açıklama : STK’lar esneklik, hız ve maliyet avantajı sağlasa da “Güvenilirlik” ve “Süreklilik” konusunda Devlet, kurumsal yapısı ve yasal güvencesiyle daha öndedir. STK’ların finansman sorunları hizmette kesintilere yol açabilir. Devletin sunduğu hizmet, vatandaş nezdinde genellikle daha garantili ve **güvenilir** kabul edilir.

#18. Osmanlı İmparatorluğu döneminde gelir kaynaklarını usta ve kalfaların ödeme gücü ve geleneklere göre ödedikleri aidatlar ile bağışlar ve çıraklıktan kalfalığa, kalfalıktan ustalığa yükselenler için ustaların sandığa ödedikleri harçlar oluşturan dayanışma sandıkları aşağıdakilerden hangisidir?

Cevap : D) Teavün Sandığı
Açıklama : Osmanlı Lonca teşkilatında, üyeler arasında sosyal güvenliği ve yardımlaşmayı sağlayan mekanizmaya **Teavün Sandığı** (veya Orta Sandığı) adı verilirdi. Bu sandıklar, esnafın hastalık, yaşlılık, iş kazası veya ölüm gibi zor durumlarında devreye girerdi. Sandığın gelirleri; üyelerden toplanan düzenli aidatlar, meslekte yükselme (gedik/icazet) harçları, bağışlar ve cezalarla oluşturulurdu.

#19. Yaşadığımız küresel dünyada aşağıdakilerden hangisinin sosyal politika ve sosyal düzenlerin oluşturulmasında etkisi gittikçe artmaktadır?

Cevap : B) Ekonomik ve İş Birliği ve Kalkınma Örgütü (OECD)
Açıklama : Küreselleşme ile birlikte **OECD**, yayınladığı raporlar, istatistikler ve ekonomik analizlerle üye ülkelerin sosyal politikalarını (eğitim, sağlık, emeklilik) şekillendirmede giderek artan bir etkiye sahiptir.

#20. Aşağıdakilerden hangisi sosyal demokrasinin nihai hedefleri arasında bulunmaz?

Cevap : C) Esnek istihdamın sağlanması
Açıklama : Sosyal Demokrasi, piyasa ekonomisinin yarattığı eşitsizlikleri gidermeyi ve emeği korumayı hedefler. Ancak **”Esnek İstihdam”**, genellikle işverenlerin maliyetleri düşürmek ve işçi çıkarma kolaylığı sağlamak için savunduğu neoliberal bir politikadır. Sosyal demokrasi ise güvenceli ve tam zamanlı istihdamı savunur.

Öğrenme Yönetim Sistemi Öğrenci Dostu LOLONOLO bol bol deneme sınavı yapmayı önerir.

Öncesi
TESTi BiTiR, PUANINI GÖR

SONUÇ

Ata Aöf Sosyal Politika 2024-2025 Vize Soruları

Ata Aöf Sosyal Politika 2024-2025 Vize Soruları

Ata Aöf Sosyal Politika 2024-2025 Vize Soruları

Sosyal Politika: Sanayi Devrimi’nden Küresel Refah Devletine Makalesi

Sosyal Politikanın Dinamikleri: Tarihsel Kökenler, Kurumlar ve İdeolojiler

Sosyal Politikanın Doğuşu ve Kavramsal Temeller

Sosyal politika, bilimsel bir disiplin olarak 19. yüzyılın ortalarında, özellikle Sanayi Devrimi’nin yarattığı toplumsal tahribata bir yanıt olarak doğmuştur. Kavramı literatürde ilk kez 1851 yılında kullanan kişi Alman sosyolog Wilhelm Heinrich Riehl’dir. Sanayileşme ile ortaya çıkan işçi sınıfının (proletarya) sömürülmesini engellemek ve toplumsal barışı sağlamak amacıyla devletin müdahalesi zorunlu hale gelmiştir. Bu süreçte Sendikalizm gibi hareketler proleter bir kimlik kazanmış, Fernand Pelloutier gibi isimler bu harekete içerik kazandırırken George Sorel teorik altyapısını oluşturmuştur.

