Kentsel Yenileşme ve Kentsel Dönüşüm 2021 Final Soruları

1- Enformellikle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Formel üretim rekabet baskısı ile karşılaştığında ya da yetersiz arz koşullarında enformel sektör gelişimi söz konusudur.
B) Enformellik devlet tarafından düzenlenemeyen bir alana işaret etmektedir.
C) Enformel ekonomi tümüyle göçmenlerin ayakta kalmak için anavatanlarından göç ettikleri ülkeye taşıyıp yaşattığı bir ekonomidir.
D) Kuzey ülkelerde enformel ekonomi gelişimini gösteren önemli bir çalışma Saskia Sassen’e aittir.
E) Enformel ekonomi ile birlikte enformel yerleşimler güney ülkelerin temel sorunudur.

Cevap : C) Enformel ekonomi tümüyle göçmenlerin ayakta kalmak için anavatanlarından göç ettikleri ülkeye taşıyıp yaşattığı bir ekonomidir.

Açıklama : Enformel ekonomi sadece göçmenlerle sınırlı değildir; kayıt dışı çalışan yerel halkı da kapsar. C şıkkı bu nedenle yanlıştır.

2- “Dünya Kenti” yaklaşımı aşağıdaki akademisyenlerden hangisine aittir?

A) John Friedmann
B) Saskia Sassen
C) Ralph Dahrendorf
D) Richard Florida
E) Neil Brenner

Cevap : A) John Friedmann

Açıklama : Dünya Kenti (World City) yaklaşımı, küresel ekonomik sistemde bazı kentlerin merkez işlevler üstlendiğini savunur. Bu yaklaşımın kurucusu John Friedmann’dır.

3- Kentsel dönüşüm dinamiklerinden biri olan nüfus ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Bugün dünya nüfusunun yarıdan fazlası kentlerde yaşamakta olup, Lefebvre’nin kentsel devrim dediği süreç yaşanmaktadır.
B) 2030-2050 yılı nüfus projeksiyonlarına göre kuzey ülkeler dünya kent nüfusunun gittikçe artan bir oranını oluşturacaktır.
C) Önümüzdeki 15 yılda kentleşme trendi özellikle Çin, Hindistan gibi ülkeleri etkileyecektir.
D) Bugün özellikle büyük kentler/metropoller büyük dönüşüm baskısı altındadır.
E) 2030 yılı nüfuslarına göre Tokyo, Delhi, Şangay ilk 3 büyük kenttir.

Cevap : B) 2030-2050 yılı nüfus projeksiyonlarına göre kuzey ülkeler dünya kent nüfusunun gittikçe artan bir oranını oluşturacaktır.

Açıklama : Kentleşme trendi özellikle Güney yarımkürede ve gelişmekte olan ülkelerde yoğunlaşmaktadır. Kuzey ülkeleri durağan bir nüfus artışı göstermektedir.

4- Tarihsel olarak bakıldığında Hall’un paradigma değişimi analizine göre sıralamaya uymayan dönüşüm uygulaması hangisidir?

A) Kentsel yenileme / Kentsel yeniden arazi geliştirme
B) Kentsel yeniden yapılandırma / Kentsel yeniden arazi geliştirme
C) Kentsel yeniden inşa / Kentsel canlandırma
D) Kentsel yeniden canlandırma / Kentsel yenileme
E) Kentsel yeniden arazi geliştirme / Kentsel yeniden yapılandırma

Cevap : B) Kentsel yeniden yapılandırma / Kentsel yeniden arazi geliştirme

Açıklama : Hall’un analizine göre kentsel dönüşüm süreçleri belirli aşamalarla ilerler. B seçeneği, tarihsel sıra ve uygulama bağlamı açısından uygun değildir.

5- Aşağıdakilerden hangisi kentsel dönüşümün niteliklerinden biridir?

A) Tümüyle yerel ve katılımcı bir eylemler bütünüdür.
B) Her yere uygulanabilir bir modele dayanmaktadır.
C) Mutlaka müdahaleci bir etkinliktir.
D) Kentlerin tarihsel evriminin doğal bir parçası olarak değişmesine işaret etmektedir.
E) En temelde fiziksel ve mekânsal bir düzenlemedir.

Cevap : C) Mutlaka müdahaleci bir etkinliktir.

