Sermaye Piyasası Araçları 2026 Deneme 1

Sermaye ve Borçlanma Araçları: Pay ve Tahvil Ayrımı

Finansal sistemde fon talep eden anonim ortaklıklar, özkaynak veya yabancı kaynak temini için farklı araçlar ihraç ederler. Pay (Hisse Senedi), bir şirketin sermayesine katılımı temsil eden, sahibine hem mali (temettü, rüçhan hakkı) hem de idari (oy hakkı, genel kurula katılım) yetkiler veren bir menkul kıymettir. Hissedar şirketin ortağıdır. Buna karşılık, vadesi 1 yıl veya daha uzun olan ve yatırımcıyı şirketin ortağı değil, alacaklısı yapan araca Tahvil denir. Vadesi 1 yıldan kısa olanlar ise (hazine tarafından çıkarılırsa) Hazine Bonosu olarak adlandırılır. İskontolu tahvillerde yatırımcının kazancı, alış fiyatı ile vade sonundaki nominal değer arasındaki pozitif farktır.

Faizsiz Finansman ve Türev Araçlar

Modern piyasalarda klasik araçların dışında özel yapılar da mevcuttur. Faizsiz finansman ilkelerine göre ihraç edilen ve bir varlığın mülkiyetine dayalı olan araçlara Kira Sertifikası (Sukuk) denir. Bu ihraçlar için mutlaka Varlık Kiralama Şirketi (VKŞ) adı verilen özel amaçlı yapılar kurulmalıdır. Yatırımcıya belirli bir tarihte alım veya satım hakkı veren ancak yükümlülük getirmeyen kıymetleştirilmiş opsiyonlara ise Varant adı verilir. Varantların duyarlılığını ölçen parametrelerden Delta, dayanak varlık fiyatına olan hassasiyeti; Theta ise vadeye yaklaştıkça yaşanan zaman erimesini ifade eder.

Kolektif Yatırım Kuruluşları: Yatırım Fonları

Bireysel birikimlerin profesyonel ekiplerce yönetildiği, inançlı mülkiyet esasına dayalı yapılara Yatırım Fonu denir. Fon mal varlığı, kurucunun mal varlığından tamamen ayrıdır ve kamu alacakları için dahi haczedilemez. Fonların birim pay fiyatı her iş günü sonunda anlık piyasa verileriyle hesaplanır. Katılma payları borsada tıpkı bir hisse senedi gibi işlem gören fonlara Borsa Yatırım Fonu (BYF), portföyünün %80’i sürekli hisse senedinde olanlara ise Hisse Senedi Yoğun Fon denir. İnşaat riski alamayan ve gayrimenkul geliştirme yapamayan fon türü ise Gayrimenkul Yatırım Fonlarıdır (GYF).

Ortaklık Hakları ve Piyasa Yapısı

Pay sahiplerinin en kritik haklarından biri, sermaye artırımlarında payının azalmasını önleyen Rüçhan Hakkıdır ve kullanım süresi en az 15 gün olmalıdır. Şirketler iç kaynaklarını sermayeye eklediğinde ortaklara bedelsiz pay verilir. Temettü dağıtımına nihai olarak Genel Kurul karar verir ve bu süreç şirketin kâr dağıtım politikasına bağlıdır. Araçların ilk kez ihraç edildiği yer Birincil Piyasa iken, yatırımcıların kendi aralarında alım satım yaptığı mecra İkincil Piyasadır. Döviz cinsinden uluslararası piyasalarda ihraç edilen uzun vadeli borçlanma senetleri ise Eurobond olarak tanımlanır.

