İletişim Sosyolojisi 2023-2024 (Güz) Vize Soruları

1- Toplumun bir konu hakkındaki genel kanaati, bir sorun ile ilgili genel yaklaşımı şeklinde tanımlanan, kitlesel algı anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Oydaşma
B) Halk idaresi
C) Plebisit (halk oylaması)
D) Kamuoyu
E) Demokratik kanaat

Cevap: D) Kamuoyu

Açıklama: Kamuoyu, toplumun bir konu hakkındaki genel algı ve kanaatini ifade eder.

2- Hedefin kaynak tarafından gönderilen iletileri alma, yorumlama ve çözümleme sürecini aşağıdaki kavramlardan hangisi açıklar?

A) Feedback
B) Kod açma
C) Kodlama
D) Mesaj
E) Geri bildirim

Cevap: B) Kod açma

Açıklama: Kod açma, kaynaktan gelen mesajın hedef tarafından çözülme sürecidir.

3- Aşağıdakilerden hangisi iletişim türlerinden biri değildir?

A) Kitle iletişimi
B) Bireyler arası iletişim
C) Örgütsel iletişim
D) Dış iletişim
E) İç iletişim

Cevap: D) Dış iletişim

Açıklama: Dış iletişim, standart bir iletişim türü olarak kabul edilmez.

4- Bir toplumun kültürünün bir kuşaktan diğerine geçtiği ve bireylerin örgütlenmiş sosyal yaşamın kabul edilmiş yollarına uyarlandığı toplumsallaşma süreci aşağıdaki hangi kavram ile açıklanabilir?

A) Bireysel toplumsallaşma
B) Kültürel toplumsallaşma
C) Öznel toplumsallaşma
D) Nesnel toplumsallaşma
E) Genel toplumsallaşma

Cevap: D) Nesnel toplumsallaşma

Açıklama:

5- Kamuoyunun yeterince dikkatini çekmemiş bir konuyu gündeme getirmek ve bu konuda kamuoyu oluşturmak için “zorlama” ve “ikna” olmak üzere iki farklı yöntem bulunmaktadır. Buna göre aşağıdaki örneklerden hangisi ikna yolu ile kamuoyu oluşturma sayılabilir?

A) Ana yollardan birinin trafiğe kapatılması
B) Gazetelere ilan verilmesi veya haber yapılması
C) Açlık grevi yapılması
D) Kamu hizmetlerini engelleyerek kamuoyunun dikkatinin çekilmesi
E) Bir grubun dikkat çekmek için kendilerini meclis kapısına zincirlemesi

Cevap: B) Gazetelere ilan verilmesi veya haber yapılması

Açıklama: İkna yolu, bilgi vererek kamuoyunun dikkatini çekmeye çalışmaktır. Gazete ilanı gibi yöntemler ikna sürecine örnektir.

6- Sosyolojik düşünmek ne demektir?

A) Duyarlı davranarak topluma zarar vereceğini düşündüğümüz şeylere engel olmaktır.
B) Bireysel olanda sosyal olanı, tikel olanda genel olanı görebilmektir.
C) Sosyal olayları anlamak için uzman görüşüne başvurmaktır.
D) Bir arada yaşamak için gerekli olan düşünme şeklidir.
E) Dışa dönük yaşamak, sosyal olmak demektir.

Cevap: B) Bireysel olanda sosyal olanı, tikel olanda genel olanı görebilmektir.

Açıklama: Sosyolojik düşünmek, bireysel ve toplumsal düzeyde olayları ilişkilendirmeyi gerektirir.

7- Aşağıdakilerden hangisi toplumsallaşma aracısı olarak medyanın üstlendiği rollerden biri değildir?

A) Değer yargılarının oluşmasında önemli bir rol üstlenmesi
B) Haber, dizi, çizgi film gibi içeriklerin izleyiciler açısından yönlendirici olması
C) Ticari ve kültürel ürünlerin pazarlanmasında önemli bir araç olması
D) Algılama, kavrama ve yorumlama açısından yönlendirici olması
E) Belli olaylar karşısında nasıl davranılması gerektiğine ilişkin bazı roller sunması

Cevap: C) Ticari ve kültürel ürünlerin pazarlanmasında önemli bir araç olması

Açıklama: Medyanın toplumsallaşma rolü, kültürel değerlerin aktarılması ile ilgilidir, pazarlama ile doğrudan ilişkili değildir.

8- Jest, mimik, bedenin duruşu gibi unsurlarla kurulan iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kişiler arası iletişim
B) Sessiz iletişim
C) Sözsüz iletişim
D) Yazılı iletişim
E) Yüz yüze iletişim

Cevap: C) Sözsüz iletişim

Açıklama: Sözsüz iletişim, jest, mimik ve beden dili ile yapılan iletişimi ifade eder.

9- Bir değer oluşturmak, bir duygu veya davranış değişikliği meydana getirmek üzere başlatılan sürece verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sembolik etkileşim
B) Empati
C) Gelişim
D) Korelasyon
E) İletişim

Cevap: E) İletişim

Açıklama: İletişim, duygu, düşünce veya davranış değişikliği oluşturmak için yapılan süreçtir.

10- Aşağıdakilerden hangisi yazılı iletişimin sözlü iletişimden üstün yönleri arasında sayılamaz?

A) İletinin kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar.
B) İletinin üçüncü kişilere aktarımında değişiklik riskini azaltır.
C) İletinin gönderilmeden önce kontrol ve denetlemesine imkân verir.
D) Kaynaktan çıkan ileti hedefe aynen aktarılabilir.
E) Kaynak, beden dilini kullanamaz.

