WTK204U Web Yayinciliği Araçlari Ünite -1

ARPANET’in Doğuşu

Amerikan İleri Araştırma Projeleri Kurumu (ARPA) tarafından 1969 yılında geliştirilen ARPANET, günümüz internet teknolojilerinin temelini atmıştır. İlk bağlantıların başarıyla kurulması ve veri paketlerinin farklı noktalar arasında taşınabilmesi, web yayıncılığının da temelini oluşturmuştur.

Web 2.0 ve Kullanıcı Katılımı

Web 2.0, internet kullanıcılarının içerik üretmesine ve paylaşımasına izin veren, etkileşimin yüksek olduğu bir ekosistemi tanımlar. Bloglar, forumlar, sosyal medya ve diğer web tabanlı platformlar, kullanıcı odaklı paylaşım anlayışını benimsemekte ve web yayıncılığını dönüştürmektedir.

Masaüstü Yayıncılık

Masaüstü yayıncılık, basılı materyallerin (dergi, kitap, broşür vb.) bilgisayar ortamında tasarlanması ve baskıya hazır hale getirilmesi işlemidir. Adobe InDesign, QuarkXPress, Scribus gibi yazılımlar, profesyonel mizanpaj tasarımı sunarak masaüstü yayıncılığı önemli ölçüde kolaylaştırır.

Bulut Tabanlı Yayıncılık

Bulut tabanlı yayıncılık, web üzerinden depolama, düzenleme ve yayınlama imkanı sunan bir yaklaşımdır. Platformdan bağımsız erişim, internet bağlantısı olan her yerden güncelleme yapabilme ve verileri bulutta saklama avantajları, bu yöntemi giderek daha popüler hale getirmektedir.

FTP Araçları

Dosya Transfer Protokolü (FTP), web sitelerine veya sunuculara dosya yükleme ve indirme işlemlerinde yaygın olarak kullanılır. CuteFTP, Core FTP gibi istemci yazılımlar, verileri hızlı ve güvenli bir şekilde transfer etmeyi sağlar. Web yayıncılığında, özellikle statik site dosyalarını sunucuya aktarmada FTP araçlarının rolü büyüktür.

ePUB ve Dijital Yayın Formatları

Elektronik yayın formatı olan ePUB, dijital kitapların esnek ve etkileşimli bir yapıda sunulmasına imkan tanır. Adobe InDesign gibi yazılımlar, ePUB formatına uygun içerik üretmeyi destekler. Bu sayede okuyucular, tablet, akıllı telefon veya e-kitap okuyucular aracılığıyla içeriklere kolaylıkla erişebilir.

FileMaker ve Betik (Scripting)

FileMaker Pro, veritabanı yönetimi ve uygulama tasarımına imkan sağlayan bir platformdur. Bu platformda “Betik” (Script) özelliği sayesinde otomasyon süreçleri yönetilebilir veya bir dizi işlem tek bir komutla gerçekleştirilebilir. Özellikle web yayınıyla entegre çalışabilen veritabanı uygulamalarında, betikler kullanıcı deneyimini geliştirmeye ve iş akışlarını hızlandırmaya yardımcı olur.

PowToon ile Animasyonlu İçerikler

PowToon gibi bulut tabanlı araçlar, web yayıncılığına interaktif ve ilgi çekici animasyonlar eklemede oldukça etkilidir. Kısa tanıtım videoları, e-öğrenme içerikleri veya ürün sunumları hazırlamak için kullanıcı dostu bir arayüz sunar. Böylece içerik üreticileri teknik detaylarla uğraşmadan, izleyicilere zengin bir deneyim sunabilir.

Sonuç

Web yayıncılığı ve gelişmiş yayın araçlarının bir arada kullanımı, günümüzün dinamik internet ekosisteminde büyük kolaylık ve esneklik sağlamaktadır. ARPANET’ten günümüze uzanan bu süreçte, etkileşimli web, bulut tabanlı araçlar ve kapsamlı veri yönetim çözümleri, yayıncılığın kapsamını her geçen gün genişletmektedir.

1 Amerikan İleri Araştırma Projeleri Kurumu tarafından geliştirilen ve web teknolojisinin atası olarak sayılan ARPANET projesi aşağıda verilen hangi yıl hayata geçmiştir?