1. Anonim ortaklıklar tarafından çıkarılan ve sermayeye katılımı temsil eden menkul kıymetlere ne ad verilir?

A) Tahvil
B) Finansman Bonosu
C) Pay (Hisse Senedi)
D) Varant
E) Kira Sertifikası

Cevap : C) Pay (Hisse Senedi)

Açıklama : Pay (Hisse Senedi), anonim ortaklıklar tarafından ihraç edilen, şirketin sermayesinin belirli bir bölümünü temsil eden ve sahibine (pay sahibi/hissedar) ortaklık hakkı sağlayan kıymetli evraktır. Tahvil veya bono gibi borçlanma araçlarının aksine, hisse senedi sahibi şirketin alacaklısı değil, ortağı konumundadır. Bu araç, sahibine hem mali haklar (kâr payı/temettü alma, rüçhan hakkı, tasfiye bakiyesinden pay alma) hem de idari haklar (genel kurula katılma, oy kullanma, bilgi alma) kazandırır. Şirket kâr ettiği sürece ve genel kurul kararı ile getiri sağlar; sabit bir getirisi yoktur ve vade süresi şirketin ömrü ile sınırlıdır (süresizdir).

2. Vadesi 1 yıl veya daha uzun olan borçlanma araçlarına ne ad verilir?

A) Hazine Bonosu
B) Tahvil
C) Finansman Bonosu
D) Varant
E) Depo Sertifikası

Cevap : B) Tahvil

Açıklama : Sermaye piyasası mevzuatında borçlanma araçları vadelerine göre sınıflandırılır. Devletin veya anonim şirketlerin ödünç para bulmak amacıyla çıkardıkları, vadesi **1 yıl (365 gün) veya daha uzun** olan borçlanma senetlerine **Tahvil** denir. Tahvil sahibi, şirketin ortağı değil, uzun vadeli alacaklısıdır. Tahviller, yatırımcıya belirli dönemlerde faiz (kupon) getirisi ve vade sonunda anapara ödemesi taahhüt eder. Vadesi 1 yıldan kısa olanlar ise “Bono” (Hazine Bonosu veya Finansman Bonosu) olarak adlandırılır.

3. Yatırımcıya belirli bir tarihte alma veya satma hakkı veren ancak yükümlülük getirmeyen araca ne ad verilir?

A) Yatırım Fonu
B) Hisse Senedi
C) Varant
D) Tahvil
E) Kira Sertifikası

Cevap : C) Varant

Açıklama : Varantlar (Warrants), dayanak varlığı (bir hisse senedi, endeks, döviz vb.) belirli bir vadede veya vadeye kadar, önceden belirlenen bir fiyattan (kullanım fiyatı) alma ya da satma **hakkı** veren menkul kıymetleştirilmiş opsiyonlardır. Burada en kritik nokta, varantın yatırımcıya bir “hak” vermesi ancak bir “yükümlülük” getirmemesidir. Yatırımcı, vade sonunda piyasa koşulları aleyhine ise varantı kullanmayıp sadece varanta ödediği primi kaybeder. Bu yönüyle vadeli işlem sözleşmelerinden (Futures) ayrılır; çünkü futures sözleşmelerinde işlem yapmak bir zorunluluktur.

4. Varlık kiralama şirketleri tarafından çıkarılan faizsiz finansman aracına ne ad verilir?

A) Finansman Bonosu
B) Sukuk (Kira Sertifikası)
C) Katılma Payı
D) OYF
E) Gelir Ortaklığı Senedi

Cevap : B) Sukuk (Kira Sertifikası)

Açıklama : Sukuk (Türkiye mevzuatındaki adıyla Kira Sertifikası), faizsiz finansman (İslami finans) prensiplerine uygun olarak ihraç edilen, bir varlığın mülkiyetine veya o varlıktan elde edilen gelire sahiplik hakkını temsil eden menkul kıymettir. Tahvilden farkı, borca dayalı değil, varlığa dayalı olmasıdır. Bu sistemde, “Varlık Kiralama Şirketi” (VKŞ) adı verilen özel amaçlı bir kurum kurulur; varlıklar bu kuruma devredilir ve buradan elde edilen kira/gelir sertifika sahiplerine dağıtılır. Böylece faiz geliri yerine ticari kazanç/kira geliri elde edilmiş olur.

