Reklamcılık 2024-2025 Vize Soruları

Reklam Mecralarının Özellikleri ve Seçimi

Reklamın başarısı, mesajın doğru mecra üzerinden hedef kitleye ulaştırılmasına bağlıdır. Televizyon, geniş kitlelere ulaşma gücü yüksek olsa da, özellikle prodüksiyon ve yayın süreleri açısından toplam maliyetinin yüksek olması nedeniyle reklamverenler için zorlayıcı bir kanaldır. Özellikle çocuklar ve kadınlar üzerinde etkisi yüksektir. Öte yandan, gazeteler reklamverenlere mesajın sık tekrarı ve kalıcılığı sayesinde süreklilik avantajı sağlar. Gazete reklamlarında alan ölçüsü olarak sütun/santim birimi kullanılır. İşitsel bir mecra olan radyo ise tematik istasyonlar aracılığıyla spesifik hedef kitlelere doğrudan erişim imkanı tanır; ancak radyonun doğası gereği “sözsüz reklam” gibi görsel veya sessizliğe dayalı uygulamalar bu mecra için uygun değildir. Açık hava reklamları (billboardlar vb.) ise saniyelerle ölçülen maruz kalma süresi nedeniyle kısa, öz ve kolay anlaşılır mesajlar üzerine kurgulanmalıdır.

Bütünleşik Pazarlama İletişimi (IMC) ve Stratejik Yaklaşım

Modern pazarlama dünyasında geleneksel medyanın etkisinin azalması ve mecraların parçalanması, Bütünleşik Pazarlama İletişimi (IMC) kavramını doğurmuştur. IMC, farklı iletişim kanallarının (reklam, PR, dijital pazarlama vb.) bir bütünlük içinde yönetilmesini sağlar. Geleneksel reklam mecralarının mesajı taşıma gücünün sorgulanması, reklamverenleri daha etkileşimli ve ölçülebilir yöntemlere itmiştir. Reklam uygulamalarında hedef kitle doğru belirlenmezse, yaratıcı süreç ne kadar güçlü olursa olsun mesajlar etkisiz kalacaktır. Ayrıca üretici firmanın yaptığı ürün odaklı reklamların aksine, perakendeci veya dağıtıcıların yaptığı aracı reklamları, tüketicinin ürünün satıldığı yeri merkeze almasını hedefler.

Tüketici Psikolojisi ve İkna İşlevleri

Reklam iletişimi sadece bilgi aktarımı değil, bir ikna sürecidir. Bu sürecin en kritik duygusu güvendir; tüketici vaat edilenin doğruluğuna inanmadığı sürece satın alma eylemi gerçekleşmez. Reklamlar sadece ürünün özelliklerini anlatmaz, aynı zamanda ihtiyaç oluşturma stratejisini yaygınlaştırarak tüketim kültürünü besler. Reklamın ürünü veya markayı tüketici gözünde itibarlı ve prestijli hale getirmesi, onun değer katma işlevi ile ilgilidir. İknanın kalıcı olabilmesi için ise en öncelikli şart, hedef kitleye doğru bilgilerin aktarılmasıdır. Tüketicinin ürün ve kuruluşa dair kanaatlerini şekillendiren değişkenlerin bütününe ise pazarlama iletişimi karması adı verilir.

Satış Noktası ve Perakende Dinamikleri

Tüketicinin satın alma kararını verme aşamasında en etkili mecralardan biri Satış Yerinde Reklam (POP – Point of Purchase) uygulamalarıdır. Bu yöntem en yoğun şekilde büyük marketlerde ve alışveriş merkezlerinde kullanılır. POP reklamları, plansız satın almaları tetikleme gücüne sahiptir. Marka oluşturma sürecinde pazarlama iletişimi hayati olsa da, bu sürecin tek yolu değildir; ürün kalitesi ve dağıtım gibi diğer pazarlama unsurları da markanın kalıcılığını belirler.

1. Reklam verenler açısından televizyonun reklam ortamı olarak bazı olumsuz yanları bulunmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi bu konuda daha fazla öne çıkmaktadır?

