Sosyal Medya 2024-2025 Vize Soruları

Teknolojik Belirleyicilik ve Toplumsal Dönüşüm

İnsanlık tarihi, üretimi ve sosyal yapıyı şekillendiren teknolojik kırılmalarla dönemlere ayrılır. 18. yüzyılda üretimi kas gücünden makine gücüne taşıyan buhar makinesi, sanayi toplumunun temelini oluşturmuştur. Bu yapıda fiziksel üretim ve maddi değerler ön plandadır. Ancak günümüzde teknolojinin itici güç olduğu yeni bir evreye, bilgi toplumuna geçilmiştir. Bilgi toplumunda ekonomi, sanayi üretiminden ziyade bilginin işlenmesi ve dağıtımına dayalı bilgi endüstrisi üzerinden şekillenir. Bu süreçte internet; zaman ve mekân sınırlarını ortadan kaldıran, düşük maliyetli ve küresel bir iletişim biçimi olarak karşımıza çıkar.

Geleneksel Medyadan Sosyal Medyaya: Web 2.0 Devrimi

İnternetin ilk evresi olan Web 1.0, kullanıcının sadece bilgi okuduğu ve teknik altyapının yetersiz olduğu tek taraflı bir sistemdi. 2004 yılından sonra hayatımıza giren Web 2.0 ise toplumsal ağları, özgür ansiklopedileri (wikiler) ve eş zamanlı etkileşimi mümkün kılmıştır. Sosyal medyanın geleneksel medyadan (TV, gazete) en büyük farkı çift yönlü etkileşim sunmasıdır. Geleneksel medyada içerik medya kuruluşları tarafından belirlenip değiştirilemezken; sosyal medyada kullanıcı türevli içerik esastır. Bu platformlar; herkesin eşit düzeyde kullanabildiği, düşük maliyetli ve kontrolün tamamen kullanıcının elinde olduğu şeffaf mecralardır.

Kurumsal İletişim, Pazarlama ve Reklam Stratejileri

Sosyal ağlar (mikrobloglar, medya paylaşım siteleri, podcastler vb.), modern şirketlerin pazarlama ve halkla ilişkiler (PR) faaliyetlerinde vazgeçilmez bir rol oynar. Kurumlar için en büyük avantaj, hedef kitlelerle anlık ve çift yönlü iletişime geçebilmektir. Reklamcılar için sosyal ağların cazibesi; uygun maliyet, geniş erişim, sanal ortamda harcanan zamanın fazlalığı ve hedefli reklamcılık (nokta atışı ulaşım) imkanından kaynaklanır. 2004’te Mark Zuckerberg tarafından kurulan Facebook bu dönüşümün öncüsü olmuştur. Sosyal medya pazarlaması, markaların görünürlüğünü artırmak ve kriz iletişimini yönetmek için kullanılırken; halkla ilişkiler çalışmaları sadece tüketicilere değil, tüm paydaşlara ulaşmayı hedefler.

1. Sanayi toplumunun temelini oluşturanlardan teknoloji aşağıdakilerden hangisidir?

A) Telgraf
B) Radyo
C) İnternet
D) Telefon
E) Buhar makinası

Cevap : E) Buhar makinası

Açıklama : Toplumsal gelişim süreçleri teknolojilere göre sınıflandırılır. “Sanayi Toplumu”nun (Endüstri Devrimi) başlamasını sağlayan ve üretimi kas gücünden makine gücüne geçiren temel teknoloji Buhar Makinesidir. Telgraf ve telefon iletişim devriminin; radyo kitle iletişiminin; internet ise “Bilgi Toplumu”nun temel teknolojisidir.

2. Aşağıdakilerden hangisi sanayi toplumunun özelliklerindendir?

A) Enformasyona ulaşmak kolay ve serbesttir.
B) Enformasyon, maddi mallar gibi tüketildiğinde azalmaz.
C) Eşitlikçi bir toplum söz konusudur.
D) Maddi değerler ön plandadır.
E) Merkeziyetçilik yerine, yerelleşme ve katılımcılık vurgulanır.

Cevap : D) Maddi değerler ön plandadır.

Açıklama : Sanayi toplumu, fiziksel üretim (mal ve eşya) üzerine kuruludur. Bu toplum yapısında sermaye, fabrika, hammadde gibi maddi değerler en önemli unsurdur. Diğer şıklarda sayılan özellikler (enformasyonun önemi, katılımcılık, merkeziyetçilikten uzaklaşma) sanayi sonrası “Bilgi Toplumu”nun özellikleridir.