5. Yatırımcı birikimlerinin profesyonelce yönetildiği inançlı mülkiyet esasına dayalı yapı hangisidir?

A) Aracı Kurum
B) Portföy Yönetim Şirketi
C) Yatırım Fonu
D) Bireysel Emeklilik Fonu
E) Menkul Kıymet Yatırım Ortaklığı

Cevap : C) Yatırım Fonu

Açıklama : Yatırım Fonu, halktan (yatırımcılardan) katılma payları karşılığında toplanan paralarla, yine katılma payı sahipleri hesabına oluşturulan portföyleri işletmek amacıyla kurulan mal varlığıdır. Tüzel kişiliği yoktur, ancak mal varlığı kurucudan ayrıdır. Sistemin özü “İnançlı Mülkiyet” esasına dayanır; yani fon yönetimi, parayı kendi namına değil, yatırımcıların hesabına ve riskin dağıtılması ilkesine göre profesyonelce yönetir. Hisse senedi, tahvil, altın gibi araçlardan oluşan bir sepet sunarak küçük yatırımcıların piyasalara erişimini kolaylaştırır.

6. Hisse senetlerinde rüçhan hakkı kullanım süresi en az kaç gündür?

A) 5 gün
B) 10 gün
C) 15 gün
D) 30 gün
E) 60 gün

Cevap : C) 15 gün

Açıklama : Rüçhan Hakkı (Yeni Pay Alma Hakkı), bir şirketin bedelli sermaye artırımı yapması durumunda, mevcut ortakların sermaye oranlarını koruyabilmeleri için yeni çıkarılan payları öncelikli olarak satın alma hakkıdır. Türk Ticaret Kanunu ve Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemelerine göre, anonim şirketlerde bu hakkın kullanılması için ortaklara tanınacak süre **en az 15 gün**, en çok 60 gün olmak zorundadır. Bu süre içinde kullanılmayan rüçhan hakları düşer ve kalan paylar borsada birincil piyasada diğer yatırımcılara satılır.

7. Hazine tarafından çıkarılan vadesi 1 yıldan kısa olan borçlanma araçlarına ne ad verilir?

A) Devlet Tahvili
B) Hazine Bonosu
C) Finansman Bonosu
D) Gelir Ortaklığı Senedi
E) Eurobond

Cevap : B) Hazine Bonosu

Açıklama : Devletin bütçe açıklarını finanse etmek amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS), vadelerine göre ikiye ayrılır. Vadesi 1 yıldan (365 gün) uzun olanlara “Devlet Tahvili”, vadesi **1 yıldan kısa** olanlara ise **”Hazine Bonosu”** denir. Hazine bonoları genellikle iskontolu olarak satılır; yani üzerinde yazılı nominal değerden daha düşük bir fiyata satılır ve vade sonunda nominal değer ödenir, aradaki fark yatırımcının faiz getirisidir.

8. Pay sahibinin şirketin yönetimine katılmasını sağlayan en temel hak hangisidir?

A) Rüçhan hakkı
B) Temettü hakkı
C) Oy hakkı
D) Bilgi alma hakkı
E) Tasfiye payı hakkı

Cevap : C) Oy hakkı

Açıklama : Hisse senedi sahiplerinin hakları “Mali Haklar” ve “Yönetimsel (İdari) Haklar” olarak ikiye ayrılır. **Oy Hakkı**, pay sahibinin şirketin genel kurul toplantılarına katılarak iradesini beyan etmesini ve yönetim kurulunu seçmesini sağlayan, dolayısıyla şirketin yönetimine ve geleceğine etki etmesine olanak tanıyan en temel idari haktır. Kural olarak her pay en az bir oy hakkı verir (imtiyazlı paylar hariç).

9. İskontolu tahvillerde yatırımcının kazancı neyi ifade eder?