Gelenekselden Moderne Sosyal Güvenlik

Türk-İslam tarihinde sosyal güvenliğin kökleri 13. yüzyılda kurulan Ahi Birlikleri’ne dayanır. Osmanlı döneminde ise esnafın zor günlerinde (hastalık, iş kazası vb.) dayanışmasını sağlayan Teavün Sandıkları (Orta Sandıkları), modern sigortacılığın öncüsü kabul edilir. Cumhuriyet döneminde ise 1961 Anayasası, Türkiye’nin bir “Sosyal Devlet” olduğunu ilk kez tescil ederek sendikal hakları anayasal güvenceye kavuşturmuştur. Modern sistemde, çalışma gücünün sürekli kaybedilmesi durumu Malullük olarak tanımlanırken; bir işverene bağlı olarak çalışanlar bağımlı statü (işçi) olarak kabul edilir.

Uluslararası Standartlar ve ILO

Küresel ölçekte sosyal politikanın anayasası Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından belirlenir. ILO’nun 1952 tarihli 102 sayılı sözleşmesi; analık, yaşlılık, ölüm, işsizlik ve hastalık gibi 9 temel sosyal riski tanımlamıştır. Ancak modern bir kavram olan tükenmişlik (burnout) bu klasik listeye dahil değildir. Sosyal demokrasinin nihai hedefleri arasında sosyal hakların geliştirilmesi ve ücretsiz kamu hizmetleri yer alırken; neoliberalizmin savunduğu esnek istihdam modelleri genellikle sosyal koruma ağlarını daraltan bir unsur olarak görülür.

Avrupa Birliği ve Küresel Kuruluşların Rolü

Avrupa bütünleşmesinde sosyal politika başlangıçta sadece ekonomik bütünleşmeye eşlik eden önlemler olarak görülürken, 1992 Maastricht Antlaşması ile kurumsal bir kimlik kazanmıştır. AB sosyal politikası; çalışma saatleri ve ebeveyn izni gibi konulara yoğunlaşırken, çocuk hizmetleri gibi alanlar genellikle üye ülkelerin ulusal yetkisinde bırakılır. Günümüzde ise OECD gibi kuruluşlar, yayınladıkları raporlarla küresel sosyal politika standartlarını belirlemede en etkili aktörler haline gelmiştir. 1929 bunalımı sonrası Türkiye’de uygulanan Karma Ekonomi modeli ise devletin sosyal ve ekonomik alandaki dengeleyici rolünün bir yansımasıdır.

Sivil Toplum ve Sosyal Yoksunluk

Sivil toplum kuruluşları (STK), gönüllülük esasına dayalı ve kar amacı gütmeyen yapılar olarak sosyal politikanın en önemli paydaşlarıdır. Birleşmiş Milletler gibi hükümetler arası yapılar STK statüsünde değildir. Devlet ile STK iş birliği hız ve verimlilik sağlasa da, hizmetin sürekliliği ve güvenilirliği açısından devlet hala birincil güvencedir. Sosyal politika sadece ekonomik yoksullukla değil, engellilik ve kötü beslenme gibi fiziksel yoksunluklar ile de mücadele ederek toplumsal refahı maksimize etmeyi hedefler.

@lolonolo_com

 

Ata Aöf Sosyal Politika 2024-2025 Vize Soruları

Ata Aöf Sosyal Politika 2024-2025 Vize Soruları

1. “Sosyal Politika” kavramını ilk defa kullanan araştırmacı/düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

A) Wilhelm Heinrich Riehl
B) Karl Marx
C) Ferdinand Tönnies
D) Max Weber
E) Auguste Comte

Cevap : A) Wilhelm Heinrich Riehl

Açıklama : Sosyal politika terimi, bilimsel bir disiplin ve kavram olarak ilk kez 19. yüzyılın ortalarında Almanya’da ortaya çıkmıştır. Bu kavramı literatürde ilk kullanan kişi Alman sosyolog ve halk bilimci **Wilhelm Heinrich Riehl**’dir. Riehl, 1851 yılında yazdığı “Die bürgerliche Gesellschaft” (Sivil Toplum) adlı eserinde, sanayileşmenin getirdiği toplumsal çöküntüye ve işçi sınıfının sorunlarına dikkat çekerek, devletin bu alanda düzenleyici bir rol üstlenmesi gerektiğini savunmuş ve bu alanı “Sosyal Politika” olarak adlandırmıştır.

