Yeni Medya ve Dijital Kültür 2024-2025 Final Soruları

Yeni Medya ve Geleneksel Medya Ayrımı

Yeni medya, medyanın gazete, radyo ve televizyon gibi geleneksel platformlardan internet ve mobil gibi yeni platformlara geçişini tanımlar. İnternet, zaman ve mekan sınırını ortadan kaldıran küresel bir iletişim biçimidir. Geleneksel medyada tüm kanalların benzer saatte benzer içerikli programlar yayınlamasıyla oluşan yayın kuşağı kavramı, izleyicilerin belirli programları takip etmesini kolaylaştırmıştır. Basılı medyada ise tabloid boy, gazetelerde kullanılan bir basım ölçüsüdür.

İnternet reklamcılığı, geleneksel medya kanallarından ulaşılamayan farklı tüketicilere ulaşma imkânı sağlamıştır.

Sosyal Medyanın Gelişimi ve Etkileri

Sosyal medyanın ortaya çıkışı 1997 yılını bulmuştur; Six Degress isimli arkadaşlık sitesi bu türün ilk örneği olarak kabul edilir. Daha sonra Facebook, 2004 yılında hizmete açılmıştır. Sosyal ağlar, kullanıcıların içerik oluşturmalarına ve bu içerikleri paylaşmalarına imkan tanıyan etkileşimli ağlardır. Milyarlarca kullanıcıya sahip olmaları nedeniyle reklam sektörünün yoğun ilgisini çekmektedirler.

X (eski adıyla Twitter), kullanıma açıldığında ön plana çıkan ilk özelliği, 120 karakterli kısa mesaj paylaşma imkanı sunmasıydı. Sosyal ağ sitelerinin halkla ilişkiler uygulamalarına sağladığı faydalar arasında kurumlarla ilgili bilgilerin birçok kaynakta paylaşılması ve hedef kitleyle birebir etkileşimli iletişim kurulması bulunur. Ancak bu platformlar, yüz yüze iletişimin yerini tamamen almamıştır.

Dijital Kültürün Kavramları

Dijital kültür, kendine özgü kavramlar ve pratikler yaratmıştır.

• Sanal Topluluklar: Toplumsallık ve kolektif düşüncenin sanal ortamda yeniden şekillenmesidir. Sanal etkileşimler, gerçek dünyadan tamamen kopuk değildir.
• Avatar: Bu kelime ilk kez Hint Kültürü’nde kullanılmıştır ve Sanskritçe kökenlidir.
• Nickname (Takma Ad): Kullanıcıların yaşamlarında sahip olmadıkları, olamadıkları veya gizledikleri özelliklerini sanal platformlarda ön plana çıkarabildikleri sanal isimlerdir.
• Sürdürülebilirlik: Politik, sosyolojik, ekolojik ve ekonomik boyutları olan bir anlayıştır. Mekanik, bu boyutlardan biri değildir.

Sosyal bir varlık olan insan, yaşadığı toplum içinde hem sosyal ilişkilerini devam ettirebilme hem de bilgi edinebilme amacı güder.

Blok Zincir Teknolojisi

Blok zincir kelimesi ilk kez Satoshi Nakamoto tarafından kullanılmıştır. Bu teknoloji, bir ağda gerçekleşen her veri işleminin kaydını tutmayı amaçlayan, sayısallaştırılmış, merkezi olmayan bir kamu defteri olarak tanımlanır. Blok zincirin sağladığı temel faydalardan biri, verilerin değiştirilemez ve güvenli bir şekilde paylaşılmasıdır.

Dijital Kültürün Tarihsel Kökenleri

Günümüz dijital kültürünün temelleri geçmişteki teknolojik ve sosyal gelişmelere dayanır. 19. yüzyılda göç, büyük şehirlerin kurulması ve makineleşme gibi faktörler kültürel iletişimin hızlanmasına neden olmuştur. Pop kültürü ise daha çok 20. yüzyıla ait bir olgudur.

Bilgisayar aparatı olan mouse, 1960 yılında icat edilmiştir. Bilinen en eski animasyon filmlerinden biri ise J. Stuart Blackton tarafından 1906 yılında çekilen “Humorous Phases of Funny Faces” adlı yapımdır.