A) 1969
B) 1971
C) 1976
D) 1984
E) 1990

Cevap : A) 1969

Açıklama : ARPANET, günümüz internet teknolojilerinin temelini atan proje olarak 1969 yılında hayata geçirilmiştir. Bu tarihin seçilmesinin nedeni, ilk başarılı veri paket iletişiminin bu yıl içinde gerçekleştirilmesidir. Diğer şıklar (1971, 1976, 1984, 1990) internette önemli gelişmelerin yaşandığı dönemleri temsil etse de ARPANET’in başlangıç yılı değildir.
Yanıtınız yanlış ise “Masaüstü Yayıncılık ve Geliştirme Araçları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

2 Web kullanıcılarının içerik üretimine katkı sağlayarak işbirlikli oluşturulan webi tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Web 1.0
B) Web 2.0
C) Web 3.0
D) Web 4.0
E) Web 5.0

Cevap : B) Web 2.0

Açıklama : Web 2.0, kullanıcıların yalnızca tüketici değil aynı zamanda içerik üreticisi olduğu, etkileşim ve paylaşım odaklı bir internet anlayışını ifade eder. Web 1.0 daha durağan, Web 3.0 ise anlamsal ağ (semantic web) kavramına daha yakındır. Web 4.0 ve Web 5.0 henüz konsept aşamasında tanımlamalardır.
Yanıtınız yanlış ise “FTP Araçları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

3 Web ağı üzerindeki blog, forum, web sitesi, sosyal medya gibi çeşitli platformalar üzerinden yapılan yayıncılık anlayışının ortak ismi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Masaüstü yayıncılık
B) Web yayıncılığı
C) Bulut tabanlı yayıncılık
D) Basılı yayıncılık
E) Medya yayıncılığı

Cevap : B) Web yayıncılığı

Açıklama : İnternet üzerinden yayın yapan bloglar, forumlar ve diğer çevrimiçi platformalar “Web yayıncılığı” olarak tanımlanır. Masaüstü yayıncılık basılı işler için sayfa tasarımını içerirken, bulut tabanlı yayıncılık verilerin internet üzerinden depolandığı farklı bir yaklaşımdır.
Yanıtınız yanlış ise “Bulut Tabanlı Yayıncılık ve Yardımcı Araçlar” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

4 Basılı bir yayının bilgisayar yardımıyla yayına hazırlanma sürecine ne ad verilir?

A) Mobil yayıncılık
B) Web yayıncılığı
C) Bulut tabanlı yayıncılık
D) Masaüstü yayıncılık
E) Medya yayıncılığı

Cevap : D) Masaüstü yayıncılık

Açıklama : Kitap, dergi gibi basılı materyallerin tasarımı ve baskıya hazır hale getirilmesi “masaüstü yayıncılık” olarak adlandırılır. Web yayıncılığı çevrimiçi içerikle ilgilenirken, bulut tabanlı yayıncılık dosyaların çevrimiçi sistemlerde barındırılmasına dayanır.
Yanıtınız yanlış ise “Bulut Tabanlı Yayıncılık ve Yardımcı Araçlar” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

5 Aşağıdakilerden hangisi bulut tabanlı yayıncılığın özelliklerinden biri değildir?

A) Platformun bağımsız olması
B) Kolay tasarlanabilir olması
C) İnternet bağlantısı olan her yerden erişilebilir olması
D) Bulut depolama alanının olması
E) Yalnızca bilgisayarlarda çalışması

Cevap : E) Yalnızca bilgisayarlarda çalışması

Açıklama : Bulut tabanlı yayıncılık, internete bağlanabilen her türlü cihazdan erişilebilme özelliği taşır. Bu nedenle sadece bilgisayarlarda çalışmakla sınırlı değildir.
Yanıtınız yanlış ise “FileMaker” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

6 ePUB standardına uygun bir dijital kitap tasarlayarak web yayını geliştirmek isteyen bir kullanıcının aşağıdaki yayıncılık araçlarından hangisini kullanması daha uygundur?