A) Kupon faizini
B) Temettü miktarını
C) Alış fiyatı ile nominal değer arasındaki farkı
D) Şirket kârını
E) Enflasyon farkını

Cevap : C) Alış fiyatı ile nominal değer arasındaki farkı

Açıklama : Tahviller “Kuponlu” veya “İskontolu” (Kuponsuz) olarak ihraç edilebilir. İskontolu tahvillerde, yatırımcıya vade süresince periyodik bir faiz (kupon) ödemesi yapılmaz. Bunun yerine, tahvil ihraç edilirken üzerinde yazılı olan değerden (nominal değer) daha düşük bir fiyata (iskontolu fiyata) satılır. Vade sonunda yatırımcıya nominal değer ödenir. Yatırımcının kazancı, vade başında ödediği düşük fiyat ile vade sonunda tahsil ettiği nominal değer arasındaki **pozitif farktır**.

10. Payları borsada işlem gören şirketlerin kâr dağıtım zorunluluğu ile ilgili hangisi doğrudur?

A) Net kârın %20’si zorunludur.
B) Kâr dağıtımı tamamen isteğe bağlıdır.
C) SPK her yıl oran belirler.
D) Şirketlerin kâr dağıtım politikalarına göre belirlenir.
E) Sadece nakit dağıtılabilir.

Cevap : D) Şirketlerin kâr dağıtım politikalarına göre belirlenir.

Açıklama : Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) II-19.1 sayılı Kâr Payı Tebliği uyarınca, halka açık şirketler için yasal olarak sabit bir asgari kâr dağıtım oranı zorunluluğu (eskiden olduğu gibi) yoktur. Bunun yerine, şirketlerin genel kurullarında onaylanmış ve kamuya açıklanmış bir **”Kâr Dağıtım Politikası”** olması zorunludur. Şirketler kârlarını bu politikada belirledikleri esaslar çerçevesinde, genel kurul kararıyla dağıtırlar veya dağıtmayıp şirket bünyesinde tutarlar. SPK sadece belirli durumlarda (örneğin izinsiz halka arz gibi suç hallerinde) zorunlu dağıtım isteyebilir, ancak genel kural şirket politikasına bağlılıktır.

11. Aşağıdakilerden hangisi bir türev araç değildir?

A) Varant
B) Opsiyon
C) Forward
D) Tahvil
E) Futures

Cevap : D) Tahvil

Açıklama : Türev Araçlar (Derivatives); değeri başka bir varlığın (dayanak varlık: hisse, döviz, altın vb.) değerine bağlı olarak değişen finansal sözleşmelerdir. Forward, Futures, Opsiyon, Swap ve Varantlar tipik türev araçlardır. **Tahvil** ise bir türev araç değil, “Spot Piyasa” veya “Temel” finansal araçtır. Tahvilin değeri doğrudan ihraççının kredi riskine ve faiz oranlarına bağlıdır; başka bir varlığın üzerine yazılmış bir sözleşme değildir, doğrudan bir borçlanma senedidir.

12. Borsa Yatırım Fonu (BYF) katılma paylarının en temel özelliği nedir?

A) Sadece bankadan alınması
B) Borsada hisse senedi gibi işlem görmesi
C) Vadesinin olması
D) Faiz garantisi vermesi
E) Temettü dağıtmaması

Cevap : B) Borsada hisse senedi gibi işlem görmesi

Açıklama : Borsa Yatırım Fonları (BYF – ETF), genellikle bir endeksi (BIST 30, Altın, Döviz vb.) baz alan ve performansını kopyalamayı amaçlayan fonlardır. Klasik yatırım fonlarından en büyük farkı; katılma paylarının **borsada (pay piyasasında) tıpkı bir hisse senedi gibi seans boyunca anlık fiyatlarla alınıp satılabilmesidir**. Klasik fonlarda fiyat günde bir kez belirlenirken, BYF’lerde fiyat arz-talebe göre gün içinde sürekli değişir ve işlem görür.