2. Osmanlı İmparatorluğu döneminde gelir kaynaklarını usta ve kalfaların ödeme gücü ve geleneklere göre ödedikleri aidatlar ile bağışlar ve çıraklıktan kalfalığa, kalfalıktan ustalığa yükselenler için ustaların sandığa ödedikleri harçlar oluşturan dayanışma sandıkları aşağıdakilerden hangisidir?

A) Loncalar
B) Amele Birliği
C) Ordu Yardımlaşma Kurumu
D) Teavün Sandığı
E) Usta Sandıkları

Cevap : D) Teavün Sandığı

Açıklama : Osmanlı Lonca teşkilatında, üyeler arasında sosyal güvenliği ve yardımlaşmayı sağlayan mekanizmaya **Teavün Sandığı** (veya Orta Sandığı) adı verilirdi. Bu sandıklar, esnafın hastalık, yaşlılık, iş kazası veya ölüm gibi zor durumlarında devreye girerdi. Sandığın gelirleri; üyelerden toplanan düzenli aidatlar, meslekte yükselme (gedik/icazet) harçları, bağışlar ve cezalarla oluşturulurdu. Bu yapı, modern sosyal güvenliğin Osmanlı’daki geleneksel karşılığıdır.

3. Aşağıdakilerden hangisi ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) tarafından 1952 yıl ve 152 sayılı “Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Sözleşmesi”nde, belirtilmiş olan sosyal güvenlik tehlikeleri arasında yer almaz?

A) Analık
B) Yaşlılık
C) Tükenmişlik
D) Ölüm
E) İşsizlik

Cevap : C) Tükenmişlik

Açıklama : ILO’nun 102 sayılı Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Sözleşmesi, sosyal güvenliğin uluslararası anayasası kabul edilir ve 9 temel risk belirler. Bunlar: 1. Hastalık, 2. İşsizlik (E), 3. Yaşlılık (B), 4. İş Kazası ve Meslek Hastalığı, 5. Aile (Çocuk) yardımları, 6. Analık (A), 7. Malullük, 8. Ölüm (D), 9. Sağlık bakımıdır. **”Tükenmişlik” (Burnout)** sendromu, modern çalışma hayatının psikolojik bir sorunu olsa da, ILO’nun 1952 tarihli bu temel sözleşmesinde tanımlanan 9 klasik sosyal risk kategorisinde yer almaz.

4. Sosyal politika, aşağıdaki hangi tarihsel olayın kendine özgü koşulları altında doğup gelişmiş bir sosyal bilim dalıdır?

A) Sanayi Devrimi
B) Rönesans ve Reform
C) 1929 Ekonomik Bunalımı
D) I. Dünya Savaşı
E) Fransız Devrimi

Cevap : A) Sanayi Devrimi

Açıklama : Sosyal politika, Sanayi Devrimi’nin yarattığı ağır toplumsal sorunlara (işçilerin sömürülmesi, uzun çalışma saatleri, çocuk işçiliği, sağlıksız kentleşme vb.) bir tepki ve çözüm arayışı olarak doğmuştur. Sanayi Devrimi ile birlikte ortaya çıkan “Sanayi Proletaryası” (İşçi Sınıfı) ve sermaye sahipleri arasındaki çatışma, devletin müdahalesini zorunlu kılmış ve sosyal politika biliminin temelleri atılmıştır. Diğer olaylar etkili olsa da, ana doğurucu faktör Sanayi Devrimi’dir.

5. Avrupa Birliği’nin başlangıç yıllarında sosyal politikaya bakışı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Ekonomik birliktelik aynı zamanda sosyal birlikteliktir.
B) Sosyal politikayla ilgili herhangi bir düzenleme yapılmamıştır.
C) Ancak sosyal politikalar sayesinde Avrupa Birliği oluşabilir.
D) Sosyal politika Avrupa Birliği için olmazsa olmaz uygulamalardır.
E) Sosyal politika ekonomik bütünleşmeye eşlik eden önlemlerdir.

