Çevre Politikası ve Hukuku 2023-2024 Vize Soruları

Cevap : E) ÇED

Açıklama : Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), çevresel zararlar oluşmadan önce uygulanan bir önlem aracıdır ve onarımcı bir araç olarak değerlendirilmez.

Cevap : D) Elektrikli otomobil üretimi

Açıklama : Elektrikli otomobil üretimi, fosil yakıt tüketimini azaltarak çevre dostu bir ulaşım alternatifi sunmaktadır.

Cevap : C) İçme suyunda kurşun birikimi

Cevap : B) Kirleten öder ilkesi

Açıklama : Çevre politikalarında temel yaklaşım önlem almak olmalıdır. “Kirleten öder“ ilkesi, ancak çevresel zarar meydana geldikten sonra uygulanır, bu yüzden son çare olarak düşünülür.

Cevap : C) Liselere zorunlu çevre sorunları dersi koyma

Cevap : A) Ekonomik sorunlar karşısında çevre sorunlarının öncelenmesi

Açıklama : Türkiye’de ekonomik sorunlar genellikle çevre sorunlarının önüne geçmektedir. Çevre bilincinin artması için ekonomik istikrarın sağlanması gerekmektedir.

Cevap : D) Eski eserlerin korunması

Açıklama : Osmanlı’da çevre hareketleri daha çok tarihi eserlerin ve yapıların korunması üzerine yoğunlaşmıştır.

Cevap : C) Egemen Batı düşüncesi

Açıklama : Egemen Batı düşüncesi, insanın doğa üzerinde mutlak hakimiyet kurabileceği görüşünü benimsemiş ve çevresel sorunların ortaya çıkmasına yol açmıştır.

Cevap : E) Su kalitesinin korunması alanında

Açıklama : Çevreyle ilgili ilk uluslararası sözleşmeler genellikle su kalitesinin korunması alanında yapılmıştır. Su kaynaklarının kirlenmesi ve paylaşımı, özellikle sınır aşan suların kullanımı, erken dönemlerden itibaren uluslararası işbirliğini gerektirmiştir.
Özellikle 19. yüzyılın sonlarından itibaren Avrupa’da sınır aşan nehirlerin korunmasına yönelik anlaşmalar imzalanmıştır. Örneğin:
Rhein Nehri Sözleşmesi (1885) gibi anlaşmalar su kalitesini korumaya yönelik erken dönem uluslararası çabalar arasındadır.
Diğer şıklar daha sonra gündeme gelmiştir:
A) Hava kalitesinin korunması alanında → 1979 yılında imzalanan “Geniş Kapsamlı Hava Kirliliği Sözleşmesi“ (CLRTAP) bu alandaki ilk önemli uluslararası anlaşmalardan biridir.
B) Toprak kalitesinin korunması alanında → Uluslararası düzeyde doğrudan toprak kalitesiyle ilgili erken dönem bir sözleşme bulunmamaktadır.
C) Biyo-çeşitliliğin korunması alanında → 1992 Rio Zirvesi’nde imzalanan Biyoçeşitlilik Sözleşmesi bu alandaki önemli sözleşmelerdendir.
D) Küresel ısınma alanında → Küresel ısınmaya yönelik en önemli uluslararası sözleşme 1997 Kyoto Protokolü ve 2015 Paris Anlaşmasıdır.

Cevap : B) Tanker kazaları

Açıklama : Açık denizlerin kirlenmesinde en büyük sorumluluğu petrol tanker kazaları taşımaktadır. Büyük petrol sızıntıları, okyanus ekosistemine ciddi zararlar verir ve geniş alanlarda deniz yaşamını olumsuz etkiler. Petrol sızıntıları deniz kuşları, balıklar ve diğer deniz canlıları için ölümcül olabilirken, aynı zamanda sahil ekosistemlerine ve balıkçılığa da büyük zararlar verir.
Diğer şıkların etkileri:
A) Tankerlerden bırakılan evsel atıklar → Bölgesel kirliliğe neden olabilir ancak küresel ölçekte en büyük kirletici değildir.
C) Tankerlerin izledikleri rotalar → Dolaylı olarak etkili olabilir ancak tek başına bir kirlilik sebebi değildir.
D) Tankerlerden bırakılan sintine suları → İçinde petrol ve kimyasal atıklar barındırabilse de, tanker kazalarına kıyasla daha az etkili bir kirletici unsurdur.
E) Tankerlerden bırakılan balast suları → Ekosistemler için risk oluşturabilir (yabancı türlerin yayılması gibi) ancak deniz kirliliği açısından en büyük tehdit değildir.

