Sporda Stratejik Yönetim 2024-2025 Final Soruları

Stratejik Yönetimin Temel Kavramları ve Süreçleri

Strateji, bir işletmenin temel uzun vadeli hedef ve amaçlarının belirlenerek bu hedeflere ulaşmak için eylem planlarının benimsenmesi ve kaynakların tahsisidir. Stratejik yönetimin temel kavramları arasında vizyon, misyon, hedef ve amaç bulunur. Nepotizm (akraba kayırmacılığı) ise stratejik yönetimin bir kavramı değildir. Stratejik yönetim alanında çalışma yapan önemli isimler arasında Peter Drucker, Alfred Chandler ve Kenneth Andrews yer alır; Steve McQueen ise bu alanda çalışması olmayan bir aktördür.

Henry Mintzberg’in stratejiyi tanımladığı 5P kavramı Plan, Ploy (Taktik manevra), Pattern (Desen), Position (Konum) ve Perspective (Bakış açısı)’dir. “People” (insan) bu kavramlardan biri değildir.

Stratejik Liderlik ve Etik İlkeler

Stratejik liderlik, yalnızca anlık başarıyla değil, aynı zamanda organizasyonun özünde derin ve kalıcı değişimi yerleşik hale getirmeyi de içeren bir liderlik türüdür. Aristo’ya göre bir liderde adalet, metanet, tedbirli olma ve aşırılığa kaçmama gibi erdemler bulunmalıdır; duyarsızlık bir liderlik erdemi değildir.

Belli bir grup tarafından benimsenen ve inanılan davranış kurallarına etik denir. Spor özelinde, uluslararası otoritelerce belirlendiği şekliyle doping kapsamına giren müdahalelerin kabul görmemesi, sporun temel ahlak ilkeleriyle bağlantılıdır. Kurumlarda, personele verilecek ücretin yakınlık veya düşmanlık gibi duygusal nedenlerle değişmesi ise nesnellik ilkesinin ihlaline bir örnektir.

İşletmelerin ekonomik gelişmeye katkıda bulunurken sosyal ve çevresel sorumlulukları da olduğu düşüncesi, işletme literatürüne 1960’lı yıllarda girmiştir.

Stratejik Analiz ve Büyüme

Stratejik yönetimde SWOT, PEST, Q Sort ve Nominal Grup Tekniği gibi analizler kullanılır. “Analitik Süreç” bu analizlerden biri değildir. PEST gibi analizlerde iş kanunları ve gümrük tarifeleri gibi unsurlar politik faktörler içerisinde değerlendirilirken, döviz kurları ekonomik faktörler arasında yer alır.

Büyüme stratejilerinden biri olan iç büyüme, tek ürün ile uzmanlaşmayı gösteren bir büyüme türüne örnek olarak verilebilir.

Sporda Stratejik Yönetim Uygulamaları

Stratejik yönetim ilkeleri spor organizasyonlarına da uygulanır. Güreşin uluslararası rekabet gücünü artırmak için önerilen hedeflerden biri, teknik kadroların uluslararası ölçütlerde rekabet edebilmesini sağlamaktır. Hakemlerin ve antrenörlerin çağdaş ölçülerde yeterlilik kriterlerinin tespit edilmesini sağlamak stratejisi ise doğrudan kalite başlığı altında yer alır.

Spor organizasyonlarında doğanın korunması, çevresel sürdürülebilirlik içinde yer alır. Rekreasyonel faaliyetlere grup halinde katılımın sağladığı en önemli yararlardan biri ise sosyalleşmedir.

Uluslararası Spor Organizasyonları ve Olaylar

Olimpiyat Oyunları’nın ev sahibi olan kurum veya kuruluş, ev sahibi belediyedir. Gıda sektöründe faaliyet gösteren bir firma olan McDonald’s, 41 yıllık olimpiyat sponsorluğunu sona erdirmiştir. 2020 Tokyo Olimpiyat Oyunları’na beyzbol, karate, spor tırmanışı ve kaykay yeni spor branşları olarak dahil edilmiştir. Dans bu oyunlara dahil edilmemiştir.

1985 yılında 39 İtalyan taraftarın hayatını kaybettiği ve Heysel Faciası olarak bilinen Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası finali, Liverpool ve Juventus takımları arasında oynanmıştır. Bir spor işletmesinde oluşturulacak kriz ekibinde ise, krizden doğrudan etkilenebilecek bir sporcunun bulunması beklenmez.

1- Bir işletmenin temel uzun vadeli hedef ve amaçlarının belirlenerek bu hedeflere ulaşmak için eylem planlarının benimsenmesi ve kaynaklarım tahsisi, aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

A) Strateji
B) Değer
C) Planlama
D) Misyon
E) İşletme

Cevap : A) Strateji

Açıklama : Verilen tanım, bir organizasyonun uzun vadeli hedeflerine ulaşmak için izleyeceği yolu, eylem planlarını ve kaynak dağılımını belirleyen “strateji” kavramını açıklamaktadır.

2- Aşağıdakilerden hangisi Aristo’ya göre liderlik erdemlerinden değildir?