Cevap : E) Sosyal politika ekonomik bütünleşmeye eşlik eden önlemlerdir.

Açıklama : Avrupa Birliği’nin (o zamanki adıyla AET) kuruluş yıllarında (1957 Roma Antlaşması dönemi), temel hedef “ekonomik bütünleşme” ve ortak pazardı. Sosyal politika, başlı başına bir amaç değil, ekonomik rekabetin bozulmasını (sosyal dampingi) engellemek için kullanılan **yardımcı ve tamamlayıcı bir araç** olarak görülüyordu. Sosyal politikalar, ekonomik bütünleşmeyi kolaylaştırdığı ölçüde ve ona “eşlik eden önlemler” olarak gündeme gelmiştir.

6. Çeşitli fiziksel hastalıklar, alkol ve madde bağımlılığı, kötü beslenme, engellilik gibi yoksunluklar aşağıdaki yoksunluklardan hangisiyle ilgilidir?

A) Materyal-kaynak yoksunluğu
B) Fiziksel yoksunluk
C) Fırsat yoksunluğu
D) Bireysel haklar yoksunluğu
E) Gelişimsel yoksunluk

Cevap : B) Fiziksel yoksunluk

Açıklama : Yoksulluk ve yoksunluk literatüründe sınıflandırmalar yapılırken; bireyin bedensel bütünlüğü, sağlığı ve biyolojik işlevselliği ile ilgili eksiklikler **Fiziksel Yoksunluk** kapsamında değerlendirilir. Soruda sayılan hastalıklar, bağımlılık (vücuda zarar vermesi bakımından), malnütrisyon (beslenme bozukluğu) ve engellilik durumları doğrudan bireyin fiziksel kapasitesini ve sağlığını ilgilendiren durumlardır.

7. Özellikle 1970’li yılların sonlarına doğru devletin ekonomik ve sosyal alanlarda rolünün azalmasını savunan ve özel teşebbüsün etkinliğini artırmaya çalışan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

A) Marksizm
B) Korporatizm
C) Sosyalizm
D) Kapitalizm
E) Neoliberalizm

Cevap : E) Neoliberalizm

Açıklama : 1970’lerde yaşanan petrol krizleri ve stagflasyon, Keynesyen “Sosyal Refah Devleti” anlayışının sorgulanmasına neden olmuştur. Bu dönemde yükselen **Neoliberalizm** (Yeni Sağ), devletin küçülmesini, sosyal harcamaların kısılmasını, özelleştirmeyi ve piyasa mekanizmasının her alanda (sosyal alanlar dahil) hakim olmasını savunmuştur. Hayek ve Friedman gibi düşünürlerin öncülük ettiği bu akım, sosyal politikanın daraltılmasını hedefler.

8. Çalışma hayatında olan kişilerin çeşitli nedenlerle bir daha çalışamayacak derecede çalışma gücü kaybına uğramasına yol açan sürekli sakatlık veya hastalık hâline ne ad verilir?

A) Malullük
B) Emeklilik
C) Yaşlılık
D) Meslek hastalığı
E) Sosyal koruma

Cevap : A) Malullük

Açıklama : Sosyal güvenlik terminolojisinde; sigortalının çalışma gücünü veya meslekte kazanma gücünü, hastalık veya kaza sonucu önemli oranda (genellikle %60 ve üzeri) ve **sürekli** olarak kaybetmesi durumuna **Malullük** denir. Yaşlılık (C) biyolojik bir süreçtir, emeklilik (B) bir statüdür, meslek hastalığı (D) ise nedendir. Malullük ise bu hastalık veya kazaların sonucunda ortaya çıkan “çalışamama” durumunun hukuki adıdır.

9. Sanayi üretiminin nitelik, nicelik yönünden denetimi ve çalışma İlişkileri 13. yüzyıldan 1727 yılına kadar aynı mesleği veya ticareti yapan aşağıdaki hangi örgüt tarafından düzenlenmiştir?