13. Varantlarda ‘Delta’ değeri neyi ifade eder?

A) Zaman erimesini
B) Dayanak varlık fiyatına duyarlılığı
C) Faiz etkisini
D) Volatiliteyi
E) Kaldıraç oranını

Cevap : B) Dayanak varlık fiyatına duyarlılığı

Açıklama : Varant ve opsiyon piyasalarında risk parametreleri “Yunan Harfleri” ile ifade edilir. **Delta**, dayanak varlığın fiyatındaki 1 birimlik değişime karşılık, varantın fiyatının ne kadar değişeceğini gösteren duyarlılık katsayısıdır. Örneğin Deltası 0.5 olan bir alım varantında, dayanak hisse 1 TL artarsa, varantın fiyatı teorik olarak 0.5 TL artar. (Theta zamanı, Vega volatiliteyi, Rho faizi ölçer).

14. Kira sertifikası ihraç edebilmek için kurulan özel amaçlı şirkete ne ad verilir?

A) Portföy Şirketi
B) Aracı Kurum
C) Varlık Kiralama Şirketi (VKŞ)
D) Mevduat Bankası
E) Katılım Bankası

Cevap : C) Varlık Kiralama Şirketi (VKŞ)

Açıklama : Kira sertifikası (Sukuk) ihracı, varlığa dayalı bir finansman modelidir. Bu sistemde, kaynak arayan kuruluş (örneğin bir banka veya şirket), varlıklarını geçici olarak, sadece bu ihraç işlemi için kurulmuş olan özel bir tüzel kişiliğe devreder. Bu özel amaçlı kuruma **Varlık Kiralama Şirketi (VKŞ)** denir. VKŞ, varlıkları devralır, yatırımcılara sertifika satarak fon toplar, varlığı kaynak arayan şirkete kiralar ve elde edilen kira gelirini yatırımcılara dağıtır. VKŞ olmadan mevzuata uygun sukuk ihracı yapılamaz.

15. Gayrimenkul Yatırım Fonları’na (GYF) ilişkin hangisi yanlıştır?

A) Portföyü gayrimenkullerden oluşur.
B) Katılma payları nakde çevrilebilir.
C) Sadece profesyonel yatırımcılara satılabilir.
D) Gayrimenkul geliştirme yapabilirler.
E) Süreli veya süresiz kurulabilirler.

Cevap : D) Gayrimenkul geliştirme yapabilirler.

Açıklama : Gayrimenkul Yatırım Fonları (GYF), nitelikli (profesyonel) yatırımcılardan toplanan paralarla gayrimenkullere yatırım yapan fonlardır. Ancak Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarından (GYO) farklı olarak, GYF’lerin **gayrimenkul geliştirme (inşaat yapma, proje geliştirme) faaliyetlerinde bulunmaları yasaktır**. GYF’ler sadece tamamlanmış ve iskânı alınmış gayrimenkulleri alabilir, satabilir veya kiralayabilirler. İnşaat riskini alamazlar.

16. Tahvillerin üzerinde yazılı olan değere ne ad verilir?

A) Piyasa değeri
B) İskonto değeri
C) Nominal değer
D) Defter değeri
E) Tasfiye değeri

Cevap : C) Nominal değer

Açıklama : Tahvil, bono veya hisse senedi gibi menkul kıymetlerin üzerinde yazılı olan, ihraç sırasında belirlenen ve muhasebe kayıtlarına esas teşkil eden değere **Nominal Değer** (İtibari Değer) denir. Tahviller için nominal değer, vade sonunda yatırımcıya geri ödenecek olan anapara tutarını ifade eder. Piyasa değeri ise bu aracın ikincil piyasada arz ve talebe göre oluşan güncel fiyatıdır ve nominal değerden farklı olabilir.

17. Pay sahiplerine bedelsiz hisse verilmesi hangi durumda gerçekleşir?

A) Nakit temettü dağıtımında
B) İç kaynaklardan sermaye artırımında
C) Tahvil ihracında
D) Şirket birleşmesinde
E) Zarar açıklandığında

Cevap : B) İç kaynaklardan sermaye artırımında

Açıklama : Anonim şirketler, sermaye artırımlarını “bedelli” (ortaklardan para toplayarak) veya “bedelsiz” yapabilirler. **Bedelsiz Sermaye Artırımı**, şirketin kasasına dışarıdan nakit girmeksizin, şirketin kendi iç kaynaklarının (geçmiş yıl kârları, yedek akçeler, emisyon primleri, yeniden değerleme fonları vb.) sermayeye eklenmesi yoluyla yapılır. Bu işlem sonucunda çıkarılan yeni paylar, mevcut ortaklara ellerindeki pay oranında bedelsiz olarak dağıtılır.