3. Aşağıdakilerden hangisi kurumlar açısından sosyal medyanın avantajlarından biri değildir?

A) Farklı hedef kitleler ile anlık iletişime imkân tanıması
B) Zaman ve mekân sınırını ortadan kaldıran küresel bir iletişime imkan tanıması
C) Tek yönlü iletişime imkân tanıması
D) Sürekli güncellenebilmesi
E) Çoklu kullanıma açık olması

Cevap : C) Tek yönlü iletişime imkân tanıması

Açıklama : Sosyal medyanın geleneksel medyadan (TV, Gazete, Radyo) en büyük farkı etkileşimli (çift yönlü) olmasıdır. Kurumlar sosyal medyada sadece mesaj göndermez, aynı zamanda tüketiciden geri bildirim alır. Bu nedenle “tek yönlü iletişim” sosyal medyanın bir avantajı değil, aksine geleneksel medyanın bir sınırlılığıdır.

4. Aşağıdakilerden hangisi sosyal ağların, şirketlerin reklam stratejisinde belirgin rol oynamasının dört temel nedeninden biri değildir?

A) Sosyal sorumluluk çalışmasına imkan tanıması
B) Uygun maliyet
C) Sanal ortamda harcanan zaman
D) Hedefli reklamcılık
E) Geniş erişim

Cevap : A) Sosyal sorumluluk çalışmasına imkan tanıması

Açıklama : Şirketlerin sosyal medyayı reklam mecrası olarak seçmesinin temel ekonomik nedenleri şunlardır: 1. Geleneksel medyaya göre daha uygun maliyetli olması, 2. Milyarlarca kullanıcıya geniş erişim sağlaması, 3. Kullanıcıların günün büyük bölümünü burada geçirmesi (zaman), 4. Demografik özelliklere göre nokta atışı (hedefli) reklam yapılabilmesi. Sosyal sorumluluk bir iletişim stratejisidir ancak reklamın tercih edilme nedeni değildir.

5. Aşağıdakilerden hangisi Enformasyon toplumunun özelliklerindendir?

A) Sömürgecilik
B) Buhar makinası
C) İmalat endüstrisi
D) Bilgi endüstrisi
E) Maddi üretim gücü

Cevap : D) Bilgi endüstrisi

Açıklama : Enformasyon (Bilgi) toplumunda ekonominin itici gücü sanayi/imalat değil, bilginin üretimi, işlenmesi ve dağıtımıdır. Bu yapıya “Bilgi Endüstrisi” denir. Buhar makinesi ve imalat sanayi toplumuna; sömürgecilik ise emperyalist döneme ait kavramlardır.

6. Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya aracı değildir?

A) Podcast
B) Mikrobloglar
C) Wikiler
D) Akıllı telefonlar
E) Medya paylaşım siteleri

Cevap : D) Akıllı telefonlar

Açıklama : Sosyal medya araçları (Podcast, Twitter/Mikroblog, Wikipedia/Wiki, YouTube/Medya paylaşım), internet üzerindeki yazılım ve platformlardır. Akıllı telefon ise bu platformlara girmemizi sağlayan fiziksel bir donanım (cihaz)dır, bir sosyal medya türü değildir.

7. Aşağıdakilerden hangisi blog türlerinden biri değildir?

A) Tematik bloglar
B) Kurumsal bloglar
C) Ceo blogları
D) Kişisel bloglar
E) Sponsorlu bloglar

Cevap : C) Ceo blogları

Açıklama :

8. Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya üzerindeki uygulama alanlarından biri değildir?

A) Twitter
B) Instagram
C) Bloglar
D) Facebook
E) İnternet

Cevap : E) İnternet

Açıklama : İnternet, tüm web sitelerinin ve uygulamaların üzerinde çalıştığı devasa altyapı ağının adıdır. Facebook, Twitter, Instagram ve Bloglar bu altyapı üzerinde çalışan “sosyal medya uygulamalarıdır”. Yani internet bir uygulama değil, sistemin kendisidir.

9. Aşağıdakilerden hangisi Web 2.0 özelliklerinden biri değildir?

A) Yerel bir ağdır.
B) Etkili bir iletişim ortamıdır.
C) Aynı anda birçok kişiyle eş zamanlı olarak iletişime geçebilmeyi sağlar.
D) Birçok içerik yayınlayıcı ve içerik okuyucusu bulunmaktadır.
E) 2004’ten sonra günlük hayatta kullanılmaya başlanmıştır.

Cevap : A) Yerel bir ağdır.