Eleştirel Teori ve Kültür

Frankfurt Okulu düşünürlerinden Theodor W. Adorno’nun önemli eserlerinden biri “Minima Moralia” adlı makalesidir. Adorno ve Horkheimer, kapitalist toplumlarda kültürün metalaşmasını ve bir endüstriye dönüşmesini eleştirmişlerdir. Bu çalışmalar, kültürel pazarlama konusunu da içerir.

1- Aşağıdaki gelişmelerden hangisi 19. yy.da kültürel iletişimin hızlanmasına neden olmamıştır?

A) Göç
B) Pop kültürü
C) Büyük şehirler
D) Makinalaşma
E) Sosyal yaşam

Cevap : B) Pop kültürü

Açıklama : Göç, büyük şehirlerin ve sanayinin gelişimi (makineleşme) 19. yüzyılda kültürel iletişimi hızlandıran temel faktörlerdir. Pop kültürü ise daha çok 20. yüzyılda kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan bir olgudur.

2- Aşağıdakilerden hangisi blok zincirin sağladığı faydalardan biridir?

A) Doğayı koruma
B) Ekonomik
C) Geleneğe bağlılık
D) Hızlı paylaşım
E) Güvenli paylaşım

Cevap : E) Güvenli paylaşım

Açıklama : Blok zincir teknolojisinin temel özelliği, verilerin şifrelenmiş ve dağıtık bir yapıda tutulmasıdır. Bu, aracıları ortadan kaldırarak verilerin değiştirilemez ve güvenli bir şekilde paylaşılmasına olanak tanır.

3- 1960 yılında icat edilen bilgisayar aparatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Klavye
B) Hoparlör
C) Kamera
D) Mouse
E) Mikrofon

Cevap : D) Mouse

Açıklama : Bilgisayar faresi (mouse), Douglas Engelbart tarafından 1960’larda icat edilmiş ve 1968’de “The Mother of All Demos” etkinliğinde tanıtılmıştır.

4- 2004 yılında hizmete açılan sosyal medya ağı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sina Weibo
B) Facebook
C) Reddit
D) Tencent QQ
E) Pinterest

Cevap : B) Facebook

Açıklama : Mark Zuckerberg ve arkadaşları tarafından kurulan Facebook, 4 Şubat 2004’te hizmete açılmıştır.

5- Aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilirlik anlayışını desteklememektedir?

A) Mekanik
B) Politik
C) Sosyolojik
D) Ekolojik
E) Ekonomik

Cevap : A) Mekanik

Açıklama : Sürdürülebilirlik, politik, sosyolojik, ekolojik ve ekonomik boyutları olan çok yönlü bir anlayıştır. Mekanik ise genellikle bu sistemlerin bir aracı veya parçasıdır, kendi başına bir sürdürülebilirlik boyutu değildir.

6- “MinimaMoralia” makalesinin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Horkheimer
B) Trasimania
C) Asmilan
D) Stevenio
E) Adorno

Cevap : E) Adorno

Açıklama : “Minima Moralia: Sakatlanmış Yaşamdan Yansımalar”, Frankfurt Okulu düşünürlerinden Theodor W. Adorno’nun önemli eserlerinden biridir.

7- Aşağıdaki kültürlerden hangisinde ilk kez “Avatar” kelimesi kullanılmıştır?

A) Rus Kültürü
B) Amerikan Kültürü
C) Asya Kültürü
D) İngiliz Kültürü
E) Hint Kültürü

Cevap : E) Hint Kültürü

Açıklama : “Avatar” (avatāra) kelimesi Sanskritçe kökenlidir ve Hinduizm’de bir tanrının yeryüzündeki bedensel tezahürü, yani “inişi” anlamına gelir.

8- 1906 yılında çekilen en eski animasyon filminin adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) First Cartoon Movie
B) Penguens
C) Humorous Phases of Funny Faces
D) Tom and Jerry
E) İlyada and Hermes

Cevap : C) Humorous Phases of Funny Faces

Açıklama : J. Stuart Blackton tarafından 1906’da yapılan “Humorous Phases of Funny Faces”, günümüze ulaşan en eski animasyon filmlerinden biri olarak kabul edilir.