Cevap : C) Ernst Haeckel

Açıklama : “Ekoloji“ terimini ilk kez 19. yüzyılda Ernst Haeckel kullanmıştır ve bu bilim dalının kurucusu olarak kabul edilir.

Cevap : D) Enerji tüketimi

Cevap : A) WWF

Açıklama : WWF (Dünya Doğayı Koruma Vakfı), panda amblemi ile bilinir ve dünya genelinde çevre koruma faaliyetlerinde bulunmaktadır.

Cevap : D) WWF

Açıklama : WWF (Dünya Doğayı Koruma Vakfı) 20. yüzyılda kurulmuş olup, çevre koruma alanında faaliyet göstermektedir.

Cevap : C) İklim değişikliği

Açıklama : İklim değişikliği, küresel ısınmanın etkisiyle dünya genelinde hava olaylarını, su kaynaklarını ve biyolojik çeşitliliği tehdit eden en büyük çevre sorunudur.

Cevap : B) Çevre hareketi sınıf hareketidir.

Açıklama : Çevre hareketleri, sınıfsal temelli hareketler değil, çevresel farkındalık ve koruma bilinci üzerine kurulu toplumsal hareketlerdir.

Cevap : E) Elektronik çöplerin ithalatı

Cevap : C) Afrika’nın çölleşmesi

Açıklama : Küresel çevre sorunları, dünya genelinde ekolojik dengeyi tehdit eden sorunlardır. Ozon tabakasının delinmesi, tropik ormanların tahribi, küresel ısınma ve nükleer kazalar dünya genelinde etkileri olan çevre problemleridir. Ancak Afrika’nın çölleşmesi, kıtasal bir sorun olup, bölgesel bir çevre sorunu olarak değerlendirilmektedir. Çölleşme, küresel ısınma ve sürdürülebilir toprak yönetimi gibi konularla bağlantılı olsa da, doğrudan küresel bir çevre sorunu olarak sınıflandırılmamaktadır.

Cevap : C) Önleme

Açıklama : Çevre politikalarında “önleme ilkesi“, çevresel sorunlar ortaya çıkmadan önce tedbir alınmasını savunur.

Cevap : C) Marmara Denizi’nde gerçekleşen müsilaj

Açıklama : Türkiye’de yerel çevre sorunları, belirli bir bölgeyi etkileyen ve genellikle bölgesel kaynaklı olan çevre sorunlarıdır. Ancak Marmara Denizi’nde gerçekleşen müsilaj (deniz salyası), yalnızca yerel bir sorun değil, geniş bir ekosistemi etkileyen bölgesel ve ulusal bir çevre sorunudur. Çünkü müsilaj, Marmara Denizi’nin tamamını kapsayan bir sorun olup, kıyı bölgelerinden derin denizlere kadar birçok ekosistemi olumsuz etkilemiştir.
Diğer şıklar yerel çevre sorunlarına örnektir:
A) Aliağa’da asbest yüklü gemilerin sökülmesi → Aliağa bölgesinde gemi söküm faaliyetlerinin neden olduğu yerel bir çevre sorunudur.
B) Dilovası’nda hava, su ve toprak kirliliği → Sanayi bölgesi olan Dilovası’nda yerel ölçekte ciddi çevre kirliliği yaşanmaktadır.
D) Ergene Nehri’nin kirlenmesi → Trakya bölgesinde bölgesel bir su kirliliği sorunudur ve Ergene Nehri havzasını etkilemektedir.
E) İzmir Körfezi kirliliği → İzmir ve çevresindeki sanayi ve evsel atıklardan kaynaklanan yerel bir kirlilik problemidir.