A) Ülke çapında yaygın olmaması
B) Reklam kirliliği oluşturması
C) Toplam maliyetinin yüksek olması
D) İzleyicinin azalması
E) Etkisinin zayıflaması

Cevap : C) Toplam maliyetinin yüksek olması

Açıklama : Televizyon reklamları için prodüksiyon ve yayın maliyetleri, diğer reklam mecralarına (radyo, gazete, internet) göre çok daha yüksektir. Bu durum özellikle küçük işletmeler için büyük bir dezavantajdır.

2. Günümüzde sık karşılaştığımız reklam ortamlarından biri olan satış yerinde reklam en çok ………. kullanılmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) sivil toplum örgütlerinde
B) yerel yönetimlerde
C) kamu kurumlarında
D) büyük marketlerde ve alışveriş merkezlerinde
E) okullarda

Cevap : D) büyük marketlerde ve alışveriş merkezlerinde

Açıklama : Satış yerinde reklam (Point of Purchase – POP), tüketicinin satın alma kararını verdiği anda (mağaza içinde) etkilemeyi amaçlar. Bu nedenle en yoğun kullanım alanı perakende sektörü, marketler ve AVM’lerdir.

3. Tüketicinin ürün ve kuruluş hakkındaki kanaatlerinin oluşumunda çok sayıda değişken etkilidir.
Bu değişkenlerin bütününü kapsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) İmaj yönetimi karması
B) Kurum kültürü
C) İtibar yönetimi karması
D) Reklam yönetimi
E) Pazarlama iletişimi karması

Cevap : E) Pazarlama iletişimi karması

Açıklama :

4. Aşağıdakilerden hangisi geleneksel reklam mecralarının sorgulanan yanlarından biridir?

A) Reklam mesajını taşıma gücü
B) Maliyetlerin giderek artması
C) Etkisini ölçmekte sorunla karşılaşılması
D) Halkın ilgisini çekme sorunu
E) İşitsel yönünün giderek azalması

Cevap : A) Reklam mesajını taşıma gücü

Açıklama :

5. Aşağıdakilerden hangisi bütünleşik pazarlama iletişiminin tercih edilme nedenlerinden biri değildir?

A) Tüketici eğilimlerindeki değişim
B) Reklamverenlerin değişen beklentileri
C) Yaşanan yoğun rekabet ortamı
D) Geleneksel reklam ortamlarının artan etkisi
E) Pazardaki güç dengelerinin değişimi

Cevap : D) Geleneksel reklam ortamlarının artan etkisi

Açıklama : Bütünleşik pazarlama iletişimi (IMC), geleneksel medyanın etkisinin **azalması**, parçalanması ve maliyetlerinin artması nedeniyle, farklı kanalların (dijital, PR, doğrudan pazarlama) uyum içinde kullanılması ihtiyacından doğmuştur. Yani geleneksel medyanın etkisinin artması bir neden değildir.

6. Reklamların uygun reklam ortamına göre hazırlanması aşağıdaki unsurlardan hangisine daha çok yarar sağlamaktadır?

A) Kadınların ikna edilmesi
B) Reklamın çok konuşulması
C) Bütçe kullanımı
D) Reklamın amaçları
E) Reklamın gençlere ulaşması

Cevap : D) Reklamın amaçları

Açıklama : Her mecranın (TV, Radyo, İnternet) kendine has özellikleri ve kullanıcı kitlesi vardır. Mesajın mecraya uygun tasarlanması, reklamın hedeflenen etkiyi (bilinirlik, satış vb.) yaratmasını, yani “Reklamın Amaçlarına” ulaşmasını sağlar.

7. Reklam uygulamalarında hedef kitle doğru belirlenmez ise ne olur?

A) Tüketici kararsız kalır.
B) Reklam mesajları etkili olmaz.
C) Reklamverenin belirsizliği artar.
D) Marka imajı tehlikeye girer.
E) Reklamın etkisi biraz zaman alır.

Cevap : B) Reklam mesajları etkili olmaz.

Açıklama : Reklamın başarısı “doğru mesajı, doğru kişiye, doğru zamanda” iletmeye bağlıdır. Eğer hedef kitle yanlışsa, mesaj ne kadar iyi olursa olsun ilgisiz kişilere gideceği için **etkisiz** kalır ve boşa gider.