A) Loncalar
B) Dayanışma Sandıkları
C) Usta Birlikleri
D) Orta Sandıkları
E) Ahi Birlikleri

Cevap : E) Ahi Birlikleri

Açıklama : Anadolu’da 13. yüzyıldan itibaren gelişen, hem ekonomik (üretim, kalite, fiyat kontrolü) hem ahlaki (tasavvufi eğitim) hem de sosyal (dayanışma) işlevleri olan örgütlenme **Ahilik Teşkilatı (Ahi Birlikleri)** dır. Osmanlı döneminde Lonca sistemine dönüşen bu yapı, 1727 yılına kadar (bazı kaynaklarda bu tarih gedik sistemindeki değişimlere atıf yapar) üretim standartlarını ve çalışma ilişkilerini düzenleyen temel otorite olmuştur.

10. Sivil toplum kuruluşları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Dernekler
B) Vakıflar
C) Meslek Birlikleri
D) Birleşmiş Milletler
E) Sendikalar

Cevap : D) Birleşmiş Milletler

Açıklama : Sivil Toplum Kuruluşları (STK); devletten bağımsız, gönüllülük esasına dayalı, kar amacı gütmeyen ulusal veya yerel örgütlenmelerdir. Dernekler, vakıflar, sendikalar ve meslek odaları STK örneğidir. Ancak **Birleşmiş Milletler (BM)**, bağımsız bir sivil örgüt değil, devletlerin (hükümetlerin) üye olduğu uluslararası bir “Hükümetlerarası Kuruluş”tur (International Governmental Organization). Bu nedenle STK kategorisinde değerlendirilmez.

11. Türkiye’de 1960’lı yıllarda, sosyal politikalarda gözlenen gelişmelerin temelinde aşağıdaki etkenlerden hangisi bulunur?

A) Ulusal sanayinin gelişip yaygınlaşması
B) Demokratik bir yönetim biçimine geçilmesi
C) Uluslararası Çalışma Örgütü üyeliğinden doğan yükümlülükler
D) İşçi sendikalarının mücadeleleri
E) 1961 Anayasası’nda yer alan hükümler

Cevap : E) 1961 Anayasası’nda yer alan hükümler

Açıklama : Türkiye sosyal politika tarihinde 1961 Anayasası bir dönüm noktasıdır. Anayasa’nın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti’nin nitelikleri arasında **”Sosyal Devlet”** ilkesine ilk kez yer verilmiştir. Ayrıca işçilere sendika kurma, toplu iş sözleşmesi ve grev hakkı gibi temel sosyal haklar anayasal güvenceye kavuşmuştur. 1960’lı yıllardaki sendikal gelişmelerin ve sosyal yasaların (274 ve 275 sayılı yasalar) temel dayanağı bu anayasal zemindir.

12. Aşağıdakilerden hangisi sivil toplum kuruluşlarının özelliklerinden biri değildir?

A) Toplum yararına çalışması
B) Kâr amacı gütmemesi
C) Gönüllülük esasına dayalı olması
D) Devlet destekli olması
E) Hayırsever unsurlar barındırması

Cevap : D) Devlet destekli olması

Açıklama : Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK) en belirleyici özelliği “Sivil” olmaları, yani devlet hiyerarşisinin ve denetiminin dışında, özerk ve bağımsız olmalarıdır. **”Devlet destekli olması”** veya devlet güdümünde olması, STK’nın doğasına aykırıdır (Bu tür yapılara bazen GONGO – Hükümet Dışı Gibi Görünen Hükümet Kuruluşları denir ve eleştirilir). STK’lar gönüllü, kar amacı gütmeyen ve bağımsız yapılardır.

13. Devlet – Sivil Toplum Kuruluşları (STK) iş birliğinin avantajları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) STK’lar devlete göre daha güvenilir hizmet üretirler.
B) STK’lar devlete göre daha hızlı hizmet üretirler.
C) STK’lar devlete göre daha verimli hizmet üretirler.
D) STK’lar devlete esnek çalışırlar.
E) STK’lar devlete göre daha az maliyetle hizmet üretirler.

Cevap : A) STK’lar devlete göre daha güvenilir hizmet üretirler.

