İnsan Hakları ve Demokratikleşme 2023-2024 Vize Soruları

Cevap : D) Sendika kurma hakkı

Açıklama : **Sendika kurma hakkı ikinci kuşak sosyal haklardandır.**

Cevap : E) Kamu denetçisine başvurma hakkı

Açıklama : **2010 Anayasa değişikliği ile “Kamu Denetçiliği Kurumu“ oluşturulmuş ve bireylerin bu kuruma başvurması anayasal güvence altına alınmıştır.**

Cevap : E) Dernek kurma özgürlüğü

Açıklama : **Negatif haklar, devletin müdahale etmemesi gereken özgürlükleri kapsar. Dernek kurma özgürlüğü de bu kapsamdadır.**

Cevap : C) Temel Haklar Şartı

Açıklama : **Temel Haklar Şartı, Avrupa Birliği’nin insan hakları konusundaki en önemli belgelerinden biridir.**

Cevap : D) Din ve vicdan özgürlüğü

Açıklama : **Sert çekirdekli haklar, hiçbir durumda sınırlandırılamayan haklardır. Din ve vicdan özgürlüğü bu kapsama girer.**

Cevap : A) Öze dokunmama

Açıklama : **Öze dokunmama ilkesi**, temel hak ve özgürlüklerin özüne zarar verecek sınırlamalar getirilemeyeceğini ifade eder.

Cevap : D) Kişi hak ve özgürlükleri

Açıklama : **Klasik haklar (birinci kuşak haklar), bireylerin devlete karşı sahip olduğu kişi hak ve özgürlükleridir.**

Cevap : E) Siyasi hakları yabancılara da verme

Açıklama : **Devlet, insan haklarını koruma ve temin etme yükümlülüğüne sahiptir ancak siyasi haklar genellikle vatandaşlara tanınır.**

Cevap : A) Temel Haklar Şartı

Açıklama : **Temel Haklar Şartı**, Avrupa Birliği’ne ait bir belgedir ve BM’nin insan hakları sözleşmelerinden biri değildir.

Cevap : D) Yalnızca vatandaşlara tanınması

Açıklama : **İnsan hakları evrenseldir ve sadece vatandaşlara değil, tüm bireylere tanınır.**

Cevap : E) Bakanlar Komitesi

Açıklama : **Bakanlar Komitesi, Avrupa Konseyi’nin yürütme organıdır ve üye ülkelerin dışişleri bakanlarından oluşur.**

Cevap : C) Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı

Açıklama : Avrupa Birliği (AB), temel haklar ve demokrasi alanında çeşitli antlaşmalar ve kriterler belirleyerek üye ve aday ülkelerde demokratik standartları geliştirmeyi amaçlamaktadır. Soruda verilen şıklardan Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) AB’nin bir çalışması değildir. AGİK, 1975 Helsinki Nihai Senedi ile kurulmuş olup, daha sonra Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) adını almıştır. AGİT, Avrupa’da güvenlik, insan hakları ve demokratikleşme süreçlerini destekleyen bağımsız bir organizasyondur ve doğrudan AB’ye ait bir yapı değildir.
Diğer şıkların açıklamaları:
Nice Antlaşması (2001): AB’nin kurumsal reformlarını içeren ve genişleme sürecine uyum sağlamak için yapılan bir antlaşmadır.
Kopenhag Kriterleri (1993): AB’ye üye olmak isteyen ülkelerin yerine getirmesi gereken siyasi, ekonomik ve hukuki kriterleri içeren bir çerçevedir.
Amsterdam Antlaşması (1997): AB’de insan hakları, demokrasi ve özgürlük alanlarını güçlendiren önemli reformlar içeren bir antlaşmadır.
Maastricht Antlaşması (1992): AB’nin kuruluşunu sağlayan ve Avrupa vatandaşlığını getiren temel antlaşmalardan biridir.
Bu nedenle, AB’nin temel haklar ve demokrasi alanındaki çalışmalarından biri olmayan seçenek C) Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansıdır.

Cevap : D) Uluslararası Ceza Mahkemesi

Açıklama : **Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), 1 Temmuz 2002’de La Haye’de kurulmuş ve uluslararası suçları yargılamakla görevlidir.**

Cevap : D) Mahkeme devletin sözleşmeye aykırı kanun yaptığı tespit ederse bunu iptal eder.

Açıklama : **İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi, devletlerin yasalarını iptal etme yetkisine sahip değildir. Ancak ihlal tespit ettiğinde devleti tazminata mahkum edebilir.**

Cevap : E) 10 Aralık 1948

Açıklama : **BM İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, 10 Aralık 1948’de ilan edilmiştir ve her yıl bu tarih “Dünya İnsan Hakları Günü“ olarak kutlanmaktadır.**

Cevap : E) Ulusal Azınlıkların Korunması için Çerçeve Sözleşme

Açıklama : **Bu sözleşme, Avrupa Konseyi tarafından azınlık haklarını korumak amacıyla hazırlanmıştır.**

Cevap : B) Çevre hakkı

Açıklama : **Üçüncü kuşak haklar, kolektif hakları içerir ve çevre hakkı bu kapsamda değerlendirilir.**

Cevap : E) Özerklik

Açıklama : **Özerklik, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasında dikkate alınan bir ilke değildir.**

Cevap : B) Yönetmelikle sınırlama

Açıklama : **1982 Anayasası’na göre temel hak ve özgürlükler ancak kanunla sınırlanabilir, yönetmelikle sınırlandırılamaz.**

Cevap : E) Birleşmiş Milletler

Açıklama : **İnsan Hakları Evrensel Bildirisi, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından kabul edilmiştir ve küresel çapta insan haklarının korunmasını amaçlamaktadır.**