Cevap: E) Kaynak, beden dilini kullanamaz.

Açıklama: Yazılı iletişimde beden dili kullanılamaz, bu bir dezavantajdır.

11- İkinci Dünya Savaşı yıllarında en temel haber alma ve propaganda aracı olarak sembolleşen kitle iletişim aracı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sosyal medya
B) Radyo
C) Televizyon
D) Dergi
E) Gazete

Cevap: B) Radyo

Açıklama: İkinci Dünya Savaşı döneminde radyo, haberleşme ve propaganda aracı olarak önemli bir rol oynamıştır.

12- Birey belli bir toplumun içinde dünyaya gelir ve o toplumun kurallarını aşamalı olarak benimser ve toplumun bir parçası hâline gelir. Bireyin topluma uyum sağladığı bu süreç nasıl adlandırılır?

A) Toplumsal kontrol
B) Toplumsal norm
C) Toplumsal hareketlilik
D) Toplumsallaşma
E) Toplumsal statü

Cevap: D) Toplumsallaşma

Açıklama: Toplumsallaşma, bireyin toplumun kurallarını öğrenip uyum sağlama sürecidir.

13- 1941’de yayımlanan “Yönetimsel ve Eleştirel İletişim Araştırması Üzerine Düşünceler” makalesi ile iletişim alanında liberal ve eleştirel ayrımının ilk temellerini atan aşağıdakilerden hangisidir?

A) Paul Felix Lazarsfeld
B) Charles Cooley
C) Theodor Adorno
D) Max Horkheimer
E) Carl Hovland

Cevap: A) Paul Felix Lazarsfeld

Açıklama: Paul Felix Lazarsfeld, iletişim araştırmalarında eleştirel ve yönetimsel ayrımı başlatan kişidir.

14- Medya sektörü kamusal hizmet veren bir sektördür. Dolayısıyla ürettiği mal ve hizmetlerde kamu yararı gözetmek durumundadır.
Aşağıdakilerden hangisi medyanın kamu yararına gördüğü işlevler arasında sayılamaz?

A) Kamusal tartışmalar başlatarak kamuoyu oluşturmak
B) Yolsuzluk, istismar ve anti-demokratik uygulamalardan halkı haberdar etmek
C) Medya sahiplerine siyasi ve ekonomik destek sağlamak
D) Siyasal haberlerle halkı bilgilendirmek
E) Halk adına yöneticilere ve siyasileri denetlemek, sorular yöneltmek

Cevap: C) Medya sahiplerine siyasi ve ekonomik destek sağlamak

Açıklama: Medya kamu yararı gözetir; medya sahiplerinin özel çıkarlarına hizmet etmemelidir.

15- Lasswell tarafından kitle toplumunun pasif, çaresiz ve atomize bireyler üzerinde gerçekleştirilen ve medya mesajlarının, alıcıları anında ve istenen yönde etkilediği model aşağıdakilerden hangisidir?

A) Suskunluk Sarmalı
B) İki Aşamalı Akış Modeli
C) Hipodermik Şırınga veya Sihirli Mermi Modeli
D) İletişim Zinciri Kuramı
E) Çerçeveleme Kuramı

Cevap: C) Hipodermik Şırınga veya Sihirli Mermi Modeli

Açıklama: Bu model, medya mesajlarının bireyler üzerinde anında etkili olduğu görüşünü savunur.

16- 1910 yılında basın sosyolojisi üzerine giriş niteliğinde bir rapor yazarak çağdaş toplumlarda medyanın yükselişiyle birlikte ortaya çıkan sorunları ele alan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ziya Gökalp
B) Ferdinand Tönnies
C) Karl Marx
D) Emile Durkheim
E) Max Weber

Cevap: E) Max Weber

Açıklama:

17- Aralarında birlik veya belli bir düzen olan veya zaman içinde tekrarlanan, ilerleyen, gelişen olay ve hareketler dizisi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) İlişki
B) Koordinasyon
C) İletişim
D) İş birliği
E) Süreç

Cevap: E) Süreç

Açıklama: Süreç, düzenli ve tekrarlanan olaylar dizisini ifade eder.

18- Aşağıdakilerden hangisi iletişim alanında çalışmanın zorluklarından biri sayılamaz?

A) Hem yüz yüze hem elektronik cihazlar yoluyla gerçekleşmesi
B) Alanın genişliği
C) Disiplinler arası olması
D) Doğrudan insanla ilgilenmesi
E) Tanımlama zorluğu

Cevap: A) Hem yüz yüze hem elektronik cihazlar yoluyla gerçekleşmesi

Açıklama: Hem yüz yüze hem elektronik cihazlar yoluyla iletişim kurulabilmesi, zorluk değil kolaylık sağlar.

19- 20. yüzyılın başlarında ilk iletişim araştırmaları aşağıda yer alan hangi ülkede başlamıştır?

A) ABD
B) İngiltere
C) Kanada
D) Fransa
E) Almanya

Cevap: A) ABD

Açıklama: İletişim araştırmaları ilk olarak ABD’de başlamıştır.

20- Medyanın insanlara “ne hakkında düşünmeleri gerektiğini” söylemesi ve benimsetmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

A) Gündem oluşturma
B) Halkla ilişkileri sağlam tutma
C) Medya denetimi sağlama
D) Kamusal baskı oluşturma
E) Propaganda yapma

Cevap: A) Gündem oluşturma

Açıklama: Medya, gündem oluşturma işlevi ile ne hakkında düşünmemiz gerektiğini belirler.