İLT107U İletişim Bilgisi Vize Deneme Sınavı -2

Cevap : B. Güvenilir iletiler sağlama

Açıklama : (Not: Soruda “sözel” dense de “sözsüz” kastedilmektedir.) Sözsüz ipuçları genellikle bilinçdışı ve istemsiz olarak ortaya çıkar. Bu nedenle insanlar, kelimelerini kontrol edebilseler de gerçek duygularını sözsüz kodlarla “sızdırırlar”. Bu kontrolsüz doğası, sözsüz iletişimi daha dürüst ve güvenilir kılar.

Cevap : A. Algı

Açıklama : Bir eyleme geçmeden önce, o eylemi gerektiren durumu veya uyaranı fark etmemiz, anlamlandırmamız ve yorumlamamız gerekir. Dış dünyadan gelen verileri duyu organlarımızla alıp zihnimizde anlamlı hale getirme sürecine “algı” denir. Bu nedenle algı, herhangi bir eylem için ilk ve en temel ön koşuldur.

Cevap : A. Gözden geçirme

Açıklama : Konuşma kapanışı, dinleyicide kalıcı bir etki bırakmayı hedefler. Çemberi tamamlamak (açılışa gönderme yapmak), eyleme çağırmak gibi teknikler bu amaca hizmet eder. “Gözden geçirme” ise ana noktaların bir özetidir ve genellikle kapanışın kendisinden hemen önce yer alan yapısal bir unsurdur, kapanış fikrinin kendisi değildir.

Cevap : B. Müzakereci okuma

Açıklama : Stuart Hall’un kodlama/kodaçımı modeline göre “müzakereci okuma”, alıcının, kaynağın gönderdiği baskın anlamı genel olarak kabul etmekle birlikte, kendi sosyal konumu ve deneyimleri doğrultusunda bu anlamda küçük değişiklikler veya istisnalar yaparak onu kendine uyarlamasıdır. Alıcı, mesajı ne tamamen kabul ne de tamamen reddeder.

Cevap : A. Önserim

Açıklama : “Önserim” (bazen “yol haritası” da denir), konuşmanın giriş bölümünde yer alır. Konuşmacı, ana fikri belirttikten sonra bu bölümde dinleyicilere hangi ana başlıkları hangi sırayla ele alacağını kısaca anlatır. Bu, dinleyicinin konuşmayı daha kolay takip etmesini sağlar.

Cevap : E. Kodlama ve kodaçımı sürecinde ileti ya da mesajın anlaşılırlığını herhangi bir biçimde engel olan her şeydir.

Açıklama : İletişim modelinde gürültü, mesajın kaynaktan alıcıya doğru ve eksiksiz bir şekilde ulaşmasını engelleyen her türlü faktördür. Bu, fiziksel (yüksek ses, bozuk hat), psikolojik (önyargılar, dikkatsizlik) veya anlamsal (kelimelerin yanlış anlaşılması) olabilir.

Cevap : C. Kültürel bağlam

Açıklama : Kültürel bağlam, iletişimi çevreleyen ve anlamların üretilip yorumlandığı toplumsal çerçevedir. İletişim, ancak paylaşılan ortak kültürel kodlar, değerler ve normlar aracılığıyla mümkün olur. Bu nedenle iletişim, mevcut kültürel bağlamı hem kullanır hem de onu yeniden üreterek devamlılığını sağlar.

Cevap : A. Televizyon

Açıklama : Mekanik araçlar, teknolojiyi kullanarak mesajları ileten kanallardır. Televizyon, radyo, telefon gibi araçlar, mesajların zaman ve mekân engellerini aşarak geniş kitlelere veya uzak noktalara ulaştırılmasını sağlar. Bu araçlar, iletiyi taşımak için bir teknolojiye (mekaniğe) bağımlıdır.

Cevap : A. Belirli bir zaman ve mekânda aynı kültürün üyeleri tarafından kabul görmüş ve aylaşılan anlam sistemidir.

Açıklama : Kod, bir mesajı oluşturan işaretlerin (harfler, kelimeler, semboller vb.) organize edildiği bir kurallar ve anlamlar sistemidir. Bu sistem, aynı kültürel çevreye ait insanlar tarafından ortaklaşa kabul edilir ve anlaşılır, böylece anlam aktarımı mümkün olur. Dil, en yaygın kod sistemidir.

Cevap : C. Ortak kararlar alınması

Açıklama : Yakınlaşma süreci, taraflar arasındaki duygusal bağın artması, paylaşımın çoğalması ve belirsizliğin azalması gibi psikolojik sonuçlar doğurur. “Ortak kararlar almak” ise bu yakınlığın bir sonucu olabileceği gibi, bir iş grubu gibi yakınlığın olmadığı durumlarda da gerçekleşebilen bir eylemdir. Bu nedenle doğrudan yakınlaşma sürecinin bir sonucu olarak kabul edilmez.

