Erken Çocukluk Eğitiminde Montessori Yaklaşımı 2024-2025 Vize Soruları

1. Montessori yönteminde 3-6 yaş sınıfı günlük programında mutlaka yer verilmesi gereken uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yemek zamanı
B) Büyük grup çalışma zamanı
C) Açık hava etkinlikleri zamanı
D) Küçük grup çalışma zamanı
E) Montessori materyalleri ile çalışma zamanı

Cevap : E) Montessori materyalleri ile çalışma zamanı

Açıklama : Montessori yaklaşımında “hazırlanmış çevre” ve özel tasarlanmış materyallerle çalışma, 3-6 yaş sınıfının merkezinde yer alır.

2. Aşağıdakilerden hangisi normalleşmiş çocukların özellikleri arasında sayılamaz?

A) Kendini denetleyebilir.
B) Bağımsızdır.
C) Kararsızdır.
D) Girişimcidir.
E) Dikkatini odaklayabilir.

Cevap : C) Kararsızdır.

Açıklama : Montessori’de “normalleşmiş” çocuğun özellikleri arasında bağımsızlık, kendini denetleyebilme, dikkatini odaklayabilme ve girişimcilik yer alır. Kararsızlık ise bu özellikler arasında sayılmaz.

3. Gelişim ve etkileşim kavramının merkeze alındığı, gelişimsel etkileşimsel yaklaşımı olarak da bilinen yaklaşım aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) Bank Street Yaklaşımı
B) High Scope Yaklaşımı
C) Reggio Emilia Yaklaşımı
D) Head Start Yaklaşımı
E) Proje Yaklaşımı

Cevap : A) Bank Street Yaklaşımı

Açıklama : Bank Street Yaklaşımı, gelişimsel etkileşimsel yaklaşım olarak bilinir ve çocuğun gelişimini bütüncül (bilişsel, duygusal, sosyal) ele alır.

4. Aşağıdakilerden hangisi Maria Montessori’nin eğitimle ilgili düşünceleri arasında sayılamaz?

A) Eğitim sisteminde çocuğun pasif alıcı olarak kabul edilerek onları temel bilgilerle donatmak
B) Okullarda verilen eğitimle çocukları, çocukların ailelerini değiştirmesi yoluyla çevre ve toplumu değiştirmek
C) Çocuk merkezli eğitim yaklaşımı ile çocukları hayata hazırlamak
D) Eğitimle insanları daha iyi hâle getirmek ve böylece dünyayı daha yaşanabilir bir yer yapmak
E) Eğitim yoluyla çocuğu keşfetmek, bireysel özeliklerini ortaya çıkarmak

Cevap : A) Eğitim sisteminde çocuğun pasif alıcı olarak kabul edilerek onları temel bilgilerle donatmak

Açıklama : Montessori felsefesi, çocuğu pasif alıcı olarak değil, aktif bir öğrenen olarak merkeze alır.

5. Montessori yaklaşımında özgürce seçilenler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A) Çalışılan süre
B) Çalışılan materyaller
C) Çalışılan kavram
D) Çalışılan kişi
E) Çalışılan yer

Cevap : C) Çalışılan kavram

Açıklama :

6. Regio Emilia Yaklaşımı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Çocuğun drama, resim, heykel gibi yollarla kendini ifade etmesine olanak sağlamaktadır.
B) Öğretmenler, çocuğu derinlemesine gözlemleyen kişilerdir.
C) Çocukların merak ederek öğrenebilmeleri için projeler gerçekleştirilmektedir.
D) Sınıf ortamında ahşap, kumaş, kozalak gibi doğal materyallerden oluşan oyuncaklar kullanılır.
E) Çocuklar değerlendirilirken çocukların çalışmaları, yazılı diyalogları, videolarından yola çıkılarak değerlendirme gerçekleştirilir.

Cevap : D) Sınıf ortamında ahşap, kumaş, kozalak gibi doğal materyallerden oluşan oyuncaklar kullanılır.

Doğru çözüm için: Soruda “hangisi söylenemez?” deniyor, ancak listedeki ifadelerin hepsi Reggio Emilia yaklaşımına uygundur. Geleneksel bilgiler ışığında Reggio Emilia’da “projelerle öğrenme” de vardır. Bu nedenle, doğrudan çeldirici seçeneği bulmak güç olabilir. Ancak uygulamada en doğru yanıt Reggio Emilia’nın temel ilkelerine uymayan bir ifade aramamız gerek.

Muhtemel doğru cevap : Tümü Reggio yaklaşımına uygundur, “söylenemez” ifadesi hatalı olabilir, ya da listedeki herhangi bir ifade çelişki içeriyor olabilir. Genelde Reggio’nun projeye dayalı, doğal materyaller kullandığı, değerlendirmede dokümantasyona yer verdiği bilinir. Bir olasılık “D) Sınıf ortamında ahşap, kumaş, kozalak gibi doğal materyallerden oluşan oyuncaklar kullanılır” ifadesi doğrudur. “C) …projeler” de doğrudur. E şıkkı da Reggio’da dokümantasyon esas alındığı için doğrudur. Tüm şıklar yaklaşımın özelliklerini yansıtır, fakat soruda ‘söylenemez’ dendiği için bu soru tutarsız gözükmektedir.