8. Hedef kitleye ulaşma konusunda gazetelerin reklamverenlere sunduğu en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Süreklilik
B) Beğeni
C) Denetim
D) İndirim
E) Şeffaflık

Cevap : A) Süreklilik

Açıklama : Gazeteler günlük yayınlandığı için reklamverenlere mesajlarını sık sık tekrarlama ve güncel tutma imkanı (**Süreklilik**) sunar. Ayrıca okuyucu gazeteyi saklayabilir ve reklama tekrar bakabilir.

9. Aşağıdakilerden hangisi radyo reklamları arasında yer almaz?

A) Sözsüz reklam
B) Özel tanıtıcı reklam programları
C) Müzikli ve dramatik yapılı reklam
D) Kamu ilanı
E) Programlı reklam

Cevap : A) Sözsüz reklam

Açıklama : Radyo tamamen **işitsel** bir mecradır. Bir reklamın “sözsüz” (sadece sessizlik veya anlamsız ses) olması radyonun doğasına aykırıdır; müzik, efekt veya konuşma (söz) içermesi gerekir. Görsel olmadığı için sözsüz iletişim (beden dili vb.) kullanılamaz.

10. Tüketici açısından reklam iletişiminde en önemli duygu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kazanç
B) Açgözlülük
C) Sadakat
D) Huzur
E) Güven

Cevap : E) Güven

Açıklama : Tüketici, reklamda verilen vaade inanmak ister. Eğer markaya ve mesaja **güven** duymazsa, satın alma davranışı gerçekleşmez. Güven, iknanın temelidir.

11. Aşağıdakilerden hangisi açık hava reklamlarının en temel özelliğidir?

A) Sadece duvarlara asılabilmesi
B) Mesajların kısa, öz ve kolay anlaşılır olması
C) Kaliteli malzeme kullanılması
D) Boyutunun 1 metreyi geçmemesi
E) Görsel malzeme kullanılmaması

Cevap : B) Mesajların kısa, öz ve kolay anlaşılır olması

Açıklama : Açık hava reklamlarına (Billboard vb.) maruz kalma süresi (trafikte araçla geçerken vb.) çok kısadır (birkaç saniye). Bu yüzden mesajın anında algılanabilmesi için **kısa, çarpıcı ve görsel ağırlıklı** olması şarttır.

12. Aşağıdakilerden hangisi pazarlama iletişiminin temel özellikleri arasında yer almaz?

A) Pazarlama iletişimi ikna edici iletişim özelliğine sahiptir.
B) Pazarlama iletişimi iki yönlüdür.
C) Pazarlama iletişiminde mesaj birliği mevcuttur.
D) Pazarlama iletişimi, marka oluşturmanın tek yoludur.
E) Pazarlama iletişimi tüketicinin deneyim alanını iyi analiz etmeyi amaçlar.

Cevap : D) Pazarlama iletişimi, marka oluşturmanın tek yoludur.

Açıklama : Marka oluşturmak için pazarlama iletişimi (reklam, PR) çok önemlidir ancak **tek yol** değildir. Ürün kalitesi, fiyatlandırma, dağıtım kanalları, müşteri hizmetleri ve çalışan performansı da marka oluşumunda kritik rol oynar.

13. Üretici firmanın yaptığı reklam ürüne odaklıdır, aracı reklamı ise ………. merkeze alır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) halkla ilişkileri
B) tanıtımı
C) imajı
D) pazarlamayı
E) ürünün satıldığı yeri

Cevap : E) ürünün satıldığı yeri

Açıklama : Üretici “Benim ürünümü al” derken; aracı (perakendeci/mağaza) “Bu ürünü gelip **benim mağazamdan** al” der. Aracı reklamının amacı, tüketiciyi kendi satış noktasına çekmektir.

14. Reklamın hedef kitleyi ikna edebilmesi için öncelikli olarak yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

A) Özgün olmasına önem vermek
B) Estetik olmasına önem vermek
C) Sürekliliğini sağlamak
D) Ünlü kullanmak
E) Doğru bilgileri aktarmak

Cevap : E) Doğru bilgileri aktarmak

Açıklama : İknanın temeli inandırıcılık ve dürüstlüktür. Tüketici yanlış bilgilendirildiğini hissederse güveni sarsılır. **Doğru bilgi**, uzun vadeli marka sadakati ve ikna için ön koşuldur.