9- Sosyal medyanın ortaya çıkması 1997 yılını bulmuştur…… isimli arkadaşlık sitesi bu türün ilk örneği olmuştur.
Yukarıda verilen cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Twitter
B) Six Degress
C) Instagram
D) Siberalem
E) Facebook

Cevap : B) Six Degress

Açıklama : Profil oluşturma ve arkadaş listesi ekleme gibi özellikleriyle 1997’de kurulan SixDegrees.com, genellikle ilk modern sosyal medya sitesi olarak kabul edilmektedir.

10- Aşağıdaki yayın organlarından hangisinde tabloid boy ölçülü basım vardır?

A) Radyo
B) Yeni medya
C) İnternet haberciliği
D) Gazete
E) Televizyon

Cevap : D) Gazete

Açıklama : Tabloid boy, standart gazete formatından daha küçük olan ve genellikle magazin veya popüler haber odaklı gazeteler tarafından kullanılan bir basım ölçüsüdür.

11- Tüm kanalların benzer saatte benzer içerikli programlar yayınlamasıyla oluşan ….. sayesinde izleyiciler artık ilgilendikleri programların saatlerini biliyor ve benzer programlar için kanallar arası gezinti yapabiliyorlardı.
Yukarıdaki cümledeki boşluğu dolduracak uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?

A) şifreler
B) reklamlar
C) yarışmalar
D) yayın kuşağı
E) programlar

Cevap : D) yayın kuşağı

Açıklama : Yayın kuşağı, televizyon kanallarının günün belirli saatlerinde belirli bir hedef kitleye yönelik benzer türde programlar yayınladığı zaman dilimleridir (örn: sabah kuşağı, akşam kuşağı).

12- Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın tanımıdır?

A) Siyah beyaz basımlardan renkli basıma geçiştir.
B) Medyanın gazete, radyo ve televizyon gibi geleneksel platformlardan internet ve mobil gibi yeni platformlara geçişidir.
C) Basılı materyallerde yayımlanan haberlerdir.
D) Akşam kuşağı haberlerinin sunucu tarafından sunulmasıdır.
E) Basılı yayın organlarında renkli görsel kullanılmasıdır.

Cevap : B) Medyanın gazete, radyo ve televizyon gibi geleneksel platformlardan internet ve mobil gibi yeni platformlara geçişidir.

Açıklama : Yeni medya, dijitalleşme ve internet teknolojileri sayesinde ortaya çıkan, etkileşimli, eşzamansız ve multimedya özellikli iletişim platformlarını ifade eder. Bu, medyanın gelenekselden dijital platformlara geçişini tanımlar.

13- Sosyal birer varlık olan insanlar yaşadıkları toplum içinde hem ….. devam ettirebilme hem de bilgi edinebilme amacı güderler.
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşluğu doldurabilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

A) sosyal ilişkilerini
B) alışveriş gücünü
C) sağlıklarını
D) para akışını
E) bilgilerini

Cevap : A) sosyal ilişkilerini

Açıklama : İnsanlar doğaları gereği sosyal varlıklardır ve bir toplum içinde var olabilmek, hayatta kalabilmek ve bilgi edinebilmek için diğer insanlarla sosyal ilişkiler kurma ve bunları devam ettirme ihtiyacı güderler.

14- Aşağıdakilerden hangisi Satoshi Nakamoto tarafından ilk kez kullanılan kelimedir?

A) Sanal evren
B) Artırılmış gerçeklik
C) Blok zincir
D) NFT
E) Avatar

Cevap : C) Blok zincir

Açıklama : “Blok zincir” (blockchain) teknolojisi, ilk olarak 2008 yılında Bitcoin’in yaratıcısı olan Satoshi Nakamoto takma adlı kişi veya grup tarafından yayınlanan “Bitcoin: Eşten Eşe Elektronik Nakit Sistemi” adlı makalede tanıtılmıştır.

15- Kullanıcıların yaşamlarında sahip olmadıkları, olamadıkları veya gizledikleri özelliklerini sanal platformlarda ön plana çıkarabildikleri sahte isimdir.
Yukarıda verilen cümlede tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Lastname
B) Firstname
C) Computername
D) Nickname
E) Usename

Cevap : D) Nickname

Açıklama : “Nickname” (takma ad), kullanıcıların internet ortamında gerçek kimlikleri yerine kullandıkları, bazen idealize edilmiş benliklerini yansıtan sanal isim veya rumuzdur.