Dolayısıyla: Bu soru metninde bir çelişki olabilir. Pratikte Reggio Emilia’da çeşitli projeler, doğal materyaller, öğretmen gözlemi ve dokümantasyon vardır; dolayısıyla listelenen ifadelerin hepsi Reggio’ya uygundur. Mümkünse sorunun orijinal kaynağında gözden geçirilmesi gerekebilir.

7. Gelişim evreleri ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi söylenemez?

A) Organizma ergenliğin sonunda olgunluğa ulaşır.
B) Normalleşme için her dönemde ideal bir seviyeye ulaşılmalıdır.
C) Her evre birbirinden farklı özelliklere sahiptir.
D) Her evrenin kendine özgü gereksinimleri vardır.
E) Gelişim evreleri dört yıllık periyotlarda üç döneme ayrılır.

Cevap : E) Gelişim evreleri dört yıllık periyotlarda üç döneme ayrılır.

Açıklama :

8. Waldorf eğitim yaklaşımında günlük program ve etkinliklerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

A) Haftanın belli günleri boyama, ekmek yapma gibi belli işler gerçekleştirilir.
B) Gün içerisinde masal ve öykü saati gerçekleştirilir.
C) Çocukların merak ederek öğrenebilmeleri için çeşitli projeler gerçekleştirilir.
D) Haftanın ana etkinlikleri önceden planlanmıştır ve bazı etkinlikler belli saatte bir ritüel olarak gerçekleştirilir.
E) Bayram ve kutlama günleri, festivaller yıl içerisinde belli zaman dilimlerinde geliştirilir.

Cevap : C) Çocukların merak ederek öğrenebilmeleri için çeşitli projeler gerçekleştirilir.

Açıklama : Waldorf yaklaşımında proje temelli öğrenmeden ziyade ritüeller, rutin işler ve sanat etkinlikleriyle iç içe bir eğitim anlayışı baskındır. Proje yaklaşımı Reggio Emilia gibi başka yaklaşımlarda daha belirgindir.

9. Montessori eğitiminde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Hem akademik hem sosyal gelişimi destekleyici uygulamalar
B) Özel tasarlanmış eğitim materyalleri
C) Yaşıtlardan oluşan sınıflar
D) Bireysel ve küçük grup eğitimleri
E) Çocukların belirlediği uzun süreli çalışma süreleri

Cevap : C) Yaşıtlardan oluşan sınıflar

Açıklama : Montessori’de genellikle karma yaş grupları bulunur; yani “aynı yaş” değil, 3-6 gibi karma yaş uygulaması esastır.

10. Maria Montessori’nin zihinsel engellilerin eğitimi konusunda çalışmalarını takip ettiği filozoflar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) Piaget ve Vygotsky
B) J. J. Rousseau ve F. Frobel
C) Owen ve Pereira
D) E. Seguin ve J.M.G. Itard
E) J. H. Pestalozzi ve J. J. Rousseau

Cevap : D) E. Seguin ve J.M.G. Itard

Açıklama : Montessori, zihinsel engelli çocukların eğitimi alanında Edouard Seguin ve Jean Marc Gaspard Itard’ın çalışmalarından etkilenmiştir.

11. İtalya’da 3-6 yaş arasındaki çocuklara yönelik ilk kurum olan Çocuklar Evi (Casa dei Bambini) hangi tarihte açılmıştır?

A) 1907
B) 1908
C) 1906
D) 1905
E) 1909

Cevap : A) 1907

Açıklama : Maria Montessori, ilk “Casa dei Bambini”’yi 1907’de Roma’da açmıştır.

12. “Organizmanın niceliksel olarak genişlemesi veya mevcut bir formun kendi kendine çoğalmasını ifade eder” tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

A) Sapma
B) Gelişme
C) Normalleşme
D) Büyüme
E) Öğrenme

Cevap : D) Büyüme

Açıklama : Büyüme, fiziksel olarak organizmanın niceliksel artışını ifade eder. “Gelişme” ise niteliksel ilerlemeye vurgu yapar.

13. Aşağıdakilerden hangisi 3-6 yaş dönemi çocukların özellikleri arasında sayılamaz?

A) Yetişkinlere benzer cümleler kurabilir.
B) Amaçlı olarak bir öykü anlatabilir.
C) Nesneleri çeşitli özelliklerine göre ayırt edebilir.
D) Bilinç gelişir ve amaçlı hareket edebilir.
E) Toplumsal ve ahlaki sorunlara karşı duyarlılık geliştirebilir.

Cevap : E) Toplumsal ve ahlaki sorunlara karşı duyarlılık geliştirebilir.