Cevap : A. Yerine geçme

Açıklama : Açıklık, duyarlılık, somut ve tanımlayıcı olmak etkili sözel iletişim için gerekli becerilerdir. “Yerine geçme” ise sözsüz iletişimin bir işlevidir. Örneğin, “evet” demek yerine başı sallamak gibi, bir kelimenin veya cümlenin yerini alan bir vücut hareketini ifade eder. Bu bir sözel iletişim becerisi değildir.

Cevap : E. Anlayış

Açıklama : Bilgi hiyerarşisi (DIKW piramidi) Veri, Malumat, Bilgi, Anlayış ve Bilgelik şeklinde sıralanır. Veri ve malumat somut olgulara dayanırken, “Anlayış” düzeyinde bu bilgilerin arkasındaki “neden”ler kavranır, ilişkiler kurulur ve sentez yapılır. Bu, somuttan soyuta geçişin ve soyutlamanın başladığı aşamadır.

Cevap : C. Sesin yüksekliği

Açıklama : Sesbilimde (paralinguistik), sesin gücü, şiddeti veya genliği, desibel (dB) ile ölçülür ve bu durum “sesin yüksekliği” (volümü) olarak adlandırılır. Bu özellik, konuşmacının duygusal durumu (öfke, heyecan vb.) hakkında önemli ipuçları verir.

Cevap : B. Doyumsuzluk evresi

Açıklama : Konuşma gelişiminin bu ilk evresinde bebek, ihtiyaçlarını (açlık, rahatsızlık vb.) belirtmek için bilinçsiz ve rastgele sesler ile jestler kullanır. Sesler ve tepkiler henüz farklılaşmamıştır ve doğrudan uyaranlara verilen içgüdüsel yanıtlardır. Bu nedenle bu döneme doyumsuzluk (ihtiyaçların giderilmesine yönelik) evresi denir.

Cevap : D. Psikolinguistik

Açıklama : Kalabalık algısı; çevresel (mekanın yapısı), kişisel (mahremiyet ihtiyacı), sosyal (etraftaki insanlarla olan ilişki) ve psikolojik (ruh hali) faktörlerden etkilenir. Psikolinguistik ise dil ve zihin ilişkisini inceleyen bir alandır ve mekansal kalabalık algısını doğrudan etkileyen bir faktör olarak kabul edilmez.

Cevap : D. Sadece sessiz sözsüz davranışlardan oluşması

Açıklama : Sözsüz iletişim, sadece sessiz davranışları (jest, mimik vb.) değil, aynı zamanda sesin niteliklerini (ses tonu, vurgu, konuşma hızı gibi) içeren paralinguistik unsurları da kapsar. Bu nedenle tanımı “sadece sessiz” davranışlarla sınırlamak yanlıştır.

Cevap : C. İkonikler

Açıklama : Ekman ve Friesen’in işlevsel beden dili sınıflandırması 5 kategoriden oluşur: Amblemler, Betimleyiciler, Duygu Göstergeleri, Düzenleyiciler ve Uyumlandırıcılar. “İkonikler” ise göstergebilimsel bir terim olup bu sınıflandırmada yer almaz.

Cevap : D. Değişen yakınlıkta ve dostçadır

Açıklama : Bireylerarası iletişim, sadece dostça ve samimi ilişkileri kapsamaz. Bir iş görüşmesi, bir tartışma veya resmi bir yazışma gibi tarafların birbirine karşı dostça olmadığı durumlar da bireylerarası iletişimdir. Bu nedenle iletişimin “her zaman dostça” olduğunu varsaymak yanlıştır; resmi, mesafeli veya çatışmalı da olabilir.

Cevap : D. Fizyolojik

Açıklama : Fizyolojik yaklaşım, konuşmanın biyolojik temelini inceler. Bu yaklaşıma göre, ses üretiminde kullanılan akciğer, gırtlak, dil gibi organların asıl (birincil) görevleri solunum ve beslenmedir. Bu organların konuşma için kullanılması, evrimsel süreçte gelişmiş ikincil bir işlevdir.

Cevap : C. Referans

Açıklama : Grup dinamiği, bir grubun içindeki etkileşim süreçlerini ve yapısal unsurları ifade eder. Bunlar arasında liderlik, kurallar, içinde bulunulan durum ve grubun görevi yer alır. “Referans” ise bir grup dinamiği unsuru değil, bireyin kendini karşılaştırdığı “referans grubu” gibi farklı bir sosyolojik kavramdır.