Açıklama : Kentsel dönüşüm doğası gereği planlama, müdahale ve yeniden yapılandırma içerir. Bu nedenle müdahale olmadan dönüşümden söz edilemez.

6- Batı’da 1980’li yılların kentsel dönüşümü politikaları ve uygulama araçları içerisinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Girişim bölgeleri
B) Büyük ölçekli projeler
C) Kent geliştirme şirketleri
D) Bölge kalkınma ajansları
E) Yerel yönetime yetki devri

Cevap : E) Yerel yönetime yetki devri

Açıklama : 1980’li yıllarda neoliberal politikalar gereği merkezileşme eğilimleri baskındır. Yetki devri değil, daha çok üst ölçekli aktörlerin kontrolü görülür.

7- 1980 sonrasında kentlerin ekonomik/üretimle ilgili işlevlerinde değişim yaratan iktisadi dönüşüm hakkında aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

A) Kitle üretiminden esnek üretime geçilmiştir.
B) İktisadi rekabet daha çok şehir merkezli gelişmiştir.
C) Hizmet sektörünün ekonomideki ağırlığı artmıştır.
D) Kapsam ekonomisinden ölçek ekonomisine geçilmiştir.
E) Mavi yakalı işler azalmıştır.

Cevap : D) Kapsam ekonomisinden ölçek ekonomisine geçilmiştir.

Açıklama : Tam tersine, 1980 sonrası esnek üretim modelinde çeşitlilik yani kapsam ekonomisi önem kazanmıştır. D şıkkı bu nedenle yanlıştır.

8- Küresel ekonomide rekabetin şehirlerarasında değil, firmalar arasında olduğu tezi kime aittir?

A) Richard Florida
B) Paul Krugman
C) John Friedmann
D) Michael E. Porter
E) Joseph A. Schumpeter

Cevap : B) Paul Krugman

Açıklama : Paul Krugman’a göre ekonomik rekabetin temel birimi şehirler değil, firmalardır. Bu görüş, geleneksel kentsel rekabet modellerine alternatif bir yaklaşımı temsil eder.

9- Atkinson tarafından geliştirilen sosyal karışım politikaları çerçevesine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Amerika’da ırk ayrımcılığı belirgin olduğu için Sosyal karışım politikaları sınıfsal karışım sağlamayı hedeflemektedir.
B) Avrupa’da büyük oranda sosyo-ekonomik/ sınıfsal bir sosyal karışım politikası sağlanmaktadır
C) İsveç, Finlandiya gibi ülkelerde sosyal karışım politikaları yoksun mahallelere ve dezavantajlı kesimlere odaklanmaktadır.
D) Fransa ve İngiltere gibi Avrupa ülkelerinde sosyal karışım politikasının temel hedefi herkes için yaşam kalitesini artırmaktır.
E) Sosyal karışım politikası olarak belli mahalleleri ve belli kesimleri hedefleyen seçici uygulamalar Batı Avrupa geleneğine özgüdür.

Cevap : B) Avrupa’da büyük oranda sosyo-ekonomik/ sınıfsal bir sosyal karışım politikası sağlanmaktadır

Açıklama :

10- AB üyesi ülkelerin “sürdürülebilir topluluklara” ilişkin temel yaklaşımını ortaya koyan uluslararası düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bristol Accord
B) Stokholm Bildirgesi
C) BM Küresel İlkeler Sözleşmesi
D) Aalborg Sözleşmesi
E) Avrupa Kentsel Şartı

Cevap : A) Bristol Accord

Açıklama : 2005 yılında kabul edilen Bristol Accord, sürdürülebilir toplulukların temel ilkelerini belirleyerek AB ülkelerinde kentleşme politikalarına yön vermiştir.

@lolonolo_com

11- Aşağıdakilerden hangisi Barselona’nın ilk kentsel dönüşüm döneminde etkili dinamiklerden biri değildir?

A) Dev etkinliklerin planlanması
B) Yönetimde yerelleşme
C) Kentsel tasarıma ağırlık verilmesi
D) Kültürün kolektif bir unsur olarak kullanılması
E) Mahalle örgütlenmesi

Cevap : A) Dev etkinliklerin planlanması

Açıklama : Barselona’nın ilk dönem kentsel dönüşüm süreci, daha çok yerel katılım ve kültürel planlama üzerine inşa edilmiştir. Olimpiyat gibi büyük etkinlikler daha sonraki süreçlere aittir.