18. Varantın vadesi yaklaştıkça değerinin azalmasına ne ad verilir?

A) Delta kaybı
B) Zaman erimesi (Theta)
C) Kaldıraç etkisi
D) İskonto
E) Temerrüt

Cevap : B) Zaman erimesi (Theta)

Açıklama : Varantlar ve opsiyonlar sınırlı ömrü olan (vadeli) varlıklardır. Bir varantın değeri “İçsel Değer” ve “Zaman Değeri”nin toplamından oluşur. Vade sonuna yaklaşıldıkça, varantın kâra geçme ihtimaline dair beklenti (zaman değeri) azalır. Vade günü geldiğinde zaman değeri sıfırlanır. Varantın her geçen gün değer kaybetmesi olgusuna **Zaman Erimesi** denir ve bu risk parametresi “Theta” yunan harfi ile ölçülür.

19. Eurobondlar hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Yabancı para cinsindendir.
B) Genelde uzun vadelidir.
C) Sadece Avrupa’da satılır.
D) Kupon ödemelidir.
E) Fiziksel teslimat yoktur.

Cevap : C) Sadece Avrupa’da satılır.

Açıklama : Eurobond; devletlerin veya şirketlerin, kendi ulusal para birimleri dışındaki bir döviz cinsinden (genellikle USD veya EUR), uluslararası piyasalarda ihraç ettikleri uzun vadeli tahvillerdir. Adındaki “Euro” ifadesi coğrafi bir sınırlama değil, “off-shore” (uluslararası) niteliğini belirtir. Dolayısıyla Eurobondlar **sadece Avrupa’da değil**, dünyanın herhangi bir yerindeki uluslararası piyasalarda satılabilir. (Örn: Türkiye’nin ABD Doları cinsinden çıkardığı tahvil Eurobond’dur).

20. Yatırım fonlarında fon birim pay fiyatı ne zaman hesaplanır?

A) Ayda bir
B) Yılda bir
C) Her iş günü sonu
D) Sadece alım satımda
E) Haftalık

Cevap : C) Her iş günü sonu

Açıklama : Yatırım fonlarının portföyünde bulunan varlıklar (hisse, tahvil, altın vb.) piyasalarda sürekli değer kazanır veya kaybeder. Fonun toplam değerinin, pay sayısına bölünmesiyle bulunan “Birim Pay Fiyatı”, SPK düzenlemeleri gereği **her iş günü sonunda** (piyasalar kapandıktan sonra) o günkü kapanış fiyatları ve değerleme esasları dikkate alınarak hesaplanır ve ertesi günkü işlemler için ilan edilir.

21. Aşağıdakilerden hangisi payların sağladığı mali haklardan biridir?

A) Oy hakkı
B) Bilgi alma hakkı
C) Kâr payı (Temettü) hakkı
D) Yönetime aday olma hakkı
E) İnceleme hakkı

Cevap : C) Kâr payı (Temettü) hakkı

Açıklama : Pay sahipliği hakları iki kategoridir:
1. **Mali Haklar:** Şirketin elde ettiği ekonomik değerlerden yararlanma hakkıdır. Kâr payı (temettü) hakkı, tasfiye bakiyesi hakkı, rüçhan (yeni pay alma) hakkı ve bedelsiz pay alma hakkı bu gruptadır.
2. **İdari (Yönetimsel) Haklar:** Şirket yönetimine katılma hakkıdır. Oy hakkı, genel kurula katılma, bilgi alma ve inceleme hakkı bu gruptadır.
Dolayısıyla Temettü, parasal bir getiri olduğu için mali haktır.