A) Adobe InDesign
B) Pixlr web uygulaması
C) Microsoft Publisher
D) CuteFTP
E) FileMaker

Cevap : A) Adobe InDesign

Açıklama : Adobe InDesign, ePUB gibi dijital yayın formatlarını doğrudan destekleyerek profesyonel tasarım yapılmasına imkan tanır. Pixlr bir görüntü düzenleme aracıdır, Publisher daha temel ofis uygulamalarına yöneliktir, CuteFTP ise FTP protokolüyle dosya aktarımına odaklanır, FileMaker ise veritabanı ve uygulama geliştirme için kullanılır.
Yanıtınız yanlış ise “Web Yayıncılığı ve Gelişimi” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

7 Web ağı üzerindeki sistemlerin birbirleriyle dosya paylaşımı için kullandıkları protokol üzerinden dosya transfer işlemlerini gerçekleştiren yazılım aşağıdakilerden hangisidir?

A) Scribus
B) PowToon
C) QuarkXPress
D) Core FTP
E) FileMaker

Cevap : D) Core FTP

Açıklama : Core FTP, FTP (File Transfer Protocol) ile dosya aktarım işlemlerini yapmaya yarayan bir istemci yazılımıdır. Scribus ve QuarkXPress masaüstü yayıncılığa yönelikken, PowToon animasyon ve sunum hazırlama aracıdır, FileMaker ise veritabanı yönetim sistemidir.
Yanıtınız yanlış ise “Masaüstü Yayıncılık ve Geliştirme Araçları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

8 Hazırlanmak istenen bir web yayınına içeriğin ilgi çekici olması için bir animasyon eklenmek istendiğinde kullanılabilecek bulut tabanlı yardımcı araç aşağıdakilerden hangisidir?

A) PowToon web uygulaması
B) Pixlr web uygulaması
C) WeVideo web uygulaması
D) Scribus web uygulaması
E) Smart web uygulaması

Cevap : A) PowToon web uygulaması

Açıklama : PowToon, çevrimiçi animasyon ve sunum oluşturmayı sağlayan bir platformdur. Pixlr çevrimiçi resim düzenleyicidir, WeVideo ise video düzenleme aracıdır, Scribus masaüstü yayıncılık aracı olarak kullanılır. Smart web uygulaması diye bilinen bir standart uygulama ise burada yer almamaktadır (varsayımsal bir seçenektir).
Yanıtınız yanlış ise “Web Yayıncılığı ve Gelişimi” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

9 İçeriğindeki nesneler yardımıyla kullanıcılar ile etkileşime girdiği ve bu etkileşim sonucunda kullanıcıların istekleri doğrultusunda içeriği yapılandıran veya düzenleyen web sayfalarına ne ad verilir?

A) Sabit içerikli web sayfası
B) Durağan web sayfası
C) Metaveri web sayfası
D) Hareketli web sayfası
E) Değişken içerikli web sayfası

Cevap : E) Değişken içerikli web sayfası

Açıklama : Kullanıcının etkileşimi sonucunda dinamik içerik sunan sayfalar “değişken içerikli web sayfası” olarak adlandırılır. Sabit veya durağan web sayfalarında böyle bir etkileşimli içerik değişimi söz konusu değildir.
Yanıtınız yanlış ise “FileMaker” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

10 FileMaker Pro yazılımında oluşturulan yayındaki tasarım nesnelerine tek bir görev veya programlama teknikleriyle bir dizi talimat verilmek istendiğinde aşağıdakilerden hangisi kullanılmalıdır?

A) Veritabanı
B) WebDirect
C) FTP araçları
D) İlişkilendirme
E) Betik

Cevap : E) Betik

Açıklama : FileMaker Pro içerisinde “Betik” (Script), belirli işlemleri otomatikleştirmek veya bir dizi komutu tek seferde çalıştırmak için kullanılan bir yapıdır. Veritabanı genel veri depolamayı, WebDirect web tabanlı arayüzü ifade eder, FTP araçları ise dosya aktarımlarında kullanılır ve “İlişkilendirme” tablo ilişkileri yönetiminde işlevseldir.
(Bu soruya ait “neler öğrendik yanıt anahtarı” bilginize göre E) Betik doğrudur.)