12- Aşağıdakilerden hangisi David Ley tarafından iddia edilen “soylulaşma dinamiği” olabilir?

A) Sosyal denetim ve kaynaşma ihtiyacı
B) Rant makası
C) Tüketimin estetikleşmesi ve kültürel sermaye
D) Orta sınıfın kendi gibilerle birlikte yaşama habitusu
E) Profesyonel mesleklerin genişlemesi

Cevap : C) Tüketimin estetikleşmesi ve kültürel sermaye

Açıklama : David Ley, soylulaşma sürecinin kültürel yönlerini vurgulamış, özellikle orta sınıfın estetik tercihlerinin ve kültürel sermayesinin belirleyici olduğunu ileri sürmüştür.

13- Aşağıdakilerden hangisi 5366 sayılı yasa ile getirilen uygulama araçları arasında yer alır?

A) Koruma ve uygulama denetim büroları
B) Yenileme kurulları
C) Acele kamulaştırma
D) Asgari ve azami dönüşüm alanı büyüklüğü
E) Özel dönüşüm bütçesi

Cevap : B) Yenileme kurulları

Açıklama : 5366 sayılı yasa, tarihi kent merkezlerinde yenileme uygulamaları için özel yönetim araçları öngörmüştür. Yenileme kurulları bu çerçevede kurulmuştur.

14- Aşağıdakilerden hangisi 2000 sonrasında ilk defa uygulanan konut alanlarına dönük dönüşüm düzenlemeleri kapsamındaki tanımlar arasında değildir?

A) Kentsel yenileme alanı
B) Riskli alan
C) Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı
D) Toplu konut alanı
E) Rezerv yapı alanı

Cevap : D) Toplu konut alanı

Açıklama : “Toplu konut alanı” kavramı 2000 sonrası kentsel dönüşümle değil, daha önceki TOKİ politikalarıyla ilişkilidir. Diğer kavramlar ise doğrudan dönüşüm politikalarına aittir.

15- Hangisi AB’nin mutabık olduğu sürdürülebilir topluluk nitelikleri içerisinde yer almaz?

A) Şehri bilgi ekonomisine göre yapılandırır.
B) Mahalle idarenin en temel güçlü birimidir
C) Ekonomik büyüme merkezi önem taşır.
D) Sosyal ayrışmayı önlemeyi hedefler.
E) Güçlü kültürel kimlik sunar.

Cevap : B) Mahalle idarenin en temel güçlü birimidir

Açıklama : AB’nin sürdürülebilir topluluk yaklaşımı daha çok yerel yönetim ölçeğinde kurgulanır; mahalle ölçeği vurgusu bu belgelerde yer almaz.

16- 2000 sonrası kentsel dönüşüm sürecine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

A) Kentsel dönüşümde karşı konulması güç hegemonik bir kentsel ittifak oluşmuştur.
B) Kentsel dönüşüm mevzuata girmiştir.
C) Büyük ölçekli emlak projeleri geliştirilmiştir.
D) Dönüşüm uygulamalarında yerel yönetimler öncü rol oynamışlardır.
E) Büyük emlak geliştiricileri ve yatırım ortakları uygulamada yer almıştır.

Cevap : D) Dönüşüm uygulamalarında yerel yönetimler öncü rol oynamışlardır.

Açıklama : 2000 sonrası kentsel dönüşüm sürecinde merkezi yönetim, TOKİ ve özel sektör daha baskın aktörler olmuş, yerel yönetimler geri planda kalmıştır.

17- Aşağıdakilerden hangisi Londra Alanı Kentsel Dönüşüm Projesinin konut uygulamalarının genel sonuçlarından biri değildir?

A) Konut bölgesi ayrışmasını (segregation) kuvvetlendirmesi
B) Konut fiyatlarının yerel sakinlerin bütçelerinin çok üzerinde satılması
C) Konut üretiminde yöresel mimarinin korunması
D) Konutların yeni orta sınıfların ihtiyaçlarını hedeflemesi
E) Mülk konut sayısının artması

Cevap : C) Konut üretiminde yöresel mimarinin korunması

Açıklama : Londra’daki dönüşüm projeleri genellikle piyasa odaklı olmuş, yerel mimari çoğu zaman göz ardı edilmiştir. Bu nedenle C şıkkı yanlıştır.