Açıklama : Bu soruda STK’ların esneklik (D), hız (B), maliyet avantajı (E) ve verimlilik (C) gibi bürokrasiden uzak olmalarının getirdiği avantajlar genel kabul görür. Ancak “Güvenilirlik” ve “Süreklilik” konusunda Devlet, kurumsal yapısı ve yasal güvencesiyle STK’lardan daha öndedir. STK’ların finansman sorunları veya gönüllülük esaslı olması hizmette kesintilere yol açabilir. Devletin sunduğu hizmet, vatandaş nezdinde genellikle daha garantili ve **güvenilir** (süreklilik ve kapsayıcılık açısından) kabul edilir. Bu nedenle A şıkkı, iş birliğinin kesin bir avantajı olarak genellenemez.

14. Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği sosyal politikası kapsamında öncelikli olarak yer alan konulardan biri değildir?

A) Doğum yardımı
B) Çalışma saatleri
C) Anne-babalık izni
D) Çocuk hizmetleri
E) İşçilerin kayıt ettirilmesi

Cevap : D) Çocuk hizmetleri

Açıklama : AB Sosyal Politikası, öncelikle işgücü piyasasının düzenlenmesi (çalışma saatleri – B), kayıt dışılıkla mücadele (E), cinsiyet eşitliği ve iş-yaşam dengesi (doğum yardımı – A, ebeveyn izni – C) üzerine yoğunlaşan direktifler çıkarır. Ancak doğrudan **”Çocuk Hizmetleri”** (kreş açılması, bakıcı hizmetleri vb.) sağlamak, AB’nin ortak bir politika alanı olmaktan ziyade üye ülkelerin kendi ulusal yetki ve sorumluluk alanında (subsidiarite ilkesi) kalan bir konudur. AB bu konuda sadece tavsiye kararları alır, bağlayıcı bir ortak politika yürütmez.

15. Avrupa Birliği’nin sosyal politikaya hazırlık süreci aşağıdakilerden hangisini içerir?

A) Nice Antlaşması
B) Lizbon Antlaşması
C) Maastricht Antlaşması
D) Paris Zirvesi
E) Kopenhag Kriterleri

Cevap : C) Maastricht Antlaşması

Açıklama : Avrupa bütünleşmesinde sosyal politikanın “hazırlık” ve kurumsallaşma aşamasındaki en kritik dönemeç **Maastricht Antlaşması** (1992) ve ona eklenen “Sosyal Protokol”dür. Bu antlaşma ile sosyal politika, ekonomik birliğin yanına eklenen resmi bir alan haline gelmeye başlamış, nitelikli çoğunlukla karar alma mekanizmaları genişletilmiştir. Nice ve Lizbon daha sonraki revizyonlardır; Maastricht ise sosyal politikanın kurumsal çerçevesinin çizildiği temel hazırlık antlaşmasıdır.

16. Aşağıdakilerden hangisi bağımlı statü altında çalışmaktadır?

A) Serbest meslek sahipleri
B) İşçiler
C) Toprak sahibi çiftçiler
D) Avukatlar
E) Esnaf ve sanatkârlar

Cevap : B) İşçiler

Açıklama : Sosyal politika ve iş hukukunda çalışanlar “Bağımlı” ve “Bağımsız” olarak ayrılır. Kendi nam ve hesabına çalışan, kendi işinin patronu olanlar (Esnaf, Çiftçi, Avukat, Serbest Meslek Erbabı) bağımsız çalışandır. Bir işverenin emri ve otoritesi altında, onun gösterdiği yerde ve zamanda, ücret karşılığı çalışanlar ise **”Bağımlı Çalışan” (İşçi)** statüsündedir. İşçiler, işverene hukuki ve ekonomik olarak bağımlıdır.

17. Aşağıdakilerden hangisi sosyal demokrasinin nihai hedefleri arasında bulunmaz?

A) Sosyal hakların geliştirilmesi
B) İnsanlık onuruna yaraşır bir geçim düzeyine kavuşturulması
C) Esnek istihdamın sağlanması
D) Herkesin eğitim ve sağlık hizmetlerinin ücretsiz yararlanması
E) Herkesin sosyal güvenliğe kavuşturulması

Cevap : C) Esnek istihdamın sağlanması

Açıklama : Sosyal Demokrasi, piyasa ekonomisinin yarattığı eşitsizlikleri gidermeyi, sosyal adaleti sağlamayı ve emeği korumayı hedefler. Sosyal haklar (A), insana yaraşır ücret (B), ücretsiz kamu hizmetleri (D) ve sosyal güvenlik (E) bu hedeflerdendir. Ancak **”Esnek İstihdam”**, genellikle işverenlerin maliyetleri düşürmek ve işçi çıkarma/alma kolaylığı sağlamak için savunduğu neoliberal bir politikadır. Sosyal demokrasi ise güvenceli, kadrolu ve tam zamanlı istihdamı (iş güvencesini) savunur, esnekliği genellikle emeğin sömürüsü olarak görür.