16- Sosyal medya ağları milyarlarca kullanıcıya sahip büyük bir tüketici kitlesine sahip olduğu için ….. sektörünün ilgisini çekmektedir. Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğu dolduracak uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?

A) bilim
B) hukuk
C) reklam
D) uzay
E) astronomi

Cevap : C) reklam

Açıklama : Sosyal medya platformları, milyarlarca kullanıcıya ve onların detaylı verilerine erişim imkanı sağladığı için, hedefli ve etkili kampanyalar yapmak isteyen reklam sektörü için çok değerli bir alan haline gelmiştir.

17- Aşağıdakilerden hangisi X’in (eski adıyla Twitter) kullanıma açıldığında ön plana çıkan ilk özelliğidir?

A) Kullanıcıları bilgilendirebilmesi
B) Kullanıcıların kişisel düşüncelerini paylaşabilmesi
C) 120 karakterli kısa mesaj paylaşma özelliği olması
D) Ücretsiz hizmet vermesi
E) Üyelikle kullanılabilmesi

Cevap : C) 120 karakterli kısa mesaj paylaşma özelliği olması

Açıklama : Twitter, ilk kurulduğunda en belirgin ve kısıtlayıcı özelliği, kullanıcıların düşüncelerini SMS formatına uygun olarak (o dönemde 140 olan, soruda 120 olarak belirtilen) karakterle sınırlı “tweet” adı verilen kısa mesajlarla paylaşmasıydı.

18- “Blok zincir” ifadesinin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bilgisayarın açma tuşuna basımıyla gerçekleşen ve işlemcinin çalışmasını sağlayan koddur.
B) Sanal ortam oyunudur.
C) Bilgisayar aparatlarının güvenliği için kullanılan zinciridir.
D) 3D yazıcı türüdür.
E) Ağında gerçekleşen her veri işleminin kaydını tutmayı amaçlayan sayısallaştırılmış, merkezi olmayan bir kamu defteridir.

Cevap : E) Ağında gerçekleşen her veri işleminin kaydını tutmayı amaçlayan sayısallaştırılmış, merkezi olmayan bir kamu defteridir.

Açıklama : Bu tanım, blok zincirin temel özelliklerini doğru bir şekilde özetlemektedir: şifrelenmiş işlemlerin bloklar halinde kaydedildiği, merkezi bir otoriteye bağlı olmayan, dağıtık ve halka açık bir kayıt defteri olması.

19- ….. olarak adlandırılan yeni reklam alanı sayesinde geleneksel medya kanallarından ulaşılamayan farklı tüketicilere de ulaşılma imkânı kazanılmıştır.
Yukarıdaki cümledeki boşluğu dolduracak uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?

A) İnternet reklamcılığı
B) Otobüs reklamcılığı
C) Gazete reklamcılığı
D) Dergi reklamcılığı
E) Açık hava reklamcılığı

Cevap : A) İnternet reklamcılığı

Açıklama : İnternet reklamcılığı, dijital platformlar aracılığıyla kullanıcıların ilgi alanlarına, demografik bilgilerine ve çevrimiçi davranışlarına göre hedefleme yapma imkanı sunar. Bu, geleneksel medyanın ulaşamadığı niş kitlelere ulaşmayı mümkün kılar.

20- Adorno ve Horkheimer aşağıdaki konulardan hangisini araştırmıştır?

A) Kültürel pazarlama
B) Kültürel etkileşim
C) Kültürel iletişim
D) Kültürel haberleşme
E) Kültürel teknoloji

Cevap : A) Kültürel pazarlama

Açıklama : Frankfurt Okulu düşünürleri Adorno ve Horkheimer, kapitalist toplumlarda kültürün metalaşarak seri üretilen bir ürüne dönüştüğünü ve kitleleri pasifleştirdiğini öne sürdükleri “Kültür Endüstrisi” kavramını araştırmışlardır. Bu, kültürel pazarlama pratiklerini de içeren geniş bir eleştiridir.