Ata Aöf Araştırma Yöntem ve Teknikleri I Ünite -3

– Problemin belirlenmesi
– Araştırma konusunun seçilmesi
– Alanyazın taraması yapılması
– Problemin tanımlanması
– Hipotez/araştırma sorularının belirlenmesi
– Hipotez oluşturulması
– Araştırma sorularının belirlenmesi
– Uygulama aşamaları
– Örneklem seçimi
– Araştırma modelinin belirlenmesi
– Bilgi toplanması ve yorumlanması
– Verilerin toplanması
– Verilerin analizi
– Bulguların yorumlanması
– Raporlama

Problemin Belirlenmesi

Bilimsel araştırma sürecinin ilk ve en kritik aşaması problemin belirlenmesidir. Bu aşama, araştırmanın yönünü belirler ve diğer tüm adımların sağlıklı ilerlemesini sağlar. Araştırmacının neyi araştırmak istediğini net bir şekilde tanımlaması bu aşamanın temel amacıdır. Araştırma konusu belirlendikten sonra alanyazın taraması yapılır ve ardından problem tanımlanır.

Araştırma Konusunun Belirlenmesi

Araştırma konusunu seçerken, araştırmacı durumları ve olayları gözlemler, önceki bilimsel araştırmaları ve yayınları inceleyerek konuyu netleştirir. Araştırmacının seçtiği konuya ilgi duyması ve bağlılık hissetmesi önemlidir.

Alanyazın Taraması

Alanyazın taraması ile araştırılan konu ve ilgili kavramlar daha net bir hale getirilir. Bu süreçte, diğer araştırmacıların ele aldığı sorunlara nasıl çözümler getirildiği veya konunun hangi özelliklerinin araştırıldığı anlaşılır.

Problemi Tanımlama

Alanyazın taraması ve araştırma konusu belirlendikten sonra, araştırma probleminin ya da amacının açık bir şekilde ortaya konulması gerekir. Problem, araştırmacının gözlemlerine, kuramsal temellere ve önceki çalışmalara dayanılarak oluşturulur.

Hipotez/Araştırma Sorularının Belirlenmesi

Bu aşamada problem, hipotez ya da araştırma soruları ile netleştirilir. Araştırma problemi genel bir çerçevede sunulurken, hipotez ve sorular daha spesifik hale getirir.

Hipotez Kurma

Hipotezler, doğruluğu ya da yanlışlığı test edilmek üzere kurulmuş önermelerdir. Bu önermeler, araştırmacının deneyimlerine, gözlemlerine ve geçmiş araştırmalardan elde ettiği bilgilere dayanarak oluşturulur.

Araştırma Sorularının Belirlenmesi

Araştırma soruları, problemi daha ayrıntılı bir şekilde tanımlar ve araştırmanın yöntemi, örneklem seçimi, veri toplama ve analiz süreci hakkında bilgi sağlar.

Uygulamanın Yapılması

Hipotez veya araştırma sorularını test etmek için gerekli uygulamaların yapılmasıyla bilimsel araştırma süreci devam eder. Bu aşamada, probleme yanıt bulmak amacıyla deneyler veya uygulamalar gerçekleştirilir.

Örneklemin Tespiti ve Seçimi

Araştırma için uygun örneklemin belirlenmesi, rastgele veya belirli kriterlere göre yapılabilir.

Araştırma Modelinin Belirlenmesi

Araştırma modelinin seçimi, hipotez veya sorulara yanıt aramada nasıl bir yol izleneceğini belirler. Bu aşamada araştırmalar teorik veya uygulamalı olarak ikiye ayrılabilir.

Bilgilerin Toplanması ve Yorumlanması

Bu aşamada, örneklemden veri toplanır, veriler analiz edilir ve yorumlanır. Toplanan bilgiler araştırmanın amacı doğrultusunda değerlendirilir.

Verilerin Analizi

Toplanan veriler, araştırma soruları çerçevesinde analiz edilerek anlamlı sonuçlara ulaşmak için işlenir. Veriler doğrudan kullanılabildiği gibi, bazı durumlarda kodlanarak da analiz yapılabilir.

Bulguların Yorumlanması

Veri analizinden elde edilen bulgular, grafik veya tablo kullanılarak detaylandırılır ve yorumlanır.

Raporlama

Bilimsel araştırmanın son aşaması olan raporlama, araştırmanın tüm adımlarını yazılı hale getirilerek sunulmasını içerir. Rapor, giriş, yöntem, bulgular ve sonuçlar gibi bileşenlerden oluşur:

– Giriş: Problemin ve araştırma konusunun tanıtımı yapılır.
– Metot: Araştırmanın nasıl gerçekleştirildiği ve izlenen yöntem açıklanır.
– Bulgular: Analiz sonucu elde edilen bulgular sunulur.
– Tartışma, Sonuç ve Öneriler: Bulgular yorumlanır, diğer çalışmalarla karşılaştırılır ve sonuçlar ışığında öneriler yapılır.

Bu adımlar, bilimsel araştırmaların sistemli ve geçerli bilgiye ulaşma amacını yansıtır.

1. Bilimsel araştırma sürecinin hangi aşamasında araştırmanın nasıl yapılacağı açıklanır?

A) Araştırma konusunu belirleme
B) Alanyazın taraması
C) Problemi tanımlama
D) Modeli belirleme
E) Örneklem seçimi

Cevap : D) Modeli belirleme

Açıklama : Araştırmanın yöntemi ve nasıl ilerleyeceği, “model belirleme” aşamasında detaylandırılır.