18- Aşağıdakilerden hangisi ABD’deki sosyal çeşitlilik uygulamalarını şekillendiren başat tezdir?

A) Yoksulluk Kültür Tezi
B) Fırsat Eşitsizliği Tezi
C) Ağlar ve temaslar tezi
D) Mahalleyi savunmak Tezi
E) Güçlü Yerel Ekonomi Tezi

Cevap : A) Yoksulluk Kültür Tezi

Açıklama : ABD’de sosyal politikalar genellikle yoksulluk kültürü kavramı çerçevesinde şekillenmiş, düşük gelir gruplarının yaşam biçimleri hedef alınmıştır.

19- İngiltere’de “topluluk odaklı kentsel dönüşümde” topluluk fikrine dayanan kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hillary Silver
B) Amitai Etzioni
C) Pierre Bourdieu
D) Sherry R. Arnstein
E) Robert Putnam

Cevap : B) Amitai Etzioni

Açıklama : Etzioni, toplulukçu kuramın öncüsüdür. Ona göre bireylerin hak ve sorumluluk dengesi içinde yaşadığı dayanışmacı topluluklar sosyal düzenin temelidir.

@lolonolo_com

20- Daha önce soylulaşmış bir alanın daha zengin kesimlerce yeniden soylulaşmasını anlatmak üzere “süper soylulaşma” kavramını kullanan kuramcılar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hackworth ve Smith
B) Atkinson ve Bridge
C) Freeman ve Braconi
D) Lees ve Butler
E) Shin ve Kim

Cevap : D) Lees ve Butler

Açıklama : Lees ve Butler, “süper soylulaşma” kavramını, yüksek gelirli sınıfların daha önce soylulaştırılmış mahallelere ikinci bir dönüşüm baskısı oluşturması için kullanmıştır.

21- Kentsel rekabet kapasitesi üzerine yapılan araştırmalara göre aşağıdakilerden hangisinin rekabet artırıcı etkisi olduğu söylenemez?

A) Nüfusun beceri düzeyini artırmak
B) Dar ekonomik uzmanlaşma
C) Uluslararası ekonomik ilişkiler ve iş bağlantılarının düğüm noktası olmak
D) Yönetişim faktörleri

Cevap : B) Dar ekonomik uzmanlaşma

Açıklama : Kentsel rekabeti artıran faktörler çeşitlilik ve esneklik ile ilgilidir. Dar uzmanlaşma rekabeti sınırlayabilir.

22- Aşağıdakilerden hangisi Kompakt kent formuna yöneltilen eleştiriler arasında değildir?

A) Araç tasarım teknolojisindeki iyileşme ya da benzin maliyetlerinin artması daha kolay ve etkili sonuç doğurmaktadır.
B) Kentsel saçaklanmayı desteklemektedir.
C) Desantralize kente göre daha az yakıt kullanıldığına dair kanıt yoktur.
D) İnsanlar yoğun yerde yaşamak istememektedirler
E) Pratik değildir.

Cevap : B) Kentsel saçaklanmayı desteklemektedir.

Açıklama : Kompakt kent modeli aslında saçaklanmayı önlemeye çalışır. Bu yüzden B şıkkı yanlış bir eleştiridir.

23- Sanayisizleşme aşağıdakilerden hangisini doğrudan anlatmakta ve tanımında kullanılmaktadır?

A) İmalat sanayisindeki istihdamın azalması
B) Sanayinin kent dışına taşınması
C) İmalat sanayisinde katma değerin ve verimliliğin azalması
D) Sanayinin mekânsal bağımlılığının azalması
E) Sanayi üretiminin teknoloji yoğun ve esnek hale gelmesi

Cevap : A) İmalat sanayisindeki istihdamın azalması

Açıklama : Sanayisizleşme, sanayi sektöründeki istihdamın azalmasını ifade eden doğrudan bir tanımdır.

24- Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Komisyonu’nun geliştirdiği (toplum düzeyinde) sosyal kaynaşma başlığı altındaki politika çerçevesi içinde yer almaz?

A) Kurumlara güven
B) Öznel iyilik / refah / esenlik
C) Bölgesel farkların giderilmesi
D) Eşit fırsatlar
E) Ortak değerler ve dayanışma

Cevap : B) Öznel iyilik / refah / esenlik

Açıklama : Avrupa Komisyonu’nun sosyal kaynaşma çerçevesi daha çok yapısal eşitlik, fırsatlara erişim ve toplumsal bağlara odaklanır.