22. Birincil piyasa ve ikincil piyasa arasındaki fark nedir?

A) Birincil piyasa daha ucuzdur.
B) Birincil piyasada araçlar ilk kez ihraç edilir.
C) İkincil piyasada sadece bankalar vardır.
D) Birincil piyasada borsa yoktur.
E) Fark yoktur.

Cevap : B) Birincil piyasada araçlar ilk kez ihraç edilir.

Açıklama : **Birincil Piyasa**, menkul kıymetlerin ihraççı (şirket veya devlet) tarafından ilk kez piyasaya sürüldüğü ve satıldığı yerdir; burada satış geliri doğrudan ihraççıya gider (Örn: Halka arz). **İkincil Piyasa** ise, daha önce ihraç edilmiş menkul kıymetlerin yatırımcılar arasında el değiştirdiği (alınıp satıldığı) yerdir; burada para el değiştiren yatırımcılar arasındadır, ihraççıya gitmez (Örn: Borsa İstanbul’da günlük hisse alım satımı).

23. Şirketlerin finansman ihtiyaçlarını karşılamak için çıkardıkları kısa vadeli borçlanma senetleri hangisidir?

A) Devlet Tahvili
B) Finansman Bonosu
C) Hisse Senedi
D) Opsiyon
E) Eurobond

Cevap : B) Finansman Bonosu

Açıklama : İşletmelerin kısa vadeli işletme sermayesi ihtiyaçlarını karşılamak üzere, borçlu sıfatıyla düzenleyip Kurul (SPK) kaydına alınarak ihraç ettikleri, vadesi 1 yıldan kısa (en az 60 gün) olan emre veya hamiline yazılı menkul kıymetlere **Finansman Bonosu** denir. Banka bonosundan farkı, banka dışı anonim ortaklıklarca çıkarılmasıdır. Özel sektörün kısa vadeli borçlanma aracıdır.

24. Portföy değerinin en az %80’i sürekli olarak hisse senedinde olan fon tipi hangisidir?

A) Borçlanma Araçları Fonu
B) Değişken Fon
C) Hisse Senedi Yoğun Fon
D) Para Piyasası Fonu
E) Kıymetli Madenler Fonu

Cevap : C) Hisse Senedi Yoğun Fon

Açıklama : Yatırım fonları içerdikleri varlıklara göre türlere ayrılır. Fon toplam değerinin **en az %80’i** devamlı olarak BIST’te işlem gören yerli ihraççıların hisse senetlerinde yatırıma yönlendirilmiş fonlara **”Hisse Senedi Şemsiye Fonu”** veya piyasa adıyla “Hisse Senedi Yoğun Fon” denir. Bu fonlar yüksek risk/getiri potansiyeline sahiptir ve yatırımcılara (belirli elde tutma sürelerinde) %0 stopaj (vergi) avantajı sağlar.

25. Yatırım fonlarının mal varlığı ile kurucunun mal varlığına ilişkin hangisi doğrudur?

A) Karıştırılabilir.
B) Fon varlığı rehnedilebilir.
C) Fon varlığı haczedilemez ve kamu alacakları için dahi olsa el konulamaz.
D) Kurucu iflas ederse fon varlığına el konulur.
E) Hepsi yanlıştır.

Cevap : C) Fon varlığı haczedilemez ve kamu alacakları için dahi olsa el konulamaz.

Açıklama : Sermaye Piyasası Kanunu, yatırımcıları korumak amacıyla fon mal varlığını çok sıkı bir koruma altına almıştır. Fonun mal varlığı, kurucunun (banka/aracı kurum) veya portföy saklayıcısının mal varlığından tamamen ayrıdır. Kurucunun iflası, borçları veya kamuya olan vergi borçları nedeniyle dahi fonun mal varlığına haciz konulamaz, tedbir uygulanamaz ve iflas masasına dâhil edilemez. Fon varlığı sadece fonun kendi borçları için ve yatırımcıların haklarını ödemek için kullanılabilir.