2. Aşağıdakilerden hangisi alanyazın taraması yapılırken dikkat edilmesi gereken noktalardan biri değildir?

A) Araştırmanın problemi ile ilişkili olmalıdır.
B) Çalışmanın sonuçlarını listelemelidir.
C) Konuyla ilgili bilinen ve bilinmeyen durumlar sunulmalıdır.
D) Taranılan kaynaklar bilimsel içerikli olmalıdır.
E) Çalışmanın alanyazına sağlayacağı katkıyı gösterir çalışmalara odaklanılmalıdır.

Cevap : B) Çalışmanın sonuçlarını listelemelidir.

Açıklama : Alanyazın taraması, çalışmanın sonuçlarını listelemek için değil, konuya dair mevcut bilgi ve araştırmalara odaklanmak içindir.

3. Aşağıdaki bilimsel araştırma raporu bileşenlerinden hangisinde araştırmadaki uygulamanın ya da deneylerin kimler ile gerçekleştirildiği açıklanır?

A) Evren ve örneklem
B) Veri toplama araçları ve süreci
C) Veri analizi
D) Bulgular
E) Giriş

Cevap : A) Evren ve örneklem

Açıklama : Araştırmadaki uygulama veya deneylerin kimlerle gerçekleştirildiği “evren ve örneklem” bölümünde açıklanır.

4. Bilimsel araştırma süreci aşağıdaki aşamalardan hangisi ile başlamaktadır?

A) Araştırma modelini belirleme
B) Araştırmada bilgilerin toplanması
C) Araştırmada uygulamanın yapılması
D) Araştırma problemin belirlenmesi
E) Araştırmanın raporlanması

Cevap : D) Araştırma problemin belirlenmesi

Açıklama : Bilimsel araştırma süreci, araştırma probleminin tanımlanmasıyla başlar.

5. Bilimsel araştırma ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Belli başlı aşamaları vardır.
B) Kendine özgü yapıya ve ayrı bir dile sahiptir.
C) Kuram temelli, nesnel, sistematik ve bilimsel düşünce temellidir.
D) Herkes tarafından yapılabilir.
E) Bir probleme çözüm bulmak için yapılabilir.

Cevap : D) Herkes tarafından yapılabilir.

Açıklama : Bilimsel araştırmalar, belirli bilgi birikimi ve yöntem bilgisi gerektirir; herkesin yapabileceği bir faaliyet değildir.

6.

I. Özgün
II. Günlük
III. Araştırılabilir
IV. Etik
V. Bilinir
Araştırma konusu seçilirken ———, ———, ——— olmasına dikkat edilmelidir.
Cümlede boş bırakılan yerlere yukarıdakilerden hangileri getirilmelidir?

A) I, II ve III
B) I, III ve IV
C) II, III ve IV
D) II, IV ve V
E) III, IV ve V

Cevap : B) I, III ve IV

Açıklama : Araştırma konusu seçilirken özgün, araştırılabilir ve etik olmasına dikkat edilmelidir.

7. Hipotez ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

A) Test edilebilir olmalıdır.
B) Gözlemlenebilir ve doğruluğu veya yanlışlığı ispatlanabilir olmalıdır.
C) Tekrar edilebilir olmalıdır.
D) Mantıklı olmalıdır.
E) Önceki çalışmaların sonuçlarını dikkate almamalıdır.

Cevap : E) Önceki çalışmaların sonuçlarını dikkate almamalıdır.

Açıklama : Hipotez, önceki araştırmaların sonuçlarını dikkate alarak oluşturulmalıdır.

8. Araştırma modelinin belirlenmesi aşağıdaki bilimsel araştırma adımlarından hangisinde yer almaktadır?

A) Araştırmada uygulamanın yapılması
B) Araştırma probleminin belirlenmesi
C) Araştırma verilerinin toplanması
D) Yorumlama
E) Araştırma verilerinin analizi

Cevap : A) Araştırmada uygulamanın yapılması

Açıklama : Araştırma modeli, araştırmada uygulamanın yapılacağı aşamada belirlenir.

9. Aşağıdakilerden hangisinde bilimsel araştırma sürecinin ilk ve son aşamaları yer almaktadır?

A) Problemi belirleme- Bilgilerin toplanması
B) Problemi belirleme-Raporlama
C) Problemi belirleme-Hipotez/araştırma sorularını belirleme
D) Uygulamanın yapılması-Bilgilerin toplanması
E) Raporlama- Hipotez/araştırma sorularını belirleme

Cevap : B) Problemi belirleme-Raporlama

Açıklama : Bilimsel araştırma, problemin belirlenmesi ile başlar ve raporlanması ile sona erer.

10. Aşağıdaki maddelerden hangisinde bilimsel araştırma raporunda yer alan bölümler sırasıyla bulunmaktadır?

A) Giriş – Metot – Bulgular – Tartışma ve Sonuç
B) Metot – Giriş – Bulgular – Tartışma ve Sonuç
C) Bulgular – Giriş – Metot – Tartışma ve Sonuç
D) Giriş – Bulgular – Metot – Tartışma ve Sonuç
E) Giriş – Metot – Tartışma ve Sonuç – Bulgular

Cevap : A) Giriş – Metot – Bulgular – Tartışma ve Sonuç

Açıklama : Bilimsel araştırma raporu sırasıyla giriş, metot, bulgular ve tartışma/sonuç bölümlerini içerir.