25- 1980 öncesi kentsel hareketlere ilişkin olarak aşağıdakilerin hangisi söylenemez?

A) Kentsel yenileşme projeleri kentsel hareketlerin mobilize olduğu önemli bir itilaf alanı olmuştur.
B) 1960’lar kentsel hareketler için dönüm noktası olarak kabul edilir. Öncesinde kentsel hareketler fazlasıyla gelişmemiştir.
C) Bu dönemde sadece üretimdeki çelişkileri temel alan hareketlerin egemenliğinden bahsedilebilir.
D) Doğrudan eylem ve sokak protestosu gibi geleneksel olmayan araçlar 1980 sonrası kentsel hareketlerin eylem repertuarında yer almaya başlamıştır.
E) Devletin yeniden üretim sürecindeki rolünü sorgulayan kolektif tüketim talepli kentsel hareketler önemli bir paya sahiptir.

Cevap : C) Bu dönemde sadece üretimdeki çelişkileri temel alan hareketlerin egemenliğinden bahsedilebilir.

Açıklama : 1980 öncesi hareketler sadece üretim değil, konut, ulaşım ve kamusal hizmetler gibi birçok alanı kapsamıştır.

26- Aşağıdaki isimlerin hangisi “sosyal sermaye yaklaşımının kentsel hareketler analizinde hem bir filtre hem de çarpıtma işlevi görmüştür.” değerlendirmesini yapmaktadır?

A) Chris Pickvance
B) Susan Fainstein
C) James Coleman
D) Robert Putnam
E) Margit Mayer

Cevap : E) Margit Mayer

Açıklama : Margit Mayer’e göre sosyal sermaye kavramı kentsel hareketlerin analizinde önemli ama sınırlı bir çerçeve sunar.

27- Son dönem soylulaşmasına ilişkin literatürde geliştirilen tartışmalı ifade aşağıdakilerden hangisidir?

A) Soylulaşma aileler, sanatçılar eliyle değil, emlak geliştiricileri öncülüğünde gerçekleşmektedir.
B) Mahalle değişim süreci ve orta sınıf kolonileşmesiyle soylulaştırma Batı’nın dışındaki alanlara yayılmıştır.
C) Soylulaştırma yeniden arazi geliştirme alanlarında yaygınlaşmıştır.
D) Soylulaştırmada devletin rolü ve teşviki artmıştır.
E) Soylulaştırma kent merkezi dışındaki mahallelere yayılmıştır.

Cevap : A) Soylulaşma aileler, sanatçılar eliyle değil, emlak geliştiricileri öncülüğünde gerçekleşmektedir.

Açıklama : Bu ifade, geleneksel soylulaşma modeline alternatif bir görüşü temsil eder ve literatürde tartışmalara neden olmuştur.

28- Aşağıdakilerden hangisi 6306 sayılı yasa ile getirilen uygulama araçları arasında yer alır?

A) Acele kamulaştırma
B) Arsa sertifikası
C) Konut yenileme fonu
D) Alan yönetimi
E) Düzenleme ortaklık payı

Cevap : A) Acele kamulaştırma

Açıklama : 6306 sayılı yasa kapsamında riskli alanlarda hızlı müdahale için “acele kamulaştırma” önemli bir uygulama aracıdır.

29- Aşağıdakilerden hangisi Franco Biancihini tarafından kültür odaklı dönüşüm projelerine ilişkin belirtilen dilemmalardan biri değildir?

A) Kent merkezi ve çeperi arasında oluşan mekansal dilemma
B) Kültür tüketiminin kültür üretiminin üzerine çıkması
C) Yabancı ziyaretçiler ile yerel sakinler arasında oluşan katılım dilemması
D) Ekonomik gelişme dilemması
E) Kültürel finansman dilemması

Cevap : C) Yabancı ziyaretçiler ile yerel sakinler arasında oluşan katılım dilemması

30- ”Rövanşist şehir” tabiri ve “Rövanşizm” yaklaşımı aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?

A) Sharon Zukin
B) Neil Smith
C) Jason Hackworth
D) Chester Hartman
E) Chris Hamnett

Cevap : B) Neil Smith

@lolonolo_com