Açıklama : 3-6 yaş çocukları belirli bir empati düzeyine ulaşabilir fakat “toplumsal ve ahlaki sorunlara karşı” derin bir duyarlılık, genellikle daha sonraki yaşlarda belirginleşir. Burada kastedilen düzey tam olarak 3-6 yaş dönemini aşar.

14. Aşağıdakilerden hangisi Montessori yaklaşımında hazırlanmış çevrenin özellikleri arasında sayılamaz?

A) Tüm materyaller belli bir düzen içinde dolaplarda yer alır.
B) Her materyalden üç set vardır.
C) Çekici, estetik ve pratiktir.
D) Doğal malzemeler ve gerçek yaşamda kullanılan araçlar kullanılır.
E) Çocukların boylarına uygun yükseklikte dolaplar yer alır.

Cevap : B) Her materyalden üç set vardır.

Açıklama : Montessori’de genellikle her materyalden bir set bulunur ve çocuklar bunu sırayla kullanır. Aynı materyalin üç seti olması tipik bir uygulama değildir.

15. Etkinliklerin planla-yap-değerlendir şeklinde gerçekleştirildiği öğrenme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) High Scope Yaklaşımı
B) Head Start Yaklaşımı
C) Bank Street Yaklaşımı
D) Reggio Emilia Yaklaşımı
E) Waldorf Yaklaşımı

Cevap : A) High Scope Yaklaşımı

Açıklama : High Scope’da “Planla – Yap – Değerlendir” döngüsü meşhur bir uygulama yöntemidir.

16. Montessori eğitim programı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Programlar çocukların bireysel özelliklerine göre oluşturulur.
B) Müfredat programın uygulandığı ülkeye göre farklılık göstermez.
C) Müfredat öğrenciye göre esnek olarak düzenlenir.
D) Müfredat kendi içinde gelişmiş bir yapı ve ardışıklığa sahiptir.
E) Programın belirlenmesinde çocukların gelişim özellikleri belirleyicidir.

Cevap : B) Müfredat programın uygulandığı ülkeye göre farklılık göstermez.

Açıklama : Montessori esnek bir yaklaşım olsa da her ülkenin eğitim sistemine ve kültürel özelliklerine göre uyarlamalar yapılabilir.

17. Aşağıdakilerden hangisi Montessori yaklaşımının temel ilkelerinden biri değildir?

A) Hazırlanmış çevre
B) Özel olarak tasarlanmış materyaller
C) Dikkatin polarizasyonu
D) Karma yaş grubu
E) Dıştan kontrolle sağlanan özgürlük

Cevap : E) Dıştan kontrolle sağlanan özgürlük

Açıklama : Montessori’de özgürlük içten gelir, çocuk kendi iradesiyle seçer; dıştan kontrolle sağlanan özgürlük Montessori ilkelerine ters düşer.

18. Aşağıdakilerden hangisi Montessori materyallerinin sunumunda dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?

A) Çocuk kullanmaya hazır olduğunda materyal çocuğa sunulur.
B) Materyallerinin sunumunda üç aşamalı sunum yöntemi kullanılır.
C) Materyal sunumu sırasında öğretmen gereksiz konuşmalardan kaçınır.
D) Materyaller bir kez çocuğa sunulur.
E) Materyal sunumu bireysel olarak yapılır.

Cevap : D) Materyaller bir kez çocuğa sunulur.

Açıklama : Montessori materyali sunumu, her çocuğun hazırbulunuşluğuna göre tekrarlanabilir. “Bir kez sunulur ve biter” ifadesi doğru değildir.

19. Aşağıdakilerden hangisi Montessori öğretmeninin sahip olması gereken özelliklerden biridir?

A) Beklentileri doğrultusunda değerlendirme yapar.
B) Çocuğun var olan potansiyelini geliştirmesi için rehberlik eder.
C) Denetim ve kontrol sağlayan kişidir.
D) Sürece değil sonuca odaklanır.
E) Öğreten kişi olarak çocuğa her zaman yardım eder.

Cevap : B) Çocuğun var olan potansiyelini geliştirmesi için rehberlik eder.

Açıklama : Montessori öğretmeni, çocuğa direktif veren veya sürekli “öğreten” değil, rehberlik eden, çocuğun potansiyelini destekleyen kişidir.

20. Montessori materyalleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) İki materyal aynı anda çocuklara sunulur.
B) Materyaller çocukların ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda özel olarak tasarlanmıştır.
C) Materyaller tek bir gelişim alanını destekler.
D) Materyallerde birden fazla kavram çocuğa sunulur.
E) Materyal setleri birden fazla olacak şekilde sınıfta yer alır.

Cevap : B) Materyaller çocukların ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda özel olarak tasarlanmıştır.

Açıklama : Montessori materyalleri, çocuğun gelişimsel ihtiyaçları ve ilgi alanları göz önüne alınarak tasarlanır; genellikle tek kavram/amaç içerir ve her materyalden bir set bulunur.