Açıklama : Web 2.0, internetin etkileşimli ve katılımcı halidir ve doğası gereği küresel (global) bir ağdır. Dünyanın her yerinden erişilebilir. “Yerel bir ağ” (LAN gibi) tanımı, Web 2.0’ın evrensel ve sınır tanımaz yapısıyla çelişir.

10. Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya ile geleneksel medya arasındaki farklardan biri değildir?

A) Sosyal medya kolay erişilebilir, herkes tarafından eşit düzeyde kullanılan global bir platformdur.
B) Sosyal medya araçları genel olarak herkes tarafından az veya sıfır maliyetle kullanılabilir.
C) Geleneksel medya çift yönlüdür.
D) Geleneksel medya sahipleri ve içerik üreticileri özel şirketlerin ve hükümetlerin sahipliğindedir.
E) Geleneksel medyada oluşturulan içerik sonrasında değiştirilemez.

Cevap : C) Geleneksel medya çift yönlüdür.

Açıklama : Geleneksel medya (Televizyon, Radyo, Gazete) tek yönlüdür; yani yayıncı içeriği üretir, izleyici sadece tüketir, anında cevap veremez. Çift yönlü (etkileşimli) olma özelliği sosyal medyaya aittir.

11. Aşağıdakilerden hangisi reklamcıların, sosyal ağ sitelerini değerlendirebilecekleri durumlardan biri değildir?

A) Veri tabanı pazarlaması uygulaması sayesinde mesajların kişiselleştirilmesi sağlayabilirler.
B) Markalarıyla ilgili ilgi çekici uygulamaları tasarlayıp hedef gruplara yollayabilirler.
C) Sosyal ağ sitelerindeki hesaplardan kendi web sitelerine trafik yaratabilirler.
D) Ürün ve markalarıyla ilgili uygulamaları hedef gruplarıyla yüz yüze görüşerek tanıtabilirler.
E) Yeni ürün ve hizmet lansmanları sosyal ağ sitelerinde yapabilirler.

Cevap : D) Ürün ve markalarıyla ilgili uygulamaları hedef gruplarıyla yüz yüze görüşerek tanıtabilirler.

Açıklama : Sosyal medya pazarlaması dijital/sanal bir ortamda gerçekleşir. “Yüz yüze görüşmek” fiziksel bir pazarlama yöntemidir (kişisel satış vb.) ve sosyal medya mecralarının doğasıyla ilgili bir özellik değildir.

12. İnternetin özelliklerinden hangisi yanlıştır?

A) Enformasyonun metin, ses, grafik gibi iletişim biçimlerinin bir araya getirilmesiyle işleyen süreçtir.
B) Maliyeti çok yüksek olan bir ağ sistemidir.
C) Yerel, ulusal ve uluslar arası erişim olanaklarını sağlayan iletişim biçimidir.
D) Zaman ve mekân sınırını ortadan kaldıran küresel bir iletişim biçimidir.
E) Toplumsal iletişim ortamı yaratan bir araçtır.

Cevap : B) Maliyeti çok yüksek olan bir ağ sistemidir.

Açıklama : İnternetin en devrimci özelliklerinden biri maliyet etkinliğidir. Geleneksel yöntemlerle (mektup, telgraf, uluslararası telefon) kıyaslandığında, internet üzerinden bilgi aktarımı ve iletişim son derece ucuzdur, “çok yüksek maliyetli” ifadesi yanlıştır.

13. Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya pazarlamasının özelliklerinden biri değildir?

A) Mal ve hizmetleri tutundurmak amaçlı kullanır.
B) Sosyal medya siteleri üzerinden sadece belli bir kitleye erişebilir.
C) Markanın internet üzerinde görünürlüğü artırılır.
D) Sosyallik, medya ve pazarlama amaçlı kullanır.
E) Kriz iletişiminde kullanır.

Cevap : E) Kriz iletişiminde kullanır.

Açıklama :

14. Facebook kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mark Zuckerberg
B) H. Innis
C) C. Fuchs
D) Pearson
E) Daniel Bell

Cevap : A) Mark Zuckerberg

Açıklama : Dünyanın en büyük sosyal ağlarından biri olan Facebook, 2004 yılında Harvard Üniversitesi öğrencisi Mark Zuckerberg tarafından kurulmuştur.

15. Sosyal medyanın özelliklerden hangisi yanlıştır?

A) Zaman ve mekân sınırlaması yoktur.
B) İçeriği sadece medya kuruluşları belirler.
C) Kullanıcı kaynaklı içerikler mevcuttur.
D) Kullanıcılar uygulamalar üzerinden sürekli etkileşim halindedir.
E) Paylaşımın, etkileşimin ve tartışmanın esas olduğu bir iletişim şeklidir.