18. 1929 Ekonomik Bunalımı sonrasında çeşitli ülkelerde izlenilmeye başlanılan ve Türkiye için bir esin kaynağı olan ekonomi türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Piyasa ekonomisi
B) Karma ekonomi
C) Toplumcu sosyalizm
D) Fabianizm
E) Nasyonal sosyalizm

Cevap : B) Karma ekonomi

Açıklama : 1929 Büyük Buhranı, liberal “bırakınız yapsınlar” ekonomisinin çöküşü olmuştur. Krizden çıkış için Keynesyen politikalar benimsenmiş ve devletin ekonomiye müdahalesi meşru hale gelmiştir. Hem özel sektörün var olduğu hem de devletin yatırımcı ve düzenleyici olarak rol aldığı bu modele **Karma Ekonomi** denir. Türkiye de 1930’larda bu modelden esinlenerek “Devletçilik” ilkesini uygulamış ve karma ekonomik modele geçmiştir.

19. Sosyal politikanın gelişmesine ve kurumsallaşmasına katkıda bulunan ve gerçek anlamda proleter bir hareket olan Sendikalizm’e biçim ve içerik kazandıran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

A) James Watt
B) Karl Marx
C) Fernand Pelloiter
D) Adam Smith
E) George Sorel

Cevap : C) Fernand Pelloiter

Açıklama : (Not: Soruda isim yazım hatası olabilir, doğrusu Fernand Pelloutier’dir). Sendikalizm (Devrimci Sendikalizm), işçi sendikalarının devletin ve siyasi partilerin yerini alarak toplumu yönetmesini savunan akımdır. Bu hareketin Fransa’daki öncüsü, “Borsalar Federasyonu”nun lideri olan **Fernand Pelloutier**’dir. George Sorel (E şıkkı) bu akımın teorisyenidir (Şiddet Üzerine Düşünceler), ancak hareketin örgütlenmesine ve “proleter hareket” olarak sendikalara biçim kazandıran pratik lider Pelloutier olarak kabul edilir.

20. Yaşadığımız küresel dünyada aşağıdakilerden hangisinin sosyal politika ve sosyal düzenlerin oluşturulmasında etkisi gittikçe artmaktadır?

A) Anayasa Mahkemesi
B) Ekonomik ve İş Birliği ve Kalkınma Örgütü (OECD)
C) Danıştay
D) Sayıştay
E) Avrupa Birliği Adalet Divanı

Cevap : B) Ekonomik ve İş Birliği ve Kalkınma Örgütü (OECD)

Açıklama : Küreselleşme ile birlikte ulusal sosyal politikalar, uluslararası kuruluşların yönlendirmelerinden etkilenmektedir. **OECD**, yayınladığı raporlar, istatistikler, PISA gibi eğitim standartları ve ekonomik analizlerle üye ülkelerin sosyal politikalarını (eğitim, sağlık, istihdam, emeklilik) şekillendirmede giderek artan bir “yumuşak güç” etkisine sahiptir. Diğer şıklar (Mahkemeler) ulusal veya bölgesel yargı organlarıdır, küresel politika belirleyici misyonları OECD kadar baskın değildir.

@lolonolo_com

Ata Aöf Sosyal Politika 2024-2025 Vize Soruları

ATATÜRK AÖF Sosyal Hizmet çıkmış sınav soruları ev deneme sınavları

ATA-AÖF Sosyal Hizmet Lisans dersleri, çıkmış sorular Lolonolo ATA AÖF Telegram
Ata-Aöf Sosyal Hizmet Lisans Tamamlama

Editor

Editör