A) Duyarsızlık
B) Aşırılığa kaçmama
C) Metanet
D) Adalet
E) Tedbirli olma

Cevap : A) Duyarsızlık

Açıklama : Aristo’ya göre bir liderde adalet, metanet, tedbirli olma ve aşırılıktan kaçınma gibi erdemler bulunmalıdır. Duyarsızlık ise bir erdem değil, olumsuz bir özelliktir.

3- “Uluslararası ve ulusal otoritelerce belirlendiği şekliyle doping kapsamına giren tıbbi vb. müdahale, müsamaha göremez.”
cümlesi aşağıdaki ilkelerden hangisi ile bağlantılıdır?

A) Eğitim
B) Temel ahlak
C) Kalite
D) Bilimsellik
E) Adalet

Cevap : B) Temel ahlak

Açıklama : Doping, sporun temelini oluşturan adil rekabet, dürüstlük ve sağlık gibi “temel ahlak” ilkelerine aykırı olduğu için kesinlikle kabul edilemez bir davranıştır.

4- Aşağıdakilerden hangisi yalnızca bugün başarıyla çalışmayı değil, aynı zamanda derin ve kalıcı değişimi, dönüşümü örgütün özünde yerleşik hale getirmeyi de içeren liderlik türüdür?

A) Otokratik
B) Stratejik
C) Girişimci
D) Liberal
E) Demokratik

Cevap : B) Stratejik

Açıklama : Stratejik liderlik, sadece günlük başarıya odaklanmak yerine, organizasyonu geleceğe taşıyacak köklü değişim ve dönüşümleri yönetme ve bunları kurum kültürünün bir parçası haline getirme vizyonunu içerir.

5- Hangi sektörde hizmet veren bir firma 41 yıllık olimpiyat sponsorluğunu sona erdirmiştir?

A) Finans
B) Sağlık
C) Gıda
D) Eğitim
E) Ulaşım

Cevap : C) Gıda

Açıklama : Gıda sektöründe faaliyet gösteren McDonald’s, 41 yıl süren Olimpiyat Oyunları sponsorluğunu 2017 yılında sona erdirmiştir.

6- Olimpiyat Oyunları’nın ev sahibi olan kurum ya da kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

A) Spor Bakanlığı
B) Belediye
C) Hükümet
D) Federasyon
E) Olimpiyat Komitesi

Cevap : B) Belediye

Açıklama :

7- Aşağıdakilerden hangisi, güreşin uluslararası rekabet gücünü artırmak için önerilen hedeflerden biridir?

A) Güreş sporunu geleneksel yöntemlerle sürdürmek
B) Sadece yerel sporculara yönelik eğitim programları geliştirmek
C) Teknik kadroların uluslararası ölçütlerde rekabet edebilmesini sağlamak
D) Güreş eğitim merkezlerini kapatarak merkeziyetçi bir yapı oluşturmak
E) Güreşi yalnızca yerel festivallerde tanıtmak

Cevap : C) Teknik kadroların uluslararası ölçütlerde rekabet edebilmesini sağlamak

Açıklama : Bir spor dalının uluslararası alanda rekabet gücünü artırmak için en önemli hedeflerden biri, antrenörler ve diğer görevlilerden oluşan teknik kadroların bilgi, beceri ve deneyim olarak uluslararası standartlara ulaşmasını sağlamaktır.

8- Aşağıdakilerden hangisi analizlerde politik faktörler içerisinde değerlendirilmez?

A) İş kanunları
B) Döviz kurları
C) Çevresel düzenleme
D) Gümrük tarifeleri
E) Ticari kısıtlama

Cevap : B) Döviz kurları

Açıklama : PEST analizi gibi stratejik analizlerde iş kanunları, gümrük tarifeleri gibi faktörler politik faktörler başlığı altında incelenir. Döviz kurları ise ekonomik faktörler arasında yer alır.

9- Aşağıdakilerden hangisi kurumda herhangi bir duygusal nedenle (yakınlık ya da düşmanlık duyguları gibi) personele verilecek ücretin artma ya da azalmalar göstermesini etkileyebilecek ilkedir?

A) Esneklik
B) Liberalizm
C) Demokratik
D) Açıklık
E) Nesnellik

Cevap : E) Nesnellik

Açıklama : Nesnellik ilkesi, kararların kişisel duygulardan, önyargılardan ve taraf tutmaktan arındırılarak, objektif kriterlere göre verilmesini gerektirir. Ücretlendirme gibi konularda duygusal nedenlerle farklı davranmak nesnellik ilkesinin ihlalidir.

10- İşletmelerin ekonomik gelişmeye katkıda bulunurken, sosyal ve çevresel sorumlulukları da olduğu düşüncesi hangi dönemde işletme literatürüne girmiştir?

A) 1900
B) 2000
C) 1990
D) 1920
E) 1960

Cevap : E) 1960

Açıklama :

11- Aşağıdaki kavramlardan hangisi “hakemlerin ve antrenörlerin çağdaş ölçülerde yeterlilik kriterlerinin tespit edilmesini sağlamak” stratejisinin başlığı altında yer alır?