Cevap : B) İçeriği sadece medya kuruluşları belirler.

Açıklama : Sosyal medyanın temel felsefesi “Kullanıcı Türevli İçerik” (User Generated Content)tir. Yani içeriği medya patronları değil, sıradan kullanıcılar (bizler) üretir, paylaşır ve belirler. B şıkkı geleneksel medyanın özelliğidir.

16. Aşağıdakilerden hangisi Web 1.0’ın özelliklerinden biri değildir?

A) Web site içeriğinin, web sunucusu tarafından kontrol edildiği sistemdir.
B) Web sitelerinin yetersiz teknik alt yapısının olduğu sistemdir.
C) Sadece bilgi almak ve program indirmeyi sağlayan ortamlardır.
D) Tek taraflı bir iletişimi sağlayan ortamlardır.
E) Toplumsal ağ sitelerini, özgür ansiklopedileri ve paylaşımı sağlayan ortamlardır.

Cevap : E) Toplumsal ağ sitelerini, özgür ansiklopedileri ve paylaşımı sağlayan ortamlardır.

Açıklama : Web 1.0, internetin “okunabilir” (sadece bilgi alınan) ilk dönemidir. E şıkkında bahsedilen “toplumsal ağlar (sosyal medya), özgür ansiklopediler (Vikipedi) ve paylaşım” ise internetin “yazılabilir ve etkileşimli” dönemi olan Web 2.0’ın özellikleridir.

17. Teknolojinin itici güç olduğu toplumsal süreçlerden hangisi doğrudur?

A) Bilgi toplumu
B) İlk çağdaki ilkel toplumlar
C) Avcı toplumu
D) 2. Dalga toplum
E) Kent toplumu

Cevap : A) Bilgi toplumu

Açıklama : Tarihsel süreçte toplumlar; Avcı-Toplayıcı, Tarım ve Sanayi toplumlarından sonra, teknolojinin (özellikle bilgisayar ve iletişim teknolojilerinin) temel belirleyici ve itici güç olduğu Bilgi Toplumu aşamasına geçmiştir.

18. Sosyal ağların özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Sosyal ağ sitelerinde yeterince açıklık vardır.
B) Giderek kalabalıklaşması, iletişimde gürültü unsurunu artırmaktadır.
C) Bilgi ve enformasyon transferi tek yönlüdür.
D) Sosyal ağlarda kontrol kişinin elindedir.
E) Açık platformlardır.

Cevap : C) Bilgi ve enformasyon transferi tek yönlüdür.

Açıklama : Sosyal ağların varoluş sebebi etkileşimdir. Bilgi akışı kullanıcıdan kullanıcıya, kurumdan kullanıcıya veya kullanıcıdan kuruma doğru akar. Yani bilgi transferi kesinlikle çok yönlüdür, tek yönlü değildir.

19. Sosyal medyanın halkla ilişkiler alanında kullanımı ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Destekçilere odaklanma, onları harekete geçirme
B) Hedef gruplardan sadece tüketicilerle iletişime geçme
C) Rakipleri izleme
D) Hedef pazarın ilgisinin ne olduğunu öğrenme
E) Tüketici davranışlarını inceleme

Cevap : B) Hedef gruplardan sadece tüketicilerle iletişime geçme

Açıklama : Halkla ilişkiler (PR), sadece ürünü alan “tüketicilerle” değil; çalışanlar, yatırımcılar, medya mensupları, sivil toplum kuruluşları ve devlet gibi kurumun tüm paydaşlarıyla iletişim kurmayı hedefler. Sosyal medya da bu geniş iletişimi sağlar, sadece tüketiciyle sınırlı kalmaz.

20. Aşağıdakilerden hangisi sosyal ağların avantajlarından biridir?

A) Bilgi ve enformasyon transferi tek yönlüdür.
B) Sosyal ağlarda kontrol kullanıcının elindedir.
C) Sosyal ağ sitelerinde yeterince açıklık yoktur.
D) Kapalı platformlardır.
E) Giderek kalabalıklaşması, iletişimde gürültü unsurunu artırmaktadır.

Cevap : B) Sosyal ağlarda kontrol kullanıcının elindedir.

Açıklama : Sosyal medyanın en büyük avantajı bireyselleşmiş olmasıdır. Kullanıcı; ne zaman, ne paylaşacağını, kiminle arkadaş olacağını ve hangi içerikleri göreceğini kendi seçebilir. Yani medya patronlarının değil, kullanıcının kontrolü esastır.