15. Ulusal televizyon kanallarında yayınlanan reklamlar, en çok hangi kitlelere etki etmektedir?

A) Çocuklar ve kadınlar
B) Yaşlılar
C) Erkekler
D) İlkokul mezunları
E) Üniversite mezunları

Cevap : A) Çocuklar ve kadınlar

Açıklama : Geleneksel olarak televizyon izleme alışkanlıkları ve gündüz kuşağı/prime time içerikleri nedeniyle, ev kadınları ve çocuklar TV reklamlarına en çok maruz kalan ve satın alma kararlarında (hızlı tüketim ürünleri vb.) etkilenen kitlelerdir.

16. Reklam verenler açısından tematik radyolar niçin önemlidir?

A) Siyasi baskılardan uzaktır.
B) Mesajın geribildirimi çok daha hızlıdır.
C) Spesifik hedef kitleye ulaşma imkânı verir.
D) Çok yaygın olarak dinlenebilir.
E) Maliyetleri çok daha ucuzdur.

Cevap : C) Spesifik hedef kitleye ulaşma imkânı verir.

Açıklama : Tematik radyolar (sadece caz, sadece haber, sadece spor vb.) belirli bir ilgi alanına sahip dinleyicileri toplar. Bu da reklamverene, demografik veya psikografik olarak ayrışmış **özel (spesifik) bir hedef kitleye** doğrudan ulaşma fırsatı sunar.

17. Gazetelerin reklam ölçüsü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Başlık/sütun
B) Sütun/santim
C) Metre/santim
D) Metrekare
E) Milimetrekare

Cevap : B) Sütun/santim

Açıklama : Gazete reklamlarında alan ve fiyatlandırma, reklamın genişliği (sütun sayısı) ile yüksekliğinin (santimetre) çarpımı olan **Sütun/Santim** (StxCm) birimi üzerinden hesaplanır.

18. Reklam ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Reklam tüketiciyi daha fazla bilgi edinmesi konusunda motive eder.
B) Reklamı yapan kişi ya da kurum bellidir.
C) Reklam tüketicilerin tarihi öğrenmelerinde etkili bir araçtır.
D) Reklam bir bedel karşılığı yapılır.
E) Reklam bir pazarlama iletişim yöntemidir.

Cevap : C) Reklam tüketicilerin tarihi öğrenmelerinde etkili bir araçtır.

Açıklama : Reklamın temel işlevleri; bilgilendirmek, ikna etmek, hatırlatmak ve değer katmaktır. Tarih öğretmek gibi eğitsel/akademik bir amacı yoktur; bu eğitim kurumlarının işidir.

19. Reklamın ürünü/markayı tüketici gözünde itibarlı hale getirmesi aşağıdaki işlevlerinden hangisiyle ilgilidir?

A) Bilgilendirme işlevi
B) İkna etme işlevi
C) Değer katma işlevi
D) Satışları artırma işlevi
E) Hatırlatma işlevi

Cevap : C) Değer katma işlevi

Açıklama : Reklam, ürüne fiziksel özelliklerinin ötesinde duygusal ve statüsel anlamlar yükleyerek (prestij, kalite algısı vb.) ona **değer katar**. Bu sayede ürün rakiplerinden ayrışır ve tüketicinin gözünde daha kıymetli (itibarlı) hale gelir.

20. Reklam, kitle iletişim araçları vasıtasıyla sürekli olarak aşağıdakilerden hangisini yaygınlaştırır?

A) Ürün özelliklerini
B) İhtiyaç oluşturma stratejisini
C) Tanıtım stratejisini
D) Satış sonrası hizmet stratejisini
E) Fiyat politikasını

Cevap : B) İhtiyaç oluşturma stratejisini

Açıklama : Reklamlar sadece ürün satmaz, aynı zamanda o ürüne neden ihtiyacımız olduğu fikrini satar. Sürekli olarak yeni ihtiyaçlar tanımlayarak ve arzular yaratarak **tüketim kültürünü ve ihtiyaç algısını** yaygınlaştırır.