A) Tanıtım
B) Eğitim
C) Kalite
D) Yaygınlaştırma
E) Bilim

Cevap : C) Kalite

Açıklama : Hakem ve antrenörler için çağdaş yeterlilik kriterleri belirlemek, spor hizmetinin sunumundaki standartları ve seviyeyi yükseltmeyi amaçlar. Bu strateji doğrudan “Kalite” başlığı altında değerlendirilir.

12- Spor organizasyonlarında doğanın korunması hangi tür sürdürülebilirlik içinde yer almaktadır?

A) Çevresel
B) Psikolojik
C) Stratejik
D) Sosyal
E) Ekonomik

Cevap : A) Çevresel

Açıklama : Sürdürülebilirlik üç ana boyuttan oluşur: ekonomik, sosyal ve çevresel. Doğanın korunması, doğal kaynakların tüketimi ve atık yönetimi gibi konular “çevresel sürdürülebilirlik” boyutunun kapsamına girer.

13- Aşağıdakilerden hangisi stratejik yönetimin temel kavramlarından değildir?

A) Nepotizm
B) Hedef
C) Misyon
D) Vizyon
E) Amaç

Cevap : A) Nepotizm

Açıklama : Stratejik yönetim; vizyon, misyon, hedef ve amaç gibi temel kavramlar üzerine kuruludur. Nepotizm (akraba kayırmacılığı) ise liyakate ve objektifliğe aykırı, kötü bir yönetim uygulamasıdır ve stratejik yönetimin kavramlarından biri değildir.

14- Aşağıdakilerden hangisi tek ürün ile uzmanlaşmayı gösteren büyüme türüne örnektir?

A) Dış büyüme
B) Durgun büyüme
C) İç büyüme
D) Karlı büyüme
E) Dikey büyüme

Cevap : C) İç büyüme

Açıklama : Bir işletmenin mevcut ürün veya pazarında derinleşerek, uzmanlaşarak büyümesi “iç büyüme” stratejisine bir örnektir. Dış büyüme ise genellikle başka şirketleri satın alma veya birleşme yoluyla olur.

15- Aşağıdakilerden hangisi strateji yönetimi konusunda çalışma yapmamıştır?

A) Peter Drucker
B) Robert Anthony
C) Kenneth Andrews
D) Steve Me Quenn
E) Alfred Chandler

Cevap : D) Steve Me Quenn

Açıklama : Peter Drucker, Alfred Chandler, Kenneth Andrews ve Robert Anthony, stratejik yönetim alanına önemli katkılarda bulunmuş ünlü akademisyenler ve düşünürlerdir. Steve McQueen ise ünlü bir aktördür ve bu alanda bir çalışması bulunmamaktadır.

16- 1985 yılında 39 İtalyan taraftarım hayatını kaybettiği Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası hangi takımlar arasında oynanmıştır?

A) Manchester United -Juventus
B) Manchester United- Roma
C) Liverpol-İnter
D) Liverpol-Milan
E) Liverpol-Juventus

Cevap : E) Liverpol-Juventus

Açıklama : 1985 yılında yaşanan ve Heysel Faciası olarak bilinen trajik olay, Belçika’nın Brüksel kentindeki Heysel Stadyumu’nda Liverpool ile Juventus arasında oynanan Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası finali öncesinde meydana gelmiştir.

17- Aşağıdakilerden hangisi stratejik yönetimde yapılan analizlerden biri değildir?

A) Q Sort
B) PEST
C) SWOT
D) Nominal
E) Analitik Süreç

Cevap : E) Analitik Süreç

Açıklama :

18- Aşağıdaki seçeneklerden hangisi etki “grupsal faaliyetlere katılım” sonucu rekreasyonun sağladığı yararlar arasında yer almaktadır?

A) Yaratıcılık
B) Fiziksel sağlık
C) Beceri
D) Sosyalleşme
E) Ruh sağlığı

Cevap : D) Sosyalleşme

Açıklama : Rekreasyonel faaliyetlere grup halinde katılmak, bireylerin diğer insanlarla etkileşim kurmasını, iletişim becerilerini geliştirmesini ve sosyal bağlar oluşturmasını sağlar. Bu durum, rekreasyonun en önemli yararlarından biri olan “sosyalleşme”yi ifade eder.

19- Aşağıdakilerden hangisi 2020 Tokyo Olimpiyat Oyunları’na dahil edilen yeni spor branşı değildir?

A) Beyzbol
B) Karate
C) Spor Tırmanışı
D) Dans
E) Kaykay

Cevap : D) Dans

Açıklama : 2020 Tokyo Olimpiyat Oyunları’nın programına beyzbol/softbol, karate, spor tırmanışı ve kaykay yeni spor branşları olarak dahil edilmiştir. Dans (breaking) ise 2024 Paris Olimpiyatları’nda programa eklenmiştir.

20- Aşağıdakilerden hangisi belli bir grup tarafından benimsenen ve inanılan davranış kurallarına verilen addır?

A) Ahlak
B) Yasalara uyma
C) Davranış
D) Etik
E) Sorumluluk

Cevap : D